báo cáo thực tập truyền thông môi trường

báo cáo thực tập truyền thông môi trường

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA MÔI TRƯỜNG -*** -

BÁO CÁO THỰC TẬP TRUYỀN THÔNG MÔI TRƯỜNG

Họ và tên : Trần Thị Thanh Huyền

Mã số SV : DH00301166 Giảng viên: ThS Bùi Thị Thu Trang

HÀ NỘI, 28/3/2016

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA MÔI TRƯỜNG -*** -

ĐỀ CƯƠNG NÂNG CAO NHẬN THỨC VÀ HƯỚNG DẪN CHO NGƯỜI DÂN VỀ VIỆC XỬ LÝ CHẤT THẢI TRONG CHĂN NUÔI TẠI HUYỆN PHÙ MỸ, TỈNH BÌNH ĐỊNH

Hà Nội, 28/03/2016

MỤC LỤC

1 Phân tích tình hình 1

2 Phân tích đối tượng 1

3 Mục tiêu 2

4 Kế hoạch nội dung chương trình, nội dung bài giảng 3

4.1 Kế hoạch tổ chức tập huấn 3

4.2 Nội dung chương trình tập huấn 3

4.3 Nội dung bài giảng 3

5 Kinh phí 4

5.1 Nguồn kinh phí 4

5.2 Cơ sở lập dự đoán kinh phí 4

5.3 Tổng kinh phí thực hiện 5

PHỤ LỤC 6

Phụ lục 1 Dự toán kinh phí 6

Phụ lục 2 Nội dung chuyên đề 8

1 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH

Phù Mỹ là một huyện đồng bằng ven biển của tỉnh Bình Định, thuộcvùng duyên hải Nam Trung Bộ Nền kinh tế của huyện chủ yếu là dựa vào nôngnghiệp Ngoài ra các xã ven biển có nghề làm muối, nuôi trồng và đánh bắt thủyhải sản Công nghiệp chưa phát triển, các làng nghề tiểu thủ công nghiệp chỉ nổitiếng trong địa phương ít tạo được thương hiệu lớn

Những năm gần đây, phong trào nuôi bò lai sinh sản, nuôi vỗ béo bò thịtphát triển rộng khắp ở Phù Mỹ Theo số liệu thống kê, đến nay tổng đàn bò toànhuyện khoảng 49.597 con; trong đó bò lai 41.001 con, chiếm tỉ lệ 82,67% (tổngđàn bò toàn tỉnh hiện có 270 ngàn con; tỉ lệ bò lai bình quân 76%; cao nhất làVĩnh Thạnh 97%, An Nhơn 85%) Nếu năm 2014 toàn huyện xuất chuồng21.450 con bò, thì từ đầu năm đến nay đã xuất chuồng 22.358 con, tương ứngvới tỉ lệ thịt hơi xuất chuồng tăng 7,5% so với cùng kỳ, đem lại thu nhập hàngtrăm tỉ đồng

Song bên cạnh việc đem lại lợi ích cao về kinh tế, việc chăn nuôi giasúc, gia cầm với số lượng lớn như vậy đã dẫn đến lượng chất thải tạo ra cũngkhông nhỏ, gây ảnh hưởng lớn đến đời sống và sức khỏe của người dân nơi đây.Tuy nhiên, nếu có biện pháp xử lý thích hợp, những chất thải đó lại chính lànguồn phân bón rất tốt để cải tạo đồng ruộng và vườn cây ăn trái mang lại hiệuquả rất cao cho bà con chăn nuôi

Do đó việc tuyên truyền, hướng dẫn bà con cách xử lý chất thải trongchăn nuôi là điều hết sức cần thiết Dựa vào thực tế đó và căn cứ theo công vănchỉ đạo của chủ tịch UBND huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định; chúng tôi đề xuất

tổ chức lớp tập huấn: “ Nâng cao nhận thức và hướng dẫn cho người dân về việc xử lý chất thải trong chăn nuôi tại huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định”.

2 PHÂN TÍCH ĐỐI TƯỢNG

- Đối tượng truyền thông:

o Hội Nông dân

o Hội Phụ nữ

o Các cán bộ làm tại phòng môi trường huyện Phù Mỹ

Là các tổ chức chính trị xã hội liên quan trực tiếp và gián tiếp đến hoạt động chăn nuôi của huyện

- Trình độ nhận thức: không có điều kiện và thường xuyên được tiếp cận các

kiến thức về xử lý, kĩ thuật trong chăn nuôi

- Dân tộc: bên cạnh dân tộc Kinh còn có dân tộc Chăm, BaNa, Hre

- Tỉ lệ nam nữ: 3/2

3 MỤC TIÊU

- Về kiến thức:

 Biết được vấn đề tổng quan về hiện trạng môi trường huyện Phù Mỹ và

sự cần thiết phải bảo vệ môi trường huyện

 Biết được các tác hại, ảnh hưởng của chất thải chăn nuôi nếu không cóbiện pháp xử lý

 Biết được tác dụng của chất thải khi đã được xử lý

 Nắm được kĩ thuật xử lý chất thải chăn nuôi

4 KẾ HOẠCH NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH, NỘI DUNG BÀI GIẢNG 4.1 Kế hoạch tổ chức tập huấn

STT Đối tượng Thời gian tổ chức Số lượng học viên Địa điểm tổ chức

Hội trường UBND Huyện Phù Mỹ

Phù MỹLớp 2:

Hội phụ nữ huyện Phù Mỹ Sáng thứ 2, ngày4/04/2015 50 Hội trường UBND Huyện

Phù Mỹ

4.2 Nội dung chương trình tập huấn

7h30 - 8h00 Phát tài liệu, ổn định chỗ ngồi Phòng TNMT huyện Phù Mỹ phối

hợp với Hội nông dân, hội phụ nữ8h00-8h10 Tuyên bố lý do, giới thiệu đại

8h10 – 8h45 Nội dung 1, 2,3 của chuyên đề:

Thực trạng ô nhiễm môitrường do chăn nuôi tại huyện,phân loại là tác hại

Phòng TNMT kết hợp với Giảngviên trường ĐH Tài nguyên và Môitrường HN

8h45-9h30 Nghỉ giải lao, uống nước Phòng TNMT huyện Phù Mỹ phối

hợp với Hội nông dân, hội phụ nữ9h30 – 10h45 Nội dung 4 của chuyên đề:

Một số kĩ thuật xử lý chất thải

Phòng TNMT kết hợp với Giảngviên trường ĐH Tài nguyên và Môitrường HN

10h45 –

11h10 Trả lời, giải đáp thắcmắc Phòng TNMT kết hợp với Giảngviên trường ĐH Tài nguyên và Môi

trường HN11h10 –

11h15 Bế mạc

4.3 Nội dung bài giảng

Chuyên đề: Tổng quan về ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi (dành cho tất cả

các đối tượng)

- Giảng viên: Th.S Vũ Văn Doanh

- Đơn vị công tác: Giảng viên trường ĐH Tài nguyên và Môi trường HN

- Nội dung chuyên đề :

 Thực trạng ô nhiễm môi trường do chăn nuôi tại huyện

 Phân loại chất thải chăn nuôi

 Tác hại của xử lý chất thải không hợp vệ sinh

 Biện pháp quản lý chất thải

 Một số kĩ thuật xử lý chất thải:

+ Kĩ thuật ủ phân+ Quy trình xây dựng và vận hành hệ thống xử lý chất thải chănnuôi bằng hầm khí biogas

(Nội dung chi tiết trong Tài liệu/ Phụ lục đính kèm)

5 KINH PHÍ

5.1 Nguồn kinh phí

Do ngân sách nhà nước cấp, được bố trí trong nguồn kinh phí sự nghiệp môi trường của huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định

5.2 Cơ sở lập dự đoán kinh phí

- Thông tư 139/2010/TT-BTC ngày 21 tháng 09 năm 2010 của Bộ Tài chính quy

định về việc lập dự toán, quản lý và sử dụng kinh phí từ ngân sách nhà nướcdành cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức Nhà nước

- Thông tư 123/2009/TT-BTC : Quy định nội dung chi, mức chi xây dựng

chương trình khung và biên soạn chương trình, giáo trình các môn học đối vớicác ngành đào tạo Đại học, Cao đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp

- Thông tư 97/2010.TT-BTC ngày 6 tháng 7 năm 2010 của Bộ Tài chính quy

định về chế độ công tác phí, chế độ chi tổ chức các cuộc hội nghị đối với cơquan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập

- Thông tư liên tịch 14/2014/TTLT-BTC-BTP ngày 07/05/2007 quy định về việc

lâp dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước đảm

bảo cho công tác phổ biến giáo dục pháp luật và chuẩn tiếp cận pháp luật củangười dân tại cơ sở.

- Thông tư 44/2007/TTLT-BTC-BKHCN ngày 07/05/2007 về Hướng dẫn định

mức xây dựng và phân bổ dự toán kinh phí đối với các đề tài, dự án khoa học

và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước

- Thông tư 45/2010/TTLT-BTC-BTNMT ngày 30/03/2010 về việc Hướng dẫn

việc quản lý kinh phí sự nghiệp môi trường

5.3 Tổng kinh phí thực hiện

Ghi bằng số: 27.550.000 VNĐ

Số tiền bằng chữ: Hai mươi bảy triệu, năm trăm năm mươi ngàn đồng

(Nội dung chi tiết xem phụ lục 1 đính kèm)

PHỤ LỤC Phụ lục 1 Dự toán kinh phí

STT Nội dung thực hiện Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền (VNĐ) Ghi chú

1

Chuyên đề: nâng cao nhận

thức và hướng dẫn cho

người dân về việc xử lý chất

thải trong chăn nuôi tại

Chuyên đề: nâng cao nhận

thức và hướng dẫn cho

người dân về việc xử lý chất

thải trong chăn nuôi tại

huyện Phù Mỹ, Tỉnh Bình

Định

1 Thuê Hội trường (tạm tính) Ngày 3 1,000,000 3,000,000

2 Thuê thiết bị giảng (Máy chiếu), âm thanh, ánh

sáng … (tạm tính)

4 Hỗ trợ tiền ăn cho học viên Người 150 50,000 7,500,000

6 Photo tài liệu tập huấn

1 Thuê phòng nghỉ cho giảngviên (1 người) Ngày 2 250,000 500,000

2

Thuê xe đưa đón giảng viên

và mang màn chiếu, thiết bị

trợ giảng

(Xe x 8 lớp x 02 ngày/lớp)

(tạm tính)

3 Chi phí khác: bút dạ, giấyA4, giấy A0… Lớp 3 300,000 900,000

DỰ TOÁN KINH PHÍ LỚP TẬP HUẤN VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

Phụ lục 2 Nội dung chuyên đề

MỤC LỤC

Phụ lục 2 Nội dung chuyên đề 10

1 Tính cấp thiết của đề tài 11

2 Thực trạng tại địa phương 11

3 Nội dung chính của chuyên đề 12

3.1 Tổng quan về ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi 12

3.2 Phân loại chất thải chăn nuôi 13

Bảng 1: Các thông số ô nhiễm đặc trưng của chất thải chăn nuôi và quy chuẩn xả thải 14

3.3 Tác hại của xử lý chất thải không hợp vệ sinh 14

3.3.1 Đối với môi trường 14

3.4 Biện pháp quản lý chất thải 16

3.4.1 Lựa chọn vị trí xây dựng chuồng tại hợp lý 16

3.4.2 Mật độ và diện tích chuồng nuôi 16

3.4.3 Bố trí, sắp xếp các dãy chuồng nuôi hợp lý 16

3.4.4 Xây dựng công trình xử lý chất thải 17

3.4.5 Công tác vệ sinh chuồng trại 17

3.4.6 Trồng cây xanh 17

3.5 Một số kĩ thuật xử lý chất thải: 18

Bảng 2: Thành phần khí Biogas 20

Hình 1: Sơ đồ quá trình biến đổi trong hầm khí Biogas 22

4 Kết luận - Kiến nghị 25

5 Tài liệu tham khảo 26

6 Phụ lục 26

Hình 1: Sơ đồ quá trình biến đổi trong hầm khí Biogas 26

1 Tính cấp thiết của đề tài

Phù Mỹ là một huyện đồng bằng ven biển của tỉnh Bình Định, thuộc vùng duyên hải Nam Trung Bộ Nền kinh tế của huyện chủ yếu là dựa vào nông nghiệp Ngoài ra các xã ven biển có nghề làm muối, nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản Công nghiệp chưa phát triển, các làng nghề tiểu thủ công nghiệp chỉ nổi tiếng trong địa phương ít tạo được thương hiệu lớn

Những năm gần đây, phong trào nuôi bò lai sinh sản, nuôi vỗ béo bò thịt phát triển rộng khắp ở Phù Mỹ Theo số liệu thống kê, đến nay tổng đàn bò toàn huyện khoảng 49.597 con; trong đó bò lai 41.001 con, chiếm tỉ lệ 82,67% (tổng

đàn bò toàn tỉnh hiện có 270 ngàn con; tỉ lệ bò lai bình quân 76%; cao nhất làVĩnh Thạnh 97%, An Nhơn 85%) Nếu năm 2014 toàn huyện xuất chuồng21.450 con bò, thì từ đầu năm đến nay đã xuất chuồng 22.358 con, tương ứngvới tỉ lệ thịt hơi xuất chuồng tăng 7,5% so với cùng kỳ, đem lại thu nhập hàngtrăm tỉ đồng.

Song bên cạnh việc đem lại lợi ích cao về kinh tế, việc chăn nuôi gia súc,gia cầm với số lượng lớn như vậy đã dẫn đến lượng chất thải tạo ra cũng khôngnhỏ, gây ảnh hưởng lớn đến đời sống và sức khỏe của người dân nơi đây Tuynhiên, nếu có biện pháp xử lý thích hợp, những chất thải đó lại chính là nguồnphân bón rất tốt để cải tạo đồng ruộng và vườn cây ăn trái mang lại hiệu quả rấtcao cho bà con chăn nuôi

Do đó việc tuyên truyền, hướng dẫn bà con cách xử lý chất thải trong chănnuôi là điều hết sức cần thiết Dựa vào thực tế đó và căn cứ theo công văn chỉđạo của chủ tịch UBND huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định; chúng tôi đề xuất tổ

chức lớp tập huấn: “ Nâng cao nhận thức và hướng dẫn cho người dân về việc xử lý chất thải trong chăn nuôi tại huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định”.

2 Thực trạng tại địa phương

Nông nghiệp là một lĩnh vực kinh tế quan trọng của huyện Phù Mỹ, tỉnhBình Định Tỷ lệ đóng góp GDP của nông nghiệp > 43 % Ngày nay, với sựtiến bộ của khoa học kĩ thuật, nông nghiệp ngày càng đạt phát triển và đạt giátrị cao Hai lĩnh vực quan trọng trong nông nghiệp là chăn nuôi và trồng lúanước Bên cạnh giá trị kinh tế đạt được, ngành nông nghiệp hiện nay, đặc biệt làchăn nuôi của huyện đang gây nhiều tác động đến môi trường cũng như sứckhỏe của người dân sống tại đây,

Phù Mỹ là huyện chủ yếu phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm đặc biệt là đàn

bò hướng nạc, tự trồng cỏ chăn nuôi bò để tăng nhanh số lượng và chất lượng Những năm gần đây, phong trào nuôi bò lai sinh sản, nuôi vỗ béo bò thịt pháttriển rộng khắp ở Phù Mỹ Theo số liệu thống kê, đến nay tổng đàn bò toàn huyệnkhoảng 49.597 con; trong đó bò lai 41.001 con, chiếm tỉ lệ 82,67% (tổng đàn bòtoàn tỉnh hiện có 270 ngàn con; tỉ lệ bò lai bình quân 76%; cao nhất là Vĩnh Thạnh

97%, An Nhơn 85%) Nếu năm 2014 toàn huyện xuất chuồng 21.450 con bò, thì từđầu năm đến nay đã xuất chuồng 22.358 con, tương ứng với tỉ lệ thịt hơi xuấtchuồng tăng 7,5% so với cùng kỳ, đem lại thu nhập hàng trăm tỉ đồng.

Phần lớn các cơ sở chưa tuân thủ tốt các biện pháp bảo vệ môi trường Trongchăn nuôi heo, tỷ lệ xây dựng biogas còn thấp (khoảng 30%), đa số xử lý cục bộnhư thu gom phân, xây dựng hố xử lý nước thải sinh học, trình trạng rò rỉ nước thải

ra môi trường, mùi hôi cục bộ còn phổ biến Công tác thu gom rác thải sinh hoạt chỉchiếm 10/17 xã, thị trấn, các địa phương còn lại chịu ảnh hưởng tình trạng ô nhiễmrác thải tại các khu chợ nông thôn, khu dân cư tập trung Kết quả thực hiện công tác

vệ sinh môi trường Phong trào xây dựng đời sống văn hóa, xây dựng xã văn hóatiến tới xây dựng huyện văn hóa, công tác vệ sinh môi trường đã được các cấp, cácngành và nhân dân ở Phù Mỹ quan tâm Việc xử lý môi trường phạm vi cục bộtrong cộng đồng, khu dân cư và cảnh quan chung của từng xã, thị trấn có bước cảithiện Đến nay có 20,20% hộ xây dựng cầu vệ sinh tự hoại; tỷ lệ hộ dân sử dụngnước sạch đạt 98,36%, trong đó có 26,38% hộ sử dụng nước máy, tăng hơn 4% sonăm 2008

3 Nội dung chính của chuyên đề

3.1 Tổng quan về ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi

Việt Nam là một nước nông nghiệp với khoảng 70% số dân sống ở vùng nôngthôn Sản xuất nông nghiệp đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế-xã hội nước

ta Những năm qua, ngành chăn nuôi phát triển khá mạnh về cả số lượng lẫn quy mô.Tuy nhiên, việc chăn nuôi nhỏ lẻ trong nông hộ, thiếu quy hoạch, nhất là các vùng dân

cư đông đúc đã gây ra ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng Ô nhiễm môi trường

do chăn nuôi gây nên chủ yếu từ các nguồn chất thải rắn, chất thải lỏng, bụi, tiếng ồn,xác gia súc, gia cầm chết chôn lấp, tiêu hủy không đúng kỹ thuật Một kết quả kiểm tramức độ nhiễm khuẩn trong chuồng nuôi gia súc cho thấy, tổng số vi khuẩn trongkhông khí ở chuồng nuôi cao gấp 30-40 lần so với không khí bên ngoài

Đối với các cơ sở chăn nuôi, các chất thải gây ô nhiễm môi trường có ảnhhưởng trực tiếp tới sức khỏe con người, làm giảm sức đề kháng vật nuôi, tăng tỷ lệmắc bệnh, năng suất bị giảm, tăng các chi phí phòng trị bệnh, hiệu quả kinh tế củachăn nuôi không cao, Sức đề kháng của gia súc, gia cầm giảm sút sẽ là nguy cơ

gây nên bùng phát dịch bệnh Vì vậy, WHO [2005] khuyến cáo phải có các giải pháptăng cường việc làm trong sạch môi trường chăn nuôi, kiểm soát, xử lý chất thải, giữvững được an toàn sinh học, tăng cường sức khỏe các đàn giống Các chất thải chănnuôi gây ô nhiễm môi trường do vi sinh vật (các mầm bệnh truyền nhiễm) là đặc biệtnguy hiểm, vì nó sẽ làm phát sinh các loại dịch bệnh như ỉa chảy, lở mồm long móng,tai xanh, cúm gia cầm H5N1,

Theo tính toán thì lượng chất thải rắn mà các vật nuôi có thể thải ra(kg/con/ngày) là: Bò 10, trâu 15, lợn 2, gia cầm 0.2, do vậy hàng năm, đàn vật nuôiViệt Nam thải vào môi trường khoảng 73 triệu tấn chất thải rắn (phân khô, thức ănthừa) và 25-30 triệu khối chất thải lỏng (phân lỏng, nước tiểu và nước rửa chuồng trại).Trong đó, khoảng 50% lượng chất thải rắn (36,5 triệu tấn), 80% chất thải lỏng (20-24triệu m3) xả thẳng ra môi trường, hoặc sử dụng không qua xử lý sẽ gây ô nhiễm môitrường nghiêm trọng Ước tính một tấn phân chuồng tươi với cách quản lý, sử dụngnhư hiện nay sẽ phát thải vào không khí khoảng 0,24 tấn CO2 quy đổi thì với tổng khốichất thải nêu trên sẽ phát thải vào không khí 17,52 triệu tấn CO2 Các nhà nghiên cứu

đã ước tính được rằng chăn nuôi gây ra 18% khí gây hiệu ứng nhà kính làm cho nhiệt

độ trái đất tăng lên (biến đổi khí hậu toàn cầu), lớn hơn cả phần do giao thông vận tảigây ra

Do đó, việc xử lý các chất thải trong chăn nuôi bò là vô cùng quan trọng; nếu

xử lý tốt sẽ không chỉ bảo vệ môi trường mà còn gia tăng nguồn thu nhập cho ngườinông dân

3.2 Phân loại chất thải chăn nuôi

Chất thải trong chăn nuôi được phân ra làm 3 loại:

 Chất thải rắn (phân, thức ăn thừa )

 Chất thải lỏng (nước tiểu, nước tắm rửa gia súc, cọ rửa chuồng trại, )

 Chất thải khí (mùi, khí CO2, NH3, CH4 do hoạt động hô hấp tiêu hóa của vậtnuôi, do ủ phân và chế biến thức ăn ) Đây là loại chất thải khó kiểm soát nhất

Nước thải chăn nuôi là một trong những loại nước thải có nồng độ ô nhiễm cao, đặcbiệt là BOD, COD, nito, photpho và các vi sinh vật gây bệnh Các thông số ô nhiễmđặc trưng của nước thải chăn nuôi được thể hiện trong bảng sau: