H đang thụ lýgiải quyết vụ kiện hành chính đối với một quyết định hành chính của UBNDthành phố N.T, nhưng UBND tỉnh K.H lại ban hành quyết định giải quyết tiếptheo, đã gây không ít khó k
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Quản lý hành chính Nhà nước là một hình thức hoạt động của Nhà nướcđược thực hiện trước hết và chủ yếu bởi các cơ quan hành chính Nhà nước, có nộidung là bảo đảm sự chấp hành Luật, Pháp lệnh và các Nghị quyết của cơ quanquyền lực Nhà nước, nhằm tổ chức và chỉ đạo thực hiện một cách trực tiếp vàthường xuyên công cuộc xây dựng kinh tế, văn hoá, xã hội và hành chính - chínhtrị của nước ta
Trong quá trình hoạt động quản lý hành chính Nhà nước, các cơ quan quản lýNhà nước có thẩm quyền hoặc công chức Nhà nước được trao quyền thườngxuyên ban hành các quyết định quản lý hành chính nhà nước dưới hình thức vănbản nhằm điều chỉnh các quan hệ nảy sinh trong đời sống xã hội theo ý chí củaNhà nước Các quyết định hành chính này là kết quả của sự thể hiện ý chí quyềnlực của Nhà nước Nói cách khác, quyết định hành chính Nhà nước là kết quả sựthể hiện ý chí quyền lực đơn phương của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền,được ban hành trên cơ sở luật và để thực thi luật Nhằm đề ra các chủ trươngchính sách nhiệm vụ lớn có tính chất định hướng trong quản lý Nhà nước hoặc đặt
ra, sửa đổi, bãi bỏ các quy phạm pháp luật hiện hành hoặc làm phát sinh thay đổi,chấm dứt các quan hệ pháp lý cụ thể để thực hiện các chức năng nhiệm vụ củaquản lý Nhà nước
Như vậy, có thể nói, quyết định quản lý hành chính Nhà nước là sản phẩmcủa hoạt động quản lý Nhà nước, đóng vai trò, vị trí trung tâm trong hoạt độngquản lý Nhà nước Quyết định quản lý hành chính nhà nước là phương tiện khôngthể thiếu trong hoạt động của các cơ quan quản lý hành chính Nhà nước nhằm sửdụng, thực hiện hầu hết các chức năng quản lý như tổ chức, điều chỉnh, kế hoạchhóa, lãnh đạo, điều hành Hiệu lực của quản lý Nhà nước phần lớn tùy thuộc vàonội dung, chất lượng và biện pháp tổ chức thực hiện các quyết định quản lý Nhànước Quyết định đúng sẽ làm cho xã hội phát triển, đời sống của nhân dân đượcnâng cao Đảng và Nhà nước ta đã chỉ ra rằng, để lãnh đạo và quản lý tốt, phải raquyết định đúng, kịp thời và tổ chức thực hiện các quyết định đó Việc xây dựng
và ban hành quyết định quản lý hành chính nhà nước phải tuân theo một quy trìnhchặt chẽ, thống nhất và người ra quyết định quản lý hành chính nhà nước phảichịu trách nhiệm về những quyết định của mình
Quyết định hành chính Nhà nước, nếu chỉ dừng lại ở phạm vi thẩm quyềnban hành và giải quyết các khiếu kiện trong tố tụng hành chính cũng đã và đang làmột vấn đề còn đang được nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện trong thực tiễn hoạtđộng quản lý Nhà nước Được sự giúp đỡ và hướng dẫn của các thầy cô trongTrường Chính trị Tỉnh Khánh Hòa với những kiến thức tiếp thu được qua quátrình học tập và nghiên cứu Do sự ham thích của bản thân nhằm góp phần nhỏ bécủa mình vào việc học tập và nghiên cứu một số vấn đề cơ bản về quyết định quản
lý hành chính Nhà nước, tôi đã thực hiện một phần suy nghĩ của mình từ học
Trang 2đường vào thực tế với tình huống “ Quyết định chuyển hồ sơ vụ án có thuộc đối tượng để kháng cáo hay không” và “Xử lý như thế nào đối với quyết định giải quyết tiếp theo trái thẩm quyền trong tố tụng hành chính” để làm tiểu luận tốt
nghiệp
Trong điều kiện thời gian hạn chế, khả năng có hạn chắc chắn không tránhkhỏi những khiếm khuyết, kính mong thầy cô giúp đỡ và bỏ qua những thiếu sótcủa tôi
Xin chân thành cám ơn quý thầy cô trong Trường Chính trị Tỉnh Khánh Hòa
đã giúp đỡ tôi hoàn thành tiểu luận này
Trang 3PHẦN THỨ NHẤT
MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
Hiện nay các khiếu kiện trong lĩnh vực hành chính xảy ra rất nhiều trongcuộc sống, nhiều khi trở thành vấn đề thời sự sôi động trong cả nước, nhưng cácđơn khởi kiện tại Tòa án không nhiều và số vụ án hành chính Toà án đã thụ lý cònrất ít so với thực tế Khi có tranh chấp xảy ra, các cơ quan Nhà nước phải canthiệp, sự can thiệp của các cơ quan Nhà nước phải được pháp luật cho phép, nghĩa
là sự can thiệp đó phải theo luật định
Nếu sự can thiệp của cơ quan Nhà nước không đúng pháp luật, không đúngthẩm quyền theo luật định, không có cơ sở pháp lý thì sẽ gây ra một hậu quả pháp
lý nhất định
Trong thời gian qua Tòa án nhân dân thành phố N.T tỉnh K H đang thụ lýgiải quyết vụ kiện hành chính đối với một quyết định hành chính của UBNDthành phố N.T, nhưng UBND tỉnh K.H lại ban hành quyết định giải quyết tiếptheo, đã gây không ít khó khăn vướng mắc trong việc giải quyết vụ án của Tòa án,ảnh hưởng đến quyền khiếu nại và khởi kiện của công dân theo quy định của phápluật Trong bài tiểu luận này tôi xin nêu 01 vụ án cụ thể dưới đây để thấy rõ nhữngbất cập trong việc giải quyết khiếu nại, khiếu kiện quyết định quản lý hành chínhNhà nước ( tôi xin không phân tích nội dung quyết định ) tại địa phương, phát sinhnhiều quan điểm trái ngược nhau, đó là:
“ Nhà ông Trần Văn Ngữ số 7 HĐ- phường Phương Sơn với nhà bà NguyễnThị Kim Khánh số 5/5 B HĐ - phường PS có xảy ra tranh chấp về quyền sử dụngdiện tích 9,234 m2 đất Theo ông Ngữ thì phần đất này thuộc quyền sử dụng củanhà ông nhưng bà Khánh đã tự ý xây cất lấn chiếm phần đất này Để bảo vệ quyềnlợi của mình, ông Ngữ đả gửi đơn khiếu nại lên UBND thành phố N.T Căn cứvào hồ sơ tài liệu thu thập được và trên cơ sở điều tra, xác minh của các cơ quannhà nước có thẩm quyền, ngày 20/10/1999, Chủ tịch UBND thành phố N.T đã raquyết định số 2468/QĐ-UB “ Về việc giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đấtgiữa ông Trần Văn Ngữ với bà Nguyễn Thị Kim Khánh” Nội dung của quyếtđịnh chuyển hồ sơ vụ án hành chính này như sau:
“ Điều 1 : Phần đất tranh chấp giữa nhà ông Trần Văn Ngữ số 7
HĐ-phường PS với nhà bà Nguyễn Thị Kim Khánh số 5/5 B HĐ - HĐ-phường PS là thuộc quyền sử dụng của gia đình ông Trần Văn Ngữ.
Điều 2 : Nếu không đồng ý với quyết định này ông Trần Văn Ngữ, bà Nguyễn Thị Kim Khánh có quyền khiếu nại lên UBND tỉnh K.H theo điểm c khoản
2 điều 28 Luật Đất đai.”
Trang 4Không đồng ý với quyết định này, ông Ngữ và bà Khánh đã tiến hành khởikiện quyết định hành chính nói trên đến Tòa án nhân dân thành phố N.T theo đúngtrình tự quy định tại Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính Ngày13/12/1999, TAND thành phố N.T đã thụ lý vụ kiện do ông Ngữ và bà Khánhkhởi kiện Thế nhưng đến ngày 24/01/2000, TAND thành phố N.T đã : “ Xét thấyquyết định số 2468/QĐ-UB ngày 20/10/1999 của Chủ tịch UBND thành phố N.T
về việc giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất có hai bên đương sự khiếu kiệnnên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND tỉnh K.H và căn cứ điểm bkhoản 1 điều 13 Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính ” để ra “ Quyếtđịnh chuyển vụ án hành chính” số 01 đến UBND tỉnh K.H giải quyết theo thẩmquyền Nội dung của quyết định như sau:
“Điều 1 : Chuyển hồ sơ vụ án hành chính nói trên đến UBND tỉnh Khánh
Hoà để giải quyết theo thẩm quyền.
Điều 2 : Hoàn trả 50.000 đ tiền tạm ứng án phí hành chính- sơ thẩm cho bà Khánh theo phiếu thu số 6446 ngày 13/12/1999 của Đội thi hành án thành phố NT”
Ngay sau khi nhận được quyết định này, người khởi kiện là bà Nguyễn ThịKim Khánh đã có đơn khiếu nại cho rằng: “ chỉ có một mình bà khởi kiện quyếtđịnh hành chính nói trên mà thôi Ông Ngữ gửi đơn đến UBND tỉnh K.H chỉ cóyêu cầu các cơ quan chức năng thực hiện quyết định hành chính số 2468/QĐ-HCnói trên Do đó TAND thành phố N.T ra quyết định chuyển vụ án hành chính đếnUBND tỉnh K.H giải quyết là không đúng pháp luật, đã tước quyền kháng cáo củangười khởi kiện”
Ngày 02/6/2000, UBND tỉnh K.H có công văn số 1212/UB về việc “ Thụ lý
đơn khiếu nại” gửi Sở Địa chính K.H, TAND tỉnh K.H và TAND thành phố N.T
có nội dung như sau : “ UBND tỉnh tiếp tục nhận được đơn của ông Trần Văn
Ngữ trú tại số 7 HĐ - phường PS - thành phố N.T khiếu nại về việc ông có đơn đề nghị xét lại quyết định số 2468 ngày 20/10/1999 của UBND thành phố N.T nhưng UBND tỉnh không giải quyết, UBND yêu cầu Sở địa chính kiểm tra và đề xuất UBND tỉnh giải quyết khiếu nại của ông Trần Văn Ngữ
( không chờ giải quyết kháng cáo của Tòa án)”
Sau khi xem xét toàn bộ các tài liệu chứng có trong hồ sơ vụ án, TAND tỉnhK.H nhận thấy không có tài liệu nào xác định ông Ngữ đã khiếu nại lần đầu gửiđến UBND thành phố N.T đối với quyết định số 2486 do UB đã ban hành Do đó,ông Ngữ chưa thể khiếu nại đến UBND tỉnh K.H ( đơn ngày 05/12/1999 bảnPhotocoppy), cũng như khiếu kiện đến Tòa án được, nên TAND thành phố N.Tkhông thể căn cứ vào điểm b khoản 1 điều 13 và điểm e điều 41 của Pháp lệnhthủ tục giải quyết các vụ án hành chính ( đã được sửa đổi bổ sung) để ra quyết
Trang 5kiện tại TAND thành phố N.T được Ngày 16/11/2000, TAND tỉnh K.H căn cứđiểm c khoản 2 điều 64 và khoản 3 điều 66 Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ ánhành chính (đã sửa đổi bổ sung) và xác định “ việc khởi kiện của bà Nguyễn ThịKim Khánh đối với Quyết định số 2486/QĐ-UB ngày 20/10/1999 của UBNDthành phố N.T là đúng trình tự pháp luật tố tụng hành chính; việc khiếu nại củaông Trần Văn Ngữ đối với quyết định hành chính này chưa đúng trình tự theo quyđịnh của Luật khiếu nại, tố cáo” để ra Quyết định phúc thẩm số 07/QĐ-PT, tại
quyết định phúc thẩm này TAND tỉnh đã tuyên : “ Huỷ quyết định chuyển hồ sơ
vụ án hành chính số 01 ngày 24/01/2000 của TAND thành phố N.T và chuyển hồ
sơ vụ án cho Toà án sơ thẩm để thụ lý, điều tra, xét xử lại theo thủ tục tố tụng chung Quyết định này là chung thẩm có hiệu lực thi hành”.
Nhưng việc cần xem xét ở đây là “ Quyết định chuyển hồ sơ vụ án hànhchính của Toà án có thuộc đối tượng kháng cáo không?” và trong quá trình TANDthành phố N.T đang thụ lý lại để giải quyết vụ khiếu kiện đối với Quyết định số2468/QĐ ngày 20/10/1999 của UBND thành phố N.T thì UBND tỉnh K.H vẫntiếp tục thụ lý đơn khiếu nại của ông Trần Văn Ngữ đối với Quyết định số 2468
và ngày 26/12/2000 UBND tỉnh K.H lại ban hành “Quyết định giải quyết tiếp
theo” số 5826- QĐ/UB với nội dung: “ Công nhận Quyết định số 2468/QĐ ngày
20/10/1999 của UBND thành phố N.T là đúng pháp luật và giao cho UBND thành phố N.T lập thủ tục xử phạt, buộc tháo dỡ nhà đối với bà Khánh về việc xây cất trái phép, lấn chiếm không gian thuộc quyền sử dụng của ông Ngữ”
Sau đó, TAND thành phố N.T cho rằng: “Quyết định 5826/QĐ ngày26/12/2000 của UBND tỉnh K.H là quyết định giải quyết cuối cùng đối với việctranh chấp quyền sử dụng đất” Do đó, ngày 15/01/2001 TAND thành phố N.T đãcăn cứ điểm e, khoản 1 điều 41 Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính
để ban hành “Quyết định đình chỉ giải quyết các vụ án hành chính số 01 về việckhiếu kiện quyết định : “ Giải quyết tranh chấp đất đai” giữa nguyên đơn làNguyễn Thị Kim Khánh - 5/5 HĐ - PS và bị đơn là UBND thành phố N.T”
Về phía bà Khánh, ngay sau khi nhận được Quyết định số 5826 của UBNDtỉnh ban hành ngày 26/12/2000, bà Khánh đã có đơn khiếu nại lần đầu gửi lênUBND tỉnh K.H ngày 05/01/2001 đề nghị UBND tỉnh K.H thu hồi lại Quyết địnhtrái thẩm quyền để đợi kết quả giải quyết của các cấp theo quy định của pháp luật
tố tụng hành chính Đến ngày 17/01/2001 UBND tỉnh có công văn số 121/UB về
việc : “ Trả lời đơn” cho bà Nguyễn Thị Kim Khánh với nội dung: “ UBND tỉnh
xin trả lời để bà rõ: ông Ngữ có đơn gửi UBND tỉnh về việc khiếu nại Quyết định
số 2468 ngày 20/10/1999 của UBND thành phố N.T Việc khiếu nại của ông Ngữ trên đây thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND tỉnh K.H, mặt khác không có quyết định buộc UBND tỉnh phải dừng lại việc giải quyết khiếu nại chờ kết quả xét xử của TAND thành phố N.T Do vậy, UBND tỉnh K.H không thể thu hồi Quyết định số 5826/QĐ-UB ngày 26/12/2000 theo khiếu nại của bà được” Vì
vậy, ngày 22/01/2001, bà Khánh đã có đơn khởi kiện Quyết định hành chính số
Trang 65826/QĐ-UB ngày 26/12/2000 của UBND tỉnh K.H “ Về việc giải quyết tranhchấp đất đai, xử phạt hành chính, buộc tháo dỡ nhà trái pháp luật” tại TAND tỉnhK.H để đề nghị tuyên huỷ Quyết định trái pháp luật nêu trên và bà cam kết sẽkhông khiếu kiện đến cơ quan hành chính cấp trên đối với Quyết định 5826/QĐcủa UBND tỉnh K.H vì đã có đơn khởi kiện tại TAND tỉnh K.H
Ngày 06/4/2001, TAND tỉnh K.H đã căn cứ theo các tài liệu có trong hồ sơ
vụ án tính đến ngày Tòa án cấp sơ thẩm có quyết định đình chỉ vụ án hànhchính( ngày 15/01/2001) thì không có căn cứ xác định ông Trần Văn Ngữ đãkhiếu nại Quyết định số 2486/QĐ-UB ngày 20/10/1999 của UBND thành phố N.Ttheo đúng quy định của Luật khiếu nại, tố cáo Do đó trong trường hợp này cấp sơthẩm không thể xác định sự việc đã có quyết định giải quyết khiếu nại của người
có thẩm quyền giải quyết khiếu nại tiếp theo để quyết định đình chỉ việc giảiquyết vụ án hành chính được và TAND tỉnh K.H đã căn cứ điểm c khoản 2 điều
64, khoản 3 điều 66 Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính để ra Quyết
định số 02/QĐPT với nội dung : “ Huỷ Quyết định đình chỉ việc giải quyết vụ án
hành chính số 01 ngày 15/01/2001 của Tòa án nhân dân thành phố N.T đối với vụ
án hành chính “ Khiếu kiện quyết định giải quyết tranh chấp đất đai” Giao hồ sơ
vụ án nói trên cho TAND thành phố N.T thụ lý, giải quyết lại theo thủ tục chung Quyết định này là chung thẩm có hiệu lực thi hành”.
Ngày 05/3/2001, TAND tỉnh K.H đã có công văn số 19/TA về việc : “ trả lời
đơn” cho bà Nguyễn Thị Kim Khánh có nội dung : “ TAND tỉnh K.H nhận được
đơn khiếu nại Quyết định số 5826/QĐ-UB ngày 26/12/2000 của UBND tỉnh K.H Qua nghiên cứu, TAND tỉnh K.H nhận thấy : Việc bà khởi kiện không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án vì đây là quyết định giải quyết khiếu nại của người
có thẩm quyền giải quyết khiếu nại tiếp theo Căn cứ khoản 8 điều 31 Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính ( đã được sửa đổi, bổ sung) TAND tỉnh K.H trả lời đơn cho bà”.
PHẦN THỨ HAI XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
Trang 7Nguyên tắc quản lý Nhà nước bằng pháp luật đòi hỏi mọi hoạt động của các
cơ quan hành chính Nhà nước trong đó có hoạt động ra quyết định hành chính,phải phù hợp với pháp luật về nội dung và trình tự ban hành; nghĩa là mọi quyếtđịnh hành chính được ban hành trên cơ sở Hiếp pháp, luật, văn bản của cơ quanNhà nước cấp trên và phải nhằm thực hiện Hiếp pháp, pháp luật Mặt khác, cácquyết định hành chính phải bảo đảm tính hợp lý, nghĩa là phải phù hợp với đườnglối nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước đề ra, phù hợp nhu cầu, nguyệnvọng lợi ích chính đáng của nhân dân và phù hợp với thực tiễn, khả năng quản lýNhà nước trong từng giai đoạn cụ thể
Tính hợp pháp và tính hợp lý của quyết định hành chính có mối liên hệ chặtchẽ với nhau Khi ban hành các quyết định hành chính, các cơ quan hành chínhNhà nước phải bảo đảm tính hợp pháp và tính hợp lý, nhờ đó văn bản đưa ra mới
có khả năng thực thi, được xã hội chấp nhận
* Tính hợp pháp của quyết định hành chính phải bảo đảm 4 yếu tố :
- Phải phù hợp với nội dung và mục đích của luật
- Tất cả các quyết định quản lý hành chính Nhà nước phải ban hành đúngthẩm quyền của cơ quan quản lý hành chính Nhà nước
- Quyết định hành chính đều phải bảo đảm lý do sát thực, xuất phát từ phápluật Nhà nước, đường lối chủ trương của Đảng, từ ý nguyện của nhân dân
- Quyết định hành chính phải được ban hành đúng hình thức và thủ tục dopháp luật quy định
* Tính hợp lý của quyết định hành chính : Quyết định hành chính hợp lý mới
có khả năng thực thi cao Quyết định hành chính chỉ hợp lý khi nó hợp pháp,nghĩa là trước hết nó phải hợp pháp Không thể vì lý do hợp lý, phù hợp với nhucầu địa phương, cơ sở mà coi thường tính hợp pháp của quyết định Một quyếtđịnh hành chính được coi là hợp lý khi nó đáp ứng các yêu cầu sau:
- Phải bảo đảm tính hài hoà các mặt lợi ích của Nhà nước, tập thể cộng đồng
và lợi ích cá nhân người lao động
- Quyết định hành chính phải có tính cụ thể và phù hợp với từng vấn đề, vớicác đối tượng thực hiện
- Quyết định hành chính phải bảo đảm tính hệ thống, tính toàn diện
- Quyết định hành chính phải bảo đảm kỹ thuật lập quy đã đề ra
Với những nội dung nêu trên, mục tiêu xử lý tình huống này là xác định xemviệc áp dụng Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính của TAND thànhphố N.T như đã nêu ở trên có phù hợp với quy định của pháp luật không?
Và việc Tòa án đang thụ lý vụ kiện hành chính mà Uỷ ban nhân dân tỉnh lại
ra quyết định giải quyết tiếp theo trái thẩm quyền thì xử lý như thế nào?
Trang 8PHẦN THỨ BA PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
* Việc thứ nhất : Về Quyết định chuyển hồ sơ vụ án hành chính của Tòa án
có thuộc đối tượng để kháng cáo hay không ?
Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính quy định “đương sự cóquyền kháng cáo bản án, quyết định tạm đình chỉ hoặc đình chỉ việc giải quyết vụ
án của Tòa án cấp sơ thẩm ” Vậy quyết định chuyển hồ sơ vụ án có thuộc đốitượng để kháng cáo hay không?
Tại Điểm b, khoản 1, điều 13 Pháp lệnh sửa đổi bổ sung một số điều của
Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính quy định rõ: “ Nếu có nhiều
người, trong đó có người khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án có thẩm quyền,
có người khiếu nại đến người có thẩm quyền giải quyết tiếp theo thì việc giải quyết thuộc thẩm quyền của người giải quyết khiếu nại tiếp theo Tòa án đã thụ lý
vụ án hành chính phải chuyển hồ sơ vụ án cho người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại tiếp theo ngay sau khi phát hiện việc giải quyết không thuộc thẩm quyền của mình”.
ở vụ việc trên, quyết định của UBND thành phố N.T có liên quan đến haingười là ông Ngữ và bà Khánh Trong mọi trường hợp, sau khi nhận được đơnkhởi kiện án hành chính, Tòa án cần có văn bản gửi đến UBND tỉnh K.H là cơquan cấp trên trực tiếp của UBND thành phố N.T, nơi đã ra Quyết định hànhchính 2468/QĐ-UB, yêu cầu cho Tòa biết bằng văn bản có người nào trong sốnhững người có liên quan khiếu nại lên UBND tỉnh K.H không? Nếu có ngườikhiếu nại, Tòa án trả lại đơn kiện cho người khởi kiện hoặc chuyển đơn kiện choUBND tỉnh K.H là cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại và thông báo chongười khởi kiện biết Trong trường hợp đã xác định rõ không có người nào khiếunại, thì Tòa án thụ lý giải quyết theo thủ tục chung
Trên thực tế TAND thành phố N.T đã thụ lý vụ kiện hành chính của bàKhánh Theo nội dung công văn số 3268 ngày 17/12/1999, UBND tỉnh K.H gửicho UBND thành phố N.T nói rõ : “ UBND tỉnh không nhận được đơn khiếu nạicủa bà Khánh, ông Ngữ chỉ yêu cầu thi hành quyết định chứ không khiếu nạiquyết định này” Như vậy bà Khánh, ông Ngữ đâu có khiếu kiện nhầm về thẩmquyền để áp dụng điều luật nêu trên?
Việc TAND thành phố N.T cho rằng có hai bên đương sự cùng khiếu kiệnQuyết định 2468/QĐ-UB của UBND thành phố N.T nên vụ án thuộc thẩm quyềngiải quyết của UBND tỉnh K.H và vận dụng điểm b, khoản 1, điều 13 Pháp lệnh làvấn đề còn gây nhiều tranh cãi
Trang 9Hiện nay có hai ý kiến hoàn toàn trái ngược nhau trong việc giải quyết vụkhiếu kiện quyết định hành chính này, như sau :
* ý kiến thứ nhất cho rằng, căn cứ Điều 55 Pháp lệnh quy định : “ Đương sựhoặc người đại diện của đương sự có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát cùng cấphoặc trên một cấp có quyền kháng nghị bản án, quyết định tạm đình chỉ hoặc đìnhchỉ việc giải quyết vụ án của Tòa cấp sơ thẩm để yêu cầu Toà án trên một cấp xét
xử phúc thẩm” Do đó, quyết định chuyển hồ sơ vụ án không thuộc đối tượng đểkháng cáo, kháng nghị, có hiệu lực thi hành ngay Đây chính là quan điểm củaTAND thành phố N.T, nên sau khi ban hành quyết định chuyển vụ án, Toà án đãchuyển toàn bộ hồ sơ vụ án đến UBND tỉnh giải quyết? Vì thế đương sự khôngđược thực hiện quyền kháng cáo
* ý kiến thứ hai cho rằng, quyết định chuyển vụ án hành chính là một quyếtđịnh của Toà cấp sơ thẩm Căn cứ khoản 3 Điều 61 Pháp lệnh thủ tục giải quyếtcác vụ hành chính quy định Hội đồng xét xử phúc thẩm không phải mở phiên tòakhi xét kháng cáo, kháng nghị những quyết định của Toà cấp sơ thẩm Do đó,đương sự và Viện kiểm sát được quyền kháng cáo, kháng nghị quyết định đó đểyêu cầu Toà cấp trên giải quyết theo trình tự phúc thẩm
Cũng có ý kiến cho rằng kể cả trong trường hợp ông Ngữ có khiếu nại đếnUBND tỉnh K.H đối với Quyết định 2468/QĐ-UB của UBND thành phố N.T, căn
cứ điểm b, khoản 1 điều 13 Pháp lệnh thì việc giải quyết thuộc thẩm quyền củaUBND tỉnh K.H mà không thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án Trong trườnghợp này, Toà án cần phải áp dụng điểm g, khoản 1 Điều 41 của Pháp lệnh sửa đổi
bổ sung một số điều của Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ hành chính để raquyết định đình chỉ việc giải quyết vụ án hành chính và chuyển hồ sơ vụ việc đếnUBND tỉnh K.H giải quyết đồng thời gửi ngay quyết định đình chỉ vụ án đó đếnViện kiểm sát nhân dân cùng cấp, các đương sự để họ thực hiện kháng cáo, khángnghị theo quy định tại Điều 42 của pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hànhchính
* Việc thứ hai : Xử lý như thế nào đối với quyết định giải quyết tiếp theo trái
xử lý trường hợp này như thế nào?
Trang 10* ý kiến thứ nhất cho rằng : Quyết định số 2468/QĐ-UB ngày 20/10/1999
của UBND thành phố N.T là quyết định hành chính lần đầu về việc giải quyếttranh chấp đất đai giữa ông Ngữ và bà Khánh Sau khi nhận được quyết định này,ông Ngữ không cần phải thực hiện việc khiếu nại lần đầu đến UBND thành phốN.T theo quy định của Luật khiếu nại, tố cáo, vì theo điểm c khoản 2 Điều 38 Luật
Đất đai năm 1993 quy định: “ Trong trường hợp không đồng ý với quyết định của
UBND đã giải quyết tranh chấp, đương sự có quyền khiếu nại lên cơ quan hành chính Nhà nước cấp trên Quyết định này có hiệu lực thi hành” Do đó, Quyết
định số 5826/QĐ-UB ngày 26/12/2000 của UBND tỉnh K.H là quyết định giảiquyết khiếu nại lần đầu 2468/QĐ-UB của UBND thành phố N.T Quyết định này
có hiệu lực thi hành Hơn nữa, “ không có quy định nào buộc UBND tỉnh KhánhHoà phải dừng việc giải quyết khiếu nại tiếp theo để chờ kết quả giải quyết của
TAND thành phố N.T ! ( Đây cũng chính là ý kiến của UBND tỉnh K.H ) Vì
vậy, TAND thành phố N.T đã căn cứ điểm e khoản 1 Điều 41 Pháp lệnh thủ tụcgiải quyết các vụ án hành chính để đình chỉ vụ án hành chính của bà Khánh là cócăn cứ pháp luật
* ý kiến thứ hai cho rằng: Ông Ngữ không thực hiện việc khiếu nại lần đầu
đối với quyết định 2486/QĐ-UB của UBND thành phố N.T theo quy định tại Điều
30, 31 Luật Khiếu nại, tố cáo Trong khi đó, người thực hiện việc khiếu nại vàkhởi kiện theo đúng quy định của pháp luật lại là bà Khánh Khoản 6 Điều 32Luật Khiếu nại, tố cáo quy định: Khiếu nại một trong các trường hợp sau đây
không được thụ lý giải quyết : “ Việc khiếu nại đang được Tòa án thụ lý ” Vì
lẽ đó, UBND tỉnh K.H dù có nhận được đơn khiếu nại của ông Ngữ theo điểm ckhoản 2 Điều 38 Luật Đất đai năm 1993, thì vụ việc khiếu nại này cũng đã đượcTAND thành phố N.T thụ lý Do đó, ngày 26/12/2000, UBND tỉnh K.H đã banhành Quyết định giải quyết tiếp theo đối với đơn khiếu nại của ông Ngữ là tráiquy định của Luật Khiếu nại, tố cáo và Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ ánhành chính ( đã sửa đổi, bổ sung) Vì vậy, quyết định đình chỉ việc giải quyết các
vụ án hành chính của TAND thành phố N.T là trái pháp luật, đã tước quyền khiếunại và khởi kiện của bà Khánh theo quy định pháp luật Vì vậy, khi xét xử phúcthẩm, Tòa án sẽ có căn cứ thẩm quyền để hủy quyết định đình chỉ việc giải quyếtcác vụ án của Tòa án cấp sơ thẩm và giao hồ sơ vụ án cho TAND thành phố N.Ttiếp tục giải quyết vụ án hành chính do bà Khánh khởi kiện theo thủ tục sơ thẩmđúng quy định của pháp luật Tuy nhiên, đối với quyết định giải quyết tiếp theotrái thẩm quyền của UBND tỉnh K.H trên thực tế vẫn còn tồn tại! Trong trườnghợp này, Tòa án phải giải quyết như thế nào để đảm bảo quyền khiếu nại và khởikiện của công dân theo đúng quy định của pháp luật ?
Trang 11PHẦN THỨ TƯ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT
Mặc dù vụ việc đã được các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giải quyết, tuynhiên cách giải quyết của các cơ quan này có nhiều vấn đề cần phải trao đổi, xemxét thêm Theo ý kiến của cá nhân tôi thì đối với từng trường hợp nêu trên cầnphải có cách nhìn nhận và xử lý như sau :
* Việc thứ nhất : Về “ Quyết định chuyển hồ sơ vụ án hành chính” của Tòa
án có thuộc đối tượng để kháng cáo hay không ?
1 Khoản 1 Điều 2 Luật khiếu nại, tố cáo năm 1999 xác định: “ Khiếu nại làviệc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật nàyquy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết địnhhành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi cócăn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợiích hợp pháp của mình”
Tôi có ý kiến như sau :
*Theo nội dung trên thì TAND thành phố N.T đã nhận đơn và thụ lý vụ án,như vậy có nghĩa là TAND thành phố N.T đã xác định vụ án thuộc thẩm quyềngiải quyết của mình Theo quy định tại khoản 2 Điều 37 Pháp lệnh thủ tục giảiquyết các vụ án hành chính thì trong thời hạn chuẩn bị xét xử, Thẩm phán đượcphân công làm chủ tọa phiên tòa ( 60 ngày kể từ ngày thụ lý vụ án) phải ra mộttrong những quyết định sau đây:
+ Đưa vụ án ra xét xử
+ Tạm đình chỉ việc giải quyết vụ án
+ Đình chỉ việc giải quyết vụ án
Đối chiếu với các quy định tại khoản 1 Điều 40 và khoản 1 Điều 41 Pháplệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính về những căn cứ để Thẩm phán raQuyết định tạm đình chỉ việc giải quyết vụ án này thì không có lý do để Thẩmphán ra một trong hai quyết định nói trên trong thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án
*Theo điểm b khoản 1 Điều 13 Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều củaPháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính, thì Tòa án đã thụ lý vụ án hànhchính chỉ chuyển hồ sơ vụ án cho người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại tiếptheo trong trường hợp vừa có người khởi kiện vụ án hành chính, vừa có ngườikhiếu nại đến người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại tiếp theo Trong vụ việcnày, bà Khánh có đơn khởi kiện, còn ông Ngữ không làm đơn khiếu nại