Chuyên đề giới thiệu những nét tổng quát về lịch sử giai cấp nông dân Việt Nam từ 1945 đến 2005; những đánh giá của giới nghiên cứu về đặc điểm, vị trí, vai trò của giai cấp nông dân Việt Nam trong cách mạng dân tộc dân chủ, trong cách mạng xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là chuyển biến của giai cấp nông dân Việt Nam thời kỳ đổi mới; những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu dưới góc độ khoa học lịch sử
Trang 1Đại học Quốc gia Hà Nội
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Khoa Lịch sử
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC Giai cấp nông dân Việt Nam (thời kỳ hiện đại) The Vietnamese Peasant Class (The modern Period)
1 Thông tin về giảng viên
- Họ và tên: Trương Thị Tiến
- Chức danh, học hàm, học vị: Phó giáo sư, Tiến sĩ, Giảng viên chính
- Thời gian, địa điểm làm việc: Khoa Lịch sử,
- Địa chỉ liên hệ: Tầng 3, nhà B, Trường ĐHKHH&NV, 336, Nguyễn Trãi, Thanh Xuân,
Hà Nội
- Điện thoại NR: 04.6251940
- E - mail: deluntit@gmail.com
- Các hướng nghiên cứu chính:
- Vấn đề nông nghiệp, nông thôn, Việt Nam thời kỳ hiện đại
- Quá trình đổi mới kinh tế và tác động đối với các vấn đề xã hội ở nông thôn
- Giai cấp nông dân Việt Nam thời kỳ hiện đại
2 Thông tin chung về môn học
- Tên môn học: Giai cấp nông dân Việt Nam (thời kỳ hiện đại)
- Mã môn học: HIS 6023
- Số tín chỉ: 02
- Môn học: Tự chọn
- Địa chỉ khoa/bộ môn phụ trách môn học: Khoa Lịch sử, Bộ môn Lịch sử Việt Nam Cận hiện đại
3 Mục tiêu của môn học
- Mục tiêu kiến thức:
- Trang bị cho học viên phương pháp và kiến thức cơ bản để nghiên cứu vấn đề nông dân Việt Nam thời kỳ hiện đại, đặc biệt là những chuyển biến của giai cấp nông dân Việt Nam từ cuối thập niên 80, thế kỷ XX trở lại đây, khi Việt Nam bước vào thời
kỳ đổi mới Trên cơ sở đó, có thể gợi mở cho học viên những hướng nghiên cứu mới nhằm góp phần phát huy vai trò của giai cấp nôngdân trong giai đoạn cách mạng hiện nay
- Mục tiêu kỹ năng:
- Sử dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử và phương pháp nghiên cứu liên ngành
Trang 24 Tóm tắt nội dung môn học:
Chuyên đề giới thiệu những nét tổng quát về lịch sử giai cấp nông dân Việt Nam từ
1945 đến 2005; những đánh giá của giới nghiên cứu về đặc điểm, vị trí, vai trò của giai cấp nông dân Việt Nam trong cách mạng dân tộc dân chủ, trong cách mạng xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là chuyển biến của giai cấp nông dân Việt Nam thời kỳ đổi mới; những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu dưới góc độ khoa học lịch sử
5 Nội dung môn học, hình thức tổ chức dạy và học
Nội dung
Hình thức tổ chức dạy và học
Tổng
30
Lên lớp: 20 Thực
hành, điền
dã
Tự học, tự nghiên cứu
10
Lý thuyết
16
Bài tập
Thảo luận
4
Chương 1 Giai cấp nông dân
trong kháng chiến chống thực
dân Pháp xâm lược
(1945-1954)
2.1 Đặc điểm của giai cấp nông
dân Việt Nam trong lịch sử
2.2 Quá trình thực hiện khẩu
hiệu “người cày có ruộng” và sự
biến đổi về cơ cấu giai cấp
2.3 Tổ chức “Hội nông dân” và
vai trò của giai cấp nông dân
trong kháng chiến chống Pháp
Chương 2 Giai cấp nông dân
trong sự nghiệp xây dựng chủ
nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu
tranh giải phóng miền Nam,
thống nhất Tổ quốc
(1954-1975)
3.1 Hoàn cảnh lịch sử
3.2 Những biến đổi về cơ cấu
giai cấp
3.3 Tổ chức “Hội nông dân” và
vai trò của nông dân trong sự
nghiệp xây dựng CNXH ở miền
Trang 3Bắc và đấu tranh giải phóng
hoàn toàn miền Nam, thống nhất
Tổ quốc
Chương 3: Giai cấp nông dân
trong sự nghiệp xây dựng
CNXH trên phạm vi cả nước
(từ 1975- nay)
4.1 Giai đoạn 1975- 1987
4.2 Giai đoạn 1988- đến nay
4.3 Sự phát triển của tổ chức
“Hội nông dân” và vai trò của
giai cấp nông dân trong thời kỳ
đổi mới
4.4 Một số nhận xét, kết luận
6 Học liệu
6.1 Giáo trình môn học
6.2 Danh mục tài liệu tham khảo
6.2.1 Danh mục tài liệu tham khảo bắt buộc
1 Trương Thị Tiến (1999), Đổi mới cơ chế quản lý kinh tế nông nghiệp ở Việt Nam,
Nxb CTQG, Hà Nội
2 Nguyễn Sinh Cúc (2003), Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam thời kỳ đổi mới, Nxb
Thống kê, Hà Nọi
3 Chử Văn Lâm (1992), Hợp tác hoá nông nghiệp Việt Nam: Lịch sử, vấn đề, triển vọng, Nxb Sự thật, Hà Nội
4 4.Lịch sử phong trào nông dân và Hội nông dân Việt Nam 1930-1995 (1998), Nxb
CTQG, Hà Nội
5 Lâm Quang Huyên (1985), Cách mạng ruộng đất ở miền Nam Việt Nam, Nxb
KHXH, Hà Nội
6 Đặng Phong (2002), Lịch sử kinh tế Việt Nam 1945-1954, Nxb Khoa học Xã hội ,
Hà Nội
6.2.2 Danh mục tài liệu tham khảo thêm
7 Minh Tranh (1961), Một số ý kiến về nông dân Việt Nam, Nxb Sự thật, Hà Nội
8 Nguyễn Kiến Giang (1959), Phác qua tình hình ruộng đất và đời sống của nông dân trước Cách Mạng tháng Tám, Nxb Sự thật, Hà Nội
9 Viện Sử học (1990), Nông dân và nông thôn Việt Nam thời cận đại, Nxb KHXH,
Hà Nội
10 Nguyễn Văn Tiêm, (1993), Giàu nghèo trong nông thôn hiện nay, Nxb Nông
nghiệp, Hà Nội
Trang 411 Tương Lai (1994), Những nghiên cứu xã hội học về cơ cấu xã hội và chính sách xã hội, Nxb KHXH, Hà Nội
12 Tổng cục Thống kê (2004),Số liệu thống kê Việt Nam thế kỷ XX (3 tập), NXb
Thống kê, Hà Nội
7 Phương pháp, hình thức kiểm tra - đánh giá kết quả học tập môn học
7.1 Kiểm tra, đánh giá thường xuyên
* Hình thức: tham gia lớp học, làm bài tự học
* Tỷ trọng: 10%
7.2 Kiểm tra- đánh giá định kỳ
- Kiểm tra giữa kỳ
* Hình thức: Vấn đáp
* Điểm và tỷ trọng: 30%
- Kiểm tra cuối kỳ
* Hình thức: Tiểu luận
* Điểm và tỷ trọng: 60%
Phê duyệt của Trường Chủ nhiệm khoa
PGS.TSKH Nguyễn Hải Kế
Người biên soạn
PGS.TS Trương Thị Tiến