Môn học giới thiệu và phân tích các khái niệm, lý thuyết về dân số học tộc người, đồng thời chỉ ra nhiệm vụ của dân số học tộc người, các mối quan hệ giữa dân số học với sự phát triển của các tộc người. Nội dung chính bao gồm: Mối quan hệ giữa dân số học với dân tộc học, lý thuyết, khái niệm về dân số học và tộc người, tiêu chí xác định tộc người, Bảng phân loại các thành phần dân tộc ở Việt Nam. Sự phân bố các dân tộc trên thế giới và Việt Nam. Quá trình phát triển dân số tự nhiên và cơ học. Quá trình di dân và sự phân bố lại dân cư. Cơ cấu dân số và sự phát triển dân số ở các tộc người.
Trang 1Đại học Quốc gia Hà Nội
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Khoa: Lịch sử
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC Một số vấn đề dân số học tộc người Some Issues of Population & Ethnic Studies
1 Thông tin về giảng viên
Họ và tên giảng viên:
1.1 Khổng Diễn
- Học hàm, học vị, chức danh : PGS.TS
- Địa chỉ liên hệ : Viện Dân tộc học - Số 1 Liễu Giai - Hà Nội
1.2 Hoàng Lương
- Học hàm, học vị, chức danh : PGS.TS
- Địa chỉ liên hệ : Khoa Sử, Trường Đại học KHXH và NV
Đại học Quốc gia Hà Nội
- Điện thoại : 0914 581105 - (04 8545186)
- Thời gian làm việc : Thứ 2, 4, 6
- Địa điểm : Phòng 408 - Nhà A - 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân,
Hà Nội
2 Thông tin chung về môn học
- Tên môn học : Một số vấn đề dân số học tộc người
- Mã môn học : HIS 6070
- Số tín chỉ : 02
- Môn học : Bắt buộc
- Địa chỉ bộ môn phụ trách môn học: Bộ môn Nhân học, Khoa Lịch sử, Trường Đại học KHXH và NV - Đại học Quốc gia Hà Nội
3 Mục tiêu của môn học
- Mục tiêu kiến thức: Học viên phải nắm được các lý thuyết về Dân số học Sự cần thiết
về cơ cấu dân số và sự phát triển dân số các dân tộc và mối quan hệ giữa Dân số và Kinh tế - Xã hội
- Mục tiêu kỹ năng: Vận dụng những hiểu biết về dân số để tìm ra sự tác động của dân
số đối với sự phát triển tộc người
4 Tóm tắt nội dung môn học
Trang 2Môn học giới thiệu và phân tích các khái niệm, lý thuyết về dân số học tộc người, đồng thời chỉ ra nhiệm vụ của dân số học tộc người, các mối quan hệ giữa dân số học với sự phát triển của các tộc người Nội dung chính bao gồm:
- Mối quan hệ giữa dân số học với dân tộc học, lý thuyết, khái niệm về dân số học và tộc người, tiêu chí xác định tộc người, Bảng phân loại các thành phần dân tộc ở Việt Nam
- Sự phân bố các dân tộc trên thế giới và Việt Nam
- Quá trình phát triển dân số tự nhiên và cơ học
- Quá trình di dân và sự phân bố lại dân cư
- Cơ cấu dân số và sự phát triển dân số ở các tộc người
- Mối quan hệ giữa dân số và kinh tế - xã hội
5 Nội dung môn học, hình thức tổ chức dạy và học
Nội dung
(1)
Hình thức tổ chức dạy và học
Tổng số
30
(7)
Lên lớp: 20 Thực
hành, điền dã
(5)
Tự học,
tự nghiên cứu
10 (6)
Lý thuyết
12 (2)
Bài tập
(3)
Thảo luận
8 (4)
- Chương 1 Các lý thuyết về dân số
1.1 Định nghĩa dân số học, tộc người
1.2 Quan hệ giữa dân số học và tộc người
1.3 Nhiệm vụ dân số học - tộc người
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Chương 2 Thành phần và sự phân
2.1 Khái niệm tộc người và các
nhóm tộc người
2.2 Sự phân bố các dân tộc Việt
Nam và trên thế giới
2.3 Tiêu chí xác định tộc người
2.4 Các thành phần dân tộc Việt
Nam
- Chương 3 Quá trình di dân và sự
3.1 Quá trình di chuyển cư dân trên
thế giới
3.2 Quá trình di chuyển dân cư ở
Việt Nam
3.3 Sự phân bố dân cư ở Việt Nam
- Chương 4 Cơ cấu dân số và sự
Trang 3Nội dung
(1)
Hình thức tổ chức dạy và học
Tổng số
30
(7)
Lên lớp: 20 Thực
hành, điền dã
(5)
Tự học,
tự nghiên cứu
10 (6)
Lý thuyết
12 (2)
Bài tập
(3)
Thảo luận
8 (4)
4.1 Cơ cấu dân số
4.2 Hôn nhân và cơ cấu dân số
4.3 Sự tăng, giảm dân số ở các dân tộc
- Chương 5 Quan hệ giữa dân số và
5.1 Dân số và sức khoẻ
5.2 Dân số và giáo dục, dân trí
5.3 Dân số và môi trường
5.4 Dân số và lương thực
5.5 Chính sách dân số
6 Học liệu
6.1 Giáo trình môn học
1 Khổng Diễn Dân số và Dân số tộc người ở Việt Nam, Nxb Khoa học Xã hội,
H., 1995
6.2.Danh mục tài liệu tham khảo
6.2.1 Tài liệu tham khảo bắt buộc
2 Dân số Việt Nam 1.10.1979, Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số Trung ương, Hà
Nội, 1983
3 Kết quả điều tra toàn diện Tổng điều tra dân số Việt Nam 1989, Ban chỉ đạo
Tổng điều tra dân số Trung ương, Hà Nội, 1991
6.2.2 Tài liệu tham khảo thêm
4 Số liệu thống kê 1961, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1963
5 Sổ tay Dân số học (dành cho cán bộ lãnh đạo, quản lý), Nxb Chính trị Quốc gia,
Hà Nội, 1996
7 Phương pháp, hình thức kiểm tra - đánh giá kết quả học tập môn học
7.1 Kiểm tra - đánh giá thường xuyên:
* Hình thức: tham gia lớp học, làm bài tự học
* Tỷ trọng: 10%
7.2 Kiểm tra - đánh giá định kỳ
- Kiểm tra giữa kỳ:
+ Hình thức: Thi viết
+ Điểm và tỷ trọng: 30 %
- Thi hết môn:
+ Hình thức: Tiểu luận
Trang 4+ Điểm và tỷ trọng: 60 %
Phê duyệt của Trường Chủ nhiệm khoa Người biên soạn
PGS TSKH Nguyễn Hải Kế PGS.TS Hoàng Lương
