Báo cáo nghiên cứu dạy học chương lượng tử ánh sáng vật lý 12 ban cơ bản theo hướng giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH LÊ QUANG HIỂN NGHIÊN CỨU DẠY HỌC CHƯƠNG “LƯỢNG TỬ ÁNH SÁNG” VẬT LÝ 12 BAN CƠ BẢN THEO HƯỚNG GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VỚI SỰ TRỢ GIÚP CỦA MÁY VI TÍ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

LÊ QUANG HIỂN

NGHIÊN CỨU DẠY HỌC CHƯƠNG “LƯỢNG TỬ ÁNH SÁNG” VẬT LÝ 12 BAN CƠ BẢN THEO HƯỚNG GIẢI

QUYẾT VẤN ĐỀ VỚI SỰ TRỢ GIÚP CỦA MÁY VI

TÍNH LUẬN VĂN THẠC SỸ GIÁO DỤC HỌC

Cán bộ hướng dẫn: PGS TS MAI VĂN TRINH

۞ MỞ ĐẦU

۞ CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA DHGQVĐ

VỚI SỰ TRỢ GIÚP CỦA MVT

۞ CHƯƠNG II VẬN DỤNG DH THEO HƯỚNG

GQVĐ VỚI SỰ TRỢ GIÚP CỦA MVT VÀO DH CHƯƠNG “LƯỢNG TỬ ÁNH SÁNG” (LỚP 12 CB)

۞ CHƯƠNG III THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

MỞ ĐẦU

1- Lý do chọn đề tài 2- Lịch sử nghiên cứu vấn đề 3- Mục đích nghiên cứu

4- Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5- Giả thuyết khoa học

6- Nhiệm vụ nghiên cứu 7- Phương pháp nghiên cứu

8 – Đóng góp của luận văn

- Ngày nay trên thế giới nói chung và ở nước ta nói riêng việc sử dụng MVT trong DH theo hướng GQVĐ đang được khuyến khích, coi trọng

- Do đó việc nghiên cứu vận dụng DH theo hướng GQVĐ với sự trợ giúp của MVT vào trong DH Vật lý ở trường phổ thông là cần thiết.

- Vị trí của chương “Lượng tử ánh sáng” và có nhiều điều kiện để vận dụng lý thuyết DH theo GQVĐ với sự trợ giúp của MVT

- Đề tài: “Nghiên cứu dạy học chương “lượng tử ánh sáng” vật

lý 12 ban cơ bản theo hướng GQVĐ đề với sự trợ giúp của MVT.”

MỞ ĐẦU

3- Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu ứng dụng DH theo hướng GQVĐ với sự trợ giúp của MVT vào dạy học một số nội dung của chương “Lượng tử ánh sáng” ban

Cơ bản nhằm nâng cao chất lượng DH

4- Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tƣợng:

+ Nội dung, phương pháp giảng dạy Vật lý THPT

+ Phương pháp dạy học GQVĐ + Ứng dụng MVT trong dạy học vật lý

5- Giả thuyết khoa học

Nếu thiết kế và sử dụng hợp lý các bài dạy học chương

“Lượng tử ánh sáng” (Lớp 12 ban CB) theo hướng GQVĐ với sự trợ giúp của MVT thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học vật

lý ở trường THPT

MỞ ĐẦU

- Nghiên cứu lý luận về DHGQVĐ

6- Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu mục tiêu, nội dung, chương trình và sách giáo khoa vật lý THPT

- Thiết kế các bài dạy học vật lý theo hướng GQVĐ với

sự trợ giúp của MVT

- Thực nghiệm sư phạm để đánh giá tính khả thi, hiệu quả của phương pháp dạy học đã lựa chọn

7- Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu lý thuyết Thực nghiệm sư phạm

Phương pháp thống kê

MỞ ĐẦU

8- Đóng góp của luận văn

 Lý luận: Bổ sung góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận

về DH học theo hướng GQVĐ với sự trợ giúp của MVT

 Thực tiễn: Thiết kế 03 bài dạy học theo hướng GQVĐ với sự trợ giúp của MVT nhằm nâng cao chất lượng dạy học của chương “Lượng tử ánh sáng” (Lớp 12 CB)

Xây dựng được cơ sở dữ liệu sử dụng MVT trong DH nội dung của chương “Lượng tử ánh sáng“ (Lớp 12 CB)

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA DHGQVĐ VỚI SỰ TRỢ

Trình bày các nội dung chính như sau:

- Lý thuyết về dạy học GQVĐ

Trình bày khái niệm về DHGQVĐ, tình huống có vấn

đề, cấu trúc của DHGQVĐ, các điều kiện đảm bảo cho việc

- Vận dụng DHGQVĐ trong các loại bài học Vật lý

Trình bày các nội dung chính như sau:

+ Giai đoạn tổng kết, hệ thống hoá kiến thức + Giai đoạn kiểm tra đánh giá trình độ kiến thức và các

kĩ năng

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA DHGQVĐ VỚI SỰ TRỢ

GIÚP CỦA MVT TRONG DẠY HỌC VẬT LÍ

- DH theo hướng GQVĐ với sự trợ giúp của MVT

+ Vai trò hỗ trợ của MVT trong các giai đoạn của quá trình dạy học

+ Giai đoạn củng cố kiến thức cũ và đặt vấn đề mới + Giai đoạn xây dựng kiến thức mới

+ Giai đoạn ôn luyện và vận dụng kiến thức

CHƯƠNG II VẬN DỤNG DH THEO HƯỚNG GQVĐ VỚI SỰ TRỢ GIÚP CỦA MVT VÀO DH CHƯƠNG “LƯỢNG TỬ ÁNH SÁNG” (LỚP 12 CB)

- Mục tiêu dạy học của chương “Lượng tử ánh sáng”

Vật lý 12 CB

- Cấu trúc lôgic , nội dung của chương

- Thiết kế “tình huống có vấn đề” trong DH chương

CHƯƠNG II VẬN DỤNG DH THEO HƯỚNG GQVĐ VỚI SỰ

TRỢ GIÚP CỦA MVT VÀO DH CHƯƠNG “LƯỢNG TỬ ÁNH

Thư viện video clip

+ Video clip về thí nghiệm: Thí nghiệm Hertz; Thí

nghiệm Hertz có tấm chắn

+ Video clip khác: cửa đóng mở tự động; trạm không gian ISS; ôtô, tàu thuỷ, máy bay sử dụng năng lượng mặt trời; các ứng dụng sử dụng phát quang; lịch sử hình thành

mẫu Bohr; lễ khai mạc ASIAD 16; laser 1; laser 2; phát

xạ cảm ứng; trình diễn laser; trình diễn laser 3D;

- Các bài giảng điện tử

+ Bài 30 Hiện tượng quang điện Thuyết lượng tử ánh sáng

+ Bài 33 Mẫu nguyên tử Bohr

+ Bài 34 Sơ lược về Laser

CHƯƠNG II VẬN DỤNG DH THEO HƯỚNG GQVĐ VỚI SỰ

TRỢ GIÚP CỦA MVT VÀO DH CHƯƠNG “LƯỢNG TỬ ÁNH

SÁNG” (LỚP 12 CB)

+ Bài 31 Hiện tượng quang điện trong

+ Bài 32 Hiện tượng quang – phát quang

CHƯƠNG III THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

- Đối tượng TNSP: tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Trảng bom – Long thành – Đồng Nai tại hai lớp 12C1 và 12C2

Đánh giá hiệu quả của các tiến trình dạy học đã đề xuất thông qua thực nghiệm sư phạm

CHƯƠNG III THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

Tiến trình dạy học mà chúng tôi đã xây dựng thực sự có hiệu quả trong thực tế giảng dạy, chứng tỏ việc áp dụng

phương pháp DH theo hướng GQVĐ với sự trợ giúp của MVT vào dạy học sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học

Đánh giá hiệu quả của các tiến trình dạy học đã đề xuất thông qua thực nghiệm sư phạm

Đồ thị điểm số các bài kiểm tra Đường tần số luỹ tích

Một số hình ảnh TNSP

KẾT LUẬN

− Hướng tiếp theo của đề tài:

− Trong dạy học với sự hỗ trợ của MVT có khả năng nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập MVT có thể được

sử dụng trong nhiều khâu của quá trình dạy học

− MVT có thể được sử dụng trong tất cả các giai đoạn của phương pháp dạy học GQVĐ, giúp cho việc thực hiện phương pháp này trong nhiều trường hợp trở nên dễ dàng, thuyết phục, tạo được lòng tin cho HS hơn.

5.5 Nghiên cứu hiệu quả của các tiến trình dạy học đã đề xuất thông qua thực nghiệm sư phạm

0 2 4 6 8 10 12 14

5.5 Nghiên cứu hiệu quả của các tiến trình dạy học đã đề xuất thông qua thực nghiệm sư phạm

0 20 40 60 80 100 120

2- Lịch sử nghiên cứu vấn đề

- Phương pháp này đã được nhiều nhà khoa học nghiên cứu như

A Ja Ghecđơ, B E Raicôp,… vào những năm 70 của thế kỉ XIX

- Vào những năm 50 của thế kỉ XX, Phương pháp này đặc biệt được chú trọng ở Ba Lan V Okon – nhà giáo dục học Ba Lan đã làm

sáng tỏ PP này thật sự là một phương pháp dạy học tích cực

- Những năm 70 của thế kỉ XX, M I Mackmutov đã đưa ra đầy

đủ cơ sở lí luận của PP dạy học GQVĐ

- Trên thế giới cũng có rất nhiều nhà khoa học, nhà giáo dục nghiên cứu phương pháp này như Xcatlin, Machiuskin, Lecne,…

- Người đầu tiên đưa phương pháp này vào Việt nam là dịch giả Phan Tất Đắc “Dạy học nêu vấn đề” (Lecne) (1977) Về sau, nhiều nhà khoa học nghiên cứu PP này như Lê Khánh Bằng, Vũ Văn Tảo, Nguyễn

Bá Kim,…

MỞ ĐẦU

THUYẾT LƯỢNG TỬ ÁNH SÁNG

ÁNH SÁNG

Lưỡng tính sóng – hạt của ánh sáng

Quang điện trở

Hiện tượng quang điện ngoài

Mẫu hành tinh nguyên tử Rutheford

Hiện tượng quang điện trong

Hai tiên đề của Bohr

Hiện tượng quang – phát quang

− Laser khí

− Laser rắn

− Laser bán dẫn

Mẫu nguyên tử Bohr Mẫu nguyên

tử Bohr

Quang phổ nguyên tử Hydro

Quang phổ vạch hấp thụ

Sự phát xạ cảm ứng

Sơ lược về Laser

Thí nghiệm Hertz Định luật về giới

hạn quang điện

Pin quang điện Huỳnh quang Lân quang

λ ≤ λ0

λpq > λkt

Quang phổ vạch phát xạ

Sơ đồ 3 Cấu trúc logic nội dung dạy học chương “Lượng

CẤU TRÚC LUẬN VĂN

Chương 1 Cơ sở lý luận của DH GQVĐ với sự trợ giúp của MVT trong DH Vật lý

Gồm 93 trang được chia làm 3 chương như sau:

Gồm 29 trang (Từ trang 1 đến 29)

Lời cảm ơn, các ký hiệu viết tắt, mục lục: 5 trang

Chương 2 Nghiên cứu dạy học chương “Lượng tử ánh sáng” Vật

lý 12 CB theo hướng GQVĐ với sự trợ giúp của MVT

Gồm có 38 trang (Từ trang 30 đến 68)

Chương 3 Thực nghiệm sư phạm

Gồm có 10 trang (Từ trang 69 đến 79)

Kết luận: 02 trang (Trang 79, 80)

Tài liệu tham khảo: 02 trang (Trang 81, 82)

Hertz (1857-

(1858-1947)

EINSTEIN (18798-1955)

Bo(1885-1962)

-

+

THƢ VỆN HÌNH ẢNH