SKKN sử dụng bản đồ giáo khoa và kênh hình trong dạy học địa lí 12

Vì vậy để đạt được hiệu quả cao trong quá trình dạy Địa lý ở trườngphổ thông không thể thiếu được phương tiện dạy học địa lý, trong đó phải kểđến là sử dụng bản đồ giáo khoa và khai thác

MỞ ĐẦU.

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

Môn Địa lý là môn học cung cấp cho học sinh những kiến thức phổthông, cơ bản, cần thiết và môn Địa lý có nhiều khả năng bồi dưỡng cho họcsinh năng lực tư duy, trí tưởng tượng, óc thẩm mĩ cũng như rèn luyện cho họcsinh một số kỉ năng bổ ích trong đời sống và sản xuất Địa lý cùng với cácmôn học khác góp phần bồi dưỡng học sinh ý thức trách nhiệm, lòng hamhiểu biết khoa học, tình yêu thiên nhiên, con người, quê hương, đất nước

Vì vậy để đạt được hiệu quả cao trong quá trình dạy Địa lý ở trườngphổ thông không thể thiếu được phương tiện dạy học địa lý, trong đó phải kểđến là sử dụng bản đồ giáo khoa và khai thác kênh hình trong sách giáo khoaĐịa lý

Phương tiện dạy học có ý nghĩa to lớn trong môn Địa lý ở phổ thông,nhờ vào phương tiện dạy học mới trở nên gần gũi, cụ thể hơn đối với nhậnthức của học sinh Trong việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng pháthuy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, phương tiện dạy học vừa làcông cụ để giáo viên tổ chức các hoạt động nhận thức của học sinh, vừa là cơ

sở để học sinh tìm ra những kiến thức cần thiết Trong đó bản đồ giáo khoa vàkênh hình sách giáo khoa có một vai trò đặc biệt quan trọng đối với việc dạy

và học Điều đó được thể hiện rõ ở chỗ bản đồ giáo khoa và kênh hình vừa cótính trực quan cao vừa diễn giải logic các hiện tượng Địa lý Chính vì vậyviệc sử dụng bản đồ giáo khoa, kênh hình trong sách giáo khoa Địa lý sẽ giúphọc sinh dễ dàng nhận thức được các sự vật, hiện tượng địa lý, thiết lập cácmối quan hệ nhân quả từ nội dung bài học trong chương trình Địa lý THPTnói chung và chương trình Địa lý 12 nói riêng

Qua nhiều năm giảng dạy môn Địa Lý ở trường THPT tôi thấy việc sửdụng bản đồ giáo khoa và khai thác kênh hình trong sách giáo khoa là mộtviệc làm khó, nhiều khi mang tính hình thức, chưa triệt để và chưa phát huytác dụng Sử dụng vào lú nào cho thích hợp, đạt hiệu quả cao thì thật khó,

dùng phương pháp nào cho phù hợp với đặc trưng bộ môn, phát huy tính tíchcực, tư duy học sinh Từ những suy nghĩ trên đã thôi thúc tôi tìm cho mìnhmột phương pháp.

Chính vì những lý do trên mà tôi chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm “

Sử dụng bản đồ giáo khoa và khai thác kênh hình để nâng cao hiệu quả trong giảng dạy Địa lý 12”.

2 MỤC TIÊU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

2.1) Nhằm góp phần thực hiện mục tiêu đổi mới phương pháp dạy họcĐịa lý và nâng cao hiệu quả trong việc giúp học sinh hoạt động tích cực, chủđộng, sáng tạo tìm ra kiến thức cơ bản cần thiết Người giáo viên Địa lý phảitạo hứng thú học tập, lôi cuốn học sinh tham gia xây dựng bài học, nhất thiết

và cần thiết sử dụng các phương tiện dạy học, trong đó bản đồ giáo khoa vàhình ảnh trong sách giáo khoa là cần thiết

2.2) Những bản đồ nói chung được dùng vào việc dạy và học gọi là bản

đồ giáo khoa Như vậy đối tượng sử dụng bản đồ giáo khoa chủ yếu là giáoviên và học sinh trong nhà trường Tuy nhiên cũng có thể sử dụng trong cáchoạt động kinh tế - xã hội khác ở những mức độ khác nhau Vì vậy ngày nayngười ta không xem bản đồ giáo khoa là một phương tiện_đồ dùng dạy họctrực quan đơn thuần, mà nó được coi như một nguồn tri thức Nghĩa là vừacông cụ dạy_học địa lý, vừa là nguồn tri thức khoa học

Bản đồ giáo khoa có nhiều loại khác nhau, dựa trên cơ sở phân loạikhác nhau Theo hình thức sử dụng trong quá trình hình thành thì có bản đồtreo tường, bản đồ để bàn, bản đồ sách giáo khoa, tập bản đồ thế giới và ChâuLục, Át Lát Địa lý Việt Nam, bản đồ câm…

Trong khuôn khổ bài viết trong đề tài này tôi chỉ đề cập đến việc sửdụng bản đồ treo tường, bản đồ sách giáo khoa Địa lý 12, kết hợp với việckhai thác kênh hình trong sách giáo khoa Địa lý 12 trong dạy học địa lý 12THPT phần Địa lý kinh tế vùng

3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3.1) Trong năm học 2009_2010, được sự phân công chuyên môn củaBan Giám Hiệu nhà trường tôi trực tiếp giảng dạy 6 lớp 12, từ 12a6 đến12a10 Qua thực tế giảng dạy tôi thấy học sinh chưa có kỉ năng về bản đồcũng như khai thác kiến thức từ bản đồ giáo khoa và kênh hình sách giáokhoa Địa lý 12 Do đó trong quá trình giảng dạy tôi đã áp dụng một sốphương pháp mà chú trong hơn việc hướng học sinh vào sử dụng bản đồ,tranh ảnh sách giáo khoa để khai thác kiến thức địa lý.

3.2) Trên cơ sở tìm tòi, nghiên cứu một số tài liệu về sử dụng phươngtiện thiết bị dạy học, khai thác kênh hình trong sách giáo khoa theo phươngpháp đổi mới ở trường THPT hiện nay

4 NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Đối với môn Địa lý THPT nói chung và chương trình địa lý 12 nóiriêng, việc hình thành kỉ năng sử dụng bản đồ trong học tâp địa lý cho họcsinh là một nhiệm vụ quan trọng đối với mỗi giáo viên Địa lý

Từ thực tế giảng dạy địa lý cho thấy, để giúp học sinh hình thành kỉnăng khai thác bản đồ giáo khoa nói chung và sử dụng khai thác nguồn trithức từ hình ảnh sách giáo khoa và các trang bản đồ sách giáo khoa nói riêngthì giáo viên cần hình thành các kỉ năng sử dụng bản đồ cho học sinh, hướngdẫn học sinh khai thác nội dung kiến thức từ kênh hình trong sách giáo khoathông qua các hoạt động

- Giáo viên dạy học sinh hiểu bản đồ

- Dạy học sinh đọc và vận dụng bản đồ

- Hướng dẫn học sinh khai thác và sử dụng kênh hình

- Dạy cho học sinh biết cách sử dụng Atlats Địa lý Việt Nam

Trong khuôn khổ đề tài tôi mạnh dạn trình bày qui trình lựa chọn, sử dụngbản đồ trong quá trình học tập từ mức độ đơn giản đến khó, từ khâu chuẩn bịbài của giáo viên đến việc hướng dẫn học sinh học ở nhà theo từng lớp nhằmkhắc phục một nhược điểm khá phổ biến trong học sinh là không có kỉ năng

sử dụng bản đồ địa lý trong quá trình học tập

Như vậy phương pháp để nghiên cứu ở đây là;

- Khảo sát tình hình kỉ năng sử dụng bản đồ của học sinh để nắmđược mức độ hiểu biết của các em về khả năng này

- Trên cơ sở kết quả khảo sát, phân tích đánh giá tình hình để lựachọn phương pháp, cách hướng dẫn phù hợp từng đối tượng

- Trong quá trình dạy hàng ngày thường xuyên sử dụng bản đồ và chú

ý rèn luyện cho học sinh vào các giờ học, giờ kiểm tra bài cũ, nhất

là trong các tiết thực hành

- Nghiên cứu các tài liệu liên quan đến các vấn đề được nêu, vận dụngvào giảng dạy thực tế trong nhà trường

- Dự giờ tiết dạy đồng ngiệp, trao đổi, góp ý kiến và rút kinh nghiệm,

so sánh các hình thức của quá trình dạy học

- Tổng kết, rút kinh nghiệm trong quá trình dạy học

- Khảo sát chất lượng học sinh qua quá trình dạy, có điều chỉnh, bổsung kịp thời

NỘI DUNG ĐỀ TÀI.

Về nội dung của bản đồ giáo khoa dễ nhận thấy, nhất là những hiệntượng địa lý được biểu hiện trên bản đồ Khi tiếp xúc với bản đồ giáo viên vàhọc sinh có thể nhận thấy một cách rõ ràng những nội dung địa lý của bản đồ

Ví dụ: Bản đồ trang 21 Atlats Địa lý Việc Nam, Hình minh họa trang 115SGK Địa lý 12;

- Nội dung là đặc điểm và sự phân hóa lãnh thổ công nghiệp nước ta

- Sự phân bố các trung tâm công nghiệp nước ta

- Qui mô các trung tâm công nghiệp và cơ cấu ngành trong các trung tâmcông nghiệp…

1.2) Bản đồ giáo khoa treo tường

Bản đồ giáo khoa treo tường nó được dùng trong suốt quá trình dạy họcđịa lý, đặc biệt là khâu dạy trên lớp Đặc điểm là kích thước lớn, phù hợp vớilớp học, thường là 0,8x1,2m; 1,0x1,5m hay 1,5x2,0m

Bản đồ giáo khoa treo tường có ưu điểm rất lớn là học sinh rất dễ nhậnbiết và dễ dàng đọc được các đối tượng trong bản đồ Trong bản đồ này cácđối tượng địa lý biểu hiện thường không nhiều chẳng hạn như các đối tượngchính, ranh giới vùng rõ ràng, vùng phân bố thường tô màu khác nhau, rõ nét

dễ nhận biết Số lượng các cấp và kích thước kí hiệu dễ phân biệt, nhận thấygiữa cấp này với cấp khác

Ví dụ trong bản đồ công nghiêp Việt Nam cấp kí hiệu cho các trungtâm công nghiệp thường là:

2) Sách giáo khoa Địa Lý và kênh hình trong sách giáo khoa Địa lý.

2.1) Sách giáo khoa Địa lý

Sách giáo khoa Địa lý nói chung và sách giáo khoa Địa lý 12 nói riêngđược xem là một công trình nghiên cứu khoa học giáo dục Sách giáo khoa làsách bài học của hoc sinh do Bộ Giáo Dục và Đào Tạo tổ chức biên soạn vàduyệt trên cơ sở thẩm định của hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa

để sử dụng chính thức, thống nhất ổn định trong giảng dạy, học tập và đánhgiá học sinh ở nhà trường phổ thông

Về cách trình bày, kiến thức Địa lý trong sách giáo khoa theo chươngtrình mới được trình bày dưới nhiều dạng khác nhau như đoạn văn ngắntường minh, câu hỏi giữa bài sau mỗi đoạn văn, câu hỏi giữa bài gắn với tranhảnh, bản đồ, biểu đồ, lược đồ, sơ đồ, bảng số liệu… trong đó lượng thông tinchứa đựng trong các câu hỏi và kênh hình chiếm tỷ lệ lớn

Sau mối bài còn có các câu hỏi và bài tập với nhiều hình thức và nhiềudạng khác nhau Hệ thống các bài thực hành cũng nhiều và đa dạng

2.2) Kênh hình trong sách giáo khoa Địa lý

Kênh hình nhiều, phong phú, đa dạng, chất lượng tốt, màu sắc đảm bảotính mỹ thuật cao Hình có nội dung cụ thể, hàm chứa thông tin đa dạng Cácbản đồ, lược đồ trong sách giáo khoa Địa lý ngoài việc đảm nhiệm tính khoahọc, tính sư phạm còn có nội dung rất phong phú, có tác dụng tốt trong việc

làm giàu tri thức địa lý cho học sinh Hệ thống tranh ảnh có tính điển hìnhcao, đẹp, bố trí khoa học và nội dung sát với kiến thức của bài Kênh hìnhcùng với câu hỏi giữa bài đã làm tăng phần kiến thức, đòi hỏi học sinh phảiquan sát, tìm tòi, khám phá, khái quát hóa…

Như vậy một điều dễ nhận thấy là với sách giáo khoa Địa lý 12 hiệnnay, giáo viên không thể và khó có thể dạy theo kiểu thuyết trình, “nhồi nhét”kiến thức một chiều Cách trình bày của sách đã hạn chế rất nhiều phươngpháp thuyết trình vốn gây thụ động ở học sinh, đòi hỏi giáo viên phải áp dụnglinh hoạt các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, đề cao vai trò chủđộng, tích cực, sáng tạo của học sinh

3) Cấu trúc chương trình địa lý 12

3.1) Chương trình Địa lý 12

Chương trình Địa lý 12 cung cấp kiến thức về địa lý Tổ Quốc Việt Nam Cấutrúc chương trình gồm 5 phần: Địa lý tự nhiên, Địa lý dân cư, Địa lý cácngành kinh tế, Địa lý các vùng kinh tế và Địa lý địa phương

3.2) Địa lý Vùng kinh tế

Trong phần Địa lý các vùng kinh tế, chương trình địa lý 12 thì nội dungchương trình được kết cấu theo thứ tự như sau:

- Vấn đề khai thác thế mạnh ở Trung du và Miền núi Bắc Bộ

- Vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở Đồng Bằng Sông Hồng

- Vấn đề phát triển kinh tế_xã hội ở Bắc Trung Bộ

- Vấn đề phát triển kinh tế_xã hội ở Duyên Hải Nam Trung Bộ

- Vấn đề khai thác thế mạnh ở Tây Nguyên

- Vấn đề khai thác lãnh thổ theo chiều sâu ở Đông Nam Bộ

- Vấn đề sử dụng hợp lý và cải tạo tự nhiên ở Đồng Bằng Sông Cửu Long

- Vấn đề phát triển kinh tế, an ninh, quốc phòng ở Biển Đông và các Đảo,quần đảo

- Các vùng kinh tế trọng điểm

Trong 9 vấn đề được nêu ra trong địa lý kinh tế vùng nước ta thì cả 9vùng đều sử dụng bản đồ Địa lý tự nhiên Việt Nam, bản đồ hành chính ViệtNam, ngoài ra các loại bản đồ kinh tế chung, bản đồ các miền về tự nhiên vàkinh tế cũng được sử dụng cùng với Atlats Địa lý Việt Nam Vì vậy giáo viênĐịa lý cần phải mang và sử dụng các loại bản đồ này trong quá trình dạy đểnâng cao hiệu quả của việc dạy và học trong trường phổ thông Học sinh phải

sử dụng Atlats Địa lý Việt Nam trong quá trình học và khai thác kiến thức

II THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC HIỆN NAY

Mục tiêu giáo dục là những gì mà người học phải có được về tri thức,

kỉ năng, thái độ… sau một quá trình học tập Vì vậy, việc xác định mục tiêugiáo dục có một ý nghĩa to lớn đối với việc nâng cao hiệu quả của quá trìnhdạy học Nó giúp giáo viên xác định phải dạy gì, đến mức độ nào để lựa chọnphương pháp, phương tiện thích hợp Đồng thời nó giúp học sinh biết mìnhhọc những gì, làm gì sau khi học xong mỗi bài

Hiện nay nhiều giáo viên đang đứng trước một bài toán khó là: Dạy vàhọc theo cách nào? Dạy và học bằng gì? Trong thực tế bản đồ là một phươngtiện trực quan, một nguồn tri thức Địa lý quan trọng Bản đồ cùng với kênhhình sách giáo khoa là một phương tiện trực quan giúp học sinh khai thác,củng cố kiến thức và phát triển tư duy

Trong những năm gần đây, đặc biệt là khi Bộ Giáo Dục và Đào Tạochủ trương đổi mới phương pháp dạy học, lấy người học làm trung tâm, thựchiện chương trình sách giáo khoa mới Công ty sách, thiết bị trường học của

Bộ Giáo Dục và Đào tạo đã trang bị cho các trường phổ thông nhiều phươngtiện dạy học địa lý, trong đó có các loại bản đồ chuyên ngành, bản đồ tựnhiên, bản đồ hành chính chính trị, bản đồ kinh tế, bản đồ khu vực… về ViệtNam

Nhiều giáo viên đã nghiên cứu, sử dụng có hiệu quả các phương tiệnnày Nhưng thực tế cũng còn có nhiều giáo viên Địa lý còn coi nhẹ việc sửdụng bản đồ giáo khoa trong giờ lên lớp Trong nhiều giờ dạy hầu như không

có các bản đồ cần thiết Một số khác giáo viên địa lý có sử dụng với chứcnăng trực quan chứ chưa khai thác nội dung, việc hướng dẫn học sinh khaithác kiến thức từ bản đồ hầu như ít được chú ý… việc sử dụng bản đồ chưađúng mục đích, chưa có kiến thức và kỉ năng về sử dụng và khai thác bản đồgiáo khoa.

Thực tế đó còn đang diễn ra ở nhiều giáo viên Địa lý và ở nhiều trườngTHPT Việc này ảnh hưởng lớn đến việc nhận thức học sinh, chưa nói là đingược với mục tiêu giáo dục và không phù hợp với việc đổi mới phương phápdạy học trong giai đoạn hiện nay

Vấn đề này có thể do 2 nguyên nhân cơ bản:

- Một là do ý thức chủ quan của một số giáo viên Vì một lý do nào

đó mà giáo viên chưa hoặc không sử dụng bản đồ giáo khoa treotường trong giờ lên lớp Nếu có thì còn nặng về hình thức, xem nhẹ

và bỏ qua các hình ảnh trong sách giáo khoa, chưa sưu tầm thêmmột số ảnh minh họa khác cho bài giảng của mình

- Hai là số lượng bản đồ ở trường THPT còn chưa đầy đủ và cũngkhông đồng đều

Với 2 lý do này đã làm hạn chế việc trang bị kiến thức, kĩ năng và hứng thúhọc tập của học sinh

III MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY.1) Đối với việc sử dụng Bản Đồ giáo khoa

Để sử dụng bản đồ giáo khoa hiệu quả người giáo viên cần vận dụng tổng hợptất cả các khâu của công tác dạy học;

1.1) Khâu chuẩn bị bài

Đây là khâu rất quan trọng làm cho bài giảng có chất lượng cao Ở đâykhông chỉ là soạn nội dung bài giảng mà là soạn cả bản đồ Giáo viên cầnnghiên cứu kĩ bản đồ, chuẩn bị xây dựng hệ thống câu hỏi gắn liền với việctrình bày các nội dung trên bản đồ và sách giáo khoa Chuẩn bị trước nội dungkiến thức được rút ra từ bản đồ Định hình phương pháp sử dụng, khai thác

bản đồ Đây là công việc mà giáo viên Địa lý không thể bỏ qua Nếu khôngchúng ta rất dễ bị lúng túng dẫn đến sơ sài trong khâu sử dụng Trên cơ sở nộidung sách giáo khoa giáo viên phải kết hợp những bản đồ để phân tích, đánhgiá, xác định phương pháp truyền thụ và chuẩn bị bản đồ phù hợp làm cho bàigiảng có chất lượng cao và hiệu quả cao Ngoài ra giáo viên còn có thể hiệuchỉnh, bổ sung kiến thức giữa bản đồ và sách giáo khoa.

Ví dụ 1:

Bài 32: Vấn đề khai thác thế mạnh ở Trung Du và Miền Núi Bắc Bộ.

Trong khâu chuẩn bị bài giáo viên cần dùng bản đồ tự nhiên, bản đồ hànhchính Việt Nam, Atlats Địa lý Việt Nam chuẩn bị trước nội dung cho các câuhỏi giữa bài;

Trong phần 1 “khái quát chung”;

Hãy chứng minh nhận định: “ Trung du và Miền núi Bắc Bộ có vị trí Địa lý đặc biệt… thuận lợi cho việc giao lưu với các vùng khác trong nước và xây dựng nền kinh tế mở ?”

Trong phần 2 “ Khai thác chế biến khoáng sản và thủy điện”

Giáo viên chuẩn bị bảng phụ đã lập bảng các loại khoáng sản chủ yếu

và tên các mỏ chính ở Trung Du và Miền núi Bắc Bộ.

Ví dụ 2:

Bài 33: Vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng Bằng Sông Hồng.

- Giáo viên cần thiết sử dụng bản đồ để giúp học sinh xác định vị trí , tên của

10 tỉnh _ thành của Đồng Bằng Sông Hồng Vì vậy đây là nội dung cần chuẩn

bị trước

Bản đồ ngoài việc truyền thụ kiến thức cho học sinh còn thông qua đótruyền thụ, hình thành những kỉ năng về bản đồ Bởi vì ở trường phổ thôngkhông có những giờ học riêng cho việc dạy bản đồ vì vậy hiệu quả cuả nótrong việc hình thành kỉ năng bản đồ cho học sinh là rất cao

1.2) Khâu sử dụng bản đồ trên lớp.

Tất cả các công việc từ kiểm tra kiến thức cũ học sinh, học bài mới,hướng dẫn học và làm bài tập ở nhà đều có thể tiến hành trên cơ sở bản đồ.Trong giờ học Địa lý tại lớp nếu giáo viên kết hợp bài giảng gắn liền với bản

đồ thì học sinh sẽ luôn luôn làm việc: nghe, nhìn, suy nghĩ và ghi chép nhưvậy sẽ phát huy được tính tích cực học sinh trong học tập và giúp học sinhtham gia học một cách hứng thú hơn Giáo viên cũng cần có những câu hỏicho học sinh suy nghĩ quan sát trên bản đồ để tìm ra câu trả lời Việc sử dụng,khai thác nội dung bản đồ giáo viên làm mẫu sau đó yêu cầu học sinh làm lại.Dần hình thành thói quen cho học sinh Sau đó yêu cầu học sinh thao tác vớibản đồ Theo trình tự các bước;

- Đọc tên bản đồ để biết nội dung thể hiện trên bản đồ là gì

- Đọc bản chú giải để biết cách người ta thể hiện nội dung đó trên bản

đồ như thế nào ? Bằng kí hiệu gì ? Màu sắc gì ?

- Tìm xem từng kí hiệu, màu sắc xuất hiện ở những vị trí nào trên bảnđồ

Ví dụ 1:

Bài 35: Vấn đề phát triển Kinh Tế _ Xã Hội ở Bắc Trung Bộ.

Giáo viên yêu cầu học sinh:

- Dựa vào bản đồ tự nhiên Việt Nam, bản đồ hành chính Việt Namtrình bày vị trí địa lý và phạm vi lãnh thổ Bắc trung Bộ

- Dựa vào bản đồ tự nhiên Việt Nam, cùng với lát cắt Đông Tây(Hình 35.1 trang 156 SGK12) nêu cấu tạo về Địa hình của vùng.Qua đây học sinh thấy được ý nghĩa của vấn đề hình thành cơ cấuNông – lâm – ngư nghiệp của vùng

Ví dụ 2;

Bài 35: Vấn đề phát triển Kinh Tế _ Xã Hội ở Bắc Trung Bộ.

Dựa vào Atlats Địa lý Việt Nam và hình 35.2 SGK trang158 Giáo viên yêucầu học sinh trình bày đặc điểm, qui mô và phân bố công nghiệp của vùng

Đặt câu hỏi phát vấn tiến hành trên cơ sở sử dụng bản đồ tại lớp rấtsinh động, làm cho lớp học có không khí học tập tự giác, khích lệ các em suynghĩ và sôi nổi tham gia bài giảng Đồng thời thông qua đó giáo viên còn rènluyện kỉ năng cho học sinh Phân tích nội dung bản đồ, tìm ra mối quan hệgiữa các kí hiệu với nhau, với nội dung sách giáo khoa

Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu các thông tin trên bản đồ Từviệc đọc, phân tích được những nội dung trên bản đồ giúp hiểu được nhữngthông tin chứa đựng trong bản đồ và mối quan hệ đến các đối tượng địa lý,hiện tượng địa lý khác bằng cách tự đặt vấn đề như;

- Hiện tượng, sự vật Địa lý đó phân bố ở những nơi nào trên bản đồ?

- Tại sao chúng lại phân bố ở đó ?

- Những điều kiện gì ảnh hưởng hay tác động đến sự phân bố đó ?

- Có mối quan hệ gì với các sự vật, hiện tượng địa lý khác không?

…

Ví dụ 3; Bài 35: Vấn đề phát triển Kinh Tế _ Xã Hội ở Nam Trung Bộ.

Dựa vào Atlats Địa lý Việt Nam và Hình 36, trang 164 SGK, giáo viên yêucầu học sinh nêu những điều kiện tự nhiên thuận lợi trong phát triển tổng hợpkinh tế biển của Duyên Hải Nam Trung Bộ

1.3) Hướng dẫn học sinh dùng bản đồ khi học bài và làm bài tập

Như trên đã nêu, việc học và làm bài tập ở nhà của học sinh cũng cần

sử dụng bản đồ Trên lớp giáo viên yêu cầu học sinh theo dõi, nghe giảng, ghichép ngay trên bản đồ, việc kiểm tra bài cũ trên cơ sở bản đồ cùng với việcgiảng bài mới kết hợp với bản đồ, đặt ra những câu hỏi yêu cầu học sinh làmviệc với bản đồ điều này giúp các em sử dụng bản đồ trong quá trình học vàlàm bài tập địa lý ở nhà trên cơ sở bản đồ

Ví dụ: Sau khi học xong bài 36 giáo viên đặt câu hỏi cho học sinh ôn tập vàhọc ở nhà đựa trên bản đồ: