Slide MÔN HỌC LÝ THUYẾT KIỂM TOÁN: chương 2 CÁC TỔ CHỨC KIỂM TOÁN VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC TỔ CHỨC KIỂM TOÁN

2.1. Tổ chức kiểm toán độc lập 2.2. Tổ chức kiểm toán Nhà nước 2.3. Tổ chức kiểm toán nội bộ 2.4. Phân biệt kiểm toán BCTC với kiểm tra kế toán, thanh tra tài chính và thanh tra Nhà nước. 2.1.1 Sự ra đời và vai trò của tổ chức kiểm toán độc lập 2.1.2 Tổ chức và hoạt động của tổ chức kiểm toán độc lập 2.1.3 Kiểm toán viên và hiệp hội nghề nghiệp

Chương 2

C¸C Tæ CHøC KIÓM TO¸N Vµ HO¹T

§éng cña c¸c tæ chøc kiÓm to¸n MÔN HỌC LÝ THUYẾT KIỂM TOÁN

Giảng viên: KTV Đặng Thị Hương

* Tài liệu tham khảo:

- Giáo trình Lý thuyết kiểm toán-HVTC-2009- Ch ơng 2

- Giáo trình Lý thuyết kiểm toán: ĐH KTQD, ĐH Kinh tế TP HCM

- Luật KTNN, Luật kiểm toán độc lập

- N 105/2004/N -CP; N 133/2005/N -CP sửa đổi bổ sung NĐ105 Đ 105/2004/NĐ-CP; NĐ133/2005/NĐ-CP sửa đổi bổ sung NĐ105 Đ 105/2004/NĐ-CP; NĐ133/2005/NĐ-CP sửa đổi bổ sung NĐ105 Đ 105/2004/NĐ-CP; NĐ133/2005/NĐ-CP sửa đổi bổ sung NĐ105 Đ 105/2004/NĐ-CP; NĐ133/2005/NĐ-CP sửa đổi bổ sung NĐ105

- Trang web của: Bộ tài chính, Hội Kiểm toán viên hành nghề.

* Yêu cầu đối với SV:

- Nắm đ ợc sự ra đời, vai trò, chức năng, cách thức tổ chức và hoạt

động của các tổ chức kiểm toán ở VN (tổ chức KTNN, KTNB, KTĐL)

- Nắm đ ợc các loại KTV và Hiệp hội nghề nghiệp t ơng ứng

- Phân biệt đ ợc kiểm toán BCTC với kiểm tra kế toán, thanh tra tài

chính và thanh tra Nhà n ớc.

TÀI LIỆU THAM KHẢO VÀ YấU CẦU ĐỐI VỚI SINH VIấN

2.1 Tổ chức kiểm toán độc lập

2.2 Tổ chức kiểm toán Nhà n ớc

2.3 Tổ chức kiểm toán nội bộ

2.4 Phân biệt kiểm toán BCTC với kiểm tra kế toán, thanh tra tài chính và thanh tra Nhà n ớc

KẾT CẤU CỦA CHƯƠNG

2.1 Tổ chức kiểm toán

độc lập

2.1.1 Sự ra đời và vai trò của tổ chức kiểm toán độc lập

2.1.2 Tổ chức và hoạt động của tổ chức kiểm toán độc lập

2.1.3 Kiểm toán viên và hiệp hội nghề nghiệp

2.1.1 Sự ra đời và vai trò của

tổ chức ktđL

* Sự ra đời của tổ chức kiểm toán độc lập

- Những năm 30 của TK 20, từ sự phá sản hàng loạt của các tổ chức tài chính, tín dụng lớn ở Bắc Mỹ, Tây Âu và sự khủng hoảng kinh tế thế giới đã bộc lộ rõ sự hạn chế và yếu kém trong chức năng tự kiểm tra của kế toán => đòi hỏi: kiểm tra ngoài kế toán.

- Cùng với sự tách biệt quyền sở hữu và quyền sử dụng tài sản => giữa các chủ thể kinh tế hình thành và phát triển sự liên hệ, ràng buộc, chi phối lẫn nhau Khi đó, BCTC hàng năm do đơn vị lập ra trở thành

đối t ợng quan tâm của các bên có liên quan Mỗi bên liên quan quan tâm ở một góc độ khác nhau nh ng đều cần nhận đ ợc BCTC của đơn

vị có độ tin cậy => đòi hỏi BCTC cần phải đ ợc sự thẩm định của một bên thứ 3 độc lập, có trình độ chuyên môn, có uy tín nghề nghiệp và

có trách nhiệm pháp lý Điều này cũng có nghĩa là đòi hỏi sự ra đời

và hoạt động của tổ chức kiểm toán độc lập.

2.1.1 Sự ra đời và vai trò của

- Giúp các đơn vị đ ợc kiểm toán hiểu biết lại mình một cách

khách quan hơn, giúp các nhà quản lý đơn vị đ a ra những

điều chỉnh, uốn nắn cần thiết trong hoạt động kinh doanh cũng nh trong công tác quản lý đơn vị

2.1.2 tổ chức và hoạt động

của tổ chức ktđl

• ở VN, các tổ chức KTĐL chính thức ra đời vào T5/1991,

với 2 công ty kiểm toán đầu tiên là: Vaco & AASC

• Đến T5/2012, có khoảng 170 doanh nghiệp kiểm toán

(trong đó có: 161 cty TNHH, 5 DN 100% vốn n ớc ngoài, 4 cty hợp danh) với trên 10.000 ng ời làm việc tại 226 văn

phòng và chi nhánh Trong 170 DN kiểm toán thì có 28

công ty là thành viên của hãng kiểm toán quốc tế

- NĐ 17/2012/NĐ-CP ngày 13/03/2012 quy định chi tiết và

h ớng dẫn thi hành một số điều của luật KTĐL

2.1.2 tổ chức và hoạt động

của tổ chức ktđl

• Hình thức tổ chức của các công ty KTĐL tại VN:

- Tr ớc khi có NĐ 105, đ ợc thành lập d ới mọi hình thức tổ chức

công ty theo Luật doanh nghiệp.

- NĐ 105, chỉ cho phép DN kiểm toán đ ợc thành lập và hoạt

động theo các hình thức: Cty hợp danh, DN t nhân và doanh

nghiệp theo Luật đầu t n ớc ngoài tại VN.

- NĐ 133 (sửa đổi, bổ sung NĐ 105), cho phép DN kiểm toán

thành lập và hoạt động theo các hình thức: Cty TNHH , Cty

hợp danh, DN t nhân và doanh nghiệp theo Luật đầu t n ớc ngoài tại VN.

+ Dịch vụ định giá tài sản

+ Dịch vụ đào tạo, bồi d ỡng, cập nhật kiến thức về Tài chính, Kế toán, Kiểm toán

…

2.1.3 Kiểm Toán Viên và hiệp

hội nghề nghiệp

* Kiểm toán viên độc lập:

- Trình độ chuyên môn: phải có kiến thức về các lĩnh vực

chủ yếu nh kế toán, kiểm toán, thuế, tài chính,…và phải có năng lực thực hiện và tổ chức công việc kiểm tra, phân

tích, thu thập bằng chứng…

- Phẩm chất đạo đức nghề nghiệp: độc lập, chính trực,

khách quan, năng lực chuyên môn và tính thận trọng, bảo mật, chuyên nghiệp, tuân thủ chuẩn mực chuyên môn

2.1.3 Kiểm Toán Viên và hiệp

hội nghề nghiệp

* Hiệp hội nghề nghiệp:

- Trên phạm vi quốc tế, Liên đoàn kế toán quốc tế IFAC

(1977) là hiệp hội nghề nghiệp chung cho cả 2 lĩnh vực kế toán và kiểm toán Cơ cấu IFAC bao gồm:

+ Uỷ ban thực hành kiểm toán quốc tế IAPC

+ Uỷ ban đạo đức nghề nghiệp

+ Các uỷ ban khác

=> Mục tiêu chính của IFAC là: “phát triển và tăng c ờng sự phối hợp nghiệp vụ kế toán bằng các chuẩn mực hài hoà trên phạm vi toàn thế giới”

2.1.3 Kiểm Toán Viên và hiệp

nghiệp chung cho cả kế toán và kiểm toán)

+ Ngày 1/04/2005, Hội Kiểm toán viên hành nghề VN

(VACPA) đã đ ợc thành lập tại Hà Nội và chính thức đi vào hoạt động từ 01/01/2006 VACPA đ ợc giao chức năng

quản lý hành nghề kiểm toán

2.2 Tổ chức kiểm toán

nhà n ớc

2.2.1 Chức năng và vai trò của tổ chức KTNN 2.2.2 Tổ chức và hoạt động của tổ chức KTNN 2.2.3 KTV và hiệp hội nghề nghiệp

2.2.1 Chức năng và vai trò của tổ chức KTNN

* Chức năng:

- Thực hiện công việc kiểm toán đối với các đơn vị, tổ chức thuộc sở hữu Nhà n ớc (th ờng gọi là khu vực công)

- ở các quốc gia khác nhau thì chức năng cụ thể của KTNN

là khác nhau do yêu cầu quản lý của các quốc gia khác

nhau

* Vai trò:

- Là công cụ quản lý của Nhà n ớc, đặc biệt trong quản lý

chi tiêu NSNN, giúp Nhà n ớc nắm bắt và củng cố điều

hành hoạt động của các đơn vị, các tổ chức trong việc tuân thủ luật pháp và các quy định khác của NN

2.2.2 Tổ chức và hoạt

động của tổ chức KTNN

* Về tổ chức:

- Trên thế giới hiện nay, thực tế mô hình tổ chức bộ máy KTNN trực

thuộc hệ thống quản lý có một số dạng chính sau:

+ Mô hình tổ chức bộ máy KTNN độc lập với hệ thống cơ quan lập

2.2.2 Tổ chức và hoạt

động của tổ chức KTNN

* Về tổ chức: - ở Việt Nam:

+ KTNN đ ợc thành lập theo NĐ 70/1994/NĐ-CP và hoạt động theo điều lệ tổ

chức và hoạt động của KTNN Khi mới thành lập KTNN trực thuộc CP.

+ Luật KTNN đ ợc QH thông qua ngày 14/06/2005 và có hiệu lực từ ngày

01/01/2006, KTNN với vị thế là cơ quan chuyên môn về lĩnh vực kiểm tra tài chính NN do QH thành lập, hoạt động độc lập và chỉ tuân theo pháp

- Tuy nhiên, KTNN chủ yếu thực hiện kiểm toán

BCTC kết hợp với kiểm toán tuân thủ nhằm xem

xét, đánh giá các đơn vị trong quá trình chấp hành luật pháp và các chính sách, chế độ của Nhà n ớc đã ban hành.

2.2.3 KTV và hiệp hội nghề

nghiệp

* KTV nhà n ớc:

- Là công chức nhà n ớc, phải đảm bảo tiêu chuẩn về

mặt chuyên môn cũng nh các tiêu chuẩn khác ở

một mức độ nhất định.

- KTV nhà n ớc có thể đ ợc tuyển dụng hay bổ nhiệm

tuỳ theo luật pháp từng quốc gia và từng thời kỳ.

- KTV nhà n ớc đ ợc cấp thẻ KTV NN nếu v ợt qua kỳ

thi do cơ quan KTNN tổ chức.

2.2.3 KTV và hiệp hội nghề

nghiệp

* Hiệp hội nghề nghiệp:

- Trên phạm vi quốc tế, hiệp hội nghề nghiệp đ ợc

hình thành từ năm 1963, đó là: Tổ chức quốc tế các

cơ quan kiểm toán tối cao (INTOSAI) Hiện nay,

đã có 170 n ớc tham gia, trong đó có Việt Nam.

- ở khu vực Châu á, hiệp hội nghề nghiệp đ ợc hình

thành từ năm 1979, đó là: Tổ chức các cơ quan

kiểm toán tối cao Asean (ASOSAI) Hiện nay, có

41 n ớc tham gia, trong đó có Việt Nam.

2.3 tổ chức kiểm toán

nội bộ

2.3.1 Chức năng và vai trò của tổ chức KTNB 2.3.2 Tổ chức và hoạt động của tổ chức KTNB 2.3.3 KTV và hiệp hội nghề nghiệp

2.3.1 chức năng và vai trò của tổ chức ktnb

đơn vị.

* Vai trò: là công cụ quản lý của các nhà quản lý

đơn vị, phục vụ đắc lực cho quản lý hoạt động của chính đơn vị.

- Thành viên của tổ chức KTNB: bao gồm những ng ời có

trình độ chuyên môn có liên quan đến tài chính kế toán và các lĩnh vực hoạt động chủ yếu của đơn vị

* Hoạt động của tổ chức KTNB: không đ ợc quy định bởi

pháp luật (trừ TH đặc thù nh ở VN, quy định cho bộ phận KTNB trong DNNN) Tổ chức KTNB có thể thực hiện cả 3 loại kiểm toán

2.3.3 KTV và hiệp hội nghề

nghiệp

* KTV nội bộ:

- Phải đảm bảo đ ợc những yêu cầu chung của KTV

nh : năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp (mặc dù ch a có một quy định riêng chính thức và

rõ ràng về tiêu chuẩn).

- Thông th ờng, ng ời chịu trách nhiệm chính của

cuộc kiểm toán nội bộ phải là ng ời có trình độ

chuyên môn t ơng xứng ở lĩnh vực kiểm toán thực hiện.

2.3.3 KTV và hiệp hội nghề

nghiệp

* Hiệp hội nghề nghiệp:

- Trên bình diện quốc tế, đã có hiệp hội nghề nghiệp

là: Hiệp hội KTV nội bộ (IIA), thành lập năm

1941.

- Tại từng quốc gia, Hiệp hội KTV nội bộ đ ợc thành

lập đầu tiên ở Pháp, năm 1965.

- ở Việt Nam, cho đến nay vẫn ch a ra đời hiệp hội

nghề nghiệp của KTV nội bộ.

2.4 Phân biệt kiểm toán BCTC với kiểm tra kế toán, thanh tra tài

chính, thanh tra nN

Kiểm toán BCTC

Kiểm tra

kế toán

Thanh tra tài chính

Thanh tra Nhà n ớc Mục đích

Câu hỏi Thảo luận

1 Phân biệt sự giống và khác nhau giữa 3 tổ chức kiểm

toán (kiểm toán nội bộ, kiểm toán nhà n ớc, kiểm toán

độc lập)

2 Trình bày và giải thích điều kiện ra đời và tồn tại của tổ

chức KTĐL?

C©u hái Th¶o luËn

3 Kết quả kiểm toán BCTC do tổ chức kiểm toán nhà

nước thực hiện trong mọi trường hợp đều có thể thay thế cho tổ chức kiểm toán độc lập Đúng hay sai? Giải thích

5 Tổ chức kiểm toán nhà nước cũng có chức năng

cung cấp các dịch vụ xác nhận cho các doanh

nghiệp Đúng hay sai? Giải thích

6 Tổ chức kiểm toán nhà nước cũng có thể là khách

hàng của tổ chức kiểm toán độc lập Đúng hay

sai? Giải thích

C©u hái Th¶o luËn

8 Điểm giống nhau giữa tổ chức kiểm toán là:

a Đều là tổ chức vì lợi nhuận

b Đều phải tuân thủ pháp luật

c Đều thực hiện công việc thu thập và đánh giá các