Nêu lên sự lựa chọn con đường xã hội chủ nghĩa của cách mạng Việt Nam và quan niệm về chủ nghĩa xã hội của Đảng tr¬ước 1954, quá trình lịch sử và những thành tựu, hạn chế của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc thời kỳ 1954 1975, quá trình đổi mới nhận thức từng phần về mô hình và con đư¬ờng đi lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả n¬ước của Đảng thời kỳ 1975 1986, khẳng định đổi mới là yêu cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Trình bày nhận thức mới của Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội nội dung đư¬ờng lối đổi mới, do Đảng đề ra tại Đại hội VI và các Đại hội sau đó, nêu lên những thành tựu, hạn chế và các kinh nghiệm của công cuộc đổi mới của Đảng thời kỳ 19862006 để phát huy, vận dụng sáng tạo vào giai đoạn hiện nay.
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
HÀ NỘI - 2007
Trang 2Đề c-ơng môn học
đ-ờng lối đổi mới theo định h-ớng xã hội chủ nghĩa
của Đảng Cộng sản Việt Nam
1- Thông tin về giảng viên
1.1 Họ và tên giảng viên: Ngô Đăng Tri
Chức danh, học hàm, học vị: PGS.TS, GVC
Thời gian, địa điểm làm việc: Giờ hành chính, Khoa Lịch sử
Địa chỉ liên hệ: Khoa Lịch sử, Tr-ờng ĐHKHXH-NV, ĐHQG Hà Nội
Điện thoại: 0913593354, email: ngodangtri@yahoo.com
Các h-ớng nghiên cứu chính: LS Đảng CSVN, t- t-ởng Hồ Chí Minh
1.2 Họ và tên giảng viên: Đỗ Thị Thanh Loan
Chức danh, học hàm, học vị: ThS Giảng viên
Thời gian, địa điểm làm việc: Giờ hành chính, Khoa Lịch sử
Địa chỉ liên hệ: Khoa Lịch sử, Tr-ờng ĐHKHXH-NV, ĐHQG Hà Nội
Điện thoại: 0989254941, email: loanxhnv1@yahoo.com
- Các môn học tiên quyết: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
- Các môn học kế tiếp: Tùy theo sự lựa chọn của sinh viên
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động
+ Nghe giảng lý thuyết: 22
+ Thảo luận: 4
+ Tự học xác định: 4
- Địa chỉ Khoa phụ trách môn học: Khoa Lịch sử, tầng 3, nhà B, Th-ợng
Đình, Tr-ờng ĐHKHXH-NV, ĐHQG Hà Nội (336 Nguyễn Trãi, Hà Nội)
3- Mục tiêu của môn học
Trang 33.1 Mục tiêu chung
Sau khi học xong, sinh viên cần đạt đ-ợc:
- Về kiến thức:
+ Hiểu đ-ợc sự lựa chọn con đ-ờng xã hội chủ nghĩa cho cách mạng Việt Nam của Hồ Chí Minh, nhận thức của Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam tr-ớc đổi mới (1986)
+ Nắm đ-ợc quá trình tiếp cận và nội dung cơ bản nhận thức mới của Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội thể hiện trong đ-ờng lối đổi
mới đ-ợc Đảng xác định tại Đại hội VI và đ-ợc khẳng định trong C-ơng lĩnh xây
dựng đất n-ớc trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở n-ớc ta tại Đại hội lần thứ
VII (1991)
+ Nắm đ-ợc quá trình Đảng lãnh đạo thực hiện đ-ờng lối đổi mới từ 1986 đến
2006, các thanh tựu, hạn chế và kinh nghiệm lớn sau 20 năm đổi mới
- Về kỹ năng:
+ Biết lựa chọn tài liệu và khai thác t- liệu phục vụ chủ đề nghiên cứu về Lịch
sử Đảng nói chung, về vấn đề đổi mới nói riêng
+ Biết vận dụng các ph-ơng pháp lịch sử, ph-ơng pháp lôgíc và kết hợp các ph-ơng pháp đó vào nghiên cứu một vấn đề của lịch sử Đảng
+ Biết tự học, tự nghiên cứu tài liệu Có khả năng nêu vấn đề, diễn đạt ý t-ởng, quan điểm nghiên cứu của bản thân
+ Tăng c-ờng niềm tin đối với sự nghiệp đổi mới do Đảng lãnh đạo
3.2 Mục tiêu cụ thể của từng bài học
Số hiệu: 1A1 là Mục tiêu thứ 1, thuộc mục tiêu Bậc 1 (A), của Nội dung
1 (t-ơng tự: 6B5 là mục tiêu thứ 5, thuộc mục tiêu Bậc 2 (B), của nội dung 6)
Nội dung
Mục tiêu B1(A) (hiểu, biết))
Mục tiêu B2(B)
(ph.tích,sosánh)
Mục tiêu B3(C) (đ.giá, áp dụng)
Trang 4- Tài liệu tham
khảo, nội dung
thảo luận, ôn tập
được đối tượng môn học là một vấn đề chuyên sâu, một điểm nhấn trong Lịch
sử ĐCSVN thời
kỳ 1975- 2005 và lịch sử Việt Nam hiện đại
- 1A2 Hiểu, nhớ được nội dung môn học vừa là một chuyên đề trong các chuyên
đề của môn lịch
sử Đảng, của lịch
sử Việt Nam hiện
đại, vừa là một môn học có tính
độc lập nhất định với các môn học cơ sở đó
- 1A3 Hiểu, nhớ lại đ-ợc các kiến thức cơ bản của các môn đã học liên quan đến môn học này
lý giải đ-ợc sự giống, khác nhau của môn học này với phần lịch sử
Đảng, lịch sử Việt Nam giai đoạn 1976- 2005 cũng nh- ph-ơng pháp
và hệ thống t- liệu của các môn học liên quan
- 1B2 Phân tích,
lý giải đ-ợc đây là môn cung cấp những kiến thức rất cần thiết, có tình thời sự, có tính lý luận và thực tiễn rất thiết thực
- 1B3 Phân tích,
lý giải đ-ợc các hiện t-ợng thực tế
để có cách nhìn
đúng đắn thành tựu hạn chế của công cuộc đổi mới vừa qua và hiện nay
nhận xét đ-ợc vai trò, vị trí, tác dụng,
ý nghĩa của môn học này trong việc nghiên cứu, học tập lịch sử cận- hiện
đại nói chung, lịch
sử Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng
- 1C2 Đánh giá, nhận xét đ-ợc ph-ơng pháp nghiên cứu, học tập
và biết lựa chọn t- liệu cần thiết cho môn học
- 1C3 Đánh giá, nhận xét đ-ợc kiến thức của môn học
để lựa chọn đề tài khóa luận tốt nghiệp có liên quan
đền thời kỳ đổi mới
- 2B1 Phân tích,
lý giải đ-ợc sự giống và khác nhau trong sự định h-ớng con đ-ờng
đi lên cho phong trào dân tộc, dân
- 2C1 Đánh giá nhận xét đ-ợc -u
điểm, hạn chế và tác dụng của nhận thức của Đảng về mô hình chủ nghĩa xã hội và ph-ơng
Trang 5Đảng về chủ nghĩa xã hội và
định h-ớng tiến lên chủ nghĩa xã
hội giai đoạn 1930- 1945
- 2A3 Hiểu, nhớ
đ-ợc tiến trình nhận thức của
Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội giai đoạn 1945-
1954
- 2A4 Hiểu, nhớ
đ-ợc tiến trình nhận thức của
Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội giai đoạn 1954-
1975
- 2A5 Hiểu, nhớ
đ-ợc tiến trình nhận thức của
Đảng về chủ nghĩa xã hội (mô
hình) và con
đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội giai
chủ của các bậc tiền bối và đ-ơng thời với sự định h-ớng của Hồ Chí Minh và của Đảng
ta tr-ớc 1930
- 2B2 Phân tích,
lý giải đ-ợc mục tiêu, nhiệm vụ khác nhau của cách mạng Việt Nam và ảnh h-ởng quốc tế tác động
đến nhận thức giống và khác nhau của Đảng về chủ nghĩa xã hội
và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã
giai đoạn
1930-1945
- 2B3 Phân tích,
lý giải đ-ợc mục tiêu, nhiệm vụ khác nhau của cách mạng Việt Nam và ảnh h-ởng quốc tế tác động
đến nhận thức của
Đảng về chủ nghĩa xã hội và con
đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã giai đoạn 1945-1954
- 2B4 Phân tích,
lý giải đ-ợc mục
h-ớng đi lên chủ nghĩa xã hội đối với cách mạng Việt Nam giai đoạn 1930- 1945
- 2C2 Đánh giá nhận xét đ-ợc -u
điểm, hạn chế và tác dụng của nhận thức của Đảng về mô hình chủ nghĩa xã hội và ph-ơng h-ớng đi lên chủ nghĩa xã hội đối với cách mạng Việt Nam giai đoạn 1945- 1954
- 2C3 Đánh giá nhận xét đ-ợc -u
điểm, hạn chế và tác dụng của nhận thức của Đảng về mô hình chủ nghĩa xã hội và ph-ơng h-ớng đi lên chủ nghĩa xã hội đối với cách mạng Việt Nam giai đoạn 1954- 1975
- 2C5 Đánh giá nhận xét đ-ợc -u
điểm, hạn chế và tác dụng của nhận thức của Đảng về mô hình chủ nghĩa xã hội và ph-ơng
Trang 6- 2A6 Hiểu, nhớ
đ-ợc tiến trình nhận thức của
Đảng về chủ nghĩa xã hội (mô
hình) và con
đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội giai
đoạn 1982- 1986 (Đại hội V đến tr-ớc Đại hội VI)
tiêu, nhiệm vụ khác nhau của cách mạng Việt Nam và ảnh h-ởng quốc tế tác động
đến nhận của
Đảng về chủ nghĩa xã hội và con
đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã giai đoạn 1954-1975
- 2B5 Phân tích,
lý giải đ-ợc mục tiêu, nhiệm vụ khác nhau của cách mạng Việt Nam và ảnh h-ởng quốc tế tác động
đến nhận thức của
Đảng về chủ nghĩa xã hội và con
đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã giai đoạn 1975-1981
- 2B6 Phân tích,
lý giải đ-ợc mục tiêu, nhiệm vụ khác nhau của cách mạng Việt Nam và ảnh h-ởng quốc tế tác động
đến nhận thức của
Đảng về chủ nghĩa xã hội và con
đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã giai đoạn
h-ớng đi lên chủ nghĩa xã hội đối với cách mạng Việt Nam giai đoạn 1975- 1980
- 2C6 Đánh giá nhận xét đ-ợc -u
điểm, hạn chế và tác dụng của nhận thức của Đảng về mô hình chủ nghĩa xã hội và ph-ơng h-ớng đi lên chủ nghĩa xã hội đối với cách mạng Việt Nam giai đoạn 1982- 1986
Trang 7triển đ-ờng lối
đổi mới của
- 3A2 Hiểu, nhớ
đ-ợc những nhận xét chung về nhận thức mới của Đảng
về chủ nghĩa xã hội
và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội sau 20 năm đổi mới
3A3 Hiểu, nhớ
đ-ợc những nhận xét chung về những thành tựu cơ bản trong lãnh
đạo, chỉ đạo đổi mới của Đảng thời
kỳ 1986- 2006
- 3A4 Hiểu, nhớ
đ-ợc những nhận xét chung về các hạn chế và nguyên nhân của công cuộc đổi mới thời
kỳ 1986- 2006
- 3A5 Hiểu, nhớ
đ-ợc những kinh nghiệm lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới của Đảng thời kỳ
- 3B1 Phân tích,
lý giải đ-ợc nội dung các nhận xét
về nhận thức mới của Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội
Su 20 năm đổi mới
3B3 Phân tích, lý giải đ-ợc nội dung các nhận xét về thành tựu trong lãnh đạo, chỉ đạo công cuộc đổi mới của Đảng thời kỳ 1986- 2006
- 3A4 Phân tích,
lý giải đ-ợc nội dung các nhận xét
về các hạn chế trong lãnh đạo, chỉ
đạo công cuộc đổi mới thời kỳ 1986-
2006
- 3A5 Phân tích,
lý giải đ-ợc những
- 3C1 Đánh giá nhận xét liên hệ, vận dụng ph-ơng pháp t- duy tiếp cận đ-ờng lối đổi mới của Đảng tr-ớc
1986 vào thực tiễn hiện nay theo khả năng của mình
- 3C2 Đánh giá, nhận xét, liên hệ, vận dụng đ-ợc những nhận thức mới của Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội vào thực tiễn theo khả năng của mình 3C3 Đánh giá, nhận xét các thành tựu của công cuộc
đổi mới để phát huy theo khả năng của mình
- 3C4 Đánh giá, nhận xét các hạn chế của công cuộc
đổi mới đề rút kinh cho công tác thực tiễn theo phạm vi trách nhiệm của mình
- 3C5 Đánh giá, nhận xét, áp dụng
Trang 8Đảng
kinh nghiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo công cuộc đổi mới của Đảng thời kỳ 1986- 2006
- 3A6 Phân tích,
lý giải đ-ợc mục tiêu, ph-ơng h-ớng, giải pháp
đẩy mạnh công cuộc đổi mới trong thời gian đến 2010
và 2020 theo quan
điểm Đại hội X của Đảng
những kinh nghiệm của công cuộc đổi mới vào thực tiễn theo phạm vi công tác của mình
- 3C6 Đánh giá, nhận xét đ-ợc những định h-ớng tiếp tục đấy mạnh
đổi mới của Đại hội lần thứ X để áp dụng vào thực tế theo khả năng, nhiệm vụ của mình
- 4A2 Hiểu, nhớ
đ-ợc kết luận:
„ đổi mới là khách quan, là để tiếp tục đi lên chủ nghĩa xã hội“
- 4A3 Hiểu, nhớ
đ-ợc kết luận:
„ Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh
đạo thắng lợi công cuộc đổi mới thời
kỳ 1986- 2006“
- 4A4 Hiểu, nhớ
đ-ợc kết luận:
- 4B1 Phân tích lý giải đ-ợc nội dung kết luận: „ chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn đúng đắn của cách mạng Việt Nam“
- 4B2 Phân tích lý giải đ-ợc kết luận:
„ đổi mới là khách quan, là để tiếp tục
đi lên chủ nghĩa xã
hội“
- 4B3 Phân tích,
lý giải đ-ợc nội dung kết luận:
„ Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh
đạo thắng lợi công cuộc đổi mới thời
kỳ 1986- 2006“
- 4C1 Đánh giá, nhận xét, phê phán các quan điểm cói
đổi mới không thể theo định h-ớng xã hội chủ nghĩa
- 4C2 Đánh giá, nhận xét, phê phán quan điềm coi đổi mới là do tác động bên ngoài quyết
định
- 4B3 Đánh giá, nhận xét, phê phán quan điểm phủ nhận các thành tựu của 20 năm đổi mới Phủ nhận vai trò lãnh đạo của
Đảng
- 4C4 Đánh giá,
Trang 9đạo đổi mới của
- 4A5 Hiểu, nhớ
đ-ợc kết luận:
„ Hơn 20 năm đổi mới đã cho ta nhiều kinh nghiệm quý, nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con
đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội đã
ngày càng rõ hơn“
- 4A4 Phân tích lý giải đ-ợc nội dung kết luận „ Đổi lới
là một quá trình, ch-a có tiền lệ, nên không tránh khỏi một số hạn chế, thiểu sót“
- 4B5 Phân tích lý giải đ-ợc nội dung của kết luận:
„ Hơn 20 năm đổi mới đã cho ta nhiều kinh nghiệm quý, nhận thức về chủ nghĩa xã hội
và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã
hội đã ngày càng
rõ hơn“
- 4B6 Phân tích lý giải đ-ợc nội dung kết luận: „ Phải tiếp tục đấy mạnh công cuộc đổi mới vì chủ nghĩa xã
hội“
nhận xét, phê phán quan điểm thổi phòng các hạn chế của công cuộc đổi mới, hoặc không nhìn nhận khách quan các hạn chế của đổi mới
- 4C5 Đánh giá, nhận xét, phê phán quan điểm coi nhẹ tổng kết lý luận, xa rời thực tiễn, coi nhẹ thành tựu và kinh nghiệm của thế hệ tr-ớc
- 4C6 Đánh giá, nhận xét, phê phán quan điểm tiêu cực, không tin vào sự thắng lợi của công cuộc đổi mới, hoắc
xa rời mục tiêu xã hội chủ nghĩa, dân giầu, n-ớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh của đổi mới
4- Tóm tắt nội dung môn học:
Nêu lên sự lựa chọn con đ-ờng xã hội chủ nghĩa của cách mạng Việt Nam và quan niệm về chủ nghĩa xã hội của Đảng tr-ớc 1954, quá trình lịch sử và những thành tựu, hạn chế của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc thời kỳ 1954- 1975, quá trình đổi mới nhận thức từng phần về mô hình và con đ-ờng đi lên
Trang 10chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả n-ớc của Đảng thời kỳ 1975- 1986, khẳng định đổi mới là yêu cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Trình bày nhận thức mới của Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội- nội dung đ-ờng lối đổi mới, do Đảng đề ra tại Đại hội VI và các Đại hội sau đó, nêu lên những thành tựu, hạn chế và các kinh nghiệm của công cuộc đổi mới của Đảng thời kỳ 1986-2006 để phát huy, vận dụng sáng tạo vào giai đoạn hiện
nay
5- Nội dung chi tiết môn học:
Tên các ch-ơng, mục, tiểu mục
Trang 11Ch-ơng, mục, tiểu mục
Mở đầu:
- Mục đích, đối t-ợng, phạm vi nghiên cứu
- Lịch sử nghiên cứu, nội dung nghiên cứu
- Ph-ơng pháp và và nguồn t- liệu
- Tài liệu tham khảo, nội dung thảo luận, ôn tập
Ch-ơng 1: Nhận thức của Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội thời kỳ tr-ớc đổi mới
1.1 Nhận thức của Đảng về chủ nghĩa xã hội tr-ớc 1954
1.1.1 Sự lựa chọn con đ-ờng xã hội chủ nghĩa của Hồ Chí Minh
1.1.2 Nhận thức của Đảng về chủ nghĩa xã hội giai đoạn 1930-1945
1.1.3 Nhận thức của Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội giai đoạn 1945-1954
1.2 Nhận thức của Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc thời kỳ 1954-1975
Trang 12Ch-ơng 2 : Nhận thức của Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đ-ờng đi
lên chủ nghĩa xã hội thời kỳ đổi mới (1986- 2006)
2.1 Đ-ờng lối đổi mới theo định h-ớng xã hội chủ nghĩa của Đảng
2.1.1 Đại hội lần thứ VI của Đảng và đ-ờng lối đổi mới theo định h-ớng xã hội chủ nghĩa của Đảng
2.1.2 Quá trình Đảng chỉ đạo đ-a đ-ờng lối đổi mới vào cuộc sống (1986-1991) 2.1.3 Thành tựu, hạn chế b-ớc đầu của 5 năm đổi mới (1986-1991)
2.2 C-ơng lĩnh xây dựng đất n-ớc trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội của Đảng
2.2.1 Đại hội lần thứ VII của Đảng và c-ơng lĩnh xây dựng đất n-ớc trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội của Đảng
2.2.2 Quá trình Đảng chỉ đạo thực hiện đ-ờng lối đổi mới giai đoạn 1991-1996 2.2.3 Thành tựu, hạn chế, kinh nghiệm của 10 năm đổi mới (1986-1996)
2.3 Chủ tr-ơng đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng
2.3.1 Chủ tr-ơng đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng
2.3.2 Quá trình Đảng chỉ đạo đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa giai đoạn 1996-2000
2.3.3 Quá trình Đảng chỉ đạo đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chủ
động hội nhập kinh tế quốc tế giai đoạn 2001-06
Ch-ơng 3: Nhận xét chung và các kinh nghiệm chủ yếu
3.1 Nhận xét chung
3.1.1 Sự hình thành và phát triển đ-ờng lối đổi mới của Đảng
3.1.2 Nhận thức mới về chủ nghĩa xã hội và con đ-ờng đi lên chủ nghĩa xã hội sau