ĐƯỜNG LỐI QUẢN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC VỀ QLHCNN

- Rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh giá ưu và nhược điểm của các phương pháp quản lí hành chính nhà nước, tầm quan trọng của các công cụ và hình thức trong quản lí hàn chính nhà nước.. -

Giảng viên hướng dẫn:Ths.Phạm Thị Tuyết

Người soạn: Trần Thị Hường

Lớp: Chứng chỉ

Ngày soạn: 22/12/2015

06/01/2016

Học phần: QUẢN LÍ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VÀ

QUẢN LÍ NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐẠO TẠO

CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ

QUẢN LÍ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC.

Phần V: Công cụ( phương tiện), hình thức và phương pháp.

I Mục tiêu:

Sau khi học xong bài học này sinh viên đạt được những mục tiêu sau:

1.Về kiến thức

- Sinh viên trình bày được 5 công cụ, 3 hình thức và 4 phương pháp cơ bản trong QLHCNN

- Phân tích được các phương pháp chính trong quản lí hành chính nhà nước

2 Về kĩ năng

- Vận dụng các kiến thức đã học để xử lí các tình huống trong thực tiễn

- Rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh giá ưu và nhược điểm của các phương pháp quản

lí hành chính nhà nước, tầm quan trọng của các công cụ và hình thức trong quản lí hàn chính nhà nước

- Hình thành cho sinh viên kĩ năng cần thiết: Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng làm việc nhóm,

kĩ năng thuyết trình

3 Về thái độ

- Tiếp thu bài tích cực, chủ động, sáng tạo, có thái độ học tập đúng đắn

- Tích cực hóa nội dung đã học vào cuộc sống và thực hiện đúng quy định của pháp luật

- Phát huy tinh thần hợp tác, đoàn kết, làm việc nhóm

II Tài liệu tham khảo, phương tiện dạy học.

-Phạm Viết Vượng( 2007), Quản lí hành chính nhà nước và quản lí ngành giáo dục và đào tạo, NXB ĐHSPHN

- Trần Thị Minh Hằng( 2011), Những vấn đề chung về quản lí hành chính nhà nước, NXB giáo dục Việt Nam

- Máy chiếu, bảng, máy tính

III Phương pháp dạy học

1 Phương pháp thuyết trình

2 Phương pháp động não.

3 Phương pháp làm việc nhóm

4 Phương pháp vấn đáp

IV Tiến trình dạy học.

Bước 1: Ổn định lớp

Bước 2: Tiến trình dạy học

Thời

Hoạt động của giáo

viên

Hoạt động của học sinh

5

phút

+ Phương pháp thuyết trình

- GV: Ổn định tổ chức lớp

- Vào bài mới

- Ổn định và vào bài học

30

phút 1.2.3 Công cụ

1.2.3.1 Thể chế hành chính nhà

nước

a Khái niệm

- Thể chế là những quy định

chung có thể được ban hành chính

thức thành văn bản hoặc không

chính thức để điều chỉnh các mối

quan hệ của tổ chức

- Thể chế hành chính nhà nước là

các quy định chung do nhà nước

xác lập trong Hiến pháp, Luật và

các văn bản pháp quy tạo cơ sở

pháp ý cho tổ chức và hoạt động

của bộ máy nhà nước được thực

hiện quản lí xã hội

b Vai trò

- Thể chế hành chính là cơ sở

pháp lí của hoạt động quản lí hành

chính nhà nước

- Thể chế hành chính nhà nước là

cơ sở để xây dựng cơ cấu tổ chức

bộ máy hành chính nhà nước

- Thể chế hành chính nhà nước là

cơ sở xác lập và quản lí nhân sự

trong các cơ quan hành chính nhà

nước

- Thể chế hành chính nhà nước là

cơ sở xây dựng quan hệ cụ thể

GV: Giới thiệu một số công cụ cơ bản trong quản lí hành chính nhà nước

+ Phương pháp thuyết trình

-GV: Giáo viên giới thiệu vào bài

-GV: Đặt câu hỏi cho học sinh: Thể chế là gì? Thể chế hành chính nhà nước là gì?

Lấy ví dụ minh họa thể chế?

- GV: Đưa ra khái niệm và lấy ví dụ

Ví dụ: luật giáo dục, thông tư,…

- SV: Lắng nghe, ghi bài

- SV: Suy nghĩ trả lời

Sinh viên lấy ví

dụ minh họa

giữa nhà nước và công dân giữa

nhà nước với các tổ chức khác

Thể chế hành chính nhà nước là

cơ sở pháp lí để huy động, phân

phối và sử dụng các nguồn lực

trong xã hội nhằm phục vụ mục

tiêu quản lí nhà nước

1.2.3.2.Đội ngũ cán bộ, công chức

và công vụ

-Công vụ là một dạng lao động xã

hội của những người làm việc

trong cơ quan hành chính nhà

nước( công sở)

- Công chức là người thực hiện

công vụ

1.2.3.3 Công sở , công sản

- Công sở là trụ sở làm việc của

cơ quan, trong đó có cơ quan hành

chính nhà nước

- Công sản bao gồm vốn, kinh phí

và các điều kiện, phương tiện vật

chất để cơ quan hoạt động

1.2.3.4.Tài chính công

- Tài chính công là hoạt động

thu-chi bằng tiền của nhà nước

1.2.3.5 Quyết định hành chính

+ Phương pháp thuyết trình

- Chiếu slide

Đặt câu hỏi: Công vụ

là gì? Công chức là gì?

Lấy ví dụ?

- Đưa ra khái niệm

- Giáo viên lấy ví dụ minh họa

Ví dụ: công an giao thông kiểm tra hành chính người tham gia giao thông

+ Hoạt động công chứng, chứng thực của UBND xã,…

Chiếu hình ảnh trụ sở làm việc

GV: Đặt câu hỏi: Công

sở là gì? Công sản là gì? Lấy ví dụ?

-Giáo viên đưa ra khái niệm và ví dụ minh họa

Đặt câu hỏi: có những hoạt động thu chi nào?

Gv: Đưa ra ví dụ:

+ Các nguồn thu bằng hình thức thuế và thu ngoài thuế

+ Hoạt động chi: chi phúc lợi công cộng như: giáo dục, y tế, chi

Suy nghĩ trả lời

Theo dõi và nêu khái niệm công

sở, công sản

Trả lời: hoạt động thu: thuế, phí và lệ phí Hoạt động chi: chi xây dựng cơ

sở vật chất công cộng, chi phúc lơi xã hội,…

- Quyết định hành chính nhà nước

là mệnh lệnh điều hành của chủ

thể quyết định hành chính nhà

nước nhằm hoàn thành mục tiêu

của tổ chức

- Phân loại: Căn cứ vào tính chất

pháp lí, chủ thể ban hành, trình tự

ban hành, hình thức, nội dung,

1.2.4 Hình thức

1.2.4.1 Ban hành văn bản pháp

quy quy phạm pháp luật hành

chính

- Văn bản quy phạm pháp luật

hành chính nhà nước là văn bản

quy phạm pháp luật do cơ quan

hành chính nhà nước ban hành

gồm:

+Nghị định do chính phủ ban

hành

+ Thông tư của bộ trưởng, thủ

trưởng cơ quan ngang bộ ban

hành

trợ cấp với những người gặp khó khăn như người già neo đơn, trẻ mồ côi,…

GV: Giảng bài

Lấy ví dụ về quyết định hành chính nhà nước?

+ Ví dụ: Căn cứ vào chủ thể ban hành có:

quyết định của chính phủ, thủ tướng, bộ trưởng, UBND, chủ tịch UBND, cơ quan chuyên môn thuộc UBND

+ Căn cứ vào hình thức có: quyết định thể hiện dưới dạng văn bản, lời nói, biểu cáo, tín hiệu, kí hiệu

Căn cứ vào tính chất

và nội dung có quyết định hành chính nhà nước quy phạm, quyết định hành chính nhà nước cá biệt,

Bài tập Cho biết chủ thể dưới đây ban hành những quyết định nào?

1.Chính phủ: Nghị định và nghị quyết 2.UBND: quyết định, chỉ thị

3 Thủ tướng: quyết định, chỉ thị

+ Phương pháp vấn đáp, phương pháp thuyết trình

GV:Đặt câu hỏi: Có

Nghe giảng

Theo dõi và làm bài tập

-Đây là hình thức có tính pháp lí

cao nhất

- Căn cứ để chủ thể quản lí kiểm

tra các khách thể thực hiện có đầy

đủ và làm đúng hay không và tùy

theo đó mà truy cứu trách nhiệm,

xử lí theo pháp luật

1.2.4.2 Hội nghị( hình thức

không pháp lí)

- Là hình thức bàn bạc công việc

cụ thể nào đó

+ Hội nghị dùng để biểu thị thái

độ, truyền đạt thôn tin, giải thích,

…

+ Hội nghị có nghị quyết thể hiện

bằng văn bản có tính pháp lí,…

( căn cứ vào đó để ra quyết định)

+ Là hình thức quan trọng và cần

thiết

1.2.4.3 Điều hành bằng phương

tiện kĩ thuật

- Hình thức này đang phát triển

mạnh mẽ: sử dụng điện thoại, ghi

âm, máy vi tính,…

1.2.5 Phương pháp quản lí hành

những hình thức quản

lí hành chính nhà nước nào?

+Ví dụ: Nghị định của chính phủ về chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của bộ và

cơ quan ngang bộ

+Ví dụ: Thông tư liên tịch giữa bộ giáo dục đào tạo và bộ nội vụ quy định: mã số, tiêu chuẩn, chức danh nghề nghiệp của giáo viên mầm non

GV: Chiếu slide hình ảnh một hội nghị

Đặt câu hỏi : Hội nghị

là gì? Lấy ví dụ ?

Ví dụ: Hội nghị tiểu vùng sông Mê Công thảo luận về việc phát triển bền vững và hợp tác của tất cả các nước

có sông Mê Công chảy qua, phiên họp của chính phủ, UBND,hội nghị triển khai đề án phổ cập giáo dục mầm non,…

-Giảng bài

- Lấy ví dụ minh họa

Ví dụ: sử dụng thông

Trả lời: có 3 hình thức: ban hành văn bản pháp quy quy phạm pháp luật, hội nghị, điều hành bằng phương tiện kĩ thuật

Theo dõi và lấy

ví dụ về hội nghị

+ Khái niệm

- Phương pháp QLHCNN là cách

thức thực hiện những chức năng,

nhiệm vụ của bộ máy hành chính

nhà nước, cách tác động của chủ

thể quản lí lên đối tượng quản lí

nhằm đạt được những hành vi xử

sự cần thiết

1.2.5.1 Nhóm phương pháp chính

a Phương pháp giáo dục, thuyết

phục

Thuyết phục là gì? Nghĩa là làm

cho đối tượng hiểu rõ sự cần thiết

và tự giác thực hiện những hành

vi nhất định hoặc tránh những

hành vi nhất định

- Do chủ thể quản lí HCNN sử

dụng để tác động lên đối tượng

quản lí nhằm thực hiện chức năng

và nhiệm vụ của mình

- Bản chất: Làm cho đối tượng

quản lí hiểu rõ sự cần thiết và tự

giác thực hiện hoặc tránh thực

hiện những hành vi nhất định

- PP thể hiện bằng những hoạt

động như giải thích, động viên

hướng dẫn, chứng minh,

- Yêu cầu:

+ Phải được tiến hành thường

xuyên, liên tục, kiên trì nhằm hình

thành tri thức pháp luật, long tin

vào pháp luật,…

+ Kết hợp chặt chẽ với các tổ

chức xã hội Phát huy tính sáng

tạo, nhiệt tình, tích cực,…

+ Phải được tiến hành bằng nhiều

hình thức với các phương tiện đa

dạng phong phú, sinh động

Ví dụ: Thuyết phục người dân đội

mũ bảo hiểm khi lái xe môtô,…

Bằng những hình ảnh, băng rôn

trên các tuyến đường, nói về

những nguy hiểm của việc không

đội mũ bảo hiểm,…

b Phương pháp tổ chức

- Là biện pháp đưa con người vào

tin truyền thông để đăng tải những hội nghị trực tiếp như họp quốc hội

Trong lĩnh vực nghệ thuật sử dụng ghi hình

để ghi lại những hình ảnh biểu diễn trái quy định để xử phạt,…

hoặc tuyên dương những người có công trong phát triển đất nước, xã hội

-Sử dụng máy vi tính trong quá trình đăng tải thông tin truyền thông,

… + Phương pháp động não, vấn đáp, thuyết trình

-GV: Đặt câu hỏi:

Nhắc lại Quản lí hành chính nhà nước là gì?

- Phương pháp quản lí HCNN là gì?

- Đưa ra khái niệm phương pháp quản lí hành chính nhà nước

GV: Tổ chức cho sinh viên thảo luận nhóm

để tìm hiểu nhóm phương pháp quản lí hành chính nhà nước

GV: Chia lớp thành 4 nhóm với yêu cầu:

+ Nhóm 1: Tìm hiểu phương pháp giáo dục, thuyết phục

+ Nhóm 2: Tìm hiểu phương pháp tổ chức + Nhóm 3: Tìm hiểu

Lấy ví dụ về việc sử dụng phương tiện kĩ thuật hiện đại vào quản lí hành chính nhà nước

Sinh viên nhắc lại khái niệm quản lí hành chính nhà nước

Sinh viên thực hiện theo yêu cầu

khuôn khổ, kỉ luật, kỉ cương.

+ Yêu cầu: Phải có quy chế, quy

trình, nội quy hoạt động cho cơ

quan, bộ phận, cá nhân và phải

cương quyết thực hiện kiểm tra

và xử lí kết quả đã kiểm tra một

cách dân chủ, công bằng, thưởng

phạt phân minh

- Làm tốt biện pháp này thì trách

nhiệm, kỉ luật sẽ được giữ vững

và tăng lên, hiệu quả công việc

tăng cao, đoàn kết nội bộ được

đảm bảo Ngược lại, tư tưởng

không lành mạnh, đoàn kết nội bộ

không yên, kỉ luật- kỉ cương lỏng

lẻo, hiệu quả công việc thấp

c Phương pháp kinh tế

- Chủ thể quản lí HCNN tác động

gián tiếp đến đối tượng quản lí

dựa trên các lợi ích vật chất và các

đòn bẩy kinh tế( lương, thưởng,

phụ cấp, chính sách xã hội,…) tác

động đến lợi ích của con người

- Đặc điểm:

+ Là PP tác động gián tiếp đến đối

tượng quản lí qua lợi ích kinh kế

chẳng hạn như việc quy định chế

độ lương thưởng…

+ Được thể hiện trong việc sử

dụng đòn bẩy kinh tế như quyền

tự chủ trong sản xuất, kinh doanh,

chế độ hạch toán kinh tế, chế độ

thưởng…

d Phương pháp hành chính

- Là biện pháp tác động trực tiếp

của chủ thể quản lí dến đối tượng

quản lí bằng các mệnh lệnh hành

chính dứt khoát, bắt buộc Mệnh

lệnh có tính đơn phương thuộc

chủ thể quản lí và tính chấp hành

vô điều kiện

- Đặc điểm: + Là sự tác động của

chủ thể QL lên đối tượng QL

bằng cách đơn phương quy định

nhiệm vụ và phương án hành

động của đối tượng quản lí

+ Tiến hành trong khuôn khỏ của

pháp luật

phương pháp kinh tế

+ Nhóm 4: Tìm hiểu phương pháp hành chính

-Tìm hiểu các phương pháp thông quan việc trả lời các câu hỏi:

Khái niệm, nội dung của các phương pháp

và lấy ví dụ minh họa?

Sinh viên nghe giảng và ghi bài

Ví dụ: Chủ tịch UBND các cấp chỉ được ra chỉ thị, kiểm tra hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong khuôn khổ chức năng, quyền hạn cả mình do pháp luật quy định

* Tiểu kết:

- Trong 4 phương pháp quản lí hành chính trên thì phương pháp giáo dục, thuyết phục được đặt lên hàng đầu theo quan điểm của Đảng và Nhà nước ta hiện nay Phương pháp kinh tế là phương pháp cơ bản, là động lực thúc đẩy mọi hoạt động quản lí nhà nước

* Phương pháp quản lí phải đáp ứng các yêu cầu:

- PPQL phải có khả năng quản lí trên các lĩnh vục chủ yếu của quản

lí hành chính nhà nước

- Phải đa dạng, thích hợp để tác động lên những đối tượng khác nhau

- Phải có tính hiện thực

- Phải có khả năng đem lại hiệu quả cao

- Mềm dẻo và linh hoạt

- Phải có tính sáng tạo

- Phù hợp với đường lối chính trị quy định chương trình quản lí trong từng giai đoạn

1.2.5.2 Nhóm phương pháp khác

- Phương pháp kế hoạch hóa:

- Phương pháp thống kê:

- Phương pháp toán học hóa

- Phương pháp tâm lí xã hội học

- Phương pháp sinh lí học:

Tiểu kết: Tất cả các phương pháp QLHCNN có mối quan hệ mật thiết với nhau Sử dụng hài hòa các phương pháp sẽ đem lại hiệu quả cao trong công tác quả lí

+ Phương pháp thuyết trình, vấn đáp

GV: Đưa ra các phương pháp còn lại

Nghe giảng và ghi bài

10

phút

*CỦNG CỐ BÀI HỌC

- Nhắc lại 5 công cụ, 3 hình thức

và 4 phương pháp chính vừa học

Bài tập tình huống: em A đang

học lớp 8 trường dân tộc nội trú

của tỉnh B gia đình em có hoàn

cảnh khó khăn, bố mất sớm, còn

mỗi mẹ thì hay ốm yếu Vì thương

mẹ nên em quyết định nghỉ học để

ở nhà chăm sóc và giúp đỡ mẹ

GV: Tổng kết lại bài học

SV: Lắng nghe và nhắc lại

GV: Đưa ra bài tập

Nhắc lại

Làm bài tập tình huống

Trường hợp bạn là giáo viên chủ

nhiệm của em A bạn hãy sử dụng

các phương pháp trong nhóm

phương pháp chính để giải quyết

tình huống trên?( có thể diễn tình

huống)

* Giao nhiệm vụ: Xây dựng tình

huống và sử dụng các phương

pháp chính để giải quyết tình

huống

Ghi nhiệm vụ và thực hiện nhiệm

vụ được giao GV: Khen ngợi tinh thần học tập của sinh viên

Nhận xét của giảng viên hướng dẫn.

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………