phân tích tác động của lạm phát lên tăng trưởng kinh tế tại các nước trong khu vực đông nam á giai đoạn 2000 2012

Ynghia thl!c ti~n cua nghien cuu: Thong qua vi~c danh gia tac dQng cua I~rn H~n tang truang kinh t€, nghien CUu nh~rn xac dinh xern Iy thuy€t v~ rn6i quan h~ gifra I~rn phat va tang trua

TANG TRUONG KINH TE TAl cAc Nudc TRONG

Chuyen nganh : Kinh tS hQc

Mll s6 chuyen nganh : 60 0301 01

TRI10NG fl,1 HOC M4 TP.HetA

LuAN VAN THAC SY KINH TEHOC

Nguai huang d§.n khoa hQc:

TS TRAN ANH TuAN

TP H6

DS hoim thanh duQ'c lu~ van nay toi da: nh~ duQ'c dt nhi~u sg dQng vien, giup dO'

cua nhi~u ca nhan va t~p thS

Tnrac h€t, xin bay t6 long bi€t an chan thanh tai Thdy Co trong khoa Dao t~o sau

d~i hQc -D~i hQc M6 Tp.HCM, nhfmg nguai da: ~o di~u ki~n thu~n IQ'i cho toi trong su6t qua trinh hQC va thgc hi~n lu~ van

Toi cilng xin bay t6 long bi~t an sau s~c len TS Trdn Anh Twin, nguai da: hu6ng dftn Wi thgc hi~n nghit~n Clm cua minh

Chan thclnh cam an quy thdy co giang d~y lap ME04 da: truy~n d~t cho chung toi nhUng ki€n thuc, nhUng hiSu bi€t bi> ich trong toan kh6a hQC

Cam an cac anh chi va cac b~n trong lap cao hQc kinh t~, d~i hQc M6 Tp.HCM da: h6 trQ', g6p y cho toi trong subt qua trinh thgc hi~n lu~n van

Cu6i cilng, toi xin bay t6 long bi€t an chan thanh len gia dinh da: khong ng~i kh6 khan, luon giup dO' va dQng vien toi hoan thanh t6t kh6a hQc nay

Xin tran trQng cam an!

Toi cam doan r~ng lu~n van "Phan tich tac dQng ciia l~m phat len tang tnfirng kinh t~ t~i cac nlfC},c trong khu V\fC Dong Nam A giai do~n 2000 - 2012" la bai nghien CUll cua chinh toi

Ngoai trir nhung tai li~u tharn khao dugc trich ddn trong lu~n van nay, toi cam doan r~ng toan phdn hay nhUng phdn nho cua lu~ van nay chua tUng dugc cong b6 ho~c

dugc sir d\mg de nh~n b~ng d.p anhUng nO'i khac

Khong co san phdmlnghien CUll nao cua nguai khac dugc sir d\mg trong lu~ van nay rna khong dugc trich dfut theo dung quy dinh

Lu~ van nay chua bao gia dugc n9P de nh~ b~t kY b~ng d.p nao t~i cac truang d~i hQc ho~c cO' sa dao t~o khac

H6 Chi Minh, ngay oJ thang/2nam 2014

N guai thl)'C hi~n

Dao Thi Thuy Trang

11

M\lc tieu nghien cUt! la phan tich tac d<)ng clla l~m phAt len tAng truang kinh t~ t~i

cac nuac trong khu v\)'c Dong Nam Agiai do~n 2000 - 2012, dAng thai xac dinh ngu5ng

l~ phAt d6i vai cac nuac nay Til do, de xuAt cac ghli phap lien quan tai tac d<)ng clla

l~m phat len tAng twang kinh t~ t~i cac nuac trong khu V\)'C Dfr li~u trong nghien Clm la dfr li~u thir cAp dugc tbng hqp til Quy tien t~ qu6c te (IMF), Ngan hang th~ giai (WB), Ngan hang phat tri~n chau A(ADB), gAm 130 quan sat Nghien cUt! sir d\lng phuong phap dinh luqng d~ hAi quy va ki~m dinh nh~m tim ra mo hinh t6i Uti cho nghien cUt!

DAu tien, nghien cUt! th\)'c hi~n h6i quy va ki~m dinh mo hinh hAi quy tuyen tinh

nh~m phan tich tac d<)ng clla l~m phat len tang twang kinh t~ t~i cac nuac trong khu V\)'C

Dong Nam A giai do~n 2000 - 2012 vai cac bi~n chi s6 giam phat thea ODP (ld), tbng chi tieu chinh phll (0), tbng doanh thu til thu~ clla chinh phll (Tx), dAu tu tIVc ti~p nuac

ngoai (FDI), cung tien M2 (M2), Uii su~t cho vay (LSCV), tin d\lng ngan hang (CREDIT),

ng chinh phll (DEBT), tY gia h6i doM (DEXC) va tY I~ phAn tram thay dbi ODP Thong qua mo hlnh nhUng anh huang c6 dinh (FEM) co kh~c ph\lc hi~ tuqng phuong sai thay dbi, nghien cUt! cho thAy I~m phat tac d<)ng cimg chieu len tAng twang kinh t~ co y nghia th6ng ke amirc 1 % Ngoai ra, cac bi~n ki~m soat gAm tbng doanh thu til thu~ clla chinh phll (Tx), dAu tu tIVc tiep nuac ngoai (FDI), Hii su~t cho vay (LSCy), tin d\lng ngan hang (CREDIT), cung tien M2 (M2), ng chinh phll (DEBT) va tY gia h6i doai (DEXC) deu co tac d<)ng len tAng twang kinh t~ ngo~i tm bien tbng chi tieu chinh phll (0)

Di~m nbi b~t nh~t trong nghien cUt! la vi~c nghien cUt! di sau vao xac dinh ngu5ng

l~m phat t~i cac nuac trong khu V\)'C Dong Nam A giai do~n 2000 - 2012 b~ng mo hinh hAi quy phi tuy~n tinh mo hinh hAi quy b~c hai d\)'a tren cO' sa nghien cUt! clla Pollin va Zhu (2005), Rutayisire (2013) K~t qua nghien cUt! cho th~y, nguang l~m phat ~i cac

nuac trong khu V\)'C Dong Nam Agiai do~n 2000 - 2012 la 4%; nghia la I~ phat duai mirc nay khong co tac d<)ng tieu c\)'c len tang twang kinh t~ va ngugc l~i

III

Lffi CAM ON'

,

Lffi CAM DOAN

,

TOM TAT • • • • MVC LVC •.• • •.• • • • • • •

2.1.1.1 Khai

2.1.1.2 Cac chi tieu danh gia tang truOng kinh t~

2.1.2 T 6ng quan

2.1.2.1 Cac khai ni~m v~ l~

2.1.2.2 Cach tinh tY l~ l~m 2.1.2.3 Nguyen nhfm gay ra l~m 2.1.3 Chinh sach tai kh6a va chinh sach ti~n t~ tac dQng len l~m

2.3 Nghien CUu twac

2.4 T6ng quan v~ tinh hinh tang truang kinh t~

"

COOON"G 3: POOON"G PHA.P NGHIEN CUD

3.1 Phuung phap nghien

3.2.2 Cae mo hinh ph6 bi~n trong du li~u

3.3.1 Mo hinh h3i quy tuy~n tinh nhfun phan tieh tae d¢ng ella l~m

truOng kinh t~ acae nu6e trong kIm Vl)'e Dong Nam Agiai do~n

3.3.2 Mo hinh h3i quy phi tuy~n tinh - mo hinh h3i quy b~e

nguO'ng l~m phat acae nu6e trong khu Vl)'e Dong Nam Agiai do~n

z ~ HUi

KET LU~C

CH"UON'G 4: KET QUA NGHIEN C'OlJ

4.1 Th6ng ke mo ta va phan tieh m6i tuang quan giua cae bi~n

4.1.1 Th6ng ke mo ta cae bi~n

4.1.2 Phan tieh m6i tuang quan giua cae bi~n

4.2 H3i quy va ki~m dinh mo hinh h3i quy tuy~n tinh nhAm phan tieh me d¢ng ella l~

len tang truOng kinh t~ acae nu6e trong khu vge Dong Nam Agiai do~

4.3 Phan tieh k~t

4.3 1 Mo hinh nghien eUu nhAm phan tieh me d¢ng ella l~m

kinh t~ acae nu6e trong khu Vl)'e Dong Nam Agiai do~

4.3.2 Phan tieh k~t qua mo hinh nghien eUu nhAm phan tieh tae d¢ng ella l~m

len t~ng truOng kinh t~ acae nu6e trong khu Vl)'e Dong Nam Agiai do~

4.3.2.3 T6ng doanh thu til thu~

4.3.2.4 DAu tu trge ti~p

"

VI

4.4 Xac dinh nguO'ng l~phat acac nuac trong kim V\IC Dong Nam Agiai do~n

4.4.1 Co sa xac dinh mo hinh h6i quy phi tuy~n tinh - mo hinh h6i quy b~c

4.4.2 NguO'ng l~ phat acac nuac trong khu vgc Dong Nam A giai do;;tn 2000 ­

4.4.2.1

nhim xac dinh nguO'ng l~ phat acac nuac trong khu vgc Dong Nam A

4.4.2.2 Tinh nguO'ng l~m phat acac nuac trong khu vgc Dong Nam A

4.4.2.3 Thao lu~ nguO'ng l;;tm phat tren cho wOng hgp cua Vi~t

PHV LVC 2

"

Vlll

DANH MVC HiND

Hinh 2.2.1 H'mh

kinh t~

Hinh 2.3 1 Bi~u db tY l~ l~m phc:it va tang truang kinh t€ acac nuoc chau A

Hinh 2.3.2 Bi~u db anh huang cua l~m phat d3i voi tang truang kinh t~ a

nuoc chau A

Hinh 2.4.1 Bi~u db tang truOng kinh t~ cac nuoc ASEAN til nam 1992 len 2012

lX

Bang 3.3 1.1 Bang mo ta tac d<)ng clla l~m phat len tang truang kinh t~ acac nuac trong khu V\l'C Dong Nam A do~n

Bang 3.3 2.1 Bang mo ta quy b~c hai nhAm xac djnh nguang l~mphat acac nuac trong khu V\l'C Dong Nam A

Bang 4.2.2 Bang k~t qua kiem dinh Sl)' thu§.n

Bang 4.2.3 Bang k~t qua kiem dinh t\)'

Bang 4.2.7 Bang kiem dinh hi~n tuqng

Bang 4.2.8 Bang k~t qua h6i quy clla mo hinh FEM co kh~c ph\lc hi~n phuong sai thay d3i nhAm phan tich tac d<)ng Clla l~ phat len tang truang kinh t~ a

Bang 4.3.1.1 Bang k~t qua h6i quy mo hinh FEM co kh~c ph\lc hi~n

nuac trong khu V\l'C Dong Nam A giai

"

phuong sai thay d3i nhAm phan ttch tac dQng clla l~m phat len tang truang kinh t~ a

nuac trong khu V\l'C Dong Nam Agiai do~n

x

Bang 4.4.2.1.1 Bang kSt qua h6i quy cua mo hinh FEM co khdc phl,lc phuong sai thay d6i nhAm xac dinh nguang l~m phat iJ

Nam A

Xl

DAND MVC cAc TUVIET TAT

NHTW: Ngan hang trung

NHTM: Ngan hang thuong

xu

Nghien .Clm bao g6m vi~c xac dinh cac vfrn d€, hinh thanh nen gia thuy~t, thu th~p

s6 li~u, t6 chuc va danh gia dfr li~u, dua ra cac k~t lu~n va cu6i cimg la ki~m dinh cac gia

thuy~t Trong cac buac n6i tren thi buac xac dinh cac vfrn d€ la buac rfrt quan tn;mg vi day

la buac giup nghien cuu c6 cM nhin t6ng quat, dinh huang cho nghien Clm

Chuang giai thi~u g6m vfrn d€ nghien Clm, m\lc tieu nghien Clm, cau hoi nghien Clm, d6i tuQ'ng va ph~m vi nghien cuu, phuang phap nghien Clm, y nghia thlJc ti~n cua nghien Clm va k~t cfru lu~n van

1.1 yin d~ nghien CUU:

Nhin chung, tfrt ca cac qu6c gia tren th~ giai d€u thea du6i b6n m\lc tieu kinh t~ VI mo: tang truOng cao, I~m phat thfrp, thfrt nghi~p it, can can thanh toan c6 s6 duo Tang truOng kinh t~ va I~m phat la hai trong s6 b6n m\lc tieu n6i tren Hai m\lc tieu nay c6 nQi dung khac nhau nhung c6 m6i quan h~ ch~t che vai nhau M6i quan h~ gifra chUng tuy thuQc vao tinh chfrt cua tUng lo~i I~m phat, muc dQ dlJ bao v€ I~m phat cling nhu muc dQ tac dQng cua cac chinh sach kinh t~ am6i qu6c gia trong m6i thai kY

Hi~n nay, khu VlJC Dong Nam Adang duQ'c coi la di~m sang cua n€n kinh t~ toan cAu vai t6c dQ tang truang nhanh, nhu cAu nQi dia m~nh Theo bao New York Times, cac s6 li~u th6ng ke v€ tinh hinh kinh t~ cua khu VlJC Dong Nam Athai gian qua dff khi~n

nhi€u nha phan tich ng~c nhien vi n€n kinh t~ cua khu VlJC ph\lc h6i mQt cach nhanh ch6ng bfrt chfrp nhfrng bi~n dQng cua n€n kinh t~ toan cAu Theo nha kinh t~ cao cfrp Khatri thuQc cong ty chUng khoan Nomura Securities International nh~n dinh "Nhfrng con s6 th6ng ke chu ch6t (vi d\l: chi s6 qufm Iy suc mua) cua cac n€n kinh t~ trong khu VlJC chi

ra r~ng, cac ho~t dQng kinh t~ se con m~nh trong nhfrng thang tai Bfrt chfrp nhfrng rui ro con t6n t~i trong n€n kinh t~ th~ giai rna chu y~u la khung hoang nQ' cong cua khu VlJC Chau Au, SlJ ph\lc h6i kinh t~ cua khu VlJC Dong Nam Adang di~n ra vfrng vang" Con thea chuyen gia kinh t~ cao cfrP Lei Song thuQc Ngan hang Phat tri€n chau A(ADB) phat

bi~u khi trao d6i vai New York Times nhu sau: "Kinh t~ khu VlJC Dong Nam Adang ph\lc h6i m~nh Khong chi cac th6ng ke v€ t6ng san phAm qu6c nQi (ODP) rna cac con s6 v€

1

xuAt khAu va san xudt cong nghi~p cling cho thAy di~u nay" Va theo Quy Ti~n t~ Qu6c t~

(IMF) d\l bao vao nam 2014, tbng san phAm qu6c nQi (GDP) cua nam nuac ASEAN gAm Indonesia, Thai Lan, Philippines, Malaysia va Vi~t Nam se IAn dAu tien vuQt tbng GDP cua "b6n con hb chau A" gAm vimg lanh thb Dai Loan, Han Qu6c, Singapore va HAng Kong Trong khi muai nam truac, GDP cua nam nuac ASEAN noi tren chi bdng mQt mra cua "b6n con hb" nay Kinh t~ khu V\lC Dong Nam A tang truang nhu tren la nha vao S\l thay dbi v~ k~t cAu Kinh t~ khu V\lC nay se d\la vao S\l gia tang dAu tu va tieu dimg cling nhu dAu tu va thuang m~i gifta cac n~n kinh t~ trong khu V\lC thay vi d\la vao rna rQng xuAt khAu sang chau Au va My nhu truac day

Ben c~nh nhUng ddu hi~u dang mimg nhu tren thi n~n kinh t~ khu V\lC Dong Nam

Ading dang d6i m~t vai nhUng bAt bn ti~m An nhu gia hang hoa, luang th\lc tang, suc tieu dung nQi dja m~nh, chi tieu chinh phu tang, tinh tr~g bAt dQng san, chUng khoan va tang truang tin dvng nong Vi v~y, l~m phat co the gia tang akh~p cac nuac Dong Nam

A Day la nguyen nhan khi~n mQt s6 n~n kinh t~ mai nbi aDong Nam A nhu Indonesia, Thai Lan, Philippines, Malaysia gAo day chinh thuc dua ra mvc tieu l~m phat, sir dvng chi

s61~phat lam can cu cho chinh sach ti~n t~ cua minh

Trong cac ly thuy~t kinh t~ vI mo d~u chUng minh gifta tang truang kinh t~ va l~m

phat co m6i quan h~ vai nhau Da phAn cac qu6c gia trong khu V\lC d~u len ti~ng ling hQ mQt mvc tieu l~m ph<it thAp, vi'ra phai thong qua chinh sach kinh t~ cua timg qu3c gia

muc l~m phat nao thi nan kinh t~ chAp nh~ duQ'c? Vi v~y, vi~c nghien cUu m3i quan h~

gift a l~m phat va tang truang kinh t~, xac dinh muc l~m phat nhdm xac l~p m6i quan h~

dinh huang gifta l~m phat va tang truang kinh t~ dong vai tro vo cung cAp thi~t trong giai do~n hi~n nay

L~m phat va tang truang kinh t~ co tac dQng rAt Ian len dai s6ng kinh t~ - xa hQi nen da duQ'c nhi~u nha kinh t~ hQc thuQc nhi~u truang phai kinh t~ hQc khac nhau th\lc

hi~n nghien cUu Nghien CUu nay nhdm tim hieu l~m phat anh huang nhu th~ nao len tang

~, truang kinh t~ t~i cac nuac trong khu V\lC Dong Nam Agiai do~n 2000 - 2012, dAng thai

xac dinh nguemg l~m phat d3i vai cac nu6c nay Til do, nghien cUu d~ xudt cac giai phap

2

lien quan t6i tac dong cua l~m phat len tang truang kinh t€ t~i cac nu6c trong khu vgc

DongNamA

1.2 M\lc tieu nghien cuu:

M\lC tieu chung:

B~ng phuong phap thu th~p s6 li~u thtr cAp, nghien cUu tim hi~u l~m phat anh

huang nhu the nao len tang truang kinh t€ t~i cac nu6c trong khu vgc Dong Nam A giai do~n 2000 2012, d6ng thai u6c IUQ1lg nguong l~m phat d6i v6i cac nu6c nay Til do, nghien cUu d8 xuAt cac giai phap lien quan t6i tac dong cua l~m phat len tang truang kinh t€ t~i cac nu6c trong khu vgc Dong Nam A

D8 xuAt cac giai phap lien quan t6i tac dong cua l~m phat len tang truang kinh t€

~i cac nu6c trong khu vgc Dong Nam A

1.3 Ciu hoi nghien cuu:

L~m phat anh huang nhu the nao len tang truang kinh t€ t~i cac nu6c trong khu

vgc Dong Nam A giai do~n 2000 2012?

Mirc dO tac dong cua l~m phat len tang truang kinh t€ t~i cac nu6c trong khu vgc

Dong Nam A giai do~n 2000 - 2012?

NguO'ng l~m phat t~i cac nu6c trong khu vgc Dong Nam A giai do~ 2000 - 2012

la bao nhieu?

1.4 D6i hrCJng va ph,m vi nghien cuu:

Nghien ciru t~p trung nghien ciru tac dong cua l~m phat len tang truang kinh t€ ~i

cac nu6c trong khu vgc Dong Nam A giai do~n 2000 - 2012 Sau do, nghien cUu cling ti€n hanh xac dinh nguO'ng l~m phat cua cac nu&c nay

3

Dfr li~u nghien cUu g6m: chi s6 giam phat thea GDP (ld), t6ng chi tieu chinh phu

(G), t6ng doanh thu til thu~ cua chinh phu (Tx), dAu tu tnJc ti~p nu&c ngoai (FDI), cung

ti~n M2 (M2), Hii su~t cho vay (LSCV), tin d\lng ngan hang (CREDIT), nq chinh phu (DEBT), tY gici h6i doM (DEXC) va tY l~ phftn tram thay d6i GDP cua cac nu&c trong khu V\l'C Dong Nam A giai do~n 2000 - 2012 S6 li~u do Quy ti~n t~ qu6c t~ (lMF), Ngan hang th~ gi&i (WB), Ngan hang phat tri~n chau A(ADB), cong b6

1.5 PhuO'ng phap nghien CUU:

1.5.1 PhuO'ng phap nghien CUU:

Phuong phap nghien cUu duqc Slr d\lng la phuong phap nghien cUu dinh luqng

V&i phuong phap nay, nghien cUu thlJc hi~n h6i quy va ki~m dinh cac mo hinh h6i quy

nh~m llJa chQn mo hinh t6i Uti cho nghien cUu dlJa tren cac gia thuy~t

Ti~p theo, nghien CUu so sanh k~t qua mo hinh nghien clm v&i tUng gia thuy~t d~t

ra va giai thich ly do, y nghla cua vi~c ch~p nh~n hay bac b6 cac gia thuy~t do

Hi~u chinh l~i phuong trinh h6i quy cho phu hqp v&i m\lc tieu nghien clm

Neu ra cac khuy~n nghi dlJa vao k~t qua mo hinh nghien cUu

1.5.2 Dfr li~u nghien cuu:

Dfr li~u trong nghien CUu la dfr li~u thfr c~p Ngu6n dfr li~u duqc t6ng hQ'P til Quy

ti~n t~ qu6c t~ (lMF), Ngan hang th~ gi&i (WB), Ngan hang phat tri~n chau A (ADB), S6 li~u g6m chi s6 giam phat thea GDP (ld), t6ng chi tieu chinh phu (G), t6ng doanh thu til thu~ cua chinh phu (Tx), dAu ill trlJc ti~p nu&c ngoai (FDI), cung ti~n M2 (M2), Hii su~t cho vay (LSCV), tin d\lng ngan hang (CREDIT), nq chinh phu (DEBT), tY

gia h6i doM (DEXC) va tY l~ phftn tram thay d6i GDP cua cac nu&c trong khu V\l'C Dong Nam Agiai do~n 2000 - 2012

Nghien cUu thlJc hi~n dlJa vao be> dfr li~u bang g6m 130 quan sat (13 nam va 10 nu&c) Muai nu&c trong khu V\l'C Dong Nam A tham gia vao nghien CUu bao g6m:

Indonesia, Myanmar, Thai Lan, Vi~t Nam, Malaysia, Philippines, Lao, Campuchia,

Brunei, Singapore Giai do~n nghien CUu til nam 2000 den 2012

4

1.6 Ynghia thl!c ti~n cua nghien cuu:

Thong qua vi~c danh gia tac dQng cua I~rn H~n tang truang kinh t€, nghien CUu

nh~rn xac dinh xern Iy thuy€t v~ rn6i quan h~ gifra I~rn phat va tang truang kinh t€ c6

dung vai truang hQ'p cua cac nuac trong khu VlJC Dong Narn Ahay khong D6ng thai, nghien cUu ding xac dinh nguang l~rn phat d~ dua ra rnuc l~rn phat t6i Uti cho n~n kinh t€ khu V1JC Va vai nghien CUu nay, nghien cUu rnong rnu6n giup cac cac nha ho~ch dinh

chinh sach cua cac nuac trong khu VlJC buac d~u dinh huang chinh sach vi rno linh ho~t

va hi~u qua d~ giai quy€t t6t rn6i quan h~ gifra hai chi s6 vi rno nay, nh~rn d~t duQ'c rn\lc

tieu phat tri~n kinh t€ b~n vfrng, tranh nhiing xao trQn tr~rn trQng trong tinh hinh kinh t€ ­xii hQi, gay ra nhiing bAt 6n v~ an ninh, tr~t 1\l xii hQi

K ~t ~ I " ¥

1 .7 e cau u~n van:

B6 C\lC lu~n van bao g6rn 05 chuang nhu sau:

Chuang 1 Giai thi~u: vAn d~ nghien cUu; M\lc tieu nghien cUu; Cau hoi nghien

cUu; D6i tUQ'ng va ph~rn vi nghien cUu; Phuang phap nghien cUu; Ynghia th\lc ti€n cua nghien CUu va K€t cAu lu~ van

Chuang 2 CO' sa ly thuy€t va Nghien CUu truac: T6ng quan tang truang kinh t€, T6ng quan l~rn ph at, Chinh sach tai kh6a va chinh sach ti~n t~ tac dQng len l~rn phat va tang truang kinh t€, Cac bi€n dQc l~p tac dQng len tang truang kinh t€, Ly thuy€t rn6i quan h~ gifra l~rn phat va tang truang kinh t€; Nguang l~rn phat; MQt s6 nghien CUu truac; T6ng quan v~ tinh hinh tang truang kinh t€ cua cac nuac ASEAN

Chuang 3 Phuang phap nghien CUu: Phuang phap nghien cUu; T6ng quan v~ rno hinh du li~u bang; D~ xuAt rno hinh nghien cUu

Chuang 4 K€t qua nghien CUu: Th6ng ke rno ta va phan tich rn6i tuang quan gifra cac bi€n trong nghien cUu; H6i quy va ki~rn dinh rno hinh h6i quy tuy€n tinh nh~rn phan

tich tac dQng cua l~rn phat len tang truang kinh t€ a cac nuac trong khu V1JC Dong Narn A

giai do~ 2000 - 2012 ; Phan tich k€t qua nghien CUu; Xac dinh nguang l~rn phat a cac

~.nuac trong khu VlJC Dong Narn Agiai do~n 2000 - 2012

Chuang 5 K€t lu~n va Khuy€n nghi: K€t lu~n; MQt s6 khuy€n nghi; H~n ch€ va

Huang phat tri~n ti€p thea cua nghien cUu

5

CHUONG2

co sa LY THUYET vA NGHIEN ciJu TRUOC Chuang 2 trinh bay t6ng quan v~ tang truang kinh t~, t6ng quan v~ I~m phat, Iy

thuy~t v~ chinh sach tai khoa va chfnh sach ti~n t~ tac dQng len I~m phat va tang twang

kinh t~, cac bi~n dQc I~p co trong rna hinh nghien Clm, Iy thuy~t m6i quan h~ gifra l~m

phat va tang truang kinh t~ va nguong l~m phat Ngoai ra, nghien Clm ciing gi6i thi~u mQt s6 nghien Clm tru6c v~ m6i quan h~-gifra l~m phat va tang twang kinh t~ de til do dua ra

rna hinh nghien Clm Sau cung, nghien Clm ciing neu len t6ng quan v~ tinh hinh tang

twang kinh t~ ctia ciic nu6c ASEAN Cl,l the cac nQi dung trong chuang nay g6m:

- T6ng quan v~ tang twang kinh t~

- T6ng quan v~ l~m phat

- Chinh sach tai khoa va chinh sach ti~n t~ tac dQng len I~m phat va tang twang

kinh

- Cac bi~n dQc I~p tac dQng len tang twang kinh

- Ly thuy~t m6i quan h~ gifra l~m phat va tang truang kinh

- Nguong l~m

T6ng quan v~ tinh hinh tang twang kinh t~

2.1 CO' sir Iy thuy~t:

2.1.1 TAng quan v~ tang truirng kinh t~:

2.1.1.1 Khai ni~m tang truirng kinh t~:

Theo Begg (2007), tang twang kinh t~ la 15' l~ thay d6i thu nh~p thl,l'c t~ ho~c san IUQ1lg thl,l'c t~ Hay tang twang kinh te la phful tram gia tang hang nam ctia GNP thl,l'c t~

hay GNP thl,l'c t~ tren ddu ngucri trong dai h~

Theo Ocampo va ctg (2009), tang twang duQ'c do luang b~ng Sl,l' gia tang t6ng san IUQ1lg nQi dia (GDP, do b~g t6ng gia tn GDP ctia n~n kinh t~ ho~c b~ng muc GDP tren ddu ngucri), trong toan bQ n~n kinh t~ cling nhu trong cac nganh san xudt Cl,l the

6

Theo Mankiw (1997), t6ng san ph~m trong nu&c (GDP) thuOng dugc coi la chi tieu t6t nh.1t d~ phan anh tinh hinh ho~t dQng cua nen kinh t~ N6i mQt cach chinh xac h01l, GDP b~ng:

- T6ng thu nh~p cua mQi nguai trong nen kinh t~

T6ng chi tieu d~ mua san lugng hang h6a va dich VI) cua nen kinh t~

Theo Nguy8n TrQng Hoai (2010), ti1ng truang la S\l gia ti1ng mQt cach ben vting ve san luqng binh quan d~u nguai hay san lugng tren m6i cong nhan Va cfulg thea ong thi toog truimg kinh t~ xay ra n~u san luqng ti1ng nhanh hoo dan s6 Tang truang kinh t~ c~n

phai dugc hi~u nhu mQt qua trinh thay d6i t~o ra san luqng th\lc binh quan ~u nguai cao

hoo M~c khac, toog truang kinh t~ khong chi la qua trinh lam ra ciing mQt thu nhieu h01l,

rna con la qua trinh thay d6i co c.1u san xu.1t va tieu dung ca ve s6 luqng l~n ch.1t luqng

T6ng san ph~m trong nu&c (GDP) dugc bi~t thong qua GDP danh nghia va GDP

th\lc t~ GDP danh nghia la gia tri hang h6a va dich VI) tinh b~g gia hi~n hanh Va GDP

th\lC t~ la gia tri hang h6a va dich VI) dugc tinh thea gia c6 dinh

Xct cho c-ung, kha noog cua xii hQi trong vi~c dap irng nhu c~u cho cac thanh vien cua n6 ph\1 thuQc vao luqng hang h6a va dich VI) dugc san xu.1t ra va GDP th\lc t~ la chi tieu t6t hoo GDP danh nghia trong phan anh phuc 19i kinh t~ Nguy8n TrQng Hoiti (2010) k~t lu~n r~ng: Toog truimg kinh t~ c6 lien quan len S\l gia tang va cM thi~n phuc 19i xii

hQi, hay chinh xac h01l, toog tru6'ng kinh t~ c6 th~ hi~u la S\l gia ti1ng phuc 19i cua con

nguai (nhu la tu6i thQ, Yt~, giao d\1c, dinh duung, th\1 huang ngh~ thu~t, an ninh, phuc Igi

xii hQi, )

2.1.1.2 Cac chi tieu danh gia tang tnrlrng kinh t@:

Theo Nguy8n TrQng Hoiti (2010), c6 ba chi tieu danh gia toog truang kinh t~ bao gAm: t6ng san ph~m trong nu&c (GDP), tbng san ph~m qu6c dan (GNP), t6c dQ toog truang kinh t~

TAng san phim trong mrcrc (GDP)

Tbng sim ph~m trong nu&c (GDP): la chi tieu phi> bi~n dugc dung d~ phan aM tinh

hinh ho~t dQng cua nen kinh t~ GDP dugc dinh nghia la gia trl thi truang cua toan bQ

hang hoa va dich vv cU6i cung duqc t~o ra hay san xu~t ra trong ph~m vi lanh th6 mQt

qu6c gia trong khoang thai gian nh~t dinh (thuang la mQt nam) GDP co th~ tinh thea gia t~i nam hi~n hanh, chung ta se duqc GDP danh nghia va n~u tinh thea gia c6 dinh, chung

ta se duqc GDP th\lc

GDP co th~ tinh bAng ba phuong phap:

- Phuong phap 1 - Phuong phap gia tq gia tang (Phuong phap san xu~t): GDP

bAng t6ng gia tri gia tang Clla cac nganh trong n~n kinh t~

GDP = A VA + IVA + SV A

Ta co: AVA, IVA, SVA IAn luqt la gia tq gia tang clla nganh nong nghi~p, cong

nghi~p va dich vv

Gia tri gia tang la luqng gia tang trong gia tri clla hang hoa do k~t qua Clla qua

trinh san xu~t Gia trj gia tang duqc tinh bAng cach l~y gia tri san luqng Clla hang hoa trit

di chi phi cho hang hoa dAu vao da duqc dung h~t trong vi~c san xu~t ra san luqng do

- Phuong phap 2 - Phuong phap chi tieu: GDP bAng t6ng cit ca cac khoan chi tieu hang h6a va dich vv cU6i cung

GDP=C +1+ G +NX

Trong do:

C: chi mua hang hoa tieu dung (lau b~n va khong lau b~n) va dich vv Clla khu V\lC

hQ gia dinh (khong bao g6m xay d\lllg nha mai)

I: dAu tu gQP bao g6m dAu tu tM san c6 dinh (mua may moc thi~t bi, xay d\lllg nha

6) va dAu ill vao tai san lUll dQng (hang t6n kho)

G: chi mua hang hoa va dich VV Clla chinh phll

NX: gia tri hang h6a va dich VV duqc xu~t kh~u sang cac nuac khac trir gia tq hang hoa va dich VV nh~p khAu til nuac ngoai

- Phuong phap 3 - Phuong phap thu nh~p: GDP bAng thu nh~p gQP Clla cac y~u

t6 san xu~t trong n~n kinh t~ duqc huy dQng cho qua trinh san xuat N~u tinh

thea gia thi truang, GDP cling bao g6m thu~

GDP =w +i + r + n

w: tit~n luc:mg va cac khoan ti~n thuOng nguai lao dQng nh~n duQ'c

i: thu nh~p cua nguai cho vay

r: thu nh~p cua chu dat, chu nha (k~ ca ti~n quy d6i ma nguai co nha tra cho chinh

hQ) va chu cac tai san cho thue khac

D: thu nh~p cua chu s6 hftu doanh nghi~p

Te: thut~ thu nh~p

De: khau hao

TAng san phdm quAe dan (GNP):

T6ng san phdm qu6c dan (GNP): d~ do luang t6ng thu nh~p do cong dan mQt nuac

ki~m duQ'c bdt k~ djch V\1 y~u t6 cua hQ duQ'c cung cap 6 nuac nao

Taco:

GDP: t6ng san ph~m trong nuac

NR: thu nh~p tai san rang tu nuac ngoai

TAe dq tang trtrlrng kinh t~:

T6c dQ tang san IUQ'Ilg hang nam va t6c dQ tang san IUQ'Ilg binh quan d~u nguai Ia cac chi s6 do luang t6c dQ tang truOng kinh t~

Cac chi tieu nay duqc dnh theo cong thuc:

,

X: co th8 la GDP thlJc, GNP thlJc, GDP thlJc t€ binh quan ddu nguai, ho~c GNP

thlJc t€ binh quan ddu nguai

2.1.2 Tang quan v@ l\lm phat:

2.1.2.1 Cae khai nitm v@ l\lm phat:

Theo ly thuy€t tan cd di8n: Tobin (1965), Mundell (1965) cho r~ng l~m phat la nguyen nhan lam cho con nguai tranh gift ti~n rna chuy8n ti~n thanh cac tai san sinh IQ'i Di~u nay se lam gia tang SlJ tich luy v6n trong n~n kinh t€ va thuc dAy kinh t€ phat tri8n

Theo Keynes, l~m phat la tinh tr~g muc gia b~g ti~n cua hdu h€t cac hang hoa va

dich V\I rna nguai dan trong nuac mua s~m tang len theo thai gian

Va Friedman (1970), l~m phat mQi nO'i va mQi luc d~u la hi~n tuqng ti~n t~, nghia

la khi tang cung ti~n d8 dap (rng nhu cdu chi tieu cua chinh phu (thong qua vi~c Ngan hang trung uang mua trai phi€u do chinh phu phat hanh) thi l~m phat la khong th8 tranh khoi

Theo Begg (2007), l~m phat la S\l' gia tang cua muc gia

Theo Nguy~n Nhu Yva Trdn Thi Bich Dung (2009), l~m phat la tinh tr~g muc

gia chung cua n~n kinh t€ tang len trong mQt khoang thai gian nhAt dinh Theo nghien

cUu, co cac lo~i l~m phat nhu sau:

- L~m phat vita (con gQi Ia l~m phat 1 con s6): khi gia ca hang hoa vii dich V\I

tang ch~m, duai 10%1 nam, d6ng ti~n tuang d6i dn dinh, n~n kinh t€ dn dinh

- L~m phat phi rna (con gQi Iii l~m phat 2 hay 3 con s6): khi ghi ca hang hoa va

dich V\I tang til 10% len 999%1 nam

- Sieu l~m phat (l~m phat ill 4 con s6 tra len): khi tY l~ l~m phat ill 1000%1 nam

tra len, d6ng ti~n mAt gia nghiem trQng, n~n kinh t€ cang bAt dn, cUQc s6ng

cang kho khan, mQi thu d~u tra nen khan hi€m tm ti~n giAy

Ty 1~ l~phat hang narn (If) duQ'c tinh then cong thuc;

I

f - Pt-Pt-l X 100

Trong do:

Pt ­1: chi sf> gia nam t-l

Co ba lo~i chi sf> duQ'c sir d\lng d~ tinh tY

Chi sf> gia hang tieu dung (CPI): la chi sf>

hoa va dich V\l rna rnQt hQ gia dinh rnua (y kY nay so v6i kY gf>c

Cong thuc tinh chi sf> gia tieu dUng CPI cua narn t:

CPI

Trong do:

qOj: khf>i luqng san phArn lo~i i rna rnQt gia dinh tieu dUng (y nam gf>c (0)

pOj: dan gia sfm phArn lo~i i (y nam gf>c

ptj; dan gia san phb lo~i i (y nam t

Chi s6 gin ham san xuit (PPI):

Chi sf> ghi ham san xudt (PPI): phan anh rnuc gia trung binh cua rnQt gio hang hoa rna rnQt doanh nghi~p rnua (y kY nay so v6i kY gf>c

Chi sf> PPI chi duQ'c sir d\lng d~ tinh tY l~ l~rn phat trong kIm Vl,l'C san xuftt, khong ph6 bien Cach tinh cling tuang tv nhu CPI

Chi s6 giam phnt theo GDP (Id):

Chi sf> giarn phat then GDP (Id): phan anh Sl! thay d6i cua rnuc gia trung binh cua cit ca hang hoa va djch V\l san xuftt (y nam hi~n hanh (nam t) so v6i nam gf>c

11

- ,,­

Id cua narn hi~n hanh duQ'c tinh theo cong thuc:

qtj: kh6i IUQ'ng san ph~rn lo~i i & narn t

ptj: don gia san ph~rn lo~i i & narn t

2.1.2.3 Nguyen nhan gay ra I,m phit:

Theo Nguyen Nhu Yva TrAn Thi Bich Dung (2009), co ba nguyen nhan chinh gay

ra l~rn phat:

L,m phit do cAu (con gQi Iii I,m phit do cAu keo):

Xufrt phat til S\f gia tang cua tAng cAu, nghia la duang tAng cAu dich chuy~n sang

phai, trong ngcln h~n se lam cho san luqng tang len, d6ng thai rnuc ghi cling tang va thfrt

nghi~p se giarn xu6ng

Nhiing nhan t6 tac d9ng len S\f gia tang cua tAng cAu bao g6rn:

- Khu V\fC tu nhan l~c quan v~ n~n kinh t~ nen tieu dung tg dinh va dAu tu t\f dinh tang len

- Chinh phil tang chi tieu

- Ngan hang trung uong tang IUQ'ng cung ti~n

- Nguai nuac ngoai tang rnua hang hoa va dich V\1 trong nuac

L,m phit do cung (con gQi Ii I,m phit do chi phi diy):

Xufrt phat til S\f S\lt giarn trong tAng cung, nghia la dUOng tAng cung dich chuy~n

sang trai, rna nguyen nhan chinh la do chi phi san xufrt cua n~n kinh t~ tang len

Nhiing nhan t6 tac d9ng len S\f gia tang chi phi san xufrt bao g6rn:

- Ti~n luong tang len trong khi nang sufrt lao d9ng khong dAi

12

- Thu~ tang, liIi

- Thien tai mdt mua,

- Gia I;ac nguyen v~t li~u

L,m phat theo thuy~t sa hrq'ng

Nhfmg nha kinh

cung ti~n ho~c tang h~ s6 t~o ti~n i:J muc dQ 100 hon t6c de> tang truiJog kinh t~

L~p lu~n nay dugc th~ hi~n thong qua thuy~t s6 lugng ti~n t~ cua Fisher:

M.V=P.Y

Trong do:

M: lugng cung ti~n danh nghia

V: t6c de> lUll thong ti~n t~

P: chi s6 gia (muc gia trung binh)

Y: san lugng th\lc

Thuy~t tren chi dung khi V va Y khong d6i

Tuy nhien trong th\lC t~, t6c dQ tang trui:Jng cua Y la khong 6n dinh, t6c dQ lUll

thong cua V cling thay d6i, nen chi khi t6c dQ tang cua t6ng kh6i ti~n t~ hang nam (M V)

nhanh hon t6c dQ tang cua Y thi P se tang len va l~m phat se xay ra

D\la vao thuy~t ti~n t~, ta co th~ Hnh tY I~ l~ phat nhu sau:

% flM + % flV = % flP + % flY

Ngoai ra, I~m phat con do thay d6i cO' cdu kinh t~ rna chu y~u la nhfmg h~n ch~

trong n~n kinh t~ nhu: S\l h~n ch~ v~ cung Ung luong th\lc, S\l h~n ch~ v~ ngo~i t~ va tham

ht;lt ngan sach

13

2.1.3 Chinh sach tai khoa va chinh sach ti@n t~ tac dqng len l\lm phat va tiing

tnrang kinh t~:

Tfong ngin h~n, cac chinh sach kinh t~ d~u hu6ng vao rn\lc tieu n~n kinh t~ co

rnuc san IUQ11g ti~rn nang, tY l~ thAt nghi~p tv nhien, tY I~ I~rn phat vila phai, can can

thanh toan c6 s6 du va phan ph6i thu nh~p cong bAng Chinh sach Uti khoa va chinh sach

ti~n t~ la hai cong C\l thuOng dugc sir d\lng nhi~u nhAt d~ 6n dinh n~n kinh t~ Tuy thea

timg n~n kinh t~ cua tirng qu6c gia, chinh phu th\!'c thi chinh sach t;H kh6a rna fQng hay

thu http ho~c chinh sach sach ti~n t~ thit ch~t hay n6i long ho~c s\!, k~t hgp cua chinh sach tai khoa rna fQng hay thu http v6i chinh sach ti~n t~ thit ch~t hay n6i long

Theo Nguy~n Nhu Yva Tf~n Thi Blch Dung (2009), chinh sach mi kh6a va chinh sach ti~n t~ dugc tom lugc nhu sau:

Chinh sach tai khoa: dugc th\!'c hi~n thong qua chi tieu cua chinh phu va thu~ khoa Chinh sach Uti kh6a anh huang len t6ng cung va t6ng c~u cua n~n kinh t~ Trong ngin h~n, khi n~n kinh t~ suy thoai (san lUQ11g dang adu6i rnuc san IUQ11g ti~rn nang), tY

l~ thAt nghi~p tang cao do xuAt hi~n thAt nghi~p chu kYo Chinh phu c6 th~ ap d\lng chinh

sach tai kh6a rna fQng bAng cach tang chi ngan sach ho~c giarn thu~ hay k~t hgp ca haL Di~u nay lam tang t6ng c~u, tang san lugng, va giarn thAt nghi~p rna khong lam tang rnuc gia Trong dai h~n, t6ng cung la duang thAng dUng va khong ph\l thuQc vao rnuc gia Do d6, n~u n~n kinh t~ c6 rnuc san lugng d~t san lugng ti~rn nang ho~c vugt rnuc san lugng ti~rn nang thi chinh sach tai khoa rna fQng khong lam tang san lugng rna chi lam tang gia

Ngugc l~i, khi n~n kinh t~ tang 1ruang nong (san IUQ11g d~t san lUQ11g ti~rn nang ho~c vugt rnuc san lugng ti~rn nang) thi chinh phu c~n ap d\lng chinh sach tai khoa thu

http d~ giarn t6ng c~u, lam cho gia ca giarn xu6ng dftn len l~rn phat giarn

Chinh sach ti@n t~:

V6i rn\lc dich ki~rn soat rnuc cung ti~n, di~u chinh Hii suAt trong n~n kinh t~ thong

qua vi~c Ngan hang trung m:mg (NHTW) sir d\lng ba cong C\l chinh la: tY l~ d\!' trit bit

bUQc, un suAt chi~t khAu va ho~t dQng thi tfUOng rna Theo rno hinh T6ng cung - T6ng c~u (AD - AS), trong ngin h~n, chinh sach ti~n t~ mc dQng len tang truang kinh t~ Trong

dai h~n, chinh sach ti~n t~ khong tac dQng len tang truang kinh t~ vi t6ng cung la dUOng

th~ng dUng va khong ph\1 thuQc vao muc gia Vi~c dung chinh sach ti8n t~ n6i long chi gay ra l~m phat cao

Ty l~ d\l tm bfit bUQc: 1a tY 1~ d\l tm t6i thi~u tren t6ng s6 ti8n gai rna NHTW bUQc cac t6 chuc co nh~n ti8n giri phai gift l~i nhu 1a mQt khoan d\l tm Khi NHTW di8u chinh tang tY l~ d\l tm bfit bUQc, se lam giam s6 nhan ti8n t~ va do

do lam giam lUQ'ng cung ti8n trong n8n kinh t~ NguQ'c l~i, NHTW cung co th~

lam tang lUQ'ng cung ti8n trong n8n kinh t~ b~ng cach giam tY l~ d\1 tm bfit buQc

un su§t chi~t kh§u: la muc Uti suM rna ngan hang trung gian (NHTG) phai tra khi vay ti8n cua NHTW un su§t chi~t kh§u tac d¢ng len muc cung ti8n qua S\l

thay d6i cua lUQ'ng ti8n m~nh va sf> nhan ti8n Vi~c NHTW qui dinh mQt muc Uii su§t chi~t kh§u cao han, co th~ lam cho cac NHTG nhanh chong tra l~i cac khoan vay tru6c day, nghia 1a mQt 1uQ'ng ti8n m~nh bi rut kh6i lUll thong M~t

khac, muc la:i su§t cao han cung khi~n NHTG tang tY l~ d\1 trft nh~m tranh

thi~u ti8n chi tra khoan ti8n vay ill NHTW, d8u nay d~n len lam giam s6 nhan ti8n NguQ'c l~i, muc la:i su§t chi~t kh§u th§p han lam tang muc cung ti8n do tac dQng ill vi~c tang tang IUQ'ng ti8n m~nh va tang s6 nhan cua ti8n

Ho~t dQng tren thi truOng rna: 1a ho~t dQng mua ban cac chUng khoan cua chinh phu do NHTW ti~n hanh, nh~m lam thay d6i IUQ'ng ti8n m~nh, t~o ra mQt S\1 thay d6i trong 1uQ'ng cung ti8n Ian han thong qua sf> nhan cua ti8n B~ng

cach mua mQt s6 chUng khoan nh§t dinh b~ng ti8n cua NHTW, ti8n duQ'c dua them vao lUll thong, d&ng thai lam ffing s6 tai san va s6 nQ' cua NHTW, do do lam tang 1uQ'ng ti8n m~nh NguQ'c I~i, b~ng cach ban cac trai phi~u, NHTW d&ng thai lam giam s6 tai san va s6 nQ' cua minh, do do lam giam 1uQ'ng ti8n m~nh

2.1.4 Cae bi~n dqc I¥P tac dqng len tang trtrcrng kinh t~:

2.1.4.1 L~m phat - dung chi sa giam phat theo GDP (Id):

Trong nghien cUu nay, nghien cUu sil' d\1ng chi sf> giam phat theo GDP d~ do IUOng muc dQ1~m phat vi cac nguyen nhan sau:

15

Theo Nguyen Nhu Yva TrAn Thi Bich Dung (2009), dung chi s5 gili hang tieu dung (CPI) dS tinh tY 1~ l~m phat thi khong chinh xac vi CPI 1a gia trung binh cua gio hang hoa va dich vv rna ngmJi tieu dung mua chfr khong phai 1a gia trung binh cua cit ca hang hoa va dich vv san xuAt trong n~n kinh t~ Ngoai ra, CPI dUQ'C tinh b~ng cach sir

d\lng gio hang hoa c5 dinh thi khong phan anh duQ'c vi~c gio hang hoa bao gbm san phAm

m6i ra dai thay th~ cho nhilng san phAm cli da: 16i thai Trong khi chi s5 giam phat theo

GDP (Id) phan aM muc gia trung binh cua tAt ca hang hoa va dich vv duQ'c san xuAt ra trong n~n kinh t~ va duQ'c tinh b~g cach sir d\lng gio hang hoa thay d6i theo thai gian,

nen dung dS tinh tY 1~ l~phat tuong d3i chinh xac hon

Theo cac nha kinh t~ hQc thuQc truOng phai cO' cAu thi gicta l~m phat va tang

tw('mg kinh t~ co m5i quan h~ cung chi~u vai nhau Trong ng~n h~n, mu5n tang twO'ng

cao hon thi phai tang dAu tu, tang chi ngan sach, h~ la:i suAt cho vay, kich cAu tieu dUng, dAy m~nh xuAt khAu, giam nh~p sieu, va di~u nay dfin len l~m phat se tang Nhilng n6 h,rc kim ch~ l~m phat co xu huang lam tang thAt nghi~p va tinh tr~ng dinh tr~ san xuAt,

gay t6n h~i cho tang truang kinh t~ MQt n~n kinh t~ uu tien cho tang truO'ng phai chAp nh~co l~m phat xay ra Nhilng nha kinh t~ hQc nay cho r~ng chinh phu & cac nu6c dang phat triSn co thS sir dl,lng l~m phat nhu mQt cong Cl,l thuc dAy tang twang kinh t~ Ty l~

l~m phat thAp va tuong d3i 6n dinh se ~o dQng l\lc giiip n~n kinh t~ tang twang cao thong qua vi~c khuy~n khich huy dQng v3n va tang tinh linh ho~t gia ca V a l~m phat co tac

dl,lng phan ph5i l~i thu nh~p va cua cM theo huang lam tang t6ng ti~t ki~m va dAu tu trong

nu6c

Theo Keynes, Tobin (1965), Dorrance (1966), Khan va Senhadji (2001), Khan (2005), Li (2006), Wai (1959), Bruno va Easterly (1995), Ghosh va Phillips (1998), Sarel (1995), khi l~m phat & muc thAp va n~m trong nguang l~m phat thi l~m phat gop phAn

thuc dAy tang truO'ng kinh t~

V6i nhilng gia thuy~t va cac nghien Clru neu tren, nghien Clru d~t gia thuy~t nhu sau:

Gia thuyit HI: Co Slf tac dong dmg chiJu cua igm phat (dung chi sa giam phat thea GDP) /en tang truang kinh t€ a cac nuac trong khu wc Dong Nam Agiai dogn 2000 -2012

16

2.1.4.2 Tang chi tieu eda ehinh phd (G):

Theo Nguy~n Nhu Yva TrAn Thj Bich Dung (2009), tAng chi tieu chinh phu bao gAm:

- Thir nhAt, chinh phu mua hang hoa va dich V\1 do cac doanh nghi~p san xu~t ra Chi tieu chinh phu bao gAm: chi tieu thuang xuyen (Cg) nhu mua sung 6ng,

d~ duQ'c, chi tra luang cho cong nhan vien, chi cho v~ sinh duang ph6, va chi cho dAu tu (Ig) nhu chi xay d\ffig ben ding, cAu duang, cong vien

- Thir hai, chinh phu chi chuyen nhuqng (Tr) - la cac khoan chi khong doi hoi phai dap l~i b~ng vi~c cung c~p hang hoa hay dich V\1 nhu chi trQ' cAp th~t

nghi~p, chi hQc bAng cho sinh vien, chi trQ' c~p huu trf

Nhu v~y, neu chinh phu th\fc hi~n vi~c chi tieu chu yeu cho chi tieu thuang xuyen (Cg) nhu mua sung 6ng, d~n duQ'c va chi chuyen nhuQ'ng (Tr) thi tAng chi tieu nay khong lam tang mirc ho~t dQng cua n~n kinh teo

Theo nghien Clru cua Sukar (2011), Anwara va Lan Phi Nguyen (2010), Umoh (2012), cho th~y r~ng chi tieu chinh phu tac dQng nguQ'c chi~u len tang truemg kinh teo

Chinh ly thuyet va cac nghien Clru tren, nghien Clru d~t gia thuyet nhu sau:

Gici thuyit H2: Co S1! tac i1<3ng ngwlc chiJu cua t6ng chi tieu cua chinh phu len tang truemg kinh ti acac nu6'c trong khu V1!C Dong Nam Agiai i1or;m 2000 - 2012

2.1.4.3 Tang doanh thu tir thu@ eda chinh phd (Tx):

Theo Nguy~n Nhu Yva TrAn Thj Bich Dung (2009), tAng doanh thu tu thue cua chinh phu bao gAm hai lo~i thue tf\fC thu va thue gian thu Chinh phil thu thue ill cac hQ gia dinh va cac doanh nghi~p

- Thue tr\fc thu (Td): la lo~i thue danh tf\fC tiep vao thu nh~p cila cac thanh phAn nhu thue thu nh~p ca nhan, thue thu nh~p doanh nghi~p, thue thua ke tai san, .Ia nhUng lo~i thue rna nguai nQP thue cling la nguai chiu thue

- Thue gian thu hay chi tieu (Ti): la lo~i thue danh vao thu nh~p thong qua vi~c

mua s~m hang hoa va djch V\1, gAm thue gia trj gia tang, thue tieu thv d~c bi~t,

17 ,.,

TAliONG !l~! HOC MU TP.tiCM

THli VI~N

' - - - ­

tbu~ xuftt nb~p kb~u, tbu~ kbai tbac Slr d\lng tai nguyen, tbu~ tru6c b~, .Ia

nbUng lo~i tbu~ rna nguiYi n(>p tbu~ kbong boan toan la nguiYi cbiu tbu~

Nbu v~y, tbu~ (Tx) dong vai tro nbu m(>t kboan ro rl nen b~n cb~ muc bo~t d(>ng

cua n~n kinb t~ Vi v~y, ngbien cUu d~t gia tbuy~t nbu sau:

GiG thuyit H3: Co Slf tac a9ng nguQ'c chi€u coo tcing doanh thu tir thui cua chinh phu len tang truong kinh ti acac nwyc trong khu VlfC Dong Nam Agiai aoq,n 2000 - 2012

2.1.4.4 aiu to' trlfc ti~p DOOC Dgoai (FDI):

Tbeo quy ti~n t~ qu6c t~ IMF (1993), FDI dugc dinb ngbia "Ddu tu tn,rc ti~p nu6c

ngoai la s6 v6n ddu tu dugc th\lc bi~n d~ tbu Igi fcb lau dai trong m(>t doanb ngbi~p ho~t

d(>ng an~n kinb t~ kbac v6i n~n kinb t~ cua nba ddu tu, ngoai m\lc dicb Igi nbu~n, nba

ddu ill con mong mu6n gianb dugc cbb dUng trong vi~c qmin ly doanb ngbi~p va rna r(>ng tbi truiYng"

Trong ngAn h~, ddu tu nuoc ngoai la thanb t6 bi~n d(>ng trong tdng cdu Kbi ddu ill nu6c ngoai tang len, tdng cdu cling tang len, va nbiY do s6 nguoi co cong an vi~c lam

cling tang len, tbuc dAy tang truang kinb t~ Ngugc l~i, kbi ddu tu nuoc ngoai giam

xu6ng, tdng cdu giam, gay tdn b~i cbo tang truang kinb t~

Trong dai b~n, ddu tu nu6c ngoai cling se ~o ra ticb liiy v&n Kbi ddu tu nu6c

ngoai tang len se bd sung lam tm lugng qu&c gia tang tbem; kba nang san xuftt bay tdng cung cua n~n kinb t~ se tang len, t~o di~u ki~n cbo n~n kinb t~ tang truang b~n vftng

Tbeo Falki (2009), ddu ill tn,rc ti~p nuoc ngoai dm;rc xem nbu la m(>t cbftt xuc tac quan trQng cho Sl,I tang truang kinb t~ a cac nuoc dang pbat tri~n tbong qua vi~c kicb

tbicb ddu ill trong nuoc, cbuy~n giao cong ngb~, tang vi~c lam va pbat tri~n ngu6n nban ll,Ic

Tbeo Anwara va Lan Pbi Nguyen (2010), cbo rAng ngu6n v&n ddu tu tn,rc ti~p nu6c ngoai tac d(>ng len tang truang kinb t~, cbuy~n dich cu cftu kinb t~ va tang pbuc 19i xii b(>i

Theo Tiwari (2011), ddu ill trl,Ic ti~p nu6c ngoai va xuftt kb~u giup qua trinb tang truang kinb t~ di~n ra nbanb bun

18

,;­

Vi v~y, d~u tu tn,lC ti€p nuac ngoai la nhan t6 quan tn;mg khong th€ thi€u acac nuac dang phat tri€n trong khu V\l'C Dong Nam A Do do, nghien Clm su d\lng bi€n nay lam bi€n dQc l~p trong mo hinh nghien Clm

Chinh nhUng gia thuy€t va nghien Clm tren, nghien Clm d~t gia thuy€t nhu sau:

Gid thuyit H4: Co Slf tac ilQng cung chiJu clla il6u tu trlfc tiip nuac ngoai len tang truang kinh d a cac nuac trong khu VlfC Dong Nam Agiai ilogn 2000 - 2012

: ti€n gai khong kY h~ su d\lng sec

Ngoai ra, kh6i ti€n t~ con duQ'C dinh nghla rQng han nua thong qua M3,

M4, ••.Nhung trong nghien Clm nay, nghien Clm dung ti€n rQng M2 lam bi€n dQc l~p cho

Chinh nhUng gia thuy€t va nghien Clm tren, nghien Clm d~t gia thuy€t nhu sau:

Gid thuyh H5: Co Slf tac ilQng nguf)'c chiJu Clla cung tiJn ten tang truang kinh ti a cac nuac trong khu VlfC Dong Nam Agiai ilogn 2000 - 20 12

2.1.4.6 Lai suit cho vay (LSCV):

Theo Nguy~n Minh Ki€u (2011), Hii suftt cho vay la Hii suftt rna NHTM dlJa vao Hii suftt co bim (Hii suftt do NHTW cong b6 lam co So' cho cac t6 chuc tin d\lng ftn dinh Hii suftt kinh doanh) d~ xac dinh Hii suftt cho vay d6i v6i khach hang sau khi di€u chinh nli

roo

Cong thuc xac dinh Hii suftt cho vay (R):

R = Reb + Rtb + Ret

Trong do:

R: Hii suftt cho vay

Reb: Hii suftt co ban

Rth : 15' l~ di€u chinh nli ro thai h~n

Ret: 15' l~ di€u chinh c~nh tranh

Theo Nguy~n Nhu Yva Tr~n Thi Bich Dung (2009), Hii suftt la chi phi rna nha d~u

tu phai tra cho v6n vay; hay Hii suftt la chi phi co hQi rna nha d~u tu b6 ra Khi llii suftt cho vay tang len, chi phi d~u tu tang len va kha nang sinh lai cua vi~c d~u tu se giam xu6ng,

do do nhu c~u d~u tu giam xu6ng, san xuftt tri tu~, t6ng c~u giam, muc dan d\lng giam, 15' l~ thftt nghi~p tang va kim hlim t6c dQ tang truang kinh t€ NguQ'c l~i, khi llii suftt cho vay giam xu6ng, chi phi d~u tu giam, IQ'i nhu~ cua d~u tu se tang, khuy€n khich gia tang d~u

tu, t6ng c~u tang T6ng c~u tang, len 1uqt no, se lam san IUQ'ng qu6c gia tang, muc dan

d\lng tang, 15' l~ thftt nghi~p giam va thuc dAy tang truang kinh t€

Theo Ocampo va ctg (2009), llii suftt thlJc thftp va 6n dinh co th~ he> trQ' d~u tu vao cong vi~c san xuftt va tang truang kinh t€

Chinh nhiing gia thuy€t tren, nghien Clru d~t gia thuy€t nhu sau:

Gia thuyit H6: Co Sl! tac af}ng ngu(1c chi~u clla Ziii sudt cho vay Zen tang truong kinh ti acac nuac trong khu Vl!C Dong Nam Agiai aoq,n 2000 - 2012

2.1.4.7 Tin d1}ng ngan hang (CREDIT):

Theo N guy~n Minh Ki~u (2011), tin d\mg ngan hang la quan h~ chuy~n nhuQ'ng

quy~n sil d\lllg van ill ngan hang cho khach hang trong mQt thai h~n nhdt dinh voi mQt khoan chi phi nhdt dinh Tin dvng ngan hang bao g6m ba nQi dung:

- La Sl,l chuy~n nhuQ'ng quy~n sil dVng van tir nguai sa hfru sang cho nguai sir dVng

Sl,l' chuy~n nhuQ'ng nay co thai h~n hay mang tinh t~mthai

- Sl,l' chuy~n nhuQ'ng nay co kern thea chi phi

Khi tin d\lllg ngan hang gia tang nghia la vi~c chuy~n nhuqng quy~n sil dVng van ill ngan hang cho khach hang gia tang, di~u nay lam gia tang dAu tu va chi tieu, thuc d~y

tang truang kinh t~

Chinh di~u nay, nghien Clm d~t gia thuy~t:

Gia thuyit H7: Co Sl! tac a(mg cimg chiJu cua tin d¥ng ngan Wmg len tang trlfong kinh ti u cac nlfac trong khu Vl!C Dong Nam Agiai ao(m 2000 2012

2.1.4.8 Nfl chinh phd (DEBT):

Theo Begg (2007), nQ' cua chinh phu duQ'c gQi la nQ' quac gia Va tham hvt ngan sach lam tang nQ' quac gia

N~u chinh phu vay nQ' dUng tai trQ' cho dAu tu van tu ban v~t chdt (van v~t ll,l'c) hay

tu ban con nguai (van nhan ll,l'c), di~u nay lam tang san IUQ'ng, t6ng cAu va thu nh~p tir

thu~ trong tuong lai va do do gop ph An thanh toan nQ', kich thich tang truang kinh t~

Trong nghien Clm nay, nghien Clm dung bi~n nQ'tac dQng d~n tang truang kinh t~

vi thea nghien Clm cua Patillo va ctg (2002), Clements va ctg (2005) khi danh gia mai quan h~ phi tuy~n tinh gifra nQ' va tang truang kinh t~ thi cac tac gia nay da sil dVng bi~n

nQ' trong m6 hinh nghien Clm

Chinh Iy thuy~t neu tren, nghien Clm d~t gia thuy~t nhu sau:

Gia thuyit H8: Co Sl! tac a9ng cimg chiJu cua n(l chinh phu len tang trlfung kinh

ti u cac nlfac trong khu Vl!C Dong Nam Agiai aogn 2000 - 2012

21

2.1.4.9 Ty gia hai doai tDEXC):

Theo Nguy~n Nhu Yva TrAn Thi Bich Dung (2009), tY ghi h6i dmii la muc ghi rna t~i do hai d6ng ti€n Clla hai qu6c gia co th€ chuy€n d6i cho nhau

Trong nghien Clru nay, nghien Clru dung bi~n tY ghi h6i doM bic d9ng d~n tang

truOng kinh t~ vi thea nghien Clru Sarel (1995) khi ki€m tra m6i quan h~ phi tuy~n tinh

gifra l~m phat va tang truang kinh t~ thi tac ghl nay co Slr dvng bi~n tY gia h6i doM nhu la bi~n ki€m soat trong mo hinh nghien Clru

D€ xac dinh tac d9ng Clla tY gia h6i doM len tang kinh t~, nghien Clru l~p bang d~m s6 gia tri duong (+) va gia tri am (-) ill Ty gia h6i doai (% -tY l~ thay d6i h&ng nam) va

XuAt khAu rang (tri~u Dollars My)

(Xem PhV Ivc 5 - Bang d~m s6 gia tq duong (+) va am (-) ill Ty gia h6i doai (% ­

tY l~ thay d6i h&ng nam) va XuAt khAu rang (tri~u Dollars My))

D\la thea Bang d~m s6 gia tri duong (+) va am (-)ill Ty gia h6i doai (% - tY l~ thay

d6i h&ng nam) va XuAt khAu rang (tri~u Dollars My), cho thAy:

- Thu nhAt, phk tram thay d6i hang nam clla tY gia h6i doai trong nghien cuu mang dAu duong (+) chi~m 58 quan sat va phAm tram thay d6i hang nam clla tY

gia h6i doM trong nghien cuu mang dftu am (-) chi~m 71 quan sat Vai s6 quan sat tren, nghien Clru d{lt gia thuy~t tY gia h6i doM t~i cac nuac trong khu V\lC Dong Nam Agiam thea hang nam, nghla la d6ng n9i t~ len gia so vai d6ng

ngo~i t~ thea hang nam

- Thu hai, xuAt khAu rang trong nghien Clru mang dAu duong (+) chi~m 71 quan sat va xuAt khAu rang trong nghien Clru mang dAu am (-) chi~m 58 quan sat

Vai s6 quan sat tren, nghien Clru d{lt gia thuy~t da phAn cac nuac trong khu V\lC Dong Nam A co luqng xuftt khAu nhi€u hon nh~p khAu Cling thea ADB (2013), ta thAy ASEAN la m9t trong nhfmg vting kinh t~ rna nhAt tren th~ giai, vai t6ng kim ng~ch xuAt khAu hang hoa chi~m gAn 54% t6ng san phAm qu6c n9i (GDP) clla ASEAN va chi~m 7% xuAt khAu toan cAu Di€u nay kh&ng dinh r&ng acac nuac trong khu V\lC Dong Nam A, xuAt khAu la m9t trong nhfmg thanh t6 quan tr9ng gop phAn thuc dAy tang truOng kinh t~

22

Tom I~i, phAn I&n cac nu&c cac nu&c trong khu V\lC Dong Nam Aco lugng xu~t

khAu nhi€u han nh~p khAu nhung cac nu&c filly l~i co dbng ne}i t~ len gia, di€u miy him tang muc gia hang hoa xudt khAu, khi~n lugng hang hoa xudt khAu ghim di, d~n len dAu tu giam, t6ng cAu giam, tY l~ th~t nghi~p tang cao va n€n kinh t~ bi suy giam

Tren cO' sa dn li~u tren, nghien cUu d~t gia thuy~t nhu sau:

Gid thuyh H9: Co Slf tac a(Jng ngu{Jc chiJu cua tY giQ h6i aoai ten tang truong kinh d acac nullc trong khu VlfC Dong Nam Agiai aogn 2000 - 2012

2.1.5 Ly thuy~t v~ m8i quan hi ghia (\lm phat va tang trmrng kinh t~:

Theo Nguy€n Van Phiic (2009), v€ Iy thuy~t, l~m phat co th~ tac de}ng tieu C\fC l~n

tich C\fC len tang truiJng kinh t~ V€ m~t dn li~u lich SU, thi quan h~ gina l~m phat va tang truang xay ra acit ca cac chi€u quan h~: i) n€n kinh te d~t tang truang cao v&i l~m phat thdp; ii) n€n kinh t~ d~t t6c de} tang truang cao v&i l~m phat cao; iii) n€n kinh t~ d~t t6c de} tang truiJng thdp vc.Yi l~m phat thdp; iv) n€n kinh t~ d~t t6c de} tang truang thdp v&i l~m

ch~p nh~n me}t tY l~ l~m phat nhdt dinh Trong giai do~n nay, m6i quan h~ gina l~m phat

va tang truang kinh t~ la cimg chi~u Sau giai do~n nay, neu ti~p Wc tang l~m phat d~ thiic dAy tang truang thi GDP cling khong tang them rna co xu huang giam di Trong dai h~n,

tang truiJng cua n~n kinh te do cac y~u t6 th\fC thue}c t6ng cung quyet dinh (v6n, lao de}ng,

ti~n be} kY thu~t)

Theo chu nghia trQng ti€n, di~n hinh la nha kinh t~ hQc Friedman (1970) cho ~ng

l~m phat xay ra khi chinh phu gia tang cung ti€n ho~c tang h~ s6 t~o ti€n amuc de} Ian

han tang truiJng kinh t~ Nhu v~y, n~u gia ca trong n€n kinh t~ tang bang v&i thu nh~p cua nguai lao de}ng thi tang truang kinh t~ khong bi anh huang bai l~m phat, nguai lao de}ng khong quan tam len vi~c tang gia hang hoa Tuy nhien, trong dai h~n, tang truang kinh t~

h1 do cac y~u t6 th\lc cua n~n kinh t~ t~o ra chfr khong phai do cac y~u t6 v~ ti~n t~ va gia

ca bi anh huang bai vi~c chinh phu gia tang cung ti~n Chinh sach ti~n t~ n&i long chi ~o

ra l~m phat v~ dai h~n chfr khong t~o ra tang twang kinh t~

Theo ly thuy~t cA di~n m&i, di~n hinh la nha kinh t~ hQc Lucas (1980), c6 m6i

quan h~ trai chi~u giita l~m phat va san lugng v&i nhUng bi~n dQng cua tAng c~u danh

nghia Di~u mlY c6 nghia la v&i nhUng nu&c c6 tAng c~u An dinh thi chinh sach kich thich

tAng c~u se thuc dAy tang twang kinh t~ nhung it gay ra l~m phat

Theo ly thuy~t tan cA di~n, di~n hinh gAm cac nha kinh t~ hQc nhu Mundell (1965), Tobin (1965), Sidrauski (1967), Stockman (1981), da dua ra cac quan di~m khac nhau

v~ m6i quan h~ giita l~ phat va tang wang kinh t~

- Theo Tobin (1965), l~m phat va tang twang kinh t~ c6 m6i quan h~ cimg chi~u

v&i nhau Theo ong, l~m phat lam gia tang chi phi cO' hQi cua vi~c giit ti~n m~t,

la nguyen nhan lam cho nha d~u tu tai phan bA danh m\!c d~u tu cua minh tir

ti~n sang chUng khoan Di~u nay dAng nghia v&i vi~c lam giam lai sufit th\lc t~, tang tich lily v6n, rna rQng d~u tu, nang cao nang sufit lao dQng va thuc dAy tang wang kinh t~

- Theo Sidrauski (1967), vi~c tang l~m phat khong anh huang len tang twang kinh t~ khi cac bi~n s6 dQc l~p v&i vi~c chfnh phu gia tang cung ti~n

- Theo Stockman (1981, trich bai Gokal and Hanif, 2004), m6i quan h~ giita l~m phat va tang twang kinh t~ la nghich chi~u

Theo kinh t~ hQc Keynes m&i, l~m phat ph\! thuQc vao san lugng th\lc t~ va tY l~ c6 vi~c lam t\l nhien Vcri gia thuy~t khong c6 cu s6c v~ tAng cung, t~i mfrc san lugng ti~m

nang va tY l~ thfit nghi~p 1\1' nhien thi l~m phat la khong dAi

Theo ly thuy~t tang twang nQi sinh, di~n hinh gAm cac nha kinh t~ hQc nhu Lucas

(1980), Coly, Khi c6 l~m phat cao, gia ca thay d6i nhanh ch6ng nen cac nha d~u tu thuang m~c phai sai l~m trong vi~c tinh toano S\l khong ch~c ch~n nay c6 th~ lam 19i

nhu~ giam di dang k~ Lgi nhu~n giam se lam giam tY l~ 19i ruc cua tu ban, giam tich lily

tu ban va keo thea la giam hi~u qua d~u tu Trong tinh hinh bfit 6n vi mo tren, cac nha d~u

tu thuang giam muc dQ dAu tu VaG n~n kinh t~ Til d6 lam cho quy mo va hi~u qua cua

n~n kinh t~ giam xu6ng

Theo kinh t~ hQc co cAu, gifta l~m phat va tang truang kinh t~ c6 SlJ danh d8i lfut nhau Nhfing bi~n phap nh~m ki~m ch~ l~m phat c6 xu huang lam gia tang thAt nghi~p va dinh tr~ san xuAt, kim ch~ tang truang kinh t~ MQt qu6c gia chi duQ'c phep chQn IlJa mQt m1)C tieu trong hai m1)C tieu kinh t~ VI mo tren

MQt s6 nghien Clm thlJc nghi~m cua cac nha kinh t~ hQc dll dua ra cac k~t lu~ trai

chi~u nhau nhu sau:

DAu tien, thea Wai (1959), Dorrance (1966), Johanson (1967), khong tim thAy m6i quan h~ c6 y nghIa th6ng ke nao v~ m6i quan h~ gifta l~m phat va tang truang kinh

t~ Cac nha kinh t~ hQc nay bi chi ph6i bai truimg phai Keynes vai l~p lu~n l~m phat vila phai do kich thich tai kh6a va ti~n t~ duQ'c cho la cAn thi~t d~ thiic dAy tang truang kinh t~

Theo Bruno va Easterly (1995), Barro (1998), cho r~ng l~m phat tac dQng tieu ClJC len tang truang kinh t~ Nguyen nh§n cua m6i quan h~ nay la do khung hoang dAu hoa VaG nam 1973 va 1979, gia dAu tang cao khi~n n~n kinh t~ bi l~m phat cao va san xuAt

bi dinh tr~

Nhung thea Tobin (1965), Wai (1959), Dorrance (1966), Ghosh va Phillips (1998), cho rfug tY 1~ l~m phat thAp va tuang d6i 8n dinh se t~o dQng IlJc giiip tang

truang kinh t~

va Zhu (2005), Li (2006), Rutayisire (2013) cho ~ng l~m phat va tang truang kinh t~ c6 m6i quan h~ phi tuy~n tinh

T6m l~i, thong qua nhi~u quan di~m Iy thuy~t cua cac truang phai kinh t~ hQc khac nhau, c6 th~ nh~thAy rfug m6i quan h~ gifta I~m phat va tang truang kinh t~ la m6i quan

h~ phi tuy~n tinh Trang ng~n h~n, khi l~m phat amuc thAp, l~m phat va tang truang kinh

t~ c6 m6i quan h~ cling chi~u Nhung amQt liic nao d6, n~u l~m phat ti~p wc tang cao thi

l~m phat se tac dQng xAu len tang truang kinh t~ Trang dai h~n, l~ phcit khong tac dQng len tang truang kinh t~ khi tang truang kinh t~ d~t mirc t6i uu va l~m phcit xay ra la do

vi~c cung ti~n qua mirc VaG n~n kinh t~

25

2.2 Ngtrang I,m phit:

Nhin chung, nhfmg n6 IlJc ki~m ch~ l;;tm phat co xu huang lam tang thAt nghi~p,

ghim dAu tu va giam hi~u qua dAu tu, xu huang tieu dung trung binh giam, xu huang ti~t ki~m trung binh tang se ddn d~n SlJ tri tr~ trong ho;;tt dQng kinh t~, tang truang kinh t~

giam

Theo Tobin (1965), l;;tm phat duQ'c xem la mQt SlJ trQ' giup tang truang kinh t~ thong qua vi~c khuy~n khich huy dQng v6n va tang tinh linh ho;;tt cua gia ca Ong l~p lu~n r~g "mQt chut l;;tm phat giup boi trun n~n kinh t~" vi no giup thi truang lao dQng di~u

chinh cho phu hQ'P

Ngoai ra, nhu cAu tang len em dinh se gay ra l;;tm phat amuc nh~, lam tang nang suAt lao dQng, phan ph6i l;;ti thu nh~p va cua cai theo huang lam tang t6ng ti~t ki~m va

dAu tu trong nuoc va do do gop phdn thuc dAy tang truang kinh t~

Nhung nguQ'c l;;ti, theo Nguy~n Van Phuc (2009), v~ ly thuy~t, l;;tm phat cao tac

dQng tieu ClJC len tang truang kinh t~ khong chi thong qua giam dAu tu va hi~u qua dAu tu

L;;tm phat tac dQng tieu ClJC len tang truang kinh t~ thong qua cac kenh sau:

- L;;tm phat lam tang SlJ khong ch~c ch~n cua cac ho;;tt dQng dAu tu L;;tm phat lam

cho vi~c tinh toan dAu tu tra nen kho khan do gia ca tuung d6i thay d6i nhanh

chong SlJ khong ch~c ch~n nay co th~ lam IQ'i nhu~n giam di dang k~ do nha

dftu tu tinh toan sai lftm LQ'i nhu~n giam se lam giam dQng IlJc dAu tu

- L;;tm phat cao phat di tin hi~u n~n kinh t~ VI mo dang co vAn d~ Di~u nay lam

cho nha dAu tu de d~t hun khi dAu tu vao nSn kinh t~ L;;tm phat lam gia tang chi

phi C(J hQi cua vi~c gift tiSn m~t Di~u nay lam gia tang chi phi cua cac giao

djch kinh t~ Til do lam cho quy mo va hi~u qua nSn kinh t~ giam xu6ng

- L;;tm phat cao lam cho gia ca tuung d6i giua cac hang hoa va dich V1l thay d6i nhanh chong, !;;to ra chi phi di~u chinh t6n kern trong qua trinh phan b6 ngubn

IlJc cua thi truong, lam giam hi~u qua cua n~n kinh t~ L;;tm phat con duQ'c xem

nhu mQt lo;;ti thu~ danh vao n~n kinh t~

V oi quan di~m cua cac nha kinh t~ hQc hi~n d;;ti, trong nSn kinh t~ binh thuang, tbn

t;;ti song song ca tang truang kinh t~ va l;;tm phat d muc l;;tm phat cao, l;;tm phat tac dQng

26

th!u C\IC len tang truOng kinh t€ L~m phat amuc dQ vila phiH la c§n thi€t cho n~n kinh t€,

no giup kich thich, rna rQng kha nang san xu:it, nang cao cac di~u ki~n phuc lqi xa hQi Song n€u mQt n~n kinh t€ mai theo du&i m\lc tieu tang truOng kinh t€ rna khong chu tr<')llg len ch:it luqng se ~o ra m§m mBng cho l~m phat cao va tang truOng kinh t€ luc nay khong

co nhi~u y nghla Vi v~y, mQt n~n kinh t€ muBn phat tri€n b~n vUng thi n~n kinh t€ do phai

co muc l~m phat n~m trong muc nguang cho phep V~y muc l~m phat bao nhieu duqc xem la muc ngu6ng? v:in d~ nay duqc cac nha kinh t€ hQc th\Ic nghi~m ki€m nghi~m

thong qua mBi quan h~ phi tuy€n tinh gifra l~m phat va tang truang kinh t€

Theo Bui Thj Thuy Nhi (2011), a mQt sB cac nghien Clru ki€m nghi~m cho th:iy clng mQt muc l~m phat vila phiti se la cM ngu6ng phan dinh mBi quan h~ cung chi~u ho~c

nguqc chi~u gifra tang truang kinh t€ va l~m phat Nguang vila phai duqc xac dinh tuy thuQc vao di~u ki~n C\l th€ am6i quBc gia, va tren CCY sa do: Khi l~m phat th\Ic t€ l~m

phat vila phiti thi co tac dQng tich C\IC dBi vai tang truOng kinh t€; Khi l~m phat th\Ic t€ >

l~ phat vila phai thi co tac dQng tieu C\IC dBi vai tang truang kinh t€ MBi quan h~ giita

l~phat va tang truOng kinh t€ la mBi quan h~ hinh chfr "U nguqc"