hình ảnh CT bệnh lý bụng chậu, khoa chẩn đoán hình ảnh, bệnh viện chợ rẫy

-Một kén hay nhiều rải rác tòan bộ gan 60%-Kích thước thay đổi -Hình ảnh CT +PL: Giảm đậm độ+CE: Thành mỏng, không tăng quang KÉN GAN... +Khi thành áp-xe, có tăng quang viền, thành thườn

HÌNH ẢNH CT

bệnh lý BỤNG CHẬU

Bs Lê Văn Phước Ts.Bs.Phạm Ngọc Hoa Khoa Chẩn đoán hình ảnh

Bv Chợ Rẫy

Những vấn đề cần thiết

khi đọc CT

NGUYÊN LÝ TẠO HÌNH CT

Nguyên lý tạo hình

Tuỳ mức độ cản tia X, các

vùng khác nhau (voxel) có

đậm độ sáng tối khác nhau

(pixel) trên hình

ĐẬM ĐỘ CT (HU)

CÁC TỪ DIỄN TẢ ĐẬM ĐỘ Giảm đậm độ

Tăng đậm độ Đồng đậm độ

Họ-tên Bệnh viện Nam-Nữ Ngày chụp Số ID

ROI

kV, mAs S# W/

L

Hình định vị Hình CT Khung hình

TRÌNH BÀY PHIM CT BỤNG

Các thông số

P A

S# 5

S# 5

Đo kích thước tổn thương

Độ dày lát cắt

Khoảng cách lát cắt

Hở

Liên tục

Chồng

S# 5

Ví dụ: Đo kích thước tổn thương

Nếu cắt liên tục, độ dày 10mm Tổn thương thấy ở 4 lát cắt

 Kích thước tổn thương này?

10 mm

Ví dụ khác: Đo kích thước thận, chiều dài đoạn mạch máu

tổn thương, đường kính lòng mạch máu…

Cửa sổ xương>< mô mềm

Phim không cản quang >< có cản quang

(chỉ định?)

Phình động mạch chủ bụng

Hình cắt ngang,

tái tạo 2D, 3D

NỘI SOI ẢO ĐẠI TRÀNG (Virtual colonoscopy)

Nữ, 65t, ung thư trực tràng/Đa polyp

Giải phẫu CT BỤNG CHẬU

GIẢI PHẪU CT BỤNG

GIẢI PHẪU CT BỤNG-CHẬU

GIẢI PHẪU CT BỤNG-CHẬU

GIẢI PHẪU CT BỤNG-CHẬU

GIẢI PHẪU CT BỤNG-CHẬU

GIẢI PHẪU CT BỤNG-LÀM QUEN

Khảo sát CT BỤNG CHẬU

-Phim không dùng thuốc cản quang (PL) và phim có cản quang (CE)

-Vùng bình thường><bất thường, kén dịch><mô u?

KHẢO SÁT KHÔNG VÀ CÓ CẢN QUANG

Khảo sát huyết động sự tăng quang (Dynamic CECT )

ĐM

TMC

BỆNH LÝ GAN-MẬT

Giải phẫu phân thuỳ gan CT

Giải phẫu phân thuỳ gan CT

Giải phẫu phân thuỳ gan CT

Giải phẫu phân thuỳ gan CT

Giải phẫu phân thuỳ gan CT

Tổn thương gan:

-gan (P) hay (T)?

-phân thuỳ nào? (7,8)(5) (4) (2,3)

Hố túi mật

4 2,3

5,6

7 8

Lieân quan gan

GIẢI PHẪU CT BỤNG-LÀM QUEN

Trên hình có tổn thương gan? U đầu tuỵ? sỏi túi mật? u thận?

phình động mạch chủ?

-Hình ảnh giảm đậm độ ở nhu mô gan (mỡ)

[-40 > +10HU]

-Không bắt cản quang

-Bình thường gan cao hơn lách 6-12HU

>Gan nhiễm mỡ: đậm độ thấp hơn lách (đảo ngược)

-Tăng đậm độ các mạch máu trong gan

GAN NHIỄM MỠ

Gan nhiễm mỡ lan tỏa

-Một kén hay nhiều rải rác tòan bộ gan (60%)-Kích thước thay đổi

-Hình ảnh CT

+PL: Giảm đậm độ+CE: Thành mỏng, không tăng quang

KÉN GAN

Kén gan không thấy tăng quang

sau tiêm cản quang

-Không đồng nhất hay đồng nhất

-Tăng quang dạng viền, đám, nốt

UNG THƯ BIỂU MÔ TẾ BÀO GAN (HCC)

Hình ảnh HCC trên Dynamic CT

PreCE

Post CE 30 ’’

Post CE 90 ’’

Post CE 180 ’’

U MÁU GAN (HEMANGIOMA)

-PL: Giảm hay tăng đậm độ

Tăng quang: Ngọai biên (37%) hổn hợp (20%) trung tâm (8%)

DI CĂN GAN

Di căn gan từ ung thư đại tràng

-Một hay nhiều ổ (tụ tập thành đám)

-CE:

+Giai đọan sớm, sự tăng quang không rõ

+Khi thành áp-xe, có tăng quang viền, thành

thường mõng, không đều

+Dấu hiệu bia đôi (double target sign): Tăng

quang viền+ giảm đậm độ xung quanh tổn thương

ÁP-XE GAN DO VI TRÙNG

Aùp-xe gan vi trùng nhiều ổ, tăng quang

thành không đều

Hình ảnh mức khí-dịch bên trong ổ áp-xe

-PL: Giảm đậm độ

-CE: Tăng quang viền, có vách

ÁP-XE GAN DO SÁN LÁ GAN LỚN

(FASCIOLA HEPATICA)

Aùp-xe gan

Sán lá gan lớn (Fasciola hepatica)

-Ránh nhu mô: giảm đậm độ dạng đường, đám,

không đều, không đồng nhất

-Khối máu tụ trong gan thường giảm đậm độ so với nhu mô gan, không đồng nhất

-Hình hạt đậu (lentricilate) do tụ máu dưới bao

-Khí do tổn thương đường mật

CE

-Cần thiết, phân biệt mô gan bình thường và máu tụ

CHẤN THƯƠNG GAN

Rách nhu mô gan biểu hiện hình giảm đậm

độ, không đồng nhất

Tụ máu quanh gan, dập-xuất huyết gan, vỡ lách, dập thận

Sỏi túi mật

U túi mật và dãn đường mật

BEÄNH LYÙ TUÎ

Giải phẫu tụy

Giải phẫu đầu tụy

1

2

3

4

-Lớn tụy khu trú hay tòan bộ

-Bờ không đều

-Giảm đậm độ khu trú trong nhu mô do phù, họai tử

-Các thay đổi

+Mỡ quanh tụy+Mỡ, mạc trước thận và phúc mạc

VIÊM TỤY CẤP

Tụy lớn lan tỏa, tăng quang không đồng nhất

Dày mạc trước thận

Tụy lớn lan tỏa, tăng quang đồng nhất

Tụ dịch khoang cạnh thận, phía trước nhiều bên (T)

Viêm tụy mạn: đóng vôi ống tụy nhiều, dãn ống tụy chính

Nang giả tuỵ

Hiệu ứng chóan chổ: 65% đầu tụy, 35% ở thân và

đuôi tụy Lớn tụy khu trú, eÙp tá tràng

Hình CT

đậm độ khi có phù, họai tử

-Dãn ống tuỵ

*Đánh giá xâm lấn mạch máu (chỉ định phẫu thuật)

UNG THƯ BIỂU MÔ TUYẾN TUỴ (ADENOCARCINOMA)

U đầu tụy, giảm đậm độ trên phim CE, không thấy xâm lấn động mạch mạc treo tràng trên

-Lọai tổn thương

+Dậäp/ xuất huyết+Rách sâu/ Thủng+Đứt ngang với tổn thương ống tụy (ERCP)

-Hình CT

+Tụ máu +Các vùng không tăng quang+Tụ dịch quanh tụy

CHẤN THƯƠNG TỤY

Chấn thương đứt ở cổ tụy, tụ khí sau phúc mạc

Chấn thương đứt ở và tách đầu-thân tụy

BEÄNH LYÙ HEÄ NIEÄU

Giải phẫu thận

Bàng quang trước và sau bơm thuốc

cản quang

Động mạch thận

-PL: Sỏi có đậm độ cao (>200HU)

-CE: Đánh giá vị trí, tình trạng thận, mức độ dãn đài-bể thận, chức năng thận

SỎI HỆ NIỆU

Sỏi thận

Sỏi niệu quản-dãn đài bể thận

-90% là u biểu mô tế bào thận (RCC)

-PL: Biến dạng bờ thận, hoại tử, chảy máu, đóng vôi

-CE: -Thường bắt quang mạnh, không đồng nhất

-Đánh giá xâm lấn xung quanh, mạch máu, hạch

U THẬN

Kén thận

Dập thận: Thường giảm đậm độ khu trú trên CE

không tăng quang, có dấu hiệu chèn ép nhu mô

Tổn thương cuống thận: Tụ máu quanh thận, sau phúc mạch Mất tăng quang thận (mất tưới máu)

CHẤN THƯƠNG THẬN

Nam,33t, chấn thương thận

(dập,rách,tụ máu)

U bàng quang tái phát sau phẩu thuật

BỆNH LÝ KHÁC

Ung thư thực quản

Nam,53t,K dạ dày,di căn gan

Nữ/1978-Thuyên tắc tĩnh mạch mạch treo, lách, cửa, gan/ Nhồi máu ruột non

U tuyến thượng thận

Ung thư đại tràng

Lao cột sống và áp-xe cơ thắt lưng

Nam/1930-Phình động mạch chủ bụng

KẾT LUẬN

CT rất có giá trị trong bệnh lý vùng bụng-chậu (chẩn đoán, đánh

giá trước- sau phẫu thuật)

Cần kết hợp lâm sàng- kỹ thuật hình ảnh và xét nghiệm khác

XIN CÁM ƠN