Thực trạng công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho diện nhà chính sách tồn đọng ở HN

Cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ởnhằm tạo điều kiện để các chủ sử dụng thực hiện những quyền lợi và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật: quyền chuyển đổi, ch

LỜI NÓI ĐẦU

1) Tính cấp thiết của đề tài:

Đất đai, nhà ở là yếu tố quyết định sự tồn tại của loài người, nó gắn

bó mật thiết với mọi ngành kinh tế, mọi nhu cầu của đời sống xã hội Đấtđai cùng với các điều kiện tự nhiên khác là một trong những cơ sở quantrọng nhất để hình thành các vùng kinh tế của đất nước nhằm khai thác và

sử dụng có hiệu quả các tiềm năng tự nhiên, kinh tế xã hội của mỗi vùng.Đối với mỗi quốc gia, đất đai không chỉ là nguồn tài sản lớn phục vụ chonhu cầu sản xuất dân cư mà còn thể hiện trình độ phát triển, tiềm năng kinh

tế của mỗi vùng

Theo đà phát triển kinh tế của đất nước, tốc độ tăng trưởng của các

đô thị Việt Nam ngày càng mạnh mẽ Đất đô thị thực sự có giá và giá rấtcao Do đó cần phải có sự kiểm soát của Nhà nước về đất đai Để kiểm soátđược tình hình sử dụng đất, Nhà nước đã ban hành các văn bản pháp luật,văn bản dưới luật Đó là cơ sở pháp lý quan trọng cho việc quản lý và sửdụng đất đai Tuy nhiên, do sức ép của nhu cầu phát triển và đòi hỏi thực tếcủa cuộc sống mà thị trường bất động sản vẫn ngấm ngầm diễn ra sôi độnghiện tượng mua bán đất, đầu cơ đất, lấn chiếm tràn lan đã đặt ra cho Nhànước nhiều vấn đề cần được xem xét và giải quyết Một trong những yêucầu cấp bách hiện nay đối với đất đô thị là phải có một cơ chế quản lý, sửdụng đất sao cho phù hợp với yều cầu phát triển của nền kinh tế thị trườngnhiều thành phần có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng Xã Hội ChủNghĩa Để làm tốt công tác quản lý Nhà nước về đất đai nói chung, đất đôthị nói riêng thì không thể không đề cập đến công tác đăng ký cấp giấychứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở ở đô thị Đăng kýđất đai tuy chỉ là một thủ tục hành chính do cơ quan Nhà nước thực hiệnnhằm thiết lập hồ sơ địa chính cấp Giấy chứng nhận cho người sử dụng đất

hợp pháp nhưng nó liên quan dến nhiều vấn đề phức tạp thuộc về cơ sởpháp lý và những quan hệ xã hội bảo đảm quyền lợi hợp pháp của mọi tổchức cá nhân.

Thủ đô Hà Nội đã có ngàn năm văn hiến, là trung tâm chính trị,văn hoá, xã hội, khoa học, kinh tế của cả nước Hà Nội đang trong thời kỳcông nghiệp hoá- hiện đại hoá, việc quản lý và sử dụng đất dai ở đây càngphải hợp lý và chặt chẽ Nhìn lại quá trình lịch sử từ khi giải phóng đếnnay, Hà Nội đã có nhiều thành tựu và biến đổi to lớn nhất là trong nhữngnăm gần đây, song còn nhiều vấn đề cần phải giải quyết Đối với diện nhàchính sách tồn đọng đây là diện nhà luôn có các đơn thư khiếu nại nhằmxác lập quyền sở hữu nhà hoặc quyền sở hữu, sử dụng các diện tích phụ cóliên quan đến sở hữu chung của nhiều thành phần từ thời kỳ thực hiệnchính sách cải tạo nhà cửa, cải tạo công thương nghiệp tư doanh thời kỳ1958-1964, nhà dân cho mượn… Tình hình khiếu nại của một số hộ giađình tại Hà Nội về vấn đề nhà cửa kéo dài hàng năm nhưng chưa được giảiquyết thoả đáng khiến họ phải chờ đợi Chính vì thế cần phải đẩy mạnhcông tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sửdụng đất ở để người dân yên tâm ở, gìn giữ, sửa sang nhà cửa, ổn định đờisống Cũng thông qua việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở vàquyền sử dụng đất ở, sẽ giúp cho Nhà nước có cơ sở quản lý chặt chẽ toàn

bộ đất đai, để từ đó có những hoạch định chính sách cho phù hợp với thựctế

Vì vậy yêu cầu đặt ra là phải tiếp tục nghiên cứu, qua thực tiễn thihành và áp dụng để hoàn thiện cơ chế đồng bộ đảm bảo cho việc thi hànhcác quy định về đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở vàquyền sử dụng đất ở để đáp ứng đồi hỏi cấp thiết của nền kinh tế thị trườngđịnh hướng Xã Hội Chủ Nghĩa có sự quản lý của Nhà nước Đó cũng là lý

do khiến em chọn đề tài “ Thực trạng công tác đăng ký cấp giấy chứng

nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho diện nhà chính sách tồn đọng (bao gồm nhà cải tạo, nhà vắng chủ, nhà đưa vào công

tư hợp doanh) ở Hà Nội” với sự hướng dẫn của TS Hoàng Cường, Thạc

sỹ- Trưởng phòng chính sách đất nhà và các cô, chú trong phòng chínhsách đất nhà tại Sở Địa chính- Nhà đất Hà Nội Em xin chân thành cảm ơn

sự giúp đỡ của mọi người

2) Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu lý luận và thực tiễn của đăng ký, cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở để phát hiện những điểm chưaphù hợp, những khó khăn vướng mắc đồng thời đánh giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất giá đưa ra các kiến nghị vềphương hướng và giải pháp, góp phần hoàn thiện công tác đăng ký cấp giấychứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở

3) Phạm vi nghiên cứu:

Công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền

sử dụng đất ở có phạm vi rộng, liên quan đến nhiều địa bàn khác nhau trên

cả nước Bài viết này chỉ tập trung đến vấn đề đăng ký cấp giấy chứngnhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho diện nhà chính sáchtồn đọng (nhà cải tạo, nhà vắng chủ, nhà đưa vào công tư hợp doanh) trênđịa bàn Hà Nội

4) Phương pháp nghiên cứu:

Bài viết sử dụng phương pháp so sánh, phân tích để đánh giá các vấn

đề, trên cơ sở đó để làm sáng tỏ những khía cạnh lý luận cũng như thực tiễncủa công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sửdụng đất ở Cách tiếp cận vấn đề là đi từ lý luận đến thực tiễn, rồi từ thựctiễn áp dụng trở về lý luận thông qua đó đề xuất những giải pháp nhằm

hoàn thiện công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở vàquyền sử dụng đất ở.

5) Kết cấu của bài viết:

Ngoài các phần lời nói đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệutham khảo, bài viết có 3 chương:

- Chương I: Cơ sở khoa học của việc đăng ký, cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở

- Chương II: Thực trạng Công tác đăng ký cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho diện nhà chính sách trênđịa bàn Hà Nội

- Chương III: Một số quan điểm, giải pháp và kiến nghị nhằm đẩymạnh công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền

sử dụng đất ở đối với dạng nhà chính sách tồn đọng trên địa bàn thành phố

Hà Nội

CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC ĐĂNG KÝ CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở VÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT Ở CHO NHÀ CHÍNH SÁCH TỒN ĐỌNG

I) KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VAI TRÒ CỦA NHÀ Ở:

1)Khái niệm, đặc điểm nhà ở:

Nhà ở là sản phẩm của hoạt động xây dựng và là không gian bêntrong có tổ chức được ngăn cách với môi trường bên ngoài dùng để ở

Nhà ở có rất nhiều đặc điểm khác với các loại tài sản khác, nhất làkho so sánh đặc điểm của nó với các động sản Nhà ở là tài sản cố định,không thể di dời được

Đặc điểm chính của tài sản nhà đất là đa dạng Loại trừ những lợi íchkết hợp trong cùng một tài sản nhà đất như để ở hoặc để kinh doanh Có lẽkhông bao giờ có hai ngôi nhà giống hệt nhau, thậm chí các ngôi nhà thôliền tường có hình thức như nhau nhưng chúng cũng khác nhau ở vị trí.Mặc dù điều này dường như là có sự khác biệt rất nhỏ, tuy thế từng tài sảnnhà đất vẫn sẽ có sự khác nhau Thường sự khác nhau nhỏ này cũng có thểkhông liên quan đến thị trường, nhưng trong một vài trường hợp điều này

đã làm cho giá trị thị trường của các ngôi nhà rất khác nhau

Một đặc điểm nữa của tài sản nhà đất có thể nói là tương đối bền.Nhiều hàng hoá hao mòn và xuống cấp rất nhanh nhưng nhà đất thườngđược dùng trong nhiều năm với tốc độ hao mòn rất chậm Thậm chí khi nhà

ở đã cũ, hoa mòn đáng kể, người ta luôn thấy giá trị của nhà đất được lêngiá với tỷ lệ cao hơn là tỷ lệ hao mòn của ngôi nhà Mặc dù chất lượng củangôi nhà xuống cấp, nhưng kết quả là giá trị chung của đất và ngôi nhà còngiữ nguyên Về khía cạnh này đầu tư nhà đất hoàn toàn khác với các loạiđầu tư khác, nó rất vững theo thời gian và có khả năng an toàn vốn rất tốttrong thời gian dài Khi so sánh với các hàng hoá khác, mua nhà đòi hỏi

một khoản vốn lớn Thậm chí một ngôi nhà dù khiêm tốn nhất thường cũngcần một số lượng tiền đáng kể mơi mua được Liên quan đến điều này vìthực chất nhà đất thường là những đơn vị không thể dễ dàng chia thànhnhững đơn vị nhỏ hơn Kết quả là một lượng tiền tối thiểu để mua một ngôinhà cũng là khá lớn.

2)Vai trò của nhà ở:

Nhà ở là vấn đề nóng bỏng của mọi xã hội, trong mọi thời kỳ pháttriển của nền kinh tế, là sự quan tâm của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, mỗi tổchức kinh tế, xã hội và cả mỗi quốc gia Nhà ở có ảnh hưởng đến mọi lĩnhvực của đời sống kinh tế xã hội, văn hoá, chính trị xã hội

Ở nước ta, những năm thực hiện công cuộc đổi mới, Đảng và Nhànước ta hết sức quan tâm giải quyết vấn đề nhà ở của nhân dân ở các đô thịcũng như nông thôn, góp phần từng bước thực hiện cải thiện đời sống chonhân dân Điều 62, Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Namnăm 1992 quy định rõ: “Công dân có quyền có nhà ở Nhà nước mở rộngviệc xây dựng nhà ở đồng thời khuyến khích, giúp đỡ tập thể và công dânxây dựng nhà ở theo quy hoạch chung, nhằm từng bước thực hiện quyền đóviệc phân phối nhà ở do Nhà nước quản lý phải công bằng và hợp lý”

Trên cơ sở đó có thể thấy vai trò của nhà ở được thể hiện như sau:

- Nhà ở là tài sản có giá trị đặc biệt với đời sống của con người Nhà

ở là phương tiện quan trọng để bảo vệ con người trước các hiện tượng thiênnhiên như nắng, mưa, gió, bão, giá rét… Con người muốn tồn tại và pháttriển trước hết phải đảm bảo các điều kiện như ăn, ở, mặc và những tư liệusinh hoạt khác Ph Ăng ghen đã nhấn mạnh: “Con người trước hết cần phải

ăn, uống, chỗ ở và mặc đã rồi mới có thể làm được chính trị, khoa học,nghệ thuật, tôn giáo…”

- Nhà ở là điều kiện vật chất trọng yếu để phát triển kinh tế Đối vớilao động đặc biệt là ở đô thị, khoảng cách giữa nơi ở và nơi làm việc có ảnhhưởng rất lớn tới lao động, nó tác động trực tiếp tới thể lực và trí lực củalao động Nó làm hao phí về thời gian vì khoảng cách này càng lớn thì haophí này càng cao, ảnh hưởng lớn tới hiệu quả kinh tế Ngoài ra môi trường

cư trú, điều kiện sinh hoạt của chỗ ở, môi trường văn hoá khu vực, môitrường tự nhiên… cũng ảnh hưởng rất lớn tới quá trình tái sản xuất sức laođộng và tác động tới tâm sinh lý của người lao động, làm ảnh hưởng tới sảnxuất, tới hiệu quả kinh tế

Sự phát triển của nhà ở còn là một chỉ tiêu quan trọng thể hiện trình

độ phát triển, tốc độ đô thị hoá của một quốc gia, thể hiện tiềm năng vềkinh tế và góp phần tạo nên bộ mặt kiến trúc về tổng thể Thực tế cho thấykhi nhìn và các ngôi nhà có thể nhận biết được phong tục, tập quán, đờisống vật chất và tinh thần của những người đang sinh sống trong ngôi nhà

đó và của cả cộng đồng

- Nhà ở là điều kiện vật chất trọng yếu ảnh hưởng tới sinh hoạt xã hội

và điều chỉnh quan hệ xã hội Nhà ở tác động trực tiếp tới kết cấu gia đình,tập tục sinh hoạt của gia đình,thể hiện rõ nhất ở quá trình kéo dài hay tăngnhanh quá trình phân ly của gia đình mới mà còn ảnh hưởng tới tâm lý củathanh niên trong độ tuổi kết hôn, Thông thường giá nhà đất tăng cao thanhniên có xu hướng lập gia đình muộn hơn Điều này tác động lớn đến vấn đề

xã hội Những biến động về nhà ở phát sinh trong mua bán, thuê, tặng,chuyển nhượng hình thành nên những mối quan hệ xã hội phức tạp màchính nhà ở đôi lúc nó quay trở lại làm chức năng điều tiết, điều chỉnh quan

hệ xã hội

Với tầm quan trọng của nhà ở như đã nói ở trên, thì vấn đề nhà ở làmối quan tâm chung của các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các nướcđang phát triển và các nước kém phát triển Ở nước ta, dưới sự lãnh đạo của

Đảng, chúng ta đang phấn đấu thực hiện mục tiêu : “dân giàu, nước mạnh,

xã hội công bằng, văn minh” Nhà nước rất quan tâm lãnh đạo, tạo nhiềumôi trường thuận lợi và động viên khuyến khích các tầng lớp nhân dân pháthuy nội lực để xây dựng nhà ở tiến tới bộ mặt của đất nước ngày càng vănminh và giàu đẹp hơn

II) KHÁI NIỆM VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA NHÀ CHÍNH SÁCH TỒN ĐỌNG:

1) Sự ra đời của nhà chính sách tồn đọng:

Sau ngày giải phóng miền Bắc, đã diễn ra cuộc ra đi của hàng ngàn

hộ di chuyển vào Nam, để lại hàng nghìn ngôi nhà với vô vàn tình tiết phứctạp Người thì quá vội vã bỏ nhà ra đi như chạy trốn, người thì ngầm uỷquyền cho người khác, người thì bán tháo với giá rẻ không chút giấy tờ văn

tự, người thì tình nghĩa hơn đưa bà con họ hàng vào ở rồi lặng lẽ ra đi…Việc ra đi như vậy để lại hàng nghìn ngôi nhà vắng chủ buộc bộ máy tiếpquản chính quyền mới phải đối phó với tình hình phức tạp này

Khi hoà bình lập lại ở miền Bắc, giải quyết nhà cửa là một vấn đềnằm trong toàn bộ nhiệm vụ cách mạng xã hội chủ nghĩa Chế độ cũ chỉthoả mãn yêu cầu của một số ít người, chế độ mới của ta phải thoả mãn yêucầu ngày càng một tăng của tuyệt đại đa số người dân lao động Dưới sự

lãnh đạo của Đảng, cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân chuyển sang cuộccách mạng xã hội chủ nghĩa Nhiệm vụ cơ bản của miền Bắc là đẩy mạnhcuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa Trọng tâm trước mắt là đẩy mạnh cuộc cảitạo xã hội chủ nghĩa với thành phần kinh tế cá thể của nông dân, thợ thủcông; cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa với thành phần kinh tế tư bản tư doanh

và cuộc cải tạo đối với những người có nhiều nhà cho thuê, đồng thời phải

ra sức phát triển thành phần kinh tế quốc doanh là lực lượng lãnh đạo toàn

bộ nền kinh tế quốc dân Yêu cầu đặt ra là sử dụng hợp lý nhà cửa sẵn có,năng cao chất lượng nhà cửa nhằm bảo đảm an toàn, vệ sinh và cải thiệnđời sống nhân dân lao động đi thuê nhà, cải tạo người tư sản, biến họ thànhngười lao động và sống nhờ vào lao động chứ không phải sống bám vào sựbóc lột bằng việc cho thuê nhà

Trong và sau cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với nhà cho thuê của tưnhân, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách quản lý nhà cửa Nhưngcho đến năm 1964, có nơi vẫn chưa quán triệt tinh thần các chính sách củaTrung Ương nên vẫn còn lúng túng trong việc giải quyết các vấn đề cụ thểkhá phức tạp Để đáp ứng với nhu cầu của các địa phương, thông tư số 12/

NV của Bộ Nội vụ ngày 22/4/1964 đã giải thích thêm một số chính sách cụthể về quản lý nhà cửa Trong đó có việc quản lý nhà vắng chủ và nhà của

tư sản đưa vào công tư hợp doanh

- Việc quản lý nhà vắng chủ: Theo Nghị định 19/CP ngày29/6/1961 của Hội Đồng Chính phủ và Công văn số 19/BCT ngày12/1/1961 của ban cải tạo công thương nghiệp tư doanh Trung Ương thì tất

cả nhà vắng chủ, không kể của người Việt Nam hay Hoa Kiều đều do cơquan quản lý nhà, đất trực tiếp quản lý cho thuê, thu tiền thuê, đóng thuế,sửa chữa Các cơ quan, xí nghiệp, đoàn thể hợp tác xã hay tư nhân sử dụngcác loại nhà, đất kể cả trong trường hợp dùng vào việc kinh doanh sản xuấthay vào các sự nghiệp y tế, văn hoá, giáo dục

- Nhà của tư sản đưa vào công tư hợp doanh: nhà của tư sảndùng làm phương tiện kinh doanh công thương nghiệp như cửa hàng, khotàng, văn phòng quản lý kinh doanh trước đây chưa được giải quyết công

tư hợp doanh thì cơ quan quản lý nhà đất theo chính sách cải tạo nhà cửa

Sau ngày thống nhất đất nước, Nh đã ban hành các chính sách cải tạo

về nhà đất tại các thành phố, thị xã nhằm quản lý tình hình nhà cửa trên cácđịa bàn Theo Thông tư của Bộ trưởng bộ xây dựng số 383/BXD- ĐT ngày5/10/1991 hướng dẫn thi hành quyết định số 297/CP của Chủ tịch Hội đồng

Bộ trưởng ngày 2/10/1991 về việc giải quyết một số vấn đề về nhà ở thìchính sách đối với nhà vắng chủ do Nhà nước đang quản lý với các nộidung như sau:

- Đối với nhà cải tạo: đã thực hiện quản lý toàn bộ nhà cửathuộc diện nhà cải tạo và đã bố trí làm trụ sở cơ quan hoặc làm nhà ở chocán bộ công nhân viên và nhân dân lao động Hầu hết nhà ở do Nhà nướcquản lý đều đã hoàn tất các thủ tục kê khai, bàn giao và Nhà nước đã raquyết định quản lý tuy nhiên do nhiều nguyên nhân khác quan, cũng có một

số trường hợp khi cơ quan Nhà nước tiến hành quản lý, sử dụng nhà ở đãkhông làm các thủ tục giao nhận, không ra quyết định quản lý, cá biệt cótrường hợp xử lý sai so với chính sách lúc đó

Để ổn định hiện trạng nhà ở sau cải tạo, đưa công tác quản lý đi vào

nề nếp, tại điều 1 của quyết định số 297/CT đã nêu rõ: “nhà ở do Nhà nướcđang quản lý, sử dụng theo chính sách cải tạo về nhà ở bao gồm toàn bộnhà ở đã có hoặc chưa có quyết định quản lý của Uỷ Ban Nhân Dân cấp cóthẩm quyền nhưng đã bố trí sử dụng, là nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước

Diện nhà nêu trong điều này bao gồm: tất cả các loại nhà cho thuê,mượn, cho ở nhờ, hiến nhà của các tổ chức, cá nhân thuộc bộ máy cai trịcủa nguỵ quân, nguỵ quyền và đảng phái phản động, do thực hiện chính

sách cải tạo về nhà ở đã đưa vào diện Nhà nước quản lý hoặc đã bố trí cho

cơ quan Nhà nước và nhân dân sử dụng

Về mặt thủ tục hành chính, diện nhà nói trên bao gồm cả nhà đã cóquyết định và chưa có quyết định quản lý của Nhà nước (vì do nhiềunguyên nhân khách quan, thời kỳ đó nhiều nhà thuộc diện cải tạo đã giaoNhà nước nhưng Uỷ Ban Nhân Dân cấp tỉnh chưa ra quyết định quản lý

Về mặt thủ tục quản lý, hầu hết diện nhà nói trên đã chuyển sangngành nhà đất quản lý cho thuê, nhưng cũng có những nhà do cũ nát nênngành nhà đất không trực tiếp quản lý mà giao cho các hộ đang ở tự quản

lý sử dụng không phải trả tiền thuê nhà Những nhà trong diện cải tạo,nhưng trước đây cơ quan Nhà nước cho thuê, mượn của tư nhân, đến khi cóchính sách cải tạo đã không báo cho ngành nhà đất biết trước để làm thủtục quản lý, những nhà không do chủ sở hữu mà do đại diện của chủ sở hữulàm thủ tục giao cho Nhà nước Do đó kể từ ngày 1/7/1991 các loại nhà nêutrên được thống kê đăng ký vào danh mục quỹ nhà ở thuộc sở hữu Nhànước và người sử dụng nhà (cá nhân, tổ chức kinh tế, xã hội, cơ quan Nhànước) phải ký hợp đồng thuê với cơ quan quản lý nhà

Do đó tại thành phố Hà Nội xuất hiện tình trạng trong một biển sốnhà có nhiều thành phần sở hữu (sở hữu tư nhân và sở hữu Nhà nước) Haithành phần này đan xen theo kiểu xôi đỗ trong cùng một ngôi nhà, một biển

số nhà Trên cơ sở hồ sơ và thực tiễn đã tổng hợp được các dạng nhà tiêubiểu như sau:

- Tư nhân chủ nhà cũ sủ dụng phần diện tích được để lại để ởsau cải tạo xã hội chủ nghĩa về nhà đất

- Các hộ ký hợp đồng thuê với Nhà nước phần diện tích chủnhà đã giao Nhà nước hoặc phần diện tích Nhà nước đã quản lý của chủvắng mặt tại miền Bắc trong nhà cộng đồng sở hữu chủ

- Các đơn vị được Nhà nước giao cho tự quản lý, sử dụng phầndiện tích chủ nhà đã đưa vào công tư hợp doanh.

Với việc đan xen hai thành phần sở hữu này thì cần có quy định vềxác định diện tích nhà ở cho chủ sở hữu là cần thiết Do đó quy định vềtrình tự, thủ tục chứng nhận sở hữu và cấp giấy chứng nhận quyền sở hữunhà ở và quyền sử dụng đất ở sẽ đáp ứng được yêu cầu đó Hơn nữa nó sẽ

là cơ sở pháp lý để tạo ra sự ổn định lâu dài trong quản lý, sử dụng, hạnchế, ngăn chặn phát sinh mới, góp phần vào việc ổn định sinh hoạt dân cư

đô thị tiến tới dần dần chấm dứt tình trạng không rõ ràng về sở hữu, sửdụng

III) SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC ĐĂNG KÝ CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở VÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT Ở (GỌI TẮT LÀ GIẤY CHỨNG NHẬN) CHO NHÀ CHÍNH SÁCH TỒN ĐỌNG:

1)Sự cần thiết của việc cấp giấy chứng nhận cho diện nhà chính sách:

Nhà ở là nhu cầu vật chất thiết yếu trong đời sống con người Nhà ở

là loại tài sản có giá trị rất cao đối với đời sống của con người Theo quyđịnh ở điều 181 Bộ luật dân sự, nhà ở là một loại bất động sản vì nhà ở làmột loại tài sản không di dời được Vì là một loại tài sản có giá trị cao nênngười sở hữu nó càng muốn có một cơ sở pháp lý để bảo hộ cho việc sởhữu loại tài sản này Theo điều 173 Bộ luật dân sự quy định về việc quyền

sở hữu chung cho mọi tài sản, trong đó có nhà ở Việc cấp giấy chứng nhận

ý nghĩa xác định rõ đối tượng sủ dụng và quyền giao dịch dân sự về nhà ởcho đối tượng đang sử dụng nhà Việc cấp giấy chứng nhận cho nhà chínhsách (các trường hợp thuộc sở hữu tư nhân) cũng không nằm ngoài lý dotrên

Công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền

sử dụng đất ở cho nhà chính sách nằm trong công tác đăng ký cấp giấychứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở tại đô thị do đóhoàn thành tốt công tác cấp giấy chứng nhận cho nhà chính sách cũng làgóp phần đẩy mạnh công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữunhà ở và quyền sử dụng đất ở ở đô thị Thông qua việc cấp giấy chứngnhận cho người sử dụng đất, nhà thì:

- Về phía người sử dụng đất ở, sở hữu nhà ở họ có cơ sở pháp lý

về quyền sở hữu nhà ở, sử dụng đất ở của mình để yên tâm đầu tư sản xuất,khai thác được tiềm năng trên mảnh đất mà họ đang sinh sống

- Về phía Nhà nước : giúp cho Nhà nước nắm chắc quỹ đất ở,quỹ nhà ở; mặt khác còn thiết lập mối quan hệ pháp lý đầy đủ giữa Nhànước với người sử dụng đất và sở hữu nhà ở

Trong 7 nội dung của công tác quản lý Nhà nước về đất đai thì côngtác đăng ký cấp giấy chứng nhận cũng là một công tác nằm trong số đó Nó

có mắt xích liên quan đến các công tác trước và cũng là cơ sở để thực thicho các công tác sau Để hoàn thành tốt công tác đăng ký cấp giấy chứngnhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở ở đô thị thì phải kể tớiviệc cấp giấy chứng nhận cho nhà chính sách Vì nó là một bộ phận trongcông tác cấp giấy chứng nhận ở đô thị Thực hiện tốt công tác này cũng gópphần trong tiếng nói chung là thực hiện tốt công tác quản lý Nhà nước vềđất đai

2)Vai trò của công tác cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở

và quyền sử dụng đất ở :

Nhà ở gắn liền với đất ở, việc quản lý Nhà nước về sở hữu nhà ở và

sử dụng đất ở hết sức phức tạp Nhà ở lộn xộn do quản lý phân tán bịbuông lỏng trong một thời gian dài nên trật tự kỉ cương giảm Tình trạng

xây dựng cơi nới trái phép, không phép diễn ra thường xuyên Người sởhữu nhà ở, sử dụng đất ở muốn làm gì cũng được không theo quy địnhchung, dẫn đến tình trạng hiệu lực quản lý thấp, nên xẩy ra các vụ kiệntụng, khiếu nại, tố cáo diễn ra thường xuyên đòi hỏi Nhà nước giải quyếtkịp thời, dứt điểm Do đó đòi công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền

sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở ngày càng cấp thiết Là cơ sở pháp lý

để các cơ quan chức năng của Nhà nước quản lý được hiện trạng sử dụngđất ở, sở hữu nhà ở nhằm xác lập hồ sơ pháp lý, giúp chính quyền các cấpquản lý chặt chẽ đất ở và nhà ở, chống lấn chiếm đất, giải quyết các tranhchấp, quản lý được các chuyển dịch về nhà ở, đất ở, tạo điều kiện thu đúngthu đủ các khoản nghĩa vụ nộp ngân sách Nhà nước ( thuế nhà đất, tiền sửdụng đất, thuế chuyển quyền sử dụng đất, lệ phí trước bạ) Đồng thời là cơ

sở quản lý việc cải tạo, xây dựng nhà ở, ngăn chặn và xử lý kịp thời cáctrường hợp xây dựng không phép, trái phép, vi phạm quy hoạch

Cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ởnhằm tạo điều kiện để các chủ sử dụng thực hiện những quyền lợi và nghĩa

vụ theo quy định của pháp luật: quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, chothuê, thừa kế, thế chấp…

Một điểm mới trong hoạt động về nhà, đất ở nước ta là thị trường bấtđộng sản Đây là một loại hình thị trường mới còn non trẻ, nên chưa được

sự quan tâm chú ý của Nhà nước, chưa có quan niệm đúng đắn trong nhândân Do đó nó diễn ra một cách tự phát, chưa thống nhất Hoạt động traotay và không có sự đảm bảo bằng các văn bản pháp luật nào Để thị trườngbất động sản tham gia vào thị trường một cách đồng bộ đảm bảo sự pháttriển hiệu qủa và bền vững yêu cầu Nhà nước phải quan tâm đặc biệt đếnlĩnh vực này bằng các đề ra chính sách pháp luật cụ thể, đẩy nhanh tiến độcấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, xác địnhchủ sở hữu nhà ở, chủ sử dụng đất ở đích thực là cần thiết và cấp bách

Thông qua công tác này làm cơ sở pháp lý để Nhà nước nắm chắc đượctình hình sử dụng đất, nhà; nắm được kết quả đạt được, những tồn tại khókhăn, biết được các tác nhân nào có thể tham gia vào thị trường bất độngsản và triển khai xem xét việc thay đổi chủ sở hữu nhà, sử dụng đất ở Từ

đó có những chính sách thiết thực để khuyến khích các hoạt động về lĩnhvực bất động sản đi theo đúng quỹ đạo của nó Tạo điều kiện khai thác cácnguồn thu cho ngân sách Nhà nước và điều tiết thu nhập của xã hội

Kê khai đăng ký, xét cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở vàquyền sử dụng đất ở là cơ sở cần thiết và tạo tiền đề cho việc thực hiện tốttất cả các nội dung nhiệm vụ quản lý Nhà nước về nhà, đất Kết quả kê khaiđăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ởcung cấp những thông tin đầy đủ, chính xác thực trạng tình hình sở hữu, sửdụng nhà, đất để đánh giá, đề xuất bổ sung hoặc điều chỉnh các chủ trương,chính sách, chiến lược quản lý sử dụng đất, nhà Hồ sơ địa chính còn làmcăn cứ đầy đủ, khoa học và tin cậy nhất cho công tác thanh tra và giải quyếttranh chấp đất đâi, công tác quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, công tácgiao đất, thu hồi đất, công tác phân hạng và định giá nhà, đất Thông quacông tác kê khai đăng ký, chất lượng tài liệu đo đạc sẽ được nâng cao donhững sai sót tồn tại được người chủ sở hữu, sử dụng nhà, đất phát hiện vàđược chỉnh lý hoàn thiện Kết quả kê khai đăng ký, cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở được pháp lý hoá gắn vớiquyền của người sở hữu, sử dụng nhà, đất và trở nên thiết thực trong thựctiễn quản lý nhà, đất Nó có ý nghĩa quan trọng và tích cực trong điều kiệnnền kinh tế thị trường nhiều thành phần có sự điều tiết của Nhà nước theođịnh hướng xã hội chủ nghĩa, tạo điều kiện để các tổ chức, hộ gia đình, cánhân được hưởng các quyền lợi và thực hiện các nghĩa vụ đối với Nhànước theo quy định của pháp luật

IV) NỘI DUNG CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH ĐĂNG KÝ CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở VÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT Ở CỦA NHÀ CHÍNH SÁCH TỒN ĐỌNG:

Nhà chính sách tồn đọng là diện nhà nằm trên địa bàn đô thị Hà Nội

Do đó về nội dung, các bước tiến hành đăng ký cấp giấy chứng nhận chonhà chính sách cũng phải dựa vào cách thức tiến hành đăng ký cấp giấychứng nhận cho nhà ở, đất ở tại đô thị Nhưng nó cũng có một số nét khácbiệt so với cách thức tiến hành chung Cho nên trước khi đi vào nội dungcác bước tiến hành đăng ký cấp giấy chứng nhận của nhà chính sách phải

có cơ sở là công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận cho nhà ở, đất ở tại đôthị

1) Nội dung đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà

ở và quyền sử dụng đất ở tại đô thị theo Nghị định số 60/CP ngày 5/7/1994 của Chính phủ:

1.1) Nguyên tắc chung về đối tượng kê khai đăng ký nhà ở, đất ở:

Đó là các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có quan hệ trực tiếp với Nhànước trong việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy địnhcủa pháp luật Những đối tượng chịu trách nhiệm kê khai đăng ký nhà ở,đất ở bao gồm:

- Chủ hộ hoặc người được chủ hộ uỷ quyền thay mặt cho hộ giađình thực hiện kê khai đăng ký nhà ở, đất ở Trong trường hợp chủ hộ quỷquyền cho người khác kê khai đăng ký, người đứng tên trong hồ sơ đăng

ký vẫn phải ghi tên của chủ hộ

- Cá nhân sử dụng đất, sở hữu hoặc sử dụng nhà hoặc ngườiđược uỷ quyền hợp pháp thực hiện kê khai đăng ký nhà ở, đất ở

- Các tổ chức kê khai đăng ký nhà ở, đất ở là cơ quan Nhà nước,

chức kinh tế nước ngoài, liên doanh giữa một bên là các tổ chức, cá nhânViệt Nam với một bên là các tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam dothủ trưởng hoặc người được thủ trưởng uỷ quyền, người đứng tên kê khaiđăng ký nhà ở, đất ở phải là tên của các tổ chức sử dụng đất ở, sở hữu hoặc

sử dụng nhà

Tổ chức kê khai đăng ký nhà ở, đất ở phải là tổ chức có tư cách phápnhân (theo quy định tại điều 4- luật Dân sự), trường hợp tổ chức chưa có tưcách pháp nhân thì phải do tổ chức chủ quản có tư cách pháp nhân đứng ra

kê khai đăng ký nhà ở, đất ở

Nhà ở, đất ở tại đô thị phải được đăng ký tại Uỷ Ban Nhân Dânphường, thị trấn, thị xã Chủ sở hữu hợp pháp là người được cấp giấychứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, trong trường hợpkhác thì người đang sử dụng nhà ở có nghĩa vụ đăng ký

1.2) Điều kiện để cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở

- Những giấy tờ được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giaođất, cho thuê đất để làm nhà ở cấp trong quá trình thực hiện các chính sáchđất đai qua các thời ký của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Nhà

nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà người được giao đất, thuêđất vẫn liên tục sử dụng từ đó đến nay.

- Giấy chứng nhận quyền sở hữu hoặc sử dụng đất đai chínhthức hoặc tạm thời do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp, hoặc có têntrong Sổ địa chính không hợp lệ, không có tranh chấp

- Giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền thuộc chế độ cũ cấp chongười sử dụng nhà ở, đất ở, không thuộc diện Nhà nước quản lý, chủ nhàvẫn sử dụng liên tục từ đó đến nay và không có tranh chấp

- Giấy tờ về thừa kế, cho tặng nhà đất đã được Uỷ Ban NhânDân cấp phường, thị trấn xác nhận và nhà đất đó không có tranh chấp

- Bản án có hiệu lực thi hành của Toà án về việc giải quyếttranh chấp nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất hoặc quyết định của cơquan Nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai

- Giấy tờ giao nhà tình nghĩa

- Giấy tờ mua bán, chuyển nhượng nhà ở, đất ở đã được đăng

ký trước bạ sang tên hoặc được các cơ quan có thẩm quyền xác nhận nhàđất có nguồn gốc hợp pháp

1.3) Hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở :

- Giấy tờ sở hữu nhà hoặc sử dụng đất khác.

- Đối với trường hợp nhà ở và đất ở phù hợp với quy hoạch,không có tranh chấp thì phải có ý kiến của Uỷ Ban Nhân Dân phường, thịtrấn sở tại xác nhận người làm đơn là người tạo lập nhà và giấy xác nhậncủa cơ quan quản lý quy hoạch có thẩm quyền

- Nếu chủ nhà có giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất, xây dựngkhông hợp lệ nhưng nhà ở, đất ở phù hợp với quy hoạch, không có tranhchấp thì phải có quyết định giao đất và giấy xác nhận của cơ quan có thẩmquyền

- Nếu nhà xây dựng có giấy phép trên đất phù hợp với quyhoạch nhưng chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì phải có giấyphép xây dựng của cơ quan có thẩm quyền

1.4) Trình tự kê khai đăng ký, xét cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở :

- Tổ chức phân loại và xác nhận hồ sơ kê khai đăng ký nhà ở,đất ở tại cấp phường: Uỷ Ban Nhân Dân cấp phường thành lập hội đồngđăng ký nhà ở, đất ở để kiểm tra, phân loại hồ sơ kê khai đăng ký (phânloại: nguồn gốc, diện tích đất, thời điểm sử dụng đất, có tranh chấp haykhông tranh chấp)

- Tổ chức xét duyệt hồ sơ ở cấp quận: công bố công khai cáctrường hợp đề nghị Uỷ Ban Nhân Dân Thành phố cấp giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở ; các trường hợp chưa đủ điềukiện cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở phải

bổ sung hồ sơ; các trường hợp không được cấp giấy chứng nhận quyền sởhữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở (thời hạn 10 ngày)

- Sau khi xét duyệt, Chủ tịch Uỷ Ban Nhân Dân cấp quận lập hồ

sơ chuyển Sở Địa chính- Nhà đất trình Uỷ Ban Nhân Dân Thành phố phêduyệt (thời hạn 15 ngày)

- Tổ chức giao giấy chứng nhận: Căn cứ quyết định của Uỷ BanNhân Dân Thành phố, Sở Địa chính- Nhà đất thông báo cho Uỷ Ban NhânDân cấp quận và Cục thuế danh sách các trường hợp được cấp giấy chứngnhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở và các khoản tiền màngười được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất

ở phải nộp Cục Thuế tính toán cụ thể số tiền phải nộp và tổ chức thu, cáctrường hợp xin chậm nộp thì Cục Thuế lập văn bản cho phép chậm nộp.Sau khi người được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sửdụng đất ở đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính, hoặc được xác định chậm nộpcác khoản thu theo quy định, Sở Địa chính- Nhà đất giao giấy chứng nhậnquyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho Uỷ Ban Nhân Dân quận,huyện để tổ chức giao giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sửdụng đất ở cho người được cấp, đồng thời thu các giấy tờ gốc về nhà đấtgiao lại Sở Địa chính- Nhà đất để lưu trữ

2) Quy định trình tự, thủ tục chứng nhận sở hữu và cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với dạng nhà chính sách tồn đọng:

2.1) Các trường hợp được xét chứng nhận quyền sở hữu nhà ở:

1- Diện tích nhà ở mà Nhà nước đã để lại cho chủ nhà sử dụngkhi thực hiện chính sách cải tạo nhà là diện tích thuộc quyền sở hữu củachủ sở hữu hoặc người thừa kế hợp pháp của chủ sở hữu và được cấp giấychứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở

2- Diện tích nhà ở mà chủ sở hữu giữ lại và hiện đang ở khi thựchiện chính sách cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh là diện tích

thuộc quyền sở hữu của chủ sở hữu hoặc người thừa kế hợp pháp của chủ

sở hữu và được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụngđất ở

3- Các trường hợp thuộc diện nhà cải tạo trước đây chủ sở hữuđược Nhà nước để lại một phần diện tích ở rộng hơn so với quyết định hoặc

hồ sơ cải tạo nhà cửa thì nay được công nhận quyền sở hữu và được cấpgiấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở

Nếu sau cải tạo nhà cửa, chủ sở hữu đã lấn chiếm diện tích do Nhànước quản lý thì tuỳ theo trường hợp cụ thể để giải quyết hoặc thu hồi lạihoặc xét cho họ được mua theo Nghị định số 61/CP ngày 5/7/1994 cuảChính phủ

4- Các trường hợp theo hồ sơ thể hiện có diện tích đưa vào công

tư hợp doanh nhưng hiện nay diện tích này chủ sở hữu đã sử dụng ổn định,không có tranh chấp, khiếu kiện thì giải quyết bán cho chủ sở hữu theo giábảo đảm kinh doanh do Hội đồng định giá Thành phố xác định Sau khi họ

đã thực hiện xong nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước sẽ được cấp giấychứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở

5- Các diện tích phụ, chủ sở hữu đã sử dụng riêng biệt, ổn định từtrước đến nay không có tranh chấp khiếu kiện thì được công nhận quyền sởhữu

6- Các trường hợp diện tích đã được xây dựng thêm trên đấttrống thuộc khuôn viên nhà chính sách tồn đọng trước ngày 15/10/1993(ngày Luật đất đai có hiệu lực) mà đã ổn định và được Uỷ Ban Nhân Dânphường sở tại xác nhận không có tranh chấp khiếu kiện thì được cấp giấychứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở nhưng phải nộptiền sủ dụng đất

Đối với việc xác lập quyền sở hữu nhà ở cho trường hợp quản lý nhà

ở vắng chủ giữa cá nhân với cá nhân được quy định tại điều 10 Nghị quyết

số 58/1998/NQ-UBTVQH 10 ngày 20/8/1998 của Uỷ Ban Thường VụQuốc Hội cụ thể như sau:

- Trả lại cho chủ sở hữu nhà ở trong trường hợp trước khi đivắng chủ sở hữu nhà ở đã có uỷ quyền quản lý hợp pháp và thời hạn uỷquyền đã hết trước ngày 1/7/1996; có yêu cầu lấy lại nhà trước ngày1/7/1996; nếu chủ sở hữu đã chết thì công nhận cho những người thừa kế

- Công nhận quyền sở hữu cho bố, mẹ, vợ, chồng, con của chủ

sở hữu đang quản lý, sử dụng nhà ở đó trong trường hợp trước khi đi vắng,chủ sở hữu nhà ở đã có uỷ quyền quản lý hợp pháp và thời hạn uỷ quyền đãhết trước ngày 1/7/1996; chủ sở hữu không có yêu cầu lấy lại nhà trướcngày 1/7/1996 và trong trường hợp chủ sở hữu nhà ở không có uỷ quyềnquản lý hợp pháp

- Công nhận quyền sở hữu nhà ở cho người đang quản lý, sửdụng liên tục nhà ở đó từ 30 năm trở lên, kể từ ngày bắt đầu quản lý, sửdụng đến ngày Nghị quyết này có hiệu lực (1/1/1999) trong trường hợpkhông có bố, mẹ, vợ, chồng, con của chủ sở hữu nhà ở đang quản lý, sửdụng nhà ở đó

- Nhà ở đó thuộc Nhà nước trong trường hợp không có nhữngngười đã nêu ở trên và người đang quản lý, sử dụng được thuê hoặc đượcquyền ưu tiên mua

2.2)Hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở :

Hồ sơ gồm có:

- Đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sửdụng đất ở

- Hồ sơ kỹ thuật thửa đất và hồ sơ hiện trạng nhà ở do đơn vị có

tư cách pháp nhân đo vẽ

- Các giấy tờ có liên quan (nếu trường hợp xác lập quyền sở hữunhà ở đối với trường hợp quản lý nhà vắng chủ giữa cá nhân với cá nhân thì

có chứng nhận của Uỷ Ban Nhân Dân cấp xã, phường về việc người làmđơn là người thừa kế hợp pháp của người có quyền sở hữu đối với nhà ởvắng chủ hoặc xác nhận người sử dụng không nằm trong diện thừa kế là đãquản lý, sử dụng nhà ở vắng chủ liên tục từ 30 năm trở lên)

- Giấy uỷ quyền hoặc hợp đồng uỷ quyền (do phòng Côngchứng Nhà nước lập) trong trường hợp đồng sở hữu chủ hoặc đồng thừa kếchưa chia

2.3)Trình tự thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở :

1- Trong thời hạn quá 03 ngày kể từ ngày nhận được đơn xin cấpgiấy chứng nhận của người có yêu cầu, Uỷ Ban Nhân Dân xã, phường, thịtrấn phải xác nhận vào đơn về tình trạng tranh chấp, khiếu kiện, tình hình

kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận ; xác nhận các diện tích làm thêm,nhà ở xây dựng mới (nếu có) không có tranh chấp; chứng nhận nhữngngười có quyền thừa kế nhà ở (nếu là thừa kế nhà ở); xác nhận người quản

lý, sử dụng nhà ở vắng chủ liên tục từ 30 năm trở lên, kể từ ngày bắt đầuquản lý đến ngày Nghị quyết số 58/1998 có hiệu lực sau khi đã niêm yếtcông khai 07 ngày tại trụ sở Uỷ Ban Nhân Dân cấp xã và tại nhà ở xin xáclập quyền sở hữu nhà ở và cấp giấy chứng nhận; xác nhận hộ khẩu thườngtrú của bên tham gia giao dịch dân sự về nhà ở và xin xác lập quyền sở hữunhà ở và cấp giấy chứng nhận; làm thủ tục trích sao bản đồ địa chính (nếu

đã có bản đồ địa chính) hoặc xác nhận vào hồ sơ kỹ thuật thửa đất do đơn

vị có tư cách pháp nhân lập (đối với nơi chưa có bản đồ địa chính) nơi cónhà ở xin xác lập quyền sở hữu và cấp giấy chứng nhận

Về phía chủ nhà: chủ nhà kê khai đầy đủ, rõ ràng nội dung tình hình

sử dụng đất ở, nhà ở theo đúng mẫu quy định, sao chụp chuẩn bị các bảnsao giấy tờ liên quan về nhà ở, đất ở và nộp hồ sơ tại Uỷ Ban Nhân Dânphường, xã, thị trấn

2- Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ như mục2.2, Sở Địa chính- Nhà đất có trách nhiệm thực hiện các bước sau:

- Bước 1: Thẩm tra hồ sơ, đối chiếu hồ sơ gốc và kiểm tra tạithực địa Nếu không đủ điều kiện theo quy định thì trả lại hồ sơ và thôngbáo cho đương sự biết rõ lý do hoặc yêu cầu bổ sung hồ sơ nếu thiếu Thờigian bổ sung hồ sơ không tính vào thời gian nói trên

- Bước 2: Hoàn chỉnh hồ sơ, trình Uỷ Ban Nhân Dân Thành phốcấp giấy chứng nhận cho người được công nhận quyền sở hữu nhà ở vàquyền sử dụng đất ở

3- Quyết định cấp giấy chứng nhận :

Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận được tờ trình của Sở Địachính- Nhà đất, Uỷ Ban Nhân Dân Thành phố xem xét ra quyết định cấpgiấy chứng nhận cho người được công nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền

sử dụng đất ở

4- Thực hiện nghĩa vụ tài chính:

- Trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày Uỷ Ban Nhân Dân Thànhphố ra quyết định và cấp giấy chứng nhận, Sở Địa chính- Nhà đất có tráchnhiệm thông báo cho người được cấp giấy chứng nhận đến nhận quyết định

và nộp các khoản nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước trước khi nhận giấychứng nhận.

- Kể từ ngày nhận được thông báo, người được cấp giấy chứngnhận phải đến cơ quan thuế để thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhànước

5- Tổ chức giao giấy chứng nhận:

Sau khi người được cấp giấy chứng nhận đã thực hiện xong nghĩa vụtài chính đối với Nhà nước, Sở Địa chính- Nhà đất giao giấy chứng nhậncho người được cấp giấy chứng nhận, đồng thời thu lại giấy tờ gốc có liênquan đến quyền sở hữu nhà ở trước đây vào sổ địa chính để quản lý

2.4)Quyền hạn của các cơ quan Nhà nước trong việc giải quyết hồ

sơ chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở và cấp giấy chứng nhận theo chức năng và địa bàn quản lý:

1- Sở Địa chính- Nhà đất: giải quyết thủ tục chứng nhận quyền

sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở và cấp giấy chứng nhận cho các đốitượng với dạng nhà chính sách tồn đọng trên địa bàn Thành phố Hà Nội

2- Uỷ Ban Nhân Dân phường, xã, thị trấn:

Xác nhận tình trạng nhà, đất đang sử dụng không có tranh chấp,khiếu kiện, tình trạng hồ sơ kê khai đăng ký đủ điều kiện cấp giấy chứngnhận cho các trường hợp chưa có giấy chứng nhận nhưng có yêu cầu thựchiện chuyển quyền sử dụng đất, sở hữu nhà

3- Phòng Công chứng:

Công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế, thoả thuận phân chia

di sản hoặc hợp đồng khi người được chứng nhận sử dụng đất, sở hữu nhàthực hiện các quyền của mình theo quy định

4- Cục thuế Hà Nội (hoặc chi cục thuế quận, huyện được uỷnhiệm thu):

Căn cứ khung giỏ đất, nhà để xỏc định cỏc khoản nghĩa vụ tài chớnhcủa người được cấp giấy chứng nhận phải nộp; tổ chức thu, nộp ngõn sỏchtheo quy định

Như vậy cỏc thức tiến hành cấp giấy chứng nhận cho nhà chớnh sỏch

cú những điểm riờng nhưng cũng khụng nằm ngoài quy trỡnh cấp giấychứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở theo Nghị định số60/CP của Chớnh phủ Do vậy cú thể khỏi quỏt quy trỡnh cấp giấy chứngnhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho nhà chớnh sỏch trờnđịa bàn Thành phố Hà Nội bằng sơ đồ ở trang sau:

Quy trỡnh cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ởcho diện nhà chớnh sỏch tồn đọng trờn địa bàn thành phố Hà Nội:

Ngời có yêu cầu đến UỷBan Nhân Dân phờng sở

- Thẩm tra đối chiếu hồ sơ lu trữ

- Kiểm tra thực địa

- Làm tờ trình Uỷ Ban Nhân Dân

Tóm lại, công tác kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sở hữunhà ở và quyền sử dụng đất ở là một nhiệm vụ, yêu cầu cấp thiết trongcông tác quản lý Nhà nước về đất đai và nhà ở trong tình hình hiện nay.Việc thực hiện tốt công tác này cho phép Nhà nước có thể nắm bắt đượcnhững biến động trong quá trình sử dụng đất đai và nhà ở một cách cụ thể

để từ đó có những điều chỉnh thích hợp Đây là một việc quan trọng ảnhhưởng đến rất nhiều quyền lợi của người sử dụng Đối với diện nhà chínhsách tồn đọng cụ thể là các nhà thuộc diện chính sách cải tạo xã hội chủnghĩa về nhà đất như vắng chủ, nhà cải tạo, nhà đưa vào công tư hợpdoanh, Nhà nước đã đưa vào quản lý, ký hợp đồng cho các hộ dân thuênhưng hiện nay các chủ nhà cũ vẫn có đơn khiếu nại đòi sở hữu nhà Do đócần phải có sự xác nhận quyền sở hữu nhà ở rõ ràng đối với diện tích nhà ở

mà Nhà nước quản lý với diện tích của chủ nhà sử dụng Việc này phảiđược thực hiện thông qua việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở vàquyền sử dụng đất ở Từ hoạt động cấp giấy chứng nhận, Nhà nước mới có

cơ sở pháp lý khi giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và xử lý các viphạm pháp luật về quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà Qua đó quyềnlợi của những người chủ thực sự tài sản nhà đất được bảo đảm

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐĂNG KÝ CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở VÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT Ở CHO DIỆN NHÀ CHÍNH SÁCH TỒN ĐỌNG TẠI

1927 chế độ quản thủ điền thổ được thi hành ở Thành phố Hà Nội dựa trên

cơ sở số liệu đo đạc địa chính, tổ chức điều tra công khai lại trong nhândân, sau đó lập bằng khoán điền thổ cấp cho các chủ sở hữu

Trước năm 1940, Hà Nội có diện tích 12 km2 với tổng số nhà trongthành phố là 21.132 nhà, trong đó có 14.530 nhà trong nội thành (không kểcác nhà trong làng, xã) Tổng diện tích nhà ước tính 1.500.000 m2 với 30vạn dân, bình quân 5 m2/ người Mỗi thửa đất, mỗi ngôi nhà đều chỉ có mộtthành phần hoặc sở hữu tư nhân hoặc của Thành phố Hà Nội Các chủ sởhữu có nhà cho các hộ thuê, ở nhờ đều toàn quyền quyết định về các diệntích ngôi nhà đó

Sau ngày tiếp quản thủ đô 10/10/1954, tình hình nhà cửa ở Hà Nộinổi lên nhiều vấn đề bừa bộn, một mặt hàng trăm cơ quan, hàng nghìn cán

bộ, hàng vạn nhân dân nườm nượp trở về yêu cầu nơi làm việc, chỗ ở, mộtmặt lại diễn ra cảnh bỏ nhà đi Nam của hàng nghìn hộ trong 2 năm 1954-

1955 Có thể nói đây là biến động lớn nhất về nhà cửa ở Hà Nội kéo dàikhoảng 1 năm sau ngày giải phóng Thủ đô Sự kiện này có phần nằm ngoài

dự kiến về mặt chính sách khi mới vào tiếp quản thành phố nên sự giải

quyết khi đầu của Chính phủ có phần lúng túng Bộ máy tiếp quản củathành phố phải phình ra một cách nhanh chóng để đối phó với tình hìnhphức tạp này.

Việc hàng nghìn hộ ra đi để lại hàng nghìn ngôi nhà vắng chủ về mặtnào đó có thuận lợi cho việc giải quyết một số nhu cầu nhà ở đột xuất khi

đó cho cơ quan và gia đình cán bộ viên chức mới về thành phố, có diện tíchdãn dân ở những nơi quá chật hẹp, quá khổ… nhưng đã gây ra những lộnxộn phức tạp không nhỏ trong quản lý sử dụng lâu dài những nhà cửa đó

mà nhận thức ban đầu của những người có trách nhiệm quản lý thành phố,quản lý nhà cửa chưa thể thấy hết

Cơ quan phụ trách về công tác nhà cửa của thành phố khi đó là phòngnhà cửa nằm trong Uỷ ban quân chính thành phố sau đổi là Uỷ ban Hànhchính thành phố chỉ vẻn vẹn có 20 người đảm nhiẹm các công việc quản lýnhà cửa khi đó Những người phụ trách là cán bộ kháng chiến ít sự hiểubiết về quản lý nhà cửa Còn các tổ chức để lại của chính quyền Nguỵ thìvẫn giữ nguyên chức năng cũ Sở Địa chính vẫn làm nhiệm vụ quản lý đấtđai, đo vẽ quản lý bản đồ địa chính Sở quản lý điền thổ làm nhiệm vụ quản

lý các bằng khoán điền thổ nhà cửa, chuyển dịch mua bán đất đai, nhà cửa

và thu thuế trước bạ…

Về mặt chính sách của Nhà nước chưa ban hàn gì mới ngoài việckiểm kê quản lý nhà vắng chủ (cả người Việt và ngoại kiều), mọi việc muabán chuyển dịch cho thuê vẫn được tôn trọng như dưới các chính quyền cũ

Sở hữu tư nhân về nhà cửa được bảo hộ Toà án vẫn giải quyết bình thườngcác tranh chấp về nhà cửa Có thể nói quản lý nhà cửa trong những nămnày của thành phố ngoài những biến động trong khu vực cơ quan Nhà nướcquản lý và khu vực nhà vắng chủ đi Nam không có những biến động gì lớntrong các khu vực khác

Tiếp nhận công sở và nhà cửa do chính quyền cũ giao lại và kiểm kêquản lý nhà vắng chủ là hai công việc lớn mở đầu công tác quản lý nhà cửa

ở thành phố Với việc tiếp quản công sở và nhà cửa do chính quyền cũ giaolại thì sau khi tiếp nhận xong, cơ quan nào tiếp nhận thì cơ quan đó quảnlý- thuộc bộ ngành Trung ương thì từ đấy do bộ ngành Trung ương điềuchỉnh sử dụng, thành phố coi như không biết đến Thuộc bộ ngành quốcphòng thì coi như một đặc khu, thành phố càng không để ý, trừ các trườnghợp có đụng chạm đến quan hệ sở hữu tư nhân và tư nhân có sự khiếu nại,kiện cáo thì thành phố mới can thiệp giải quyết Có thể thấy từ đây đã bắtđầu hình thành những mảng nhà cửa đất đai nằm ngoài tầm kiểm soát củachính quyền thành phố (kể cả trên các mặt quản lý sử dụng phát triển xâydựng cải tạo sau này)

Khi hoà bình lập lại ở miền Bắc, miền Bắc bước vào thời kỳ quá độtiến lên Chủ nghĩa Xã hội Theo chủ trương của Đảng “nhiệm vụ cơ bản ởmiền Bắc là phải đẩy mạnh cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, trọng tâmtrước mắt là đẩy mạnh cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với thành phầnkinh tế cá thể của nông dân, thợ thủ công; cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa đốivới thành phần kinh tế tư bản tư doanh và cuộc cải tạo đối với những người

có nhiều nhà cho thuê; đồng thời phải ra sức phát triển thành phần kinh tếquốc doanh là lực lượng lãnh đạo toàn bộ nền kinh tế quốc dân” Do đó, ởthành phố Hà Nội từ năm 1958 đã bắt đầu tiến hành cuộc cải tạo xã hội chủnghĩa đối với công thương nghiệp tư bản tư doanh, chuộc lại và trả dần tưliệu sản xuất của giai cấp tư sản dân tộc Tại cuộc cải tạo này có 1586 chủtham gia học tập, trong đó có 294 chủ đã đưa 53.165 m2 cửa hàng, khotàng, cơ sở sản xuất trong 373 ngôi nhà thuộc sở hữu của họ vào công tưhợp doanh của Nhà nước

Đến năm 1960, thành phố Hà Nội lại tiến hành cuộc cải tạo xã hộichủ nghĩa đối với những người có nhiều nhà cho thuê Cuộc cải tạo này kéo

dài từ năm 1960-1964 nhằm tăng cường việc quản lý của Nhà nước đối vớinhà ở tư nhân cho thuê, hạn chế đi đến sự xoá bỏ bóc lột tư bản chủ nghĩa

về việc cho thuê nhà, giải quyết tình trạng dùng nhà không hợp lý Nhữngchủ nhà có nhiều nhà cho thuê sau khi bàn giao những nhà cho thuê đó choNhà nước, Nhà nước chiểu theo tinh thần chính sách để lại cho họ một diệntích để ở và diện tích đó hoàn toàn thuộc quyền sở hữu của họ

Số liệu thống kê qua một vài năm có thể thấy như sau:

*Thống kê theo loại nhà:

Đơn vị : Nhà Năm

*Thống kê theo số hộ:

Số hộ

Năm

Nằm trongdiện đithuê

Nằmtrong diệnđưa vàocông tưhợp doanh

Tư nhân có nhà Nằm

trong diệnnhà vắngchủ

Tư nhân

có nhàcho thuê

Tư nhânkhông cónhà chothuê

II) THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH NHÀ Ở, NHỮNG DIỄN BIẾN TRONG QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG CÁC LOẠI NHÀ Ở NÓI CHUNG VÀ

1) Thực trạng tình hình nhà ở:

1.1) Nhà ở trong thời kỳ bao cấp (từ năm 1954 dến 30/10/1992):

Thời kỳ này nhà ở đô thị chủ yếu do Nhà nước bao cấp, ở nông thônnhà ở vẫn mang truyền thống từ xa xưa là do dân tự xây dựng Trong thời

kỳ này, Nhà nước ban hành nhiều chính sách nhà ở Các chính sách có liênquan đến xây dựng nhà ở như chính sách vốn đầu tư, cơ sở hạ tầng, chế độphân phối, tiền thuế nhà… đã góp phần giải quyết được một bộ phận nhucầu nhà ở cấp bách ở đô thị Song, cách thức sản xuất và phân phối nhà ởtrong giai đoạn này cũng tạo ra nhiều vấn đề xã hội nan giải, đặc biệt là sựkhông công bằng giữa các ngành, cơ quan xí nghiệp và giữa các nhóm laođộng làm việc trong khu vực Nhà nước Đồng thời, do thiếu kinh nghiệm

về quy hoạch, quản lý đô thị, Nhà nước mới chỉ chú ý đến việc xây dựngnhà ở hơn là tổ chức quy hoạch không gian đô thị một cách tổng thể, thiếu

cơ sở hạ tần kèm theo như hệ thống thoát nước, cấp điện, đường sá, vệsinh môi trường Tính bao cấp tuyệt đối trong lĩnh vực nhà ở đô thị đượcthể hiện trong việc cấp nhà cho thuê với khoản tiền rất thấp (1% tiềnlương), mang tính chất tượng trưng Điều này đã dẫn đến không đủ kinhphí để duy tu và nâng cấp nhà ở, khiến cho quỹ nhà ở đô thị bị xuống cấpnhanh chóng và gây ra nhiều thiệt hại và lãng phí

Đặc điểm của thành phố Hà Nội là một thành phố đông dân cư vớiđặc thù ở các phố cổ nội thành là dạng nhà hình ống chỉ dựa vào nhau màđứng, hiện đang bị xuống cấp nghiêm trọng do nhà cũ, xây dựng đã qualâu, thời tiết khí hậu nước ta lại rất khắc nghiệt làm cho tốc độ hư hỏng nhàcửa cao

Diện tích xây dựng nhà cửa của toàn thành phố Hà Nội trong nhữngnăm 1954-1958 thống kê được là 2.250.999 m2 trừ đi các diện tích phụthuộc thì diện tích ở có: 1.500.000 m2 với dân số 30 vạn người Bình quânđầu người là 5 m2 nhưng trong sử dụng thực tế thì có sự chênh lệch rất xa,

có nhà giàu sử dụng hàng trăm m2 trong khi nhân dân lao động nhiều nhàchật hẹp bình quân đầu người chỉ có 2m2 Từ cuối năm 1956, việc thuê nhàtrở nên khan hiếm, khó khăn Bắt đầu có hiện tượng tư nhân tăng giá chothuê, trong dịp cải cách ruộng đất, các chủ nhà lại trắng trợn nâng giá lên…

Chất lượng nhà cửa cũ nát, thấp kém mà số người đưa vào ở kháđông nhất là diện nhà vắng chủ thuộc diện Nhà nước quản lý nên xuốngcấp rất nhanh; bắt đầu nảy sinh tình trạng tự ý sửa chữa, cải tạo các diệntích cũ và phát sinh tranh chấp giữa các người sử dụng và giữa chủ nhà vớicác người thuê nhà Một bức tranh toàn cảnh về nhà cửa thành phố đã đượcbộc lộ Những mâu thuẫn nội tại của một thành phố đông dân cư lại là thủ

đô của cả nước vừa ra khỏi một cuộc chiến tranh, vừa mới có sự chuyểngiao từ chính quyền cũ sang chính quyền mới đã được phơi bày Nổi bậtlên trước hết là quỹ nhà cửa của thành phố không đáp ứng đủ yêu cầu chocác hoạt động cuả các bộ máy cơ quan và cũng không đảm bảo mức ở cầnthiết cho nhân dân nói chung, phân bổ quỹ nhà cửa có nhiều điều bất hợp lý

cả về phương tiện sử dụng và không đảm bảo công bằng giữa các đối tượngtrong xã hội Cung không đảm bảo cầu Mâu thuẫn cung cầu ngày càngthêm gay gắt Chất lượng nhà cửa xấu kém, lại thêm tình trạng phải chịuquá tải trong sử dụng, nhiều nhà cửa chuyển từ dạng tư nhân riêng sang hộchung cư, nhiều hộ do Nhà nước quản lý cho thuê… dẫn đến phát sinhnhiều tranh chấp, cải tạo tuỳ tiện trong khi lực lượng quản lý chưa có khảnăng bám sát, giải quyết kịp các yêu cầu trên

Nhà ở trong thời kỳ bao cấp do Nhà nước thay mặt nhân dân đứng raquản lý, sử dụng và phân phối nhà ở, chế độ bao cấp về nhà ở kéo dài trongnhiều năm, mặt bằng pháp luật trong toàn xã hội còn thấp Nhà ở chật chội,diện tích ở quá chật hẹp khiến cho việc bố trí sinh hoạt của gia đình gặpnhiều khó khăn Mặc dù Nhà nước đã cố gắng rất lớn xây dựng thêm hàng

triệu m2 nhà ở các loại để giải quyết nhà ở cho hàng chục vạn gia đìnhnhưng cũng chỉ mới giải quyết được cho 30% cán bộ viên chức Nhà nước.

Điển hình là tình trạng nhiều gia đình có cơ cấu nhân khẩu xã hộiphức tạp nhưng chỉ có một buồng duy nhất, khiến cho sinh hoạt gia đình rất

gò bó căng thẳng Tình trạng nhiều gia đình phải dùng chung khu phụcũng ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày và gây nên những sự bất hoà vớihàng xóm, láng giềng Với tư cách là một điều kiện sống, điều kiện ở tácđộng tới tất cả các dạng hoạt động sống, ảnh hưởng tới tâm lý, ý thức củacon người

Nhiều gia đình chỗ ở, tiếp khách nơi học hành của con cái đều dồn tụvào một khoảng không gian nhỏ hẹp trên dưới không quá 10 m2 , ảnhhưởng đến sinh hoạt của mọi thành viên trong gia đình Đặc biệt đáng lưu ýcác giao tiếp với hàng xóm láng giềng vì nó gắn liền với nơi ở, với việc tổchức môi trường xã hội ở nơi này Ngay trong ước muốn của nhân dân vềmột nơi ở tốt cũng đã có sẵn yếu tố này: họ muốn có những quan hệ qua lạitốt đẹp với những người sống gần bên Cũng bởi mối quan hệ này mànhững năm gần đây trong số gia đình Hà Nội phải đổi nơi ở thì có tới 11%

là vì đã xẩy ra xô sát, mất đoàn kết với hàng xóm tại nơi ở cũ Tính chấtchung đụng trong việc sử dụng khu phụ, việc không đảm bảo tính biệt lậpcủa căn hộ nhiều khi cũng là nguyên nhân gây va chạm trong xóm giềng

Vấn đề nhà ở, sử dụng chung diện tích phụ cũng là một trong nhữngnguyên nhân dẫn đến sự tranh chấp, kiện tụng ở các Toà án nhân dân cáccấp Trong các năm 1979-1980 có 18,5% các vụ kiện tụng có nguyên nhân

là tranh chấp về nhà ở

Dạng nhà chính sách tồn đọng ở Hà Nội hầu hết chung đụng nhiều

hộ, trong một ngôi nhà lại đan xen sở hữu Diện tích phụ sử dụng chung,nhiều khi dẫn đến tình trạng “cha chung không ai khóc”, mất vệ sinh, môi

trường bị ô nhiễm, úng ngập, điều kiện ở chật chội nên việc tranh chấp diệntích phụ rất phổ biến Khi điều tra xã hội học trong thời kỳ này, theo đánhgiá của các gia đình thì trình tự nổi bật và mức độ cấp thiết của các khókhăn trong vấn đề nhà ở lúc này là:

1- Diện tích ở quá thiếu

2- Tình trạng ở chung đụng mất đoàn kết

3- Điều kiện vệ sinh không đảm bảo

4- Ồn ào không có điều kiện nghỉ ngơi, học tập

5- Ở tạm bợ không an cư

6- Thiếu môi trường tốt giáo dục con cái

Chủ trương về sở hữu trong những dạng nhà này chưa được giảiquyết dứt điểm, vẫn còn là vấn đề tồn đọng do lịch sử để lại gây nên nhiềutranh chấp, kiện tụng phức tạp, kéo dài

Tóm lại, trong thời kỳ này, Nhà nước muốn đóng vai trò là người sảnxuất và cung cấp nhà ở cho một bộ phận dân cư đô thị nhưng thực tế đãkhông thể thực hiện được bởi các lý do sau:

- Do mất cân đối giữa cung và cầu về nhà ở rất lớn Nhu cầunhà thì càng cao song kinh phí của Nhà nước rất hạn hẹp Việc phân phốinhà ở mặc dù có sự kiểm soát chặt chẽ nhưng không thể nào đầy đủ vàcông bằng được Tình trạng tranh chấp, kiện tụng về nhà ở thường xuyênxẩy ra

- Việc cung cấp nhà ở theo lối bao cấp đã làm cho người dân đôthị không có cơ hội và ý thức chăm lo nhà ở của mình mà chỉ hoàn toàn thụđộng trông chờ Nhà nước

Kết quả đến cuối những năm 80, đầu những năm 90 của thế kỷ XX,chỉ có 30% cán bộ công nhân viên chức Nhà nước được cấp nhà, 70 % còn