Hầu hết các quốc gia Đông Nam Á, trừ Thái Lan, đều đã từng trải qua thời kỳ thuộc địa kéo dài. Sau khi giành được độc lập dân tộc, các quốc gia Đông Nam Á đều tiến hành phát triển đất nước trên nền tảng kinh tế nông nghiệp lạc hậu, kém phát triển, thiếu vốn, kỹ thuật, thiếu kinh nghiệm quản lý, lao động có tay nghề cao… Nhưng từ nửa sau những năm 1970 trở đi đặc biệt là từ nửa sau những năm 80, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã khiến cho nền kinh tế các quốc gia Đông Nam Á có bước phát triển nhanh chóng: Singapore đã tham gia vào hàng ngũ các nước NICs Đông Á cùng Hàn Quốc, Đài Loan, Hồng Kông và một số nước Đông Nam á khác cũng đang trên đường tiến tới NICs như Malaysia, Thái Lan, Indonesia… Sự phát triển của ASEAN đang góp phần tạo nên sự năng động của khu vực châu
Trang 1Đại học Quốc gia Hà Nội
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Khoa Lịch sử
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC: Con đường phát triển của một số quốc gia Đông Nam Á
sau khi giành được độc lập The Road of Development in some South-East Asian Countries after Regaining Independence
1 Thông tin về giảng viên
- Họ và tên: Vũ Dương Ninh
- Chức danh, Học hàm, học vị: Giáo sư sử học
- Thời gian, địa điểm làm việc: hằng ngày tại nhà riêng (đã nghỉ hưu)
- Địa chỉ liên hệ: nhà số 7, ngách 31, ngõ 342 đường Khương Đình, quận Thanh Xuân, Hà Nội
- Điện thoại: Nhà riêng: 04 5583151 Di động: 0945 652 619
- E mail: vuduongninh@vnn.vn
- Các hướng nghiên cứu chính:
- Lịch sử thế giới cận hiện đại
- Lịch sử phong trào giải phóng dân tộc
- Lịch sử quan hệ đối ngoại Việt Nam
- ASEAN và quan hệ Việt Nam – ASEAN
- Trợ giảng: Hoàng Khắc Nam
- Chức danh, học hàm, học vị: Tiến sĩ
- Thời gian, địa điểm làm việc: Tại Khoa Quốc tế học, Trường Đại học Khoa học Xã hội
và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
- Địa chỉ liên hệ: Khoa Quốc tế học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Tầng 2, nhà B, 336 Nguyễn Trãi, Hà Nội
- Điện thoại: 8584599
- Email: hknam84@yahoo.com
2 Thông tin chung về môn học
Trang 2- Mục tiêu kiến thức
- Cung cấp kiến thức cơ bản và hệ thống về những con đường phát triển đất nước mà một số quốc gia khu vực Đông Nam Á đã theo đuổi kể từ sau khi giành được độc lập
- Từ những hiểu biết về đặc thù phát triển của con đường phát triển của các quốc gia trên để có thể liên hệ, so sánh với con đường phát triển ở Việt Nam nhằm rút ra những bài học so sánh bổ ích cho sự phát triển của đất nước trong thời gian tới
- Mục tiêu kỹ năng:
- Vận dụng những kiến thức cơ bản để nhận thức về thực tiễn phát triển của một số quốc gia quan trọng trong khu vực, đồng thời nắm được những vấn đề nổi lên trong quá trình phát triển đất nước tại các quốc gia đó
- Những hiểu biết về đặc điểm của con đường phát triển của các quốc gia nói trên tạo tiền đề kiến thức và kinh nghiệm khi làm việc với các quốc gia nói trên
4 Tóm tắt nội dung môn học
Hầu hết các quốc gia Đông Nam Á, trừ Thái Lan, đều đã từng trải qua thời kỳ thuộc địa kéo dài Sau khi giành được độc lập dân tộc, các quốc gia Đông Nam Á đều tiến hành phát triển đất nước trên nền tảng kinh tế nông nghiệp lạc hậu, kém phát triển, thiếu vốn, kỹ thuật, thiếu kinh nghiệm quản lý, lao động có tay nghề cao… Nhưng từ nửa sau những năm 1970 trở
đi đặc biệt là từ nửa sau những năm 80, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã khiến cho nền kinh tế các quốc gia Đông Nam Á có bước phát triển nhanh chóng: Singapore
đã tham gia vào hàng ngũ các nước NICs Đông Á cùng Hàn Quốc, Đài Loan, Hồng Kông và một số nước Đông Nam á khác cũng đang trên đường tiến tới NICs như Malaysia, Thái Lan, Indonesia… Sự phát triển của ASEAN đang góp phần tạo nên sự năng động của khu vực châu
Á - Thái Bình Dương
Là nước đang phát triển, kinh nghiệm của các nước đi trước là thực sự cần thiết đối với Việt Nam
5 Nội dung môn học, hình thức tổ chức dạy và học
Trang 3Nội dung môn học, hình thức tổ
chức dạy và học
Hình thức tổ chức dạy và học
Tổng
Lên lớp: 5 Thực
hành điền
dã
Tự học,
tự nghiên cứu
Lý thuyết
Bài tập
Thảo luận
Chương 1: Đông Nam Á trong bối
cảnh thế giới hai cực
1.1 Sự ra đời các quốc gia độc lập
sau thế chiến
1.2 Ảnh hưởng của trật tự hai cực
đối với khu vực Đông Nam Á
1.3 Đông Nam Á sau khi kết thúc
chiến tranh lạnh
Chương 2: Con con đường phát
triển của nhóm nước sáng lập
ASEAN
2.1 Indonesia
2.2 Malaysia
2.3 Thái Lan
2.4 Philipin
2.5 Singapore
Chương 3: Từ những kinh nghiệm
ASEAN vận dụng vào Việt Nam
3.1 Con đường định hướng XHCN
của cách mạng Việt Nam
3.2 Vận dụng những kinh nghiệm
của ASEAN vào Việt Nam
Trang 42 ĐHQGHN-Trường ĐH KHXH&NV, Đông Á - Đông Nam Á: Những vấn đề lịch sử
và hiện tại, Nxb Thế Giới, H., 2004
3 Vũ Dương Ninh (cb), Việt Nam – ASEAN: Quan hệ đa phương và song phương, Nxb
CTQG, H., 2004
4 Vũ Dương Ninh (cb), Đông Nam Á: Truyền thống và hội nhập, Nxb Thế Giới,
H.,2007
6.2 Danh mục tài liệu tham khảo
6.2.1.Danh mục tài liệu tham khảo bắt buộc
1 Nguyễn Duy Quý, Tiến tới một ASEAN hóa bình, ổn định và phát triển bền vững, Nxb
CTQG, H., 2001
2 Phạm Đức Thành (cb), Việt Nam - ASEAN: cơ hội và thách thức, Nxb CTQG, H.,
1998
3 Đào Ngọc Huy (cb), ASEAN và sự hội nhập của Việt Nam, Nxb CTQG, H., 2007
4 Nguyễn Đình Bin (cb), Ngoại giao Việt Nam 1945-2000, Nxb CTQG, H., 2001
5 Trần Khánh (cb), Liên kết ASEAN trong bối cảnh toàn cầu hóa, Nxb KHXH, H., 2002
6 Lương Ninh – Vũ Dương Ninh (đồng chủ biên), Tri thức Đông Nam Á, Nxb CTQG,
H., 2008
7 Fredrik Sjoholm and Jose Tongzon (eds), Institutional change in Southeast Asia, New
York-London: Routledge, 2005
8 Gomez, Edmund Terence, and K S Jomo 1997 Malaysia's Political Economy: Politics, Patronage and Profits Cambridge, UK: Cambridge University Press
9 Hill, Hal 1997 "Towards a Political Economy of Rapid Growth in ASEAN," ASEAN Economic Bulletin Vol 14, No 2, pp 131-149
10 Nguyễn Văn Hồng, Mấy vấn đề lịch sử châu Á và lịch sử Việt Nam: Một cách nhìn,
Nxb VHDT, H., 2001
11 Clive J Christie Lịch sử Đông Nam Á hiện đại, NXB CTQG,2000
6.2.2.Danh mục tài liệu tham khảo thêm
12 Andaya B W, Andaya L Y, A Historry of Malaysia, Macmilan Press Ltd, London
1982
13 Jomo, K S., et al 1997, Southeast Asia's Misunderstood Miracle: Industrial Policy and Economic Development in Thailand, Malaysia and Indonesia Boulder, CO:
Westview Press
14 Rodan, Garry, Kevin Hewison, and Richard Robison, eds 1997 The Political
Economy of South-East Asia Melbourne: Oxford University Press
15 Sujian Guo, The political economy of Asian transition from communism, Aldershot:
Trang 516 Lim, Linda Y C 1999 "Flight from the Free Market: Hong Kong, Malaysia,
Singapore and the Asian Financial Crisis," in Pempel, 1999
Các cuốn sách tiếng Việt đều có trong các thư viện lớn tại Hà Nội: Thư viện Quốc gia, Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội, Thư viện Quân đội, Thư viện Khoa học xã hội …
7 Phương pháp, hình thức kiểm tra-đánh giá kết quả học tập môn học
* Thi hết môn:
- Hình thức: Viết chuyên đề và bảo vệ trước hội đồng chuyên môn
- Điểm và tỉ trọng: 100%
Phê duyệt của Trường Chủ nhiệm Khoa
PGS.TSKH Nguyễn Hải Kế
Người biên soạn
GS Vũ Dương Ninh