MỤC LỤC I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài......................................................................................12. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.................................................................23. Đối tượng nghiên cứu..............................................................................3 4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu..................................................................35. Phương pháp nghiên cứu.........................................................................3II. PHẦN NỘI DUNG1. Cơ sở lí luận của vấn đề nghiên cứu....................................................3,4 2. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu..........................................................42.1. Thuận lợi khó khăn................................................................. 52.2. Thành công hạn chế..................................................................62.3. Mặt mạnh mặt yếu....................................................................72.4. Nguyên nhân, các yếu tố tác động.............................................72.2. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực......................................73. Giải pháp đối với vấn đề nghiên cứu......................................................83.1.Mục tiêu của giải pháp, biện pháp.........................................................83.2. Nội dung, cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp...............9 đến 293.3. Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp……...................................29 3.4. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp........................................303.5. Kết quả khảo nghiêm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu..........304. Kết quả thu được qua khảo nghiệm.......................................................31III. KẾT LUẬN1.Kết luận................................................................................................322.Kiến nghị........................................................................................32, 33 ĐỀ TÀIMỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ÂM NHẠC CHO TRẺ 56 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON I. Phần mở đầu1. Lý do chọn đề tài Ở mọi thời đại, giáo dục chiếm một vị trí rất quan trọng. Cùng với một số ngành khác, giáo dục góp phần nâng cao nhận thức và đời sống xã hội của con người. Tuy nhiên, ở mỗi giai đoạn, giáo dục lại được tổ chức theo những cách thức khác nhau. Do đặc điểm lứa tuổi, việc giáo dục cho trẻ mầm non được triển khai theo phương châm “Chơi mà học, học mà chơi”. Và giáo dục âm nhạc cũng vậy. Giáo dục âm nhạc cho lứa tuổi này góp phần không nhỏ vào việc giáo dục toàn diện cho trẻ. Mục đích của giáo dục âm nhạc là giáo dục tình cảm đạo đức, thẩm mỹ cho trẻ. Giáo dục âm nhạc hình thành cho trẻ lòng yêu thiên nhiên, yêu Tổ quốc, tình yêu thương con người. Không chỉ vậy, giáo dục âm nhạc còn là phương tiện nâng cao khả năng trí tuệ, phát triển thể chất, giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, củng cố kiến thức trẻ qua học tập, vui chơi. Quá trình trẻ tiếp xúc và hoạt động âm nhạc như học hát, nghe hát, vận động theo nhạc, chơi trò chơi âm nhạc... sẽ hình thành ở trẻ những yếu tố của một nhân cách phát triển toàn diện, hài hoà, là sự phát triển về thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ và thể lực. Âm nhạc ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện cơ thể trẻ. Trước hết, âm nhạc được coi là phương tiện hữu hiệu để phát triển tai nghe cho trẻ. Tính chất đa dạng của âm nhạc gợi ra những phản ứng gắn với sự thay đổi nhịp tim mạch, sự trao đổi máu. Vì vậy, giáo dục âm nhạc đối với trẻ mầm non là vô cùng cần thiết, đòi hỏi người giáo viên phải có trình độ chuyên môn, yêu nghề. Trong quá trình dạy và học cần cho trẻ làm quen với âm nhạc trong tất cả các hoạt động.Ở trường Mầm non, đặc biệt đối với lứa tuổi mẫu giáo, âm nhạc là một loại hình nghệ thuật phát triển năng lực cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo, khả năng tập trung chú ý…Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển ngôn ngữ, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm…Đối với trẻ âm nhạc là thế giới thần kì đầy cảm xúc. Trẻ có thể tiếp thu âm nhạc từ khi còn nằm trong nôi. Thế giới âm nhạc đem lại cho trẻ vẻ đẹp trong tâm hồn; những bài hát giản dị, có tính chất nghệ thuật, phù hợp với lứa tuổi sẽ hình thành ở trẻ thị hiếu âm nhạc trong sáng, lành mạnh, là cơ sở của tình cảm thẩm mĩ, đạo đức tốt đẹp. Chính vì vậy, giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng. Là giáo viên chủ nhiệm lớp lá
Trang 1MỤC LỤC
I PHẦN MỞ ĐẦU 1 Lí do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài 2
3 Đối tượng nghiên cứu 3
4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 3
5 Phương pháp nghiên cứu 3
II PHẦN NỘI DUNG 1 Cơ sở lí luận của vấn đề nghiên cứu 3,4 2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 4
2.1 Thuận lợi- khó khăn 5
2.2 Thành công- hạn chế 6
2.3 Mặt mạnh- mặt yếu 7
2.4 Nguyên nhân, các yếu tố tác động 7
2.2 Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực 7
3 Giải pháp đối với vấn đề nghiên cứu 8
3.1.Mục tiêu của giải pháp, biện pháp 8
3.2 Nội dung, cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp 9 đến 29 3.3 Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp…… 29
3.4 Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp 30
3.5 Kết quả khảo nghiêm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu 30
4 Kết quả thu được qua khảo nghiệm 31
III KẾT LUẬN 1 Kết luận 32
2 Kiến nghị 32, 33
Trang 2ĐỀ TÀI MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ÂM NHẠC CHO TRẺ 5-6 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON
I Phần mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
Ở mọi thời đại, giáo dục chiếm một vị trí rất quan trọng Cùng với một sốngành khác, giáo dục góp phần nâng cao nhận thức và đời sống xã hội của conngười Tuy nhiên, ở mỗi giai đoạn, giáo dục lại được tổ chức theo những cáchthức khác nhau Do đặc điểm lứa tuổi, việc giáo dục cho trẻ mầm non được triểnkhai theo phương châm “Chơi mà học, học mà chơi” Và giáo dục âm nhạc cũngvậy
Giáo dục âm nhạc cho lứa tuổi này góp phần không nhỏ vào việc giáodục toàn diện cho trẻ Mục đích của giáo dục âm nhạc là giáo dục tình cảm đạođức, thẩm mỹ cho trẻ Giáo dục âm nhạc hình thành cho trẻ lòng yêu thiênnhiên, yêu Tổ quốc, tình yêu thương con người Không chỉ vậy, giáo dục âmnhạc còn là phương tiện nâng cao khả năng trí tuệ, phát triển thể chất, giúp trẻphát triển trí tưởng tượng, củng cố kiến thức trẻ qua học tập, vui chơi Quá trìnhtrẻ tiếp xúc và hoạt động âm nhạc như học hát, nghe hát, vận động theo nhạc,chơi trò chơi âm nhạc sẽ hình thành ở trẻ những yếu tố của một nhân cách pháttriển toàn diện, hài hoà, là sự phát triển về thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ và thể lực
Âm nhạc ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện cơ thể trẻ Trước hết, âm nhạcđược coi là phương tiện hữu hiệu để phát triển tai nghe cho trẻ Tính chất đadạng của âm nhạc gợi ra những phản ứng gắn với sự thay đổi nhịp tim mạch, sựtrao đổi máu Vì vậy, giáo dục âm nhạc đối với trẻ mầm non là vô cùng cầnthiết, đòi hỏi người giáo viên phải có trình độ chuyên môn, yêu nghề Trong quátrình dạy và học cần cho trẻ làm quen với âm nhạc trong tất cả các hoạt động
Ở trường Mầm non, đặc biệt đối với lứa tuổi mẫu giáo, âm nhạc là mộtloại hình nghệ thuật phát triển năng lực cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo, khả
Trang 3quanh, phát triển ngôn ngữ, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm…Đối với trẻ âmnhạc là thế giới thần kì đầy cảm xúc Trẻ có thể tiếp thu âm nhạc từ khi còn nằmtrong nôi Thế giới âm nhạc đem lại cho trẻ vẻ đẹp trong tâm hồn; những bài hátgiản dị, có tính chất nghệ thuật, phù hợp với lứa tuổi sẽ hình thành ở trẻ thị hiếu
âm nhạc trong sáng, lành mạnh, là cơ sở của tình cảm thẩm mĩ, đạo đức tốt đẹp.Chính vì vậy, giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non là một nhiệm vụ vô cùng quan
trọng
Là giáo viên chủ nhiệm lớp lá, qua các giờ hoạt động âm nhạc hàng ngàytôi nhận thấy các cháu tỏ ra ít hứng thú tham gia vào giờ học Mức độ cháuthuộc bài hát quá ít, cháu hát thường bị sai lời, bị ngọng hoặc chưa rõ lời Đaphần các cháu hát chưa đúng nhạc ở những nốt lên cao hoặc nốt xuống thấp, kĩnăng hát kết hợp vỗ tay, vận động theo nhạc còn hạn chế Đối với trò chơi âmnhạc, cháu chơi chưa tốt, chưa nắm rõ cách chơi và luật chơi, do vậy các cháuchơi còn sai luật Ngoài ra, khi tổ chức các buổi văn nghệ cuối tuần, cuối chủ đềthì các cháu tỏ ra nhút nhát, không muốn tham gia Khả năng biểu diễn văn nghệcòn rất hạn chế
Là một giáo viên, nắm được đặc điểm của trẻ lớp mình phụ trách, vớimong muốn trẻ thuộc được nhiều bài hát hơn, vận động theo nhạc thành thạohơn, trẻ tham gia chơi các trò chơi âm nhạc hiệu quả và đúng cách chơi, luậtchơi, đồng thời nâng cao khả năng biểu diển văn nghệ trong giờ học, ngày hội,
ngày lễ, tôi quyết định chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non” để nghiên cứu.
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
* Mục tiêu của đề tài
- Nghiên cứu một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5- 6 tuổi trong trường mầm non, nhằm tìm ra một vài kinh nghiệm tốt
nhất và thực hiện một số vấn đề mới để trẻ phát triển tốt khả năng nghe nhạc,khả năng ca hát, vận động theo nhạc và tạo điều kiện cho trẻ hoạt động tư duynhiều hơn, được tìm hiểu và được trải nghiệm trong những bài học đầu tiên
Trang 4Qua đề tài nhằm giúp cho giáo viên có kiến thức sâu hơn bộ môn giáo dục
âm nhạc và biết tầm quan trọng của việc đưa âm nhạc vào đời sống của trẻ
* Nhiệm vụ của đề tài
- Tìm hiểu thực trạng tổ chức hoạt động âm nhạc có trong trường mầm non baogồm tổ chức trong hoạt động học: dạy hát, nghe nhạc- nghe hát, vận động theonhạc, trò chơi âm nhạc; biểu diễn văn nghệ sau chủ đề và trong ngày hội ngày lễ
3 Đối tượng nghiên cứu
- Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn giáo dục âm nhạc
4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Trẻ 5-6 tuổi trường mầm non Ea Tung- xã Ea Na- Huyện Krông Ana- Đăk Lăk
5 Phương pháp nghiên cứu
Ngoài ra Âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe vàcảm xúc cho trẻ Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầutiên của cuộc sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ
hồ, thậm chí nhiều khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ởxung quanh Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo, nhất là từ 4 tuổi trở lên thì trẻ đã
Trang 5âm nhạc ở các cháu lại ở nhiều mức độ khác nhau Có cháu yêu đến độ say mê,
có cháu lại rất thờ ơ khi nhạc vang lên Và mức độ yêu âm nhạc phần lớn dohoàn cảnh cuộc sống, giáo dục của người lớn xung quanh Vì thế cho nên giáodục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo dục đạo đức, góp phần pháttriển trí tuệ và có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lí của trẻ Âm nhạcđối với trẻ là thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc
Tất cả những nội dung trên cần được tiến hành thường xuyên đối với trẻ.Đặc biệt để nâng cao chất lượng trong giờ học âm nhạc, sự yêu thích âm nhạcđối với trẻ, giáo viên phải tự tạo nhiều đồ chơi, đồ dùng dạy học phù hợp, tíchhợp giáo dục âm nhạc với các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày ở trườngMầm non một cách lôgich, có hiệu quả
- Ngoài ra, đội ngũ giáo viên đa phần là giáo viên trẻ giàu nhiệt huyết và rấtnăng động, trình độ đào tạo đạt chuẩn và trên chuẩn Chất lượng giảng dạy cũngđược nâng cao theo từng năm học Đặc biệt với đội ngũ giáo viên trẻ, khả năngtham gia văn nghệ, kĩ năng về giảng dạy âm nhạc cho trẻ cũng mang nhiềuthuận lợi hơn, do đó hiệu quả trong giáo dục âm nhạc được nâng cao rõ rệt
* Khó khăn
- Thứ nhất: Sự phát triển của trẻ về lĩnh vực âm nhạc cũng còn nhiều hạn chế:
+ Số lượng bài hát trẻ nghe và thuộc không được nhiều
Trang 6+ Trẻ chưa tích cực tham gia vào hoạt động ca hát
+ Trẻ chưa hát đúng giai điệu, hát không rõ lời hoặc hát sai lời
+ Trẻ chưa tạo được âm thanh hợp lý khi hát (hát nhỏ hoặc la hétcăng cứng)
+ Khi hát trẻ chưa hoà quyện giọng hát của mình vào giọng hát của tậpthể
- Thứ hai: Số lượng cháu đông làm giảm hiệu quả luyện tập Hệ thống máy mócphục vụ cho công tác văn nghệ còn ít, chất lượng không tốt Trang phục, đạo cụ
để sử dụng cũng còn rất nghèo nàn, kém phong phú
- Thứ ba: giáo viên còn nhiều hạn chế trong việc tổ chức các hoạt động âm nhạc:
+ Chưa gây được hứng thú với trẻ đến các tác phẩm âm nhạc
+ Chưa chú trọng đến rèn kỹ năng ca hát cho trẻ, gò ép trẻ học hát theokiểu ''Học thuộc lòng''
+ Giáo viên chưa thực sự đầu tư về nghệ thuật, kỹ năng ca hát
+ Chưa lựa chọn các tác phẩm khi giới thiệu với trẻ Các tác phẩm giớithiệu đến trẻ còn nghèo nàn, đơn điệu và phụ thuộc vào chương trình chung
- Thứ tư: nhận thức của phụ huynh về giáo dục mầm non còn quá hạn chế Phụhuynh ít quan tâm đến việc học của con cái nhất là cấp học mầm non Đời sốngphụ huynh lại còn bấp bênh nên dù muốn ủng hộ về vật chất, giúp đỡ về tinhthần cho nhà trường trong một số phong trào thì cũng không có đủ điều kiện vàthời gian tham gia
* Khảo sát đầu năm
- Đặc điểm tình hình của lớp
Tổng số học sinh: 37 trẻ; Nam: 20, Nữ: 17; Dân tộc: 03
Giáo viên: 2GV; Trình độ: trên chuẩn
- Kết quả khảo sát đầu năm
Trang 7Nội dung Số lượng ( trẻ) Tỉ lệ (%)
- Bước đầu khơi gợi cho trẻ tình yêu âm nhạc
- Trẻ có sự mạnh dạn, tự tin hơn khi tham gia hoạt động âm nhạc, biết hát, múamột số bài đơn giản trong chủ đề
* Hạn chế
- Chưa thật sự khai thác hết khả năng của trẻ, trẻ còn hoạt động thụ động; chưa
có kĩ năng trong việc thể hiện
Trang 8* Mặt yếu
- Kĩ năng tổ chức hoạt động của giáo viên chưa linh hoạt, cứng nhắc theo mộtkhuôn mẫu gò bó; thiếu sự lôi cuốn hấp dẫn trẻ; trang phục, dụng cụ âm nhạcchưa được chú trọng
- Số trẻ đông nên việc luyện tập, sửa sai cho trẻ còn hạn chế, kiến thức về âmnhạc ở trẻ ít, chủ yếu trẻ chỉ được học trên lớp, việc tiếp cận âm nhạc của trẻtrong gia đình hầu như rất ít
2.4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động
- Giáo viên mầm non chỉ được học một số kiến thức khá đơn giản vầ âm nhạc,nên chưa có kiến thức sâu rộng trong lĩnh vực âm nhạc Mặc khác thời gianđứng lớp cả ngày nên việc bồi dưỡng, rèn luyện kĩ năng âm nhạc còn gặp nhiềukhó khăn, việc đầu tư làm đồ dùng chưa mang lại hiệu quả, đa số trẻ là con emcủa gia đình làm nông, bố mẹ ít quan tâm đến trẻ, chưa đáp ứng được nhu cầu
âm nhạc cho trẻ, ít tạo điều kiện cho trẻ được nghe nhạc, nghe hát; một số giađình chưa có điều kiện mua đĩa nhạc thiếu nhi cho trẻ nghe
2.5 Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng đã đặt ra
Qua khảo sát thực trạng tổ chức giờ hoạt động âm nhạc tại lớp lá 2- trường
MN Ea Tung tôi nhận thấy, tuy các cháu ở cùng độ tuổi nhưng trình độ khôngđồng đều Có cháu thuộc rất nhanh các bài hát, biết hát đúng nhạc và tự tin khithể hiện ngược lại rất nhiều cháu thụ động, chưa mạnh dạn, nhiều cháu phát âmcòn ngọng, hát chưa rõ lời, đúng nhạc, khẳ năng hát và kết hợp vận động cònhạn chế, hầu như trẻ không theo kịp nhạc, Một số trẻ dân tộc chưa học qua cáclớp bé, nhỡ, khả năng nhận biết cũng như hiểu và nói ngôn ngữ Tiếng Việt cònhạn chế, ảnh hưởng không nhỏ đến việc tiếp thu âm nhạc Một số trẻ lại rất hiếuđộng nên thường không chú ý trong giờ học gây ảnh hưởng đến việc tiếp thu bàitrên lớp Mặc khác phụ huynh chưa có sự quan tâm vào việc học của trẻ, xemnhẹ tầm quan trọng của giáo dục mầm non nên đa số phụ huynh thường giao hếttrách nhiệm về cho giáo viên mà không có sự phối hợp nào từ phía phụ huynhhọc sinh với nhà trường
Trang 93 Giải pháp, biện pháp
3.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Các giải pháp nêu ra trong đề tài đều nhằm mục đích giúp giáo viên có sựlinh hoạt, đầu tư đổi mới trong cách lựa chọn bài hát, xây dựng, sử dụng trò chơi
âm nhạc lựa chọn cách thức thể hiện các nội dung nghe, vận động một cáchsáng tạo tránh sự nhàm chán khi tổ chức trong giờ hoạt động âm nhạc và tổ chứcbiểu diễn văn nghệ giúp trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi hứng thú tích cực với môn học
3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
3.2.1 Dạy hát
Nghiên cứu thực trạng tôi nhận thấy lí do trẻ chưa hứng thú trong các giờhoạt động âm nhạc là do trẻ chưa thuộc được nhiều bài hát Vì vậy trẻ tỏ ra mệtmỏi khi phải tham gia vào giờ học âm nhạc Trẻ thiếu tự tin khi đứng hát trướcđám đông
Đầu năm học tôi tiến hành xây dựng hệ thống các bài hát để dạy trẻ vàcho trẻ nghe theo chủ đề để dễ dàng trong việc dạy trẻ mà không bị chồng chéo,trùng lặp, trong đó có các bài mà tôi sưu tầm như sau
Trường mầm
non-Tết trung thu
Rước đèn tháng 8Múa sư tử thật là vuiCháu đi mẫu giáo
Đi họcHoa bé ngoanTrường chúng cháu là trường mầm non
Em đi mẫu giáoHoa vườn trườngCháu vẫn nhớ trường mầm nonTrường em
Trang 10Vui tới trườngLời chào buổi sángLớp chúng ta kết đoàn
Bé cưngThiên đàng búp bêCon nít con nôiNgày vui của béChúc mừng sinh nhậtAnh Tí Sún
Cả tuần đều ngoanNăm ngón tay ngoan
Em bé khỏe em bé ngoanTay thơm tay ngoanHoa bé ngoan
Ngành nghề Bông hồng tặng cô
Làm chú bộ độiMàu áo chú bộ đội
Trang 11Cháu yêu cô chú công nhân
Cô thợ dệt
Cô giáo em
Cô giáo miền xuôiBác đưa thư vui tínhTía má em
Cháu yêu cô thợ dệtAnh phi công ơi
Em đi giữa biển vàng
Xòe hoaMàu hoaCây trúc xinhBầu và bíVườn cây của baHoa trong vườnBèo dạt mây trôiHoa thơm bướm lượnMùa hoa phượng nở
Họ nhà kì nhôngPhi ngựa
Chú gà chú vịtGọi bướmCon ếch ộpCon cào cào
Trang 12Câu ếchChú mèo conCon chim vành khuyênChú khỉ con
Con chuồn chuồnChú voi con ở Bản ĐônMấy chú ngan conTôm, cua, cá thi tàiChim sáo
Đoàn tàu nhỏ xíuĐường và chân
Em đi chơi thuyềnĐèn giao thôngĐèn xanh đèn đỏ
Em đi qua ngã đi đường phốNhớ lời cô dặn
Âm thanh đường phốTàu chú lại ra khơiAnh phi công ơiĐoàn tàu nhỏ
Đi đâu mà vội mà vàng
Hiện tượng tự nhiên Đập chang chang
Gánh gánh gồng gồngTrồng cây
Bé và trăngÔng mặt trời óng ánhMưa phùn
Gọi nắngNgôi sao nhỏĐếm saoThằng cuội
Trang 13Quê hương- Bác Hồ Ông tiên Bác Hồ
Đêm qua em mơ gặp Bác Hồ
Ai yêu nhi đồng bằng Bác Hồ Chí MinhNhớ giọng hát Bác Hồ
Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng
Em nhớ Tây NguyênMúa với bạn Tây NguyênÁnh trăng hòa bình
Mời bạn vui múa caTôi chú ý lựa chọn các bài hát phù hợp để dạy trẻ Để chuẩn bị dạy hátcho trẻ tôi tìm hiểu và phân tích bài hát trên cơ sở đó luyện hát diễn cảm, thểhiện sắc thái tình cảm phù hợp nội dung bài hát Đối với đầu năm học, tôi chọnbài hát ngắn, nội dung, tiết tấu đơn giản để dạy cho trẻ Tôi cho trẻ làm quen bàihát ở mọi thời điểm trong ngày Để trẻ khắc sau bài hát hơn tôi cho trẻ luyện tập,củng cố bằng nhiều hình thức như: hát theo đàn, hát theo giai điệu, hát theobăng- đĩa kết hợp vận động Đặc biệt, cần chú ý sửa sai cho trẻ
- Những lỗi cháu hay mắc phải:
+ Sai về tiết tấu, giai điệu
+ Sai về âm điệu luyến láy
+ Sai về lời ca
+ Sai về âm thanh, phong cách thể hiện
VD1: Bài ''Con cào cào'', khi trẻ hát thường sai về tiết tấu bởi bài này có
tiết tấu nhanh hơn so với các bài hát
Nên khi sửa sai cho trẻ tôi vừa hát vừa vỗ tay đệm theo tiết tấu nhanh đểtrẻ hát theo cho đúng
Trang 14VD2: Bài ''Cô và mẹ'' Câu hát ''Cô là mẹ và các cháu là con'' thì trẻ hát
thành ''Cô và mẹ và các cháu là con'' Tôi đọc lại câu đó cho trẻ nghe 2 - 3 lầnsau đó hát lại kết hợp với đàn để cho trẻ hát theo cho đúng
VD3: Khi cho trẻ hát ''Bông hồng tặng cô'' thì tôi trò chuyện với trẻ nội
dung bài hát Từ đó giúp trẻ thể hiện được phong cách khi biểu diễn phải tìnhcảm, trìu mến vì đó là tình cảm mà trẻ dành cho cô giáo của mình
- Lựa chọn bài hát tùy thuộc vào chủ đề, thời gian dạy và mức độ tiếp thucủa trẻ
VD4: Đối với chủ đề “Bản thân”, do việc thực hiện chủ đề này vào
khoảng tháng 10 nên cần chọn bài hát có độ dài vừa phải và tiết tấu cũng kháđơn giản, pù hợp với trẻ ở thời điểm này như bài “Cả tuần đều ngoan”
VD5: Khi dạy bài hát “Bàn tay mẹ” ở chủ đề gia đình, tôi chọn hoạt động
trọng tâm là dạy hát “Bàn tay mẹ” Hoạt động nghe nhạc - nghe hát: Ba ngọnnến lung linh Trò chơi âm nhạc: Ghép tranh “Gia đình bên mâm cơm” Đầutiên, tôi sẽ cho cả lớp chơi trò chơi Ghép tranh từ những mảnh ghép chuẩn bị sẵnbằng các que kem để tạo hình bức tranh về cảnh “gia đình bên mâm cơm” Trẻchơi trên nền nhạc giai điệu các bài hát trong chủ đề Tiếp theo, là hoạt động dạyhát Tôi cho trẻ trực tiếp nghe trọn vẹn bài hát kết hợp với nhạc đàn để trẻ có ấntượng về bài hát Cùng trẻ tìm hiểu về tên và nội dung của bài hát Chú ý nóitính chất “nhẹ nhàng, tình cảm” của bài hát cho trẻ biết để hướng trẻ thể hiệntình cảm của mình khi hát Đối với bài này cô nên dạy trẻ hát thuộc từng câu.Sau khi cháu tương đối thuộc cô có thể cho trẻ luyện tập bằng hình thức hátkaraoke
- Cách dẫn dắt vào bài hát cũng rất quan trọng Nếu cô chọn lựa cách giớithiệu bài hát bình thường cháu sẽ không thấy hấp dẫn, lôi cuốn ngay từ đầu buổihoạt động, nhưng nếu cô chú ý thay đổi cách dẫn dắt sẽ làm cho buổi học trởnên sinh động hơn.Với bài hát
Trang 15VD6: “Cái mũi” (Chủ đề Bản thân), cô hóa trang thành chú hề với điểm
nhấn vào hình tượng chiếc mũi của mình trẻ sẽ rất hứng thú chú ý vào hoạt độngtiếp theo của cô
3.2.2 Nghe nhạc- nghe hát
Nghe các bài hát, bản nhạc (sau đây gọi là nghe nhạc) vốn dĩ từ trước đếnnay đã được coi là một hoạt động độc lập, là một phần không thể thiếu của mộttiết hoạt động giáo dục âm nhạc Tuy nhiên, để tổ chức một tiết mà nghe nhạc làhoạt động chủ đạo thì lại là khá mới mẻ và khiến không ít giáo viên còn lúngtúng khi triển khai nội dung này
Để tổ chức hoạt động này hiệu quả, giáo viên cần thực hiện như sau:
- Lựa chọn bài hát, bản nhạc: Việc chọn bài hát mới hay đã quen thuộcvới trẻ cần được cân nhắc kỹ lưỡng Nếu là bài hát mới, chưa hề được nghe thìtrẻ sẽ có sự hứng thú, tò mò và muốn khám phá Kết quả trên trẻ có thể thấy rõkhi triển khai thực hiện hoạt động Tuy nhiên, giáo viên lại phải chuẩn bị nhiềuhơn, công phu hơn mới có thể giúp trẻ cảm nhận được bài hát và gợi cho trẻ hiểuđược nội dung của bài, cũng như phải có khả năng "vỡ bài" bằng cách xướng âmhay đánh giai điệu trên đàn Với các bài quen thuộc thì trẻ sẽ có thể "hòa nhập"với bài ngay bằng cách hát theo, làm điệu bộ theo Tuy nhiên, nó cũng rất dễ gâycho trẻ sự nhàm chán, mất tập trung
+ Nên chọn bài phù hợp với chủ đề, lứa tuổi và thực tế địa phương; độ dàicủa bài vừa phải
+ Không chọn các bài quá dài, bài có tiết tấu, giai điệu khó; bài hát có nộidung nói về chuyện yêu đương của người lớn, bạo lực
+ Lựa chọn các bài nghe trong một năm học khác nhau về nội dung, hìnhthức và thể loại
- Lựa chọn hoạt động kết hợp: Các hoạt động kết hợp nhằm hỗ trợ, bổsung thêm cho việc tiếp cận, tìm hiểu bài hát, bản nhạc mà trẻ được nghe vàgiúp cho tiết hoạt động phong phú hơn Có thể dạy cho trẻ hát chính bài các
Trang 16cháu vừa được nghe; tổ chức trò chơi hướng vào nội dung của bài hoặc sử dụnglàm nhạc nền cho trò chơi; vận động theo bài hát, bản nhạc đó Phần mở rộng cóthể cho trẻ nghe thêm một bài hát, bản nhạc cùng thể loại, cùng vùng miền hoặckhác thể loại, khác vùng miền cho trẻ có những khái niệm so sánh ban đầu.Giáo viên cần xác định rõ mọi hoạt động kết hợp luôn hỗ trợ cho nội dung chính
là nghe nhạc Điều này rất cần thiết bởi sẽ tránh được sự ôm đồm hàng loạt cáchoạt động tản mạn và sẽ tạo được điểm nhấn trong tiết hoạt động
- Xây dựng hoạt động chi tiết: Với mỗi bài hát, bản nhạc cụ thể, giáo viênchọn các hình thức cho trẻ tiếp cận như cô hát, mở băng đĩa tiếng/hình, vừa hátvừa múa, vận động Ở lứa tuổi mầm non, việc bắt trẻ ngổi ngay ngắn từ đầu đếncuối để nghe là không hợp lý bởi sức tập trung chú ý có chủ đích của trẻ có giớihạn về thời gian Do đó, toàn bộ tiết hoạt động chỉ nên lựa chọn thời điểm thíchhợp để cho trẻ nghe trọn vẹn tác phẩm khoảng 2 đến 3 lần Còn lại, sau mỗi lầnnghe hoặc thậm chí sau từng đoạn (nếu như bài hát có nhiều lời hoặc bản nhạc
có độ dài đáng kể), giáo viên nên dừng lại trò chuyện với trẻ về bài, để trẻ thamgia vào những hoạt động cụ thể nào đó Các hoạt động này đều phải có sự tínhtoán, chuẩn bị từ trước và có những giả thiết xử lý tình huống ngoài chuẩn bị mà
có thể bất ngờ xảy ra trên lớp Ví dụ như trong những lúc nghe giáo viên hát,xem băng hình, nghe đàn, chơi trò chơi trên lớp, trên máy tính thì trẻ có thể rấthứng thú với việc xem giáo viên vừa hát vừa biểu diễn và chạy lên cùng múa hátvới giáo viên Lúc đó giáo viên sẽ phải dành thời gian cho hoạt động đó nhiềuhơn so với giáo án đề ra và có thể giảm thời gian hay cắt bớt đi hoạt động khác;đồng thời mở rộng hình thức đó như thị phạm cho trẻ làm theo các động tác, rồicùng hát theo v.v
- Tổ chức cho trẻ nghe nhạc: Việc chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi cho trẻnghe nhạc sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ cảm nhận được bài tốt hơn Lớp họcđược trang trí một vài thứ khác với mọi ngày, có một vài đồ dùng, vật dụng,tranh ảnh phác họa nội dung bài; giáo viên mặc trang phục phù hợp nếu có thể
Trang 17Trong quá trình cho trẻ nghe nhạc, tất cả các hoạt động đều phải được triển khaimột cách liên hoàn, nhịp nhàng và linh hoạt Giữa mỗi hoạt động nhỏ cần có sựliên kết hợp lý tránh nhàm chán, đơn điệu, tẻ nhạt Ví dụ sau khi cô hát cho trẻnghe 1-2 lần, giáo viên cho trẻ đọc lời ca của bài hát, rồi hỏi về nội dung bài,cho trẻ tự đặt tên bài, cho nghe lại, tiếp đến trò chơi, rồi nghe lại bài theo hìnhthức khác.
- Tất cả các hình thức thể hiện đều phải để âm lượng vừa phải, không quá
to, không quá nhỏ Khi giáo viên biểu diễn cần có khoảng cách không gian nhấtđịnh giữa giáo viên và trẻ để trẻ đủ tầm quan sát các động tác, cử chỉ, nét mặtcủa giáo viên
- Khi trẻ nghe nhạc từ băng, đĩa cũng như từ cô biểu diễn, giáo viên luônquan sát, chú ý thái độ của trẻ, hướng trẻ vào bài, cùng trẻ vận động, múa háttheo nếu trẻ muốn cùng tham gia Nếu nhiều trẻ miễn cưỡng nghe hoặc bỏ rakhỏi vị trí, giáo viên có thể chuyển đổi sang hình thức khác chứ không nhất thiếtphải cho nghe đủ số lần, như đã chuẩn bị
VD: Nghe hát: Cò lả (Dân ca Bắc Bộ) Kết hợp: Vận động theo nhạc “Em
nhớ Tây Nguyên”, trò chơi ghép tranh “Cánh đồng quê hương”
Yêu cầu: Cho trẻ làm quen với làn điệu dân ca Bắc Bộ, nhớ tên bài hát Cò
lả - dân ca Bắc Bộ, biết chú ý nghe nhạc, nghe hát
Chuẩn bị:
- Bức tranh cánh đồng lúa với những cánh cò chao lượn
- Đàn organ
- Đĩa nhạc hòa tấu, đơn ca, tốp ca bài Cò lả
- Đĩa nhạc “Em nhớ Tây Nguyên”, các dây kim tuyến trang trí, trang phụcdân tộc Tây Nguyên
- Khoảng 10-20 con cò nhỏ nhắn gấp bằng giấy hoặc vật liệu khác
Gợi ý tổ chức hoạt động