Nâng cao chất lượng hiệu quả bài giảng các môn khoa học xã hội và nhân văn ở các trường đại học quân sự

Nang cao chất lượng, hiệu quả bài giảng là nội dung tất yếu và quan trọng nhất của việc nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục - đào tạo của các nhà trường đại học.. Do đó, việc nghiên c

177

14,637

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUÁ BÀI GIẢNG

CÁC MÔN KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẦN SỰ

Chuyên ngành : ‘Ly luận và Tịch sử sư phạm hoc

hà: đạc ciên CC (ef amides Sự,

MỞ ĐẦU

I LÝ ĐO CHỌN ĐỀ TÀI

Bài giắng là một khâu, một mắt xích quan trọng của QTDH nói riêng và

của quá trình giáo dục - đào tạo nói chung Bài giảng giữ vai trò chủ yếu trong việc định hướng cho các HTTCDH khắc Bài giảng thường chiếm tới

một nửa thời gian trong chương trình của các môn KHXH - NV Có thể nói,

chất lượng, hiệu quả của hình thức bài giảng quyết định chất lượng, hiệu quả của các HTTCDH khác Nang cao chất lượng, hiệu quả bài giảng là nội

dung tất yếu và quan trọng nhất của việc nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục - đào tạo của các nhà trường đại học

Ngày nay, khối lượng thông tin khoa học của nhân loại ngày càng tăng nhanh, các sách giáo khoa trở nên hạn hẹp và nhanh chống bị lạc hậu Trong khi đó, quỹ thời gian học tập ở các trường đại học không những

không tăng mà còn có xu hướng giảm xuống Để giải quyết mâu thuẫn đó, các bài piảng phải đóng vai trò chủ yếu trong việc xác định phương hướng lựa chọn nội dung môn học

Bước vào thời kỳ đổi mới, mục tiêu giáo dục - đào tạo của các nhà

trường quân đội đặt ra những yêu cầu mới đối với các HTTCDH Tình hình

đó làm cho những bài giảng theo kinh nghiệm và lý luận cũ đang bộc lộ

những nhược điểm, không đáp ứng được những yêu cầu của thực tiễn đang đổi mới, không phù hợp với xu hướng phát triển của lý luận dạy học hiện

đại Những nhược điểm đó đang cần trở việc thực hiện mục tiêu giáo đục - đào tạo đội ngĩi cần bộ quân đội trong thời kỳ mới Do đó, việc nghiên cứu

xây dựng lý luận cơ bản về bài giảng ở ĐHQS tìm ra những biện phấp hợp

lý tác động vào các nhân tố tạo thành chất lượng, hiệu quả bài giảng đang là vấn đề cấp tiết hiện nay ở các nhà trường DHQS

Những năm gần đây trong các nhà trường quân đội đang diễn ra cuộc cải cách toàn điện và mạnh mẽ trên tất cả các khâu, các bước của quá trình giáo duc - đào tạo Hệ thống nhà trường được kiện toần về tổ chức, nhiều trường

sĩ quan được nâng cấp lên bậc đại học Sự phát triển mới trong thực tiễn pido đục - đào lạo của các nhà trường quân đội dang đặt ra nhiều vấn để

mới cho lý luận giáo dục quân sự, đồi hỏi phải nghiên cứu, bổ sung, hoàn

thiện Cải tiến, đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả bài giảng ở các trường ĐHQS là yêu cầu cấp thiết góp phần giải quyết mâu thuẫn giữa lý

luận giáo dục với thực tiễn giáo dục, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo đội ngũ sĩ quan đáp ứng cho nhu cầu xây dựng quân đội chính qui, hiện đại và tỉnh nhuệ trong thời kỳ mới,

Các môn KHXH - NV đóng vai trò chủ yếu trong việc giáo dục, xây

dựng thế giới quan, niểm tin lý tưởng và chuẩn mực đạo đức cho học viên

Vì vậy, nâng cao chất lượng, hiệu quả bài giảng các môn KHXH - NV ở DHQS là vấn đề có tính cấp thiết góp phần nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo ở các trường quân sự và góp phần khẳng định vai trò chủ đạo của

các môn học này trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo đội ngũ sĩ quan quân

đội trong thời kỳ mới theo tinh thần nghị quyết 94/ÐUQSTW đã chỉ ra

nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo đội ngũ sĩ quan đáp ứng yêu cầu xây

dựng quân đội chính qui hiện đại và tỉnh nhuệ trong thời kỳ mới

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỜNG NGHIÊN CỨU

Khách thể nghiên cứu là hình thức bài giảng các môn KHXH - NV ở các

trường ĐHQS theo quan điểm lý luận đạy học

Đối tượng nghiên cứu là những biện pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả bài giảng các môn KHXH - NV ở các trường ĐHQS

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Chất lượng, hiệu quả bài giảng KHXH - NV ở ĐHQS chịu sự chỉ phối

của nhiều nhân tố, nhưng trực tiếp nhất là hoạt động đạy và hoạt động học

trong các giai đoạn chuẩn bị giáo án, thực hành giảng bài và sau khi lên lớp

Nếu xây dựng được hệ thống các biện pháp đạy học gắn kết hoạt động

day và học với thực tiễn chính trị, quân sự, với nghề nghiệp và chức danh

đào tạo của người học, tạo ra sự hứng thú học tập ngay từ khâu chuẩn bị

giáo án, kích thích tính tích cực hoạt động nhận thức của người học trong

suốt quá trình giảng bài, giúp họ vận dụng kết quả của bài giảng vào giải

quyết các nhiệm vụ học tập sau khi lên lớp thì chất lượng, hiệu quả của các

bài giảng KHXH - NV ở ĐHQS sẽ biến đổi theo chiều hướng tăng lên,

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

- Lầm rõ bản chất của bài giảng và nâng cao chất lượng, hiệu quả bài giảng ở

đại học theo lý thuyết dạy học hiện đại Xây dựng cơ sở lý luận cho việc nâng cao chất lượng, hiệu quả bài giảng các môn KHXH - NV ở ĐHQS

- Nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn day hoc ở các nhà trường quân sự, khảo sát thực trạng lìm ra nguyên nhân và những đặc điểm chỉ phối

chất lượng, hiệu quả bài giảng KHXH - NV ở ĐHQS

- Đề xuất những biện pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả

7.2 Các phương pháp nghiên cứu

7.2.1 Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Trong quá trình đọc, nghiên cứu các tài liệu đó cũng như trong quá trình

thực hiện luận án, tác giả đã sử dụng thường xuyên các phương pháp phân

tích, tổng hợp, khái quát hoá, hệ thống hoá, sơ đồ hoá, rút ra những nhận định riêng trong việc đánh giá các sự kiện và kiến giải các quan điểm liên quan đến luận ấn

7.2.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Tác giả luận án đã tiến hành quan sát có hệ thống hoại động của giáo viên và

học viên ở các giai đoạn trước, trong và sau khi lên lớp, trực tiếp dự giờ 19

buổi giảng thuộc 7 môn KHXXH - NV của hai trường ĐHQS Đã điều tra bằng

phiếu hỏi đối với 681 học viên và cán bộ, giáo viên ở 6 trường ĐHQS Đã tiến

hành 2 lần thực nghiệm tại 2 cơ sở đào tạo Kết quả thực nghiệm được xử lý bằng phương pháp thống kê toán học Ngoài ra, tác giả còn phối hợp sử đụng các phương pháp nghiên cứu, phân tích, tổng kết kinh nghiệm giáo dục, nghiên cứu sản phẩm hoạt động sư phạm, trưng cầu ý kiến chuyên gia

8 NIỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN

~ Trên cơ sở khái quát hóa, hệ thống hoá các lý thuyết dạy học hiện đại

và tổng kết kinh nghiệm thực tiễn đạy học ở các nhà trường quân sự luận án

đã góp phần làm sáng tỏ những vấn để lý luận về bài giảng ở ĐHQS, chỉ ra tính đặc thù về chất lượng, hiệu quả bài giảng KHXH - NV ở ĐHQS và xây

dựng hệ thống tiêu chí đánh giá chất lượng, hiệu quả của các bài giảng đó

- Để xuất các biên pháp cơ bản để nâng cao chất lượng, hiệu quả bài

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CUA VAN DE NANG CAO

CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUÁ BÀI GIẢNG KHXI - NV Ở ĐHQS

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn để bài giảng và nâng cao chất lượng, hiệu quả bài giảng

Bài giảng là một trong những HTTCDH có nguồn gốc xa xưa nhất trong lịch

sử giáo đục Nhưng chỉ đến thế kỷ XVI, Kômenxki mới khái quất những kinh nghiệm dạy học trong lịch sử, xây dựng nên lý thuyết về bài lên lớp

Từ đó đến nay, bài giảng đã được nhiều người nghiên cứu với những

khuynh hướng quan điểm khách nhau:

- Khuynh hướng phủ nhận bài giảng

- Khuynh hướng tuyệt đối hoá bài giảng hoặc đổi mới bài giảng theo lý thuyết dạy học mang tính hàn lâm

- Khuynh hướng đổi mới bài giảng theo các lý thuyết dạy học mang tính thực dụng

Các khuynh hướng nghiên cứu về bài giảng tuy còn nhiều ý kiến khác nhau nhưng đó là những cơ sở lý luận quan trọng cho việc tiếp tục nghiên

cứu, hoàn thiện lý thuyết về hình thức bài giảng

Ở Việt Nam, Thời kỳ chiến tranh, lý luận về hình thức bài giảng đã được một số tác gid dé cập đến nhưng chưa có điều kiện nghiên cứu sâu

“Từ năm 1980 đến nay, ngày càng có nhiều người nghiên cứu về bài

giảng và nâng cao chất lượng, hiệu quả bài giáng dưới những góc độ khác

nhau Nhưng hầu hết các tác giả mới dừng lại ở mức độ nêu vấn dé, kheu gợi các khía cạnh nào đó ch việc nghiên cứu tiếp theo

1.2 Lý luận về bài giảng và chất lượng, hiệu quả bài giảng KHXH -

NV 6 DHQS

1.2.1 Khdi niém bai gidng

Bài giảng là một HTTCDH phức hợp, được tổ chức theo các tiết học,

người dạy trực tiếp điểu khiển, chỉ đạo hoạt động nhận thức của cả lớp, nhằm tạo cơ hội cho người học khám phá trí thức mới, rèn luyện các kỹ

năng hoạt động trí tuệ và định hướng thái độ học tập môn học

Bài giảng là một thành phân cơ bản của QTDH ở đại học Bài giảng có tính độc lập tương đối đồng thời lại bị phụ thuộc vào các thành phần khác của QTDH Bài giảng không có nhiệm vụ giải quyết toàn bộ đối tượng của môn học, nhưng là hình thức quan trọng, đặt cơ sở nền tảng cho việc lĩnh hội kiến thức môn học So với các thành phần khác, bài giảng có mối liên hệ

sâu rộng hơn trong hệ thống của QTDH Trong thời gian ngắn, bài giảng có

thể đàn dựng cho người học một bức tranh toàn cảnh của một nội dung khoa

học nào đó cả về lịch sử hình thành, phát triển, cả thực trạng và triển vọng của nó Các bài giảng bao giờ cũng tổn tại trong một hệ thống có mối quan

hệ chặt chẽ với nhau Chất lượng, hiệu quả của mỗi bài giảng chịu sự chỉ phối của cả hệ thống bài giảng của môn học

Bài giảng ở đại học khác với bài giảng ở các lớp cấp dưới Sự khác nhau

đó do mục tiêu đào tạo và chức năng của bài giảng ở đại học quy định

1.2.2 Chất lượng, liệu quả bài giẳng KIXH - NV ở ĐHQS

Dựa trên những quan điểm khác nhau về chất lượng, có thể rút ra những tính chất đặc trưng vềchất lượng bài giảng như sau:

Một là, chất lượng bài giảng vừa là chất lượng của sản phẩm sư phạm vừa là chất lượng của hoại động sư phạm

1ai là, chất lượng bài giảng pắn với nhu cầu sử dụng, gắn với mục tiêu

Ba la, chất lượng bài giảng có tính tổng hợp Để đánh giá bài giảng đạt

hay không đạt chất lượng cần phải xem xét, đánh giá thông qua một hệ

thống các chỉ tiêu đặc trưng chứ không phải chỉ dựa trên một vài chỉ tiêu mang tính đơn lẻ

Đến là, chất lượng bài giảng có tính xác định Mỗi bài giẳng trong điều

kiện sư phạm cụ thể sẽ có chất lượng thích ứng với nó

Từ những tính chất đặc tmg về chất lượng bài giảng, có thể rút ra định nghĩa như sau: Chất lượng bài giảng là tổng hợp những tính chất quy định giả trị của bài giảng, thể hiện mức độ thoả mãn những yêu cầu của người dạy, người học, pha hop vei mục tiêu đào tạo và điều kiện sư phạm xác định

Chất lượng bài giảng thường gắn liền với hiệu quả của bài giảng Hiệu qủa bài giảng có những đặc trưng cơ bản như sau:

Một là, hiệu quả dạy học của bài giảng

Hai la, hieu qua giáo dục của bài giảng

Ba là, hiệu quả kinh tế của bài giảng

Bốn là, hiệu quả bài giảng có mối quan hệ nhân quả với chất lượng bài giảng Khi nói đến chất lượng là phải tính đến hiệu quả của chất lượng đó Khi nói đến hiệu quả là hiệu quả của chất lượng Bài giảng chỉ có hiệu quả cao khi có chất lượng tốt Tuy nhiên, từ chất lượng đến hiệu quả là một

khoảng cách Việc chuyển hoá chất lượng thành hiệu quả của bài giảng cao hay thấp tuỳ thuộc chủ yếu vào mức độ phát huy vai trò chủ thể của người

học Tính tích cực, chủ động, sáng lạo của người học càng cao thì hiệu quả bài giảng càng lớn

Từ những đặc điểm trên đây có thể rút ra kết luận rằng:

Hiéu qua bai giảng là sự phát huy tác dụng của kết quả chất lượng bài

giảng được xem vét căn cứ vào mỗi quan hệ giữa sự đầu tư về thời gian và cường độ lao động của người đạy và người học với mức độ ảnh hưởng thực

tế của bài giảng đó đến sự phát triển kiến thức, kỹ năng và thái độ của người

học trong quá trình học tập môn học

Nang cao chất lượng, hiệu quả bài giảng là tìm kiếm những con đường, biện pháp tác động vào các nhân tố tạo thành chất lượng, hiệu quả của bài giảng nhằm phát triển chất lượng, hiệu quả đã có của hình thức dạy học này

lên một rnức độ mới cao hơn, đáp ứng như cầu phát triển của lý luận và thực

tiễn giáo dục đại học trong điểu kiện mới Nâng cao chất lượng, hiệu quả bài giảng KHXH - NV ở ĐHQS là tìm kiếm những hiện pháp cải tiến, đổi mới hợp lý hoá mục tiêu, nội dung, nhương pháp, phương tiện và quy trình chuẩn bị, tiến hành bài giảng, nhằm nâng cao khả năng, trình độ thực hiện chức năng của bài giảng và chức năng của các môn KHXH - NV ở ĐHQS

trong thời cuộc hiện nay

Chất lượng, hiệu quả bài giảng các môn KHXH - NV ở ĐHQS chịu sự

chỉ phối của nhiều nhân tố, nhưng quan trọng nhất là phương thức phối hợp hoạt động của người dạy và người học trong các buổi giảng

1.2.3 Đánh giá chất lượng, hiệu quả bài giảng KHXI - NV ở ĐHQS

Từ trước tới nay có nhiều cách đánh giá về bài giảng:

Từ những cách đánh giá khác nhau đó có thể suy ra cách đánh giá tổng

hợp theo các nhóm tiêu chí như sau:

- Nhóm tiêu chí đánh giá quá trình chuẩn bị bài giảng

- Nhóm tiêu chí đánh giá về nội dung bài pidng

- Nhóm tiêu chí đánh giá về PPDH

- Nhóm tiêu chí đánh giá về phong cách sư phạm của giáo viên

- Nhóm tiêu chí đánh giá về kết quả của bài giảng

Mỗi nhóm tiêu chí phản ánh một mặt về chất lượng, hiệu quả của bài giảng Trong đó nhóm tiêu chí về kết quả của bài giảng được xác định là quan trọng nhất Bởi vì, đó là sự hội tụ kết quả của các nhóm tiêu chí ở trên Bài giảng chỉ có kết quả cao nhất khi tất cả các nhóm tiêu chí trên đều đạt được kết quả tốt nhất

1.3 Nhĩmg vấn đề thực tiên của việc nâng cao chất lượng, hiệu quả bài giảng KHXH - NV ở ĐHQS

1.3.1 Những đặc điểm của nhà trường ĐIIQS và dự báo một số tấn để

thực tiễn chỉ phối chất lượng, hiệu quả bài giẳng KHXH - NV

Đặc điểm:

- Về mục tiêu đào tạo là mục tiêu kép Vừa đào tạo chuyên gia khoa học,

vừa đào tạo sĩ quan Đặc điểm này đòi hỏi bài giảng ở ĐIIQS vừa gắn với

nghề nghiệp chuyên môn, vừa gắn với chức danh đào tạo

- Về tổ chức, nhà trường ĐHQS vừa là nhà trường vừa là đơn vị quân đội Học viên đồng thời là quân nhân, phần đông là đẳng viên, Nhiệm vụ của họ vừa học tập vừa rèn luyện theo điều lệnh quân đội, vừa sẵn sàng chiến đấu

bảo vẽ Tổ quốc, bảo vệ chế độ Đặc điểm này đòi hỏi bài giảng phải gắn

với nhiệm vụ chính trị của quân đội, phải đưa người học vào cuộc đấu tranh

giai cấp ngay trong các giờ học

- Đối tượng học viên không thuần nhất Trong một lớp học có nhiều đối

tương thuộc các quân, binh chủng khác nhau, cấp bậc, chức vụ, thâm niên khác

nhau Đặc điểm này đòi hồi bài giảng phải có tính cá biệt hoá cao, vừa khai thác

được ưu điểm vừa hạn chế được nhược điểm do người học mang đến

Về thực tiễn:

- Tình hình thế giới và trong nước hiện nayđòi hỏi xây dựng quân đội không chỉ thiện chiến về quan sự mà còn thiện chiến về đấu tranh chính trị Đội ngũ sĩ quan phải có sự hiểu biết nhiều hơn về KHXH - NV

- Xu hướng các trường quân sự trên thế giới đang diễn ra cuộc cách lân toàn điện về mục tiêu, nội dung, phương pháp và hình thức đào tạo

- Xu hướng các nhà trường quân sự Việt Nam sẽ được kiện toan về tổ chức, sẽ trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học trong quân đội

1.3.2 Đặc điểm dạy học KHXH - NV ở ĐHQS

- Đặc điểm về vai trò của các môn KHXH - NV ở ĐHQS Đó là các môn

học có vai trò quan trọng hàng đầu trong việc xây ựng cho các chuyên gia

quân sự tương lai một thế giới quan, phương pháp luận cách mạng khoa học

và những phẩm chất chính trị, đạo đức cũng như năng lực hoạt động chính

trị xã hội theo mục tiêu yêu cầu đào tạo

- Đặc điểm về tính chất của các môn học Các môn KHXH - NV ở

ĐHQS vừa có tính khoa học vờa có tính cách mạng Đặc điểm này có ý nghĩa định hướng cho việc xác định những biện pháp cơ bản để nâng cao

chất lượng, hiệu quả bài giảng KHXH - NV ở ĐHQS

- Đặc điểm về nội dung Các môn học này mang tính lý luận, tính khái

quát và có mối quan hệ hữu cơ với thực tiễn Ở ĐHQS, các môn KHXH -

NV có thêm mảng lý luận riêng về lĩnh vực quan sự Đặc điểm này làm cho nội dung bài giảng KHXH -NV ở ĐHQS khác với nội dung bài giảng

KHXH - NV ở các trường đại học khác

- Đặc điểm về phương pháp PPDH các môn KHXH - NV ở ĐHQS là những phương pháp nhằm hình thành cho người học thế giới quan, phương pháp luận, niềm tin lý tưởng và năng lực hoạt động chính trị - xã hội trong

lĩnh vực quân sự Đặc điểm này đòi hỏi PPDH các môn KHXH - NV là phải

xem xét vấn đề một cách toàn điện, lịch sử và phát triển

- Đặc điểm về tình hình thời cuộc Ngày nay, giảng dạy, học tập các môn

KHXH - NV đang diễn ra trong điều kiện khó khăn, có nhiều bát lợi hơn

trước kia Vì vậy việc dạy và học các môn KHXH - NV hiện nay phải kết hợp với sự nghiên cứu, thường xuyên đổi mới tìm ra những con đường, biện pháp không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy và học

1.3.3 Khảa sát thực trạng chất lượng, hiệu quả bài giảng KIXH - NH `

¿ĐI1QS

- Thực trạng nhận thức: Có 98,5% cần bộ, giáo viên và 99,7% học viên ở các trường ĐHQS đều cho rằng bài giảng là HTTCDH rất cần thiết Có 95,7% cho rằng cần phải nâng cao chất lượng, hiệu quả bài giảng KHXH -

NV Nhưng nhận thức về chất lượng, hiệu quả bài giảng chưa đồng nhất,

chưa có phương hướng nhất quán về các biện pháp nâng cao chất lượng,

hiệu quả bài giảng các môn KHXH - NV ở ĐHQS

- Thực trạng hoạt động dạy: Những bai giảng có chất lượng, hiệu quả thấp thường biểu hiện trên các mặt như sau:

Mục tiêu bài giảng không rõ ràng, bài giảng còn chung chung cho mọi

đối tượng, chưa sát với chức đanh đào tạo

Nội dung bài giảng có 3 dạng: Một là, đơn giản hoá nội dung dạy học cho dễ học, đễ nhớ

Hai là, dần trải không rõ trong (Am, trong điểm, không rõ bán chất của

vấn để nghiên cứu

Ba lA, bài giảng giáo điều, nghe thì hay nhưng hiệu quả thực tế thấp

10

Phương pháp và tổ chức buổi học: Chuẩn bị giáo án còn nặng về chuẩn

bị nội dung, chưa quan tâm đúng mức đến chuẩn bị PPDH, chỉ thiết kế hoạt động dạy, chưa thiết kế hoạt động học Chưa tận dụng được sức mạnh của

khoa và của bộ môn

Trên lớp chủ yếu chỉ có giáo viên hoạt động, học viên là người chứng

kiến một cách thụ động Việc tổ chức, điều khiển hoạt động của người học

ít được thực hiện

- Thực trạng hoạt động học: Trước khi lên lớp chỉ có 29,52% học viên có đọc trước sách giáo khoa, nhưng không đọc kỹ Trong giờ lên lớp, có

81,49% ghi chép bài giảng thụ động theo lời thầy Sau buổi giảng chủ yếu

học theo vở phi trên lớp Chỉ có 13,51% có đọc tài liệu tham khảo

- Thực trạng kết quả học tận: Học viên nắm kiến thức lý thuyết tốt, Tỷ lệ

khá, giỏi thường chiếm từ 60 - 65%, có lớp 100% Trình độ tay nghề, vận

dụng kiến thức và thực tiễn theo chức danh và nghề nghiệp còn nhiều hạn

chế (61,9% trung bình) Thái độ học tập nặng về trách nhiệm pháp lý, chưa

trở thành nhu cầu bên trong của người học Tính tích cực hoạt động học tập

của học viên có 50,07% ở mức trung bình và 6,02% ở mức yếu

- Nguyên nhân của thực trạng trên:

Một là, đội ngũ giáo viên KHXH - NV ở các trường ĐHQS cồn thiếu và yếu, phân bố chưa đều lại đảm nhạn khối lượng công việc lớn

Hai là, thối quen dạy và học theo lối cũ Chậm đổi mới, ngại đổi mới,

chưa có biện pháp tổ chức chặt chẽ việc đổi mới PPDH

Ba là, về mặt tổ chức, các nhà trường quân sự tiếp cận chậm và chưa

được nhiều với lý luận dạy học hiện đại nói chung và lý luận dạy học đại

học nói riêng

Bốn là, việc sắp xếp chương trình nội dung các môn KHXH - NV ở ĐHQS còn nhiều bất cập, dẫn đến tình trạng có quá nhiều môn học và các vấn để nhải học, làm cho chương trình trở nên nặng nề, chồng chéo nhưng

lai bj chia cất và bị pha loãng bởi lượng thời gian quá ngắn

Năm là, đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật cho việc giảng dạy và nghiên cứu các môn KHXH - NV còn nhiều bất cập

Tất cả các nguyên nhân trên đều dẫn đến tình trạng chung là mức độ tích

cực, chủ động sáng tạo của người học chưa cao trong các buổi học các môn

it

KHXH - NV, làm hạn chế chất lượng, hiệu quả của các bài giảng

CHƯNG 2 NHŨNG BIỆN PHÁP CƠ BẢN NÂNG CAO CHẤT LUGNG,

HIỆU QUÁ BÀI GIẢNG KHXII - NV Ở ĐHQS

2.1 Một số quan điểm xuất phát

Mọi con đường, biện pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả bài giảng

KHXH - NV ở ĐHIQS được dựa trên những quan điểm chỉ đạo cơ bản sau

day:

Một là, tích cực hoá hoạt động học

Hai là, dân chủ hoá phương pháp dạy và học

Ba là, cá biệt hoá trong các giờ lên lớp

Đến là, tích hợp hoá phương pháp, hình thức dạy học trong các giờ lên lớp

Năm là, quần triệt quan điểm công nghệ hoá trong quá trình xây dựng

những biện pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả của bài giảng KHXH - NV

ở ĐHQS

2.2 Nhóm các biện pháp thiết kế bài giảng, chuẩn bị lên lớp

2.2.1 Phân hoá và cụ thể hoá mục tiêu dạy học của bài giảng

Biện pháp này có tác dụng định hướng cho việc xác định phạm vi của bài

giảng, khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ sót hoặc dần trải, chung chung của các bài giảng, kích thích hứng thú học tập của học viên

Cách thức phân hoá và cụ thể hoá mục tiêu của bài giảng được tiến hành

như sơ đồ sau:

Các M Các trình | ẨÃ KN2 - Thoát ly khỏi mẫu

trung gian độ KN KN3 -Đổi mới thao tác

Các M cụ Các trình TĐI - liứng thú nhận thức thể độ TĐ 'TĐ2 - Tích cực nhận thức

TĐ4 - Định hướng giá trị