ống tiêu hóa ( le tube digestif) kèm theo bảng đối chiếu các danh từ cơ thê học liên hệ

Ñ¡ đu mot ben thi nổi tiếp với nội~ bì mã và moi con bản Kia thì nổi ti ếp với ngi- bi cua vom mom cing ở trên và sản miệng ở dưới, Nướu răng dừng lại dọc theo moi ca mat trong lấn mat n

TRUNG-TAM GIAO-DUC Y-KHOA

(VĂN-BẰNG QUỐC-GIA)

Độ trình ngày thẳng năm 1971 tại Trung-Tâm Giáo- Dục Y-Khoa Saigon

VOI LONG THANH KINH VA TRI AN CUA TOI

we ge? in”

KỈNH DE THAY, GIAO su’ CHO KHAO LUAN AN

Gido-su’ PHAM BIEU TAM

4 Thae-et Y khoa

* Gido-eu’ Khu Gidt-phdu vd Bénh-ly Ngogi-khoa

* Nguyén Khoa trưởng Y-khoa Dat -hoe Satgon

* Thật tà vánh hạnh cho 264 đước Giáo Aư nhận tắm Chủ bhảo Luận

dn nay

VA BIET ON CHAN THANH CUA TOI

KÍNH DÂNG THẦY, GIÁO-SƯ BẢO-TRỢ LUẬN-ÁN

G4đo-au' NGUYỄN-Hữu

* Thae-st Y-khoa

* H6i-vién Assoeciation Frangaise de Chirurgie

* Hội~ vién Soeidtẻ Tnternattonale đe Chỉtungte

va Organisation Mondtale de la Santé

* Gtdo-su' Cd-thé-hoe, Phdu-thuadt-hoe

va Bénh-ly Gidi-phau

VỚI TAT cA LONG THANH- Kinu, NGUGNG-MG VA TRI-AN SAU BAM CUA "TÔI

KiNH DANG THAY

KiNH DANG THAY

Gido-su PHAN-TAN-TudC

* Gido-sw Bénh-ly Néi-khoa

* Khoa-fruéng Y~khoa Dat-hoe Satgon

VỚI LỒNG KÍNH MẾN VÀ BIẾT ƠN CỦA TOI

KINH TANG

out v1 G1A0-su’

va TOAN THE NHAN VIEN

THUGC BAN GIANG-HUAN

Y KHOA DAI HOC SAIGON

KINH TANG

QuÍ 01 @1Á0-sư

CÁC ĐẠI HỌC NGOẠI QuốC

THUỘC CHƯƠNG-TRÌNH CỘNG-TẮC GIÁO-HUẤN VOI DAI-HQC Y~-KHOA SAIGON

vor Tat cA LONG THANH KENH VÀ SỰ BIẾT ON CUA TOI

KiNH DANG HUONG HON BA

* Ma die hy-sinh va Long trung-

#xực tà tấm qương sdng chơ ching con not theo

* Đã phù-hộ và hưởng-dấn chứng ,

con vượt qua bao khó khan tre ngại tên đường đổi

VỚI TẤT CẢ LỒNG KÍNH THƯƠNG LUYỂN TIẾC

VÀ CẦU NGUYỆN CỬA CON

KINH DANG ME

* Người mà suốt đời chi? bidt hy-

sinh và £o tổng cho chẳng con

* Người đã thay Ba nudé nding va

day-dé ching con nén người

VỚI TAT, CẢ LÌ ÔNG KÍNH THƯỜNG TUỔNG NHỚ

HIỂU THẢO CỦA CON

KÍNH DANG HƯƠNG HỒN HAI CHỊ

* ĐÃ phù-hộ em vượt qua bao khó khan vd git vitng ntem tin d& 44En bước #+xên đường doi

VỚI TÂT CẢ LỒNG THƯƠNG MẾN VÀ CẦU NGUYỆN CỦA EM

KÍNH TRAO CÁC ANH CHỊ TÔI

* Những người đã dXu-dứ£

và nầng-đỡ +6Á nhữều +xên dường đời

VỚI TẤT CẢ LỒNG THƯƠNG MẾN CỦA TÔI

MEN TANG CAC BAN

PHAN-NGOQC- VAN PHAN- VĂN-NGẦN TRAN-TRUNG~NHUT HUYNH-THEM

DUONG-KIEM-THU

VUU-NAM-TRAN

MEN TANG CAC BAN CONG LOP

ĐỂ KỈ-NIỆM NHỮNG NGÀY VUI VỀ HỌC TẬP BỀN NHAU.

KiNH TANG TAT CẢ NHỮMG AI KHỔ ĐAU

LONG THUONG XOT VA TAN TAM CUA TÔI

LOI MO’ DAU

A.- LICH SỬ -

Taước năm 1245, nước Vedd-Nam hhing có một thudt-ngit Khoamhge rréng bing chữ Quấc~naữ laừ một mật vor Hoc- Gi (nh Hodng=xudn-Hen, Bbo-duyAnh « }có nghiên cứu về đề nghị một số danh-4ừ chuyên~Rhoaœ €aong những bộ Tự-Đuẫn Phap- luệt, cũng nhàt và vạ Gadomsut Đạu-học cô ý dụnh viết hay soạn thdo mét it shch Gado-khoa bing chit Wét dé dang & edp launa-ho c‹ luu nhiên, kết quả kLnh nhự Rhông đẳng kể một phền vi vin đề thréu “hơn phương t2én, mgt phần và khéng dude hich Lé

ta đến nơm 1935 mới có dịp mãi da đến, Ràu hoà-ước

1604 bz Ady 63 va lua Béo-Bax tuyén bo" nthe VLệt-Nam đệ c-lập

Ty db, với aÿ cầu cfch chương- anh guão-dục, - đống liệt được xen như là chuuễn ngữ chink dé gadng dạy ở bậc tuâu học và Taung-hoc luy nhưên, diéng Phap vin côn được ding trong che Lip & cdp tha-hgc

Ké 2x rem 1950, nhréu dự-án được hoach dinh nhầm mặc

dich thrét ldp mit nén thudt-ngit rréng buệt cho Quốc-0i2

là “kế chúng #a thấy lần lược xudt haénnhitng tép sdch đầu đuên của bộ "Bách-Áhoa gu -tb-đuễn lu @£-Aem” của 0ào-Dững

My, Áể đó là cuẩn “Öanh-4ừ U~koc” của ?hạm- Rh&c-Quẵng, "Dank

42 Khoa-hge" cia Hotng-xudn-Han, "anh-t Sunh-hoc ve Thuge- vit-hoe" cha Pham-hodng-H§ vevere _

[i VIEN QUỐC GIA

«2s

đực buệt về danh~tt (d-thê-hạc, ofc Guáo-aư Ñguuyễn- Him, Trdn-Anh, laầồn- ÿ của trusting Y-khoa Đụ chọc Sargon đã cho xuốt bẵn bộ “Alomuna Anatomeca” ( anhatit (o-thé-he ¢} dtd

aự bão #aợ của Taung- lâm Quốc-0ua AghLôn cứu Khoa-hoe Vuệt~

lác phẩm *aên gồm 4dt cả 7 quyển, là một ban dick

Latanh na Vét-ngit, ob phụ thém những đương đương Tháp ngữ,

ti một danh aáck các danh-4% (ơ-hế-học đã được Cy-bon các (ø-4ÀZ~g.a 4xên lhế-guớa soan “hảo và công nhân #aong RY kệu nghị quốc-ể họp & Pants wo thang 7 rem 1955

B,- CONG-TAC HOAN THANH LUAN-AN -

Quyến 4uận-ún của chúng 462 gồm cô ha phền :

Taong phan đều, chẳng 2642 tainrh bay về Cơ-4há-học

va Phde-thas-hoe cia Ong Taéu Hod dud hink Xhức một bade

gado~hhoa bừng lLệ#-ngữ

Đề hoàn think cing the trén đâu, chúng sâu than

va quyên 2ắcÀ ngoạt ngữ về Cơ-4hê-hạc quen thuộc nhứt của gtde Sunh=veén ¥-khoa như :

- Anatomee humasne descrsptive et topognapha que của Rouvaene,

~ Traté d'Anatomee humaane cia lestut vo Latanjet, vo nhứt là cuốn "Bor guẵng day (o-thé-hoc" vedt — bừng

Phép-ngit cia Gado- aut Nguyen-Hita soan-

Úề vưệc dàng danh-4 chúng 162 không chỉ sum 20m

và dàng |q+ những danh-éè đã được soạn #hão, chúng đô: cồn

pha phuên dich nhiing danhmte mis (chưu được dựck) về

(2 3-

the-hoe, Senh-Ly v8 phés-thar-hoe cũng như những danh-+ừ

hông 4hường ‹

Äooà¿ aa, để guúp cho ba¿ viết được B8 hơn, 4aong

mốc chương mộ 4Ä #ừng phần của Ong tuêu Hoớ, chẳng 464

con kan thén nhsdu Adnh vé chi rd chch xép dat, Aự ALễn-

tate hay nhitng Leénehé gaita che co-quan,

Trang phn sau cia cudn ludn-n, chúng 452 con daa citu bang dor chads bang Anh-ngit nda tap hop idk cả nhitng danh-tir dé duge ding ve sép xếp las theo tht tt ng ving thanh những 4âp teéu tydrén gdm bin thibteéng: tháp Anh, Latinh về luệt để guáp cào độc-guã dễ bề Xad cửu

C.- KẾT LUẬN ~

Xô£ thdy chit dt càng ngày công phds tad nén dda

dào hơn để đáp ứng phần nào với Caðo- liêu tién tnsén của Khoamhgc va lưn- học cũng nhự Aghậ-“huộ+ tnén Tháo, cho

nén ching 252 00" ging hông ngừng để hoàn thank tap luận

Gn ry

Được đệ trlnh taong toan thé, ching 452 hy-vong tap Ludn-in nhỏ bé và thd so nitty ob 4hể góp mộ phần nào vio vase soan théo mit bas guáo-khoa về (v-thé-hoc hoồn todn bing Wét-ngit-

Ching 452 Rink cẩn chân hành bày 4Š nơi đây lòng 4aL-ôn sâu đâm đợt vớu Gado-sut Nguyén-Him đã tận “êm ch? giáo về kưởng-dẫn 454 hoàn thanh quyén Ludn-Gn ray.

a Ệ sae & fa ort

Ố hoặc 7 lần chiều cao của thân-hình

dng ticushda với trục than-kinh

Trước hết ống tiêu-hóa phát sinh ở mặt, röi đi xuống

cổ, lần lượt qua be hốc lớn là ngực, bụng, vùng chậu và sau cùng ống tiểu hổa lố ra ngoài a cho dưới xương sống đuổi mot

tf 6 co, ong tiều hóa có lién-he với ống dân không-khí, đặc biệt nhất 12 thanh-quan Di vào ngực ống tisa=hóa nằm trong vách ngực sau, ở giỗa hai lá phổi và phía sau tim 5au cùng,

ở bụng và vùng chau, ong tiéu-hda có liên-hệ với những cấu- tạo khác nhau thuộc bộ máy nigu-duc

Ve mo-hoc, ong tisu-hoa gom có ba lớp dong tam :

1)- Mot ldo trong hay lớp ngi-bi

2)- Mot loo z27a hay lớp te bao 3)- Mẹt lốp ngoài hay lổp cơ

Lớp cơ lại cố hai thứ sợi : sợi vòng và sợi thẳng

Suốt chiều đồi của tổng tiêu-hóa đều có đủ ba lớp

tren, nhưng phan ong tieu-hoa ở tren cơ cach chỉ cổ ba lợp

¢

~5-

đổ mà thôi, xuống thấp hơn về phía dudi co cdch,ngoai ba

lốp ke trến lại cỗ một lớp thÚ tư : đó là lớp trơn do màng

Miệng

Cc

G792 Pate t

MIEN G

AVA TENG lầ phần đầu của ống tiéu- -hóa, đó là một hốc

không đều đặn mà xoang thay đổi tùy lúc các hàm

sắt lai it nhiều hoặc mo ra

Migng được chia lần hai phần bởi các hàm lợi răng :

- một phần ở quanh gọi 1Ẻ tiền đình, phần kia Ở giữa 1à miệng chính

A.- TIỀN ĐÌNH MIỆNG -

Tiền- đình mi ệng là mot khoảng cong có hình móng ngựa nằm giữa những ham I¢i rang mot ben, moi và mã ở bên kia xoang tiền- đình miệng mở ra neo" i nhờ 16 mi ệng « Xoang

nay có lớp ngĩ~ ~bÌ bao phủ, 1ớp ngi- -bi nay phủ lên ham lo

răng gọi là lợi rang

Noi- bi cugn từ mã và mồi đến những ham 16 rang tao

nen những khe tisn- dinh trên và dưới, moi mot khe về phía trước ở đường chính giữa có một nộp noi- -bi goi 1à thống |

môi; thắng ở môi trên lội hon ở mộ: dưới, ở đằng sau, exe khe nối liên nhau và phủ lên cạnh trước cành hầm dưới và gần cơ thái dương

Khi miệng mở rồng và moi banh ra ngoai, người ta

thấy hoặc sv da ige tà: sự ngón | tay mot Tiếp căng giữa hai ham

nim phía sau các hàm rang và phía trong « Nếp này được định” bởi giay cánh ham Giay nay gidi-han với cạnh trước cành ham một khoảng hình tam-giáe hơi lốm sở day nằm phía trên, đấy này là phan noi dhi cha ham rang tren Mot cay kin đam

thung từ trước ra sau và qua phần trung-bầm - tam- - giác gặp

sat mat trong cành hàm, than-kinh lưỡi và thần-kinh rang

dưới ở chỗ than-kinh này đi vào khe rang

Thanh ngoài của xoang tiền- đình có lỗ ống bến tai nằm ngang cổ răng hàm thứ nhất hoặc thứ, hai tren Xoang

tiền đình thống với miệng nhờ những khoảng nhỏ giữa những

cái răng và nhờ một khoảng rộng nằm giữa cạnh trước cành

hàm và những răng hàm trong cùng

1)- Hầm nướu rung -

Những xương hàm được che phủ ở gân những cạnh 10,

rang bằng mot lốp ngi- bì thật dính, đ v va dai có màu hong

gọi là nướu Ñ¡ đu mot ben thi nổi tiếp với nội~ bì mã và moi

con bản Kia thì nổi ti ếp với ngi- bi cua vom mom cing ở trên

và sản miệng ở dưới,

Nướu răng dừng lại dọc theo moi ca mat trong lấn mat ngoai ở cạnh, lô răng theo một đường ngoằn Ngoeo mà những phần loi trai tu mat nay dén mab kia của xương ham qua các khe hở giữa hai cai rang Nhu vay moi mot cai rang có noi-

bì nướu bao quanh trên khấp vòng 16 range

2)~ Rang ~ Ham rang -

Rang là những bệ-phận cứng mầu trắng mọc ở cạnh hầm

Mot cái văng gồm cố ba nhân :

~ chân răng nằm sau trong 1ỗ rang,

- vanh rang | lồi ra khỏi cạnh lo rang,

~ 06 răng noi liền chan và vành răng,

Giữa „ng cổ mot xoang gọi là hốc tủy, hốc này thong

qua mot 16 ở đỉnh chân rang Hoe tủy được bao quanh bằng mot

chat cứng màu vàng gọi 1A ngà pang Nga ở vành răng cùng được bao quanh bằng mot tổ~crức trong suốt cứng hơn ngà rang

#

*

-_ 8 ~

gọi 1a men rang Nga ở chan rang duge bao boc bằng mot to- chức đai, mều vàng, đục gọi là chất xương răng

Những cái răng moc ở các hầm tạo nen hai đường cong

hình cung gol là hàm răng

Hầm răng trên có bán kính lớn hơn và nhồ ra đẳng

trước hơn hầm răng đưới

Rang cửa, răng nanh va ring tiên hầm ở hai ham rang

có hướng gan như thẳng đứng - Rang ham hoi nghiéng, nghiéng

về ben dưới và ra ngoài ở hàm trên, nghiêng lên trên vì

vào trong ở hàm dưới

3)- Số rang -

a)- Rang sữa và răng vinh-vien -

So rang thay đoi trong thơi-gian tien-trien

Ổ trẻ em tà, 3 đến 5 tuổi, ta cố 20 răng : 8 răng

+,

eva, 4 „răng nanh và 8 rang tiền hàm, Những răng này rụng

từ 6 đến 11 tuổi và vì the nền được gọi là răng sửa

Sau thời kỳ răng sửa này, cỗ một thời -kỳ mọc răng

vinh-vien gồm thay 20 răng sữa và mọc thêm 12 răng hàm

Thời kỳ mọc xăng sữa và mọc răng vĩnh- viên có thể tượng trưng bằng các công-thức Sau cho một nửa mặt :

Rang sửa ; ring của 2 + răng nanh + + răng tiền hàm D

Rang vinh-vien:răng cưa prrang nanh Trrăng tien ham 2 +

răng hàm 3 b)- Huyét-quan va than-kinh ena nướu răng và rang - Các phat quần phat xuất từ phát- quan rang trên sau

va nhanh rang thuge hat quan audi hốc mắt đối với hàm tren, phat xuat tu phat quan rang dưới đối với hàm đưới

~9-

Những rang thuộc ham tren có các giây than-kinh

rang sau, gitla va trước 1a những nhánh của than-kinh ham tren, rang cua hầm dưới thì có than-kinh rang dưới là

nhanh cna than-kinh ham dudi

B.- MIẾNG -

Miệng được gidt han ve dang trude và hai ben thi

có những hàm nướu răng; a trên thì có vòm mồm cùng; ở

audi thi cổ sản miệng, „ trên san nay thi có lưỡi, Ở ằng

sau, mie ong thong với yết; châu, qua mệt 16 gi 1 lầ eo hong,

eo hong” được bao quanh bởi màng vòm mom ở trên, các chân màng vom mom ở hai bên và chẩn lưỡi ỡ dưới,

1)- Vồm môm cùng -

Vom mom cùng ở đàng, trước và hai bên thì có hàm

nướu rang tren bec quanh noi lien ra sau với màng vòm mom khong gidi- -hạn rõ-rột¿

Vom mom cũng lõm theo hướng ngang và tử) trước ra

Sau; Tren đường giữa yom mom có mot go ndi màu tring kéo dai đến màng vom mom Thuong thuong gò này nổi lên, đoi

khi zo 16m | thanh mgt khe nhos ỗ mút trước của go co mot

cho 164 trai dat từ trước ra sw Bot 1A u mom tương ứng voi lê dưới sua kênh vòm mồm trước, ở mỗi ben | của gò noi, vom mồm cé những mào nằm ng¬ng hoặc chéo v3 số lượng khong nhất định gọi 14 m>o vom mom

và khong đính vào xoang mom, phan con lại của lưỡi gọi 1à chân lưỡi ‹ Chân lưới nhận nhieu huyết quần, thần-kinh và

có nhiều co đính chân lưỡi vào xiơng hình quai, xương hàm

dưới , vom mom va mau tram

Lưỡi là mgt bệ~ phận bằng cơ và noi- -bi Noi-bi lưỡi

bao phủ khấp „phần không đính của lưổi ; nội-bì lưỡi 1A noi

chứa những bộ ph n của vị" ~gide Nhờ các cơ, lưỡi dị động nhiều, nhờ sự đì- -dong nay mà lưỡi dung de nhai, nuốt và nói

1.- Hình dắng ben ngoài : Phan khong dinh của

lưổi có hai mặt, hai cạnh và mọt dau

~ Mặt trên còn gọi là mặt lưng được chia lam hai phan :

một phần 3 ding trude soi là phan mom «

phan kia Ở dang sau gọi 1a phan nau

cho ngăn chỉa hai phần này là một khe hình chữ V mở ra ding trước gọi lề khe củng

- Mat dưới của lưới được bao phủ bằng một lớp noi-

bì nhẵn, mông, trong suốt và lổng, mat nay có 3

+ mot nep nội bì gila gọi VA thang +ượi

ˆ hai nep dọc rong nam, hai ben khe gia

.„ cac hoi quan mang thần kinh đưới lưỡi

„ hai lốm dọc gọi là khe ben

- Cac cạnh của lưỡi, dày ỗ đẳng sau; mong dan ra

đằng trước ‹

- Cơ lưổi : bộ cơ lưỡi gồm có 17 cơ : 8 cơ đổi và

1 cơ lẻ

các cơ đôi là :

cơ cằm lưỡi

cơ dưới lưới

eØ quai lưỡi

cơ trầm lưỡi

cơ vòm lưỡi

cơ hạnh lưỡi

cơ hau lưỡi

cơ ngang lưỡi oơ lệ là cơ lưỡi trên

- Nỗi bì lưỡi được cấu tạo bởi mồ bì lất chong chất

và bởi một lổp bì dày đặc gọi 1à màng gan lưổi, tren mang nay có nhiều sợi cơ dính vào noi- -bi ludi

- Huyết quận và than-kinh :

Phát quản :

Những phất quản của lưỡi phất xuất tờ phat-quan

lưới

„ Lưỡi củng còn nhận, một vai nhánh phất quản von

mom lên, một nhánh của phat quan mặt và từ phát- quản yết hau lên

liếu đen của lưỡi „ chây vào các hồi- quan lưỡi

sau, di theo phat quan lưỡi và „nhất là vào các hoi- -quan ludichinh hoặc hoi- -quan mang than-kinh dưới lưỡi,

Mạch máu trắng : Cac mạ ch máu trắng ở đầu ludi dovio các hạch dưới cầm, Ca 1C mạch mau trắng, của than lưới được chia Lam các mạch ben, đấy và gitta Nhting mach nay đồ „vào các hạch dưới hàm, các hạch cổ trong và nhất 1a vào các hạch trước của day hach

cổ trong trai dài từ cơ hai thần đến cơ vai quai Các mạch thầu của các hạch sau đồ vào một hạch chính

Thân kinh : Các than-kinh động phat xuất từ than-kinh

van lưổi và cũng từ than-kinh thiet hầu đối với

3 đằng trước lên

„Người ta thấy ở phần giữa | khe | nướu lưởi ngay - mit

dudi cua thắng lưỡi có mọt cho lồi kết thúc ở một bền bằng

một ò nhé

1a lo ron, goi là uv audi ludi ở đỉnh môi u cóc một 16 gọi nhờ lỗ này mà ống dưới hàm đổ vào mồm,

ở trên u dưới lưỡi và ở ngoài 16 rổn có lỗ của mot trong những ống tiết của tuyến dưới lưỡi gọi 1a ống Rivi-

nuS«

-B-

3 ben ngoài các u dưới 1ưởi, khe nướu lưỡi có ở mỗi

ben mot chỗ lồi hình xO an chay đài từ trước ra sau và từ ngoài vào trong : đồ là nếp dưới lưỡi, nếp này che phủ tuyến dưới lưỡi ỡ trên mat cua nếp này, ta có thể thấy

ở kính lúp các lỗ của ống tiết tuyển dưới lưỡi,

Ham rang trén Arcade dentaire

Voute palatine

Ludi gà

tiếp thanh quản

giưa ~ Repld glosso-epiglot

tique médian

“ở VAS’ uci nap

Foasette glos- so-épiglottique

Rang ham Molaires

Hãng tiền hàm

` “PnêmoLatres

- Răng nanh Canine

- 1 =

CHÍtPCYRdrA FF

N ẾT EẦU là một ống dan cơ màng ở trước cột sống cổ

` và phía sau md, chạy dọc thang đứng từ miệng, và thanh - quan bất, đầu day so dén cạnh dưới đột sống cổ thứ 6 Yết hậu nổi tiếp, bên dưới với thực~ ~quan Yết hầu,

là mot loai tiên đình mot ben thong thương giữa mả ệng và thực- ~-quản cén ben kia thì thông thương giữa mui và thanh

quan

lL HÌNH-THỂ -

Hình thể của yết hầu giống một cái phu không đều,

mở rộng a phía trên, hơi shình ở phan giữa gần xương quai

và tớp lai ở phía dưới

IIL.-KÍCH THƯỜ- -

Khi yết hầu ngơi nghỉ, chiều đài trung-bÌnh là 15em

Khi co thất, đầu đưới lên cao và chiều đài yết hau

bớt đi độ 3cm

Đường kính ngang của vết nau đo được tuk den 5em

ỡ phan giữa gan mùi ; kem a ngang các ,sửng lổn xương quai

Sau đó đường kính nhỏ dân tử trên xuống dưới và chỉ còn

2cm ở mút dưới

II -HINH DANG BEN NGOAI VA LIEN HE -

Ta phẩn~bi ệt ở yết-hầu I mit sau, hai mat ben va hai

- 15 -

ỡ đàng _trước, yết hầu không có mặt ngoài, bởi vì

mat nay tu tren xuong dưới trùng với mui, mieng va thanh-

quan

A.-~ MAT SAU -

Mat sau hơi bằng, nối tiệp về hai bên với các mat ben tao ven hai góc củn gọi là góc yết hầu Canh cùn của những góc này là giới hạn giữa mit sau va mat bên tương-

ung

Mat „sau yết hầu tương ứng: với khoảng sau yết~ -hâu

ôm giữa yết- châu ở đằng trước màng gan trudc xương sống

ở đằng sau và các vách thẳng ở hai bên

B.~ MAT BEN -

Cae mã © bên nghiêng về đằng trước va xudng dưới từ các góc yŠt- “hau đến tan giới~ ~han trude của các mat ben Gidi- han

vae-

nay tương ưng từ trên xuống dưới với :

cạnh sau cua cánh trong mau canh, giay canh wham,

dau sau của đường ham quai, mat ben của chẩn lưỡi

sing 1én của xương quai;

giây mQc quai bên cạnh sau các mảnh bên của sụn moc phan ben cua sun nh&n

` về phương-di en 1iên-hệ của các mat ben, ching ta can phan~biet các mgt bên của yết~ ~hầu hai phần :

vơi cạnh

một, ở trên thuộc đầu,

mot ở đưới thuộc cố

Hai phan cách nhau bằng mọt mat phẳng ngang nằm sát,

dưới xương hàm dưới

- 16 -

ở phía trên mat phẳng ` này, cấc mặt bên của _vốt- hầu

cố liên hệ, với các bỌ-phận „ nằm trong khoảng hầm hau ; đó

là phat quan và hoi quan cổ trong, cơ 1ưới bầu, than- kinh

bat dinh, than- kinh song, thần kinh vận lưỡi ve giao~ cấm, than-kinh ở đẳng sau, tuyên ben tal, phat quan va hoi- quan

cỗ ngoài ở đằng trước «

ở phía dưới hàm, các met ben cua yết hầu có 1iên-hệ

với „bố huyết „quần thin-kinh cổ, thân tuyển móc và các cuống huyệt quan của tuyến nay

Œ.~ DAU TREN -

Đầu trên của yết hầu, đính chet vào đấy SO, Đường

dính này cổ mot phan rita va hai phan ben

1)- Phan giữa hình cong lõm ở đề ng prude, „chạy tò gai

doi nay đến gai dơi kia và đi qua gò yết hầu ở giữa và hai ben thi qua ngay trước lỗ các phat guan cổ

2)- Cac phan ben cua „ đường dính nghi ng về trước và vào trong trai doc theo rảnh vòi của đấy so tu gai doi đến mút trên cảnh trong của các mâu cánh,

D.- ĐẦU DƯƠI -

Đầu đưới của yết- -hầu tượng ứng với cạnh dưới sụn nhấn ở đằng trước, cạn đưới đot sống cỗ thử sấu ở đằng

sau Đầu đưới yết hầu nầm cách hầm răng dưới 15em

IV - HINH DANG BEN TRONG -

Ngươi ta chia xoang yết hau lạm ba phần :

- mot phan tren hoặc phan mui _twong-ting với mui,

- phan giữa hoặc phần mi ệng nối lien với miệng ; va

- phan audi hay phan thanh-quan

Phần mùi hơi cách phần miéng bang mot vách cơ màng

goi la mang vom mom

TY AB RA A em cứ

~ 17 -

&a- TẦNG MŨI hay TẦNG HAU_MOZ con goi 18 HANG MOI -

Phần nay có sấu mat thanh :

1)~ Thằnh trước :

Thành này trùng với các lô mũi sau

2)- Thanh tren va sau +

Thanh tren nghiêng ve ben dưới và ra đằng sau thành sau thì hơi thẳng đứng‹ Hai thành này noi tiếp nhau tạo nền một đường cong 1om ve đằng trước, Lom nhiều hay Ít tòy từng người „ Hai thành này tương ứng với mầu day xương ốt và giây át-ốt trước ‹ Thành trên có một nấm túi huyết trắng đơn tạo nền hạnh nhân hau

Hanh nhân hầu dai 3cm, có the dim xuống sau chiếm

hết ghiều cao của thành Sau hang mui Lat của hanh-nhan

hau rin reo có nhiều nếp tua không đều giãng qua cách nhau bằng những khe ;

Một khe ở chính giứa chạy từ trước ra sau, còn những

khe kia nằm hat bên nghiêng ra đằng sau và vào trong Khe

giản, rõ nhấ ts & dau dưới của khe thường co mot Lom sau coi

là hồ gia + a day hổ, đồi khi có một nhánh, hình ống gọi là

blu hau Blu hau phan biệt với hố cña vì ở thai nhỉ 2 “thắng

mit sau cua biu dính liền vào đoạn hầu của giầy thanh ẩm

8 ding sav 16 vòi - và nếp vòi haus tren thanh ben yet

hau va ngay cạnh - sau 16 vòi có mgt 1om sau nhân hoặc dgn sống gọi là ho cùng haus HO nay có hai phần : mot ở đằng Sau tạo

THU VIÊN KHOA HỌC TONG HOP |

tVHC «2755

- 18 -

bởi thành sau của „hang mud phần kie ở trước tạo bởi thành

lôi sau - trong của vòi « Hồ cùng hầu kếo lên den tan phia tren 1o voi, ở đây hỗ cùng hầu 1ại có tên là hỗ trên voi

Hồ này nổi tiếp ve audi với khe ở góc bền tương ứng với

yet hau

4)- Thanh audi -

Khong day đủ và di~động, thành này được tượng trưng bằng mang yom mom

a)- tồng yom mồm 2 Đó đà một vách co mang di- động,

là phan noi dai cua, vom mon ve audi và ra đầng SU» tàng vòm mom ngăn chia bang mùi và tầng miệng của yết pau.MAng vòm - mor cỗ hình tử giác đài trung- -binh kem và day lem,

ehicu rong ở mat wieng do được 5cm Mầng vòm môm có 2 mat

và bốn cạnh :

- Jae truée-dudi thi lom và nhẫn, met này có một

nếp loi ở “chính ziữa kếo đài tỳ trước ra đến sau, nếo này

1A phan noi tiép của gò noi

- Mặt sau- -trên nổi tiếp với san mui Mat nay | lồi,

không đều nhau vÌ có tôổ-chức huyết- trếng g noi- -bì và có

một nến đài ở chính gia chay đài từ trước ra sau tạo nen

bởi cae eo vom voi

~ Ganh trược trùng canh sau cud vom mom

- Các cạnh bên liên với phan đướt mau canh và với

móc canh trong của mau nays Các cạnh này trùng với cToc thành

bên của yết hầu «

- Canh sau có : ở chính ciữa 1ã mot phan ndi „dài

hình trụ chớp dài từ 10 đến 15 m/m gọi 1à lưới ga, ở môi

mot ben cóc hai nếp hình cong; mệt trước và mot sau gọi 1ầ

cung vòm mom

Các cung vòm mồm hợp lại tạo nen cuống hong

-19-

b}~ Ouống họng : đó là một cho 16m nằm giữa :

` - Ở đầng trước thÌ có cung vòm lưỡi và cạnh bền

phan thuọc hầu của lưỡi ‹

- cỡ ding sau thi có cung vòm hầu ở trên và nếp

noi- -bi hau nếp a cưới, nếp này trai nghieng lên trên và

ra đẳng sau tu canh bên nếp thanh-quan đến thành bên yết

hau

- Ở trên thi có màng yom mom

_ Ở dưới thì có nếp lưỡi-nấo ben

- Ở ngoài thì có lốp tổ-bào dưới nội-bÌ gọi 1À mồng

Lớp ngoài cùng của hanh- nhan côm mot to- chức khá

đặc, dai bạo thành bao hạnh nhân,

B.- TẦNG MIỆNG -

Tang mieng của yết hau duge gidi- han ở trên thì có mang vòm mom, ơ dưới thì bởi mgt mgt phẳng ngang đi qua than xương quai Tang migng yet- ~hầu thông ra ding trước

với miệng qua eo ,hông‹ ở eng, sau, tang mi eng tương ứng với cung trước của đột sống cỗ 1, than các đốt song cổ TI

và Itt Mat sau của tầng mieng có nhiều túi huyết trắng don nang cao len

8 phan các thành ben thi cd các cung vòm mồm và các hạnh-nhân cái ỡ phía Sau các cung vòm hầu, các „ thành ben chỉ rút nhỏ lại thành 2 khe nằm ở các góc ben của yết hau.

~ 20 ~

ỡ đằng trước _ bằng mi eng của yết thầu thông vào mi ệng

và tương ứng với phan hau cua mit lưỡi trên

Gee TANG THANH-QUAN -

Tang nay tương ứng với thanh-quần ở ding trước, từ trên xuống dưới có : nắp day thanh- -quần, 1ổ thanh- quần trên và_ sau cung la mot nếp 164 tao bởi các sụn thấp và sụn

nhân cùng các cơ che sun

Ở hai bên thanh- -quan thi có, hai | lom đứng gọi là máng hình 16, ở đằng Sau, tang thanh~ ~quản của yét- -hau tương ứng

với cíc đốt sống cổ thủ ,, 5 và Ố

- UẤU TẠO ,ỦA YẾT HẦU -

Chúng ta phan- -biệt cấu tạo cua yotehau va cau tạo

của mang vom mồm ‡

Ase DẤU TẠO GA YẾT HẦU -

Thành yất hầu gồm có lốp đi tÙ trong ra ngoài : nội bì

“màng gân hau trong

~tang cơ, và -màng gan quanh bầu

Người ta 1uon luổn tìm thấy 8 thanh yết hầu một

tuyến nhỏ, Tuyen nay, nan trong t6-chilc mang gan, day, nổi lien thugn -bi yet hau vao than xương bướm, nằm, Sau Xương

lá mía và ở trước hạnh~ nhan-hau « Tuyển hạ não hầu tượng- trưng cho mit dưới của cuống - nối liên tiền lập lá trước của

tuyến hạ~não vào thượng-bì hầu

-21-

2)~ Mang gan hau trong : Đó là một lốp tể-bào hay tés bao gan audi ngi-bi nằm giữa ngi- -bi vA lớp ce làng: gan hau trong chỉ có Ở thành sau và các thành bến của yet~ -hau, có hình dáng như một, cai ,mếng mg „ra ding trước ‹ hàng bằng cần

và đai ở trên, mong và bằng tế bào ỗ phần dưới Màng gan hau trong | noi tiếp về dưới với tầng tế bào của thyc- quản, Ở trên cao màng gan đính vào đấy SQ-

a gidi-hgn trước các thành bên cửa yết hau và nhờ

lớp tế~bào „sau nằm ngay „ dưới ngi-bi, mang gan nau trong noi tiếp với tổ- chức đưới ngi- -bi cua các miền kế cạn như rmui, mang vom mồm, thanh- quan, nhờ lốp màng gan tấ- bào nằm kề

lớp cơ; màng gan yet hau đính lien từ trên xuống dưới với : cạnh sau cánh trong mau cánh, giầy cảnh hàm, mút sau đường

hàm quai, giay mộc quai ben, canh sau cánh trong mau cánh,

giãy cánh hàm, mứt, sau đường han quai, giầy mọc quai bên, cạnh sau sụn moc va mat sau sun nhãn

8 ngang 1udi, giưa đường hàm quai và xương quai, màng gan hau trong trùng voi noan xác | noi- -bì cạnh ben của lưỡi,

và xuống, thấp nữa thì chìm vào to- chức tế-bào nằm ngay dưới nội-bÌ của khe nướu lưỡi

3)~Ắ 0d : G0ác cơ của vất hầu được chia lầm hai nhóm : a)- Co bop : đó là các cơ bằng và mong, uốn cong

thể nào cho khi hai cơ đối điện noi lien nhau tao nen mot

cấi máng cong về đằng trước, nằm cách noi- -bì bằng lốp dưới

ngi-bi hay mang gan hầu trong Các cơ bốp gồm cố : cơ bóp trên, giữa và dưới

Các, cơ bóp này kết hợp vào | nhau: cơ bop audi phu

lên mot phan cơ giữa va co nay phủ lên mot phan cơ trên

Ngoài các cở bếp tren, người ta còn nói đến một cơ

không nhất định : đó là cg hanh ludi, ete sợi của cơ này, nằm ben trong, cơ bóp tren, trai tờ mặt ngoài bao hạnh nhân đến cạnh ben của lưỡi,

~ 22 -

Gác cd bóp có cong-dung 1à co thất các đường kính

trước sau và nằm ngang của yết- ~hầu «

bì Co nang : các eo nang gom cổ ậ ở moi mot bến ;

đó là cơ vòi-hau, cơ tram-hau va cd dé-hau

k)< Mang gan quanh hầu ~ Mang gan „ quanh hầu là 14 phủ ngoài của các cơ bop 3 1a mot mang gan khá dai Ve phía trên cơ bóp trên, màng này nối liền với màng gần hầu trong

và khi trùng với màng này thì dính vào day SQ

Mang gan quanh | hau được ,giốt hạn ở môi bên bởi mọt

cạnh t trước chạy dài tù trên xuống dưới : đó là đường dính

cua các cơ bóp Màng ¿ gan „ quanh hầu nhỏi ra @ing trước mot giây tế bào đi theo cơ hầu-lưỡi để đến lưỡi

ở về môi bến v` dọc theo góc bên của yết- ~hâu cố, một nhồi sau và một nhoi ben phat xuất từ màng san quanh nau

Nhỏi sau „sọi là vách thẳng đi từ trước ra sau và nối liên với màn ý ga ẩn trước song dọc theo các mau ngang của các

đốt sống cỗ

Nhoi ben con gọi lầ cánh yết- “hau trad tw yết hầu

đến bao cơ trâm-hầu và hoàn thành vách trấm ở phía trong

Màng gan quanh „ hầu còn tạo nên hai lấ phủ của các

eg vom mom, va noi tiep ve ben audi với bao ngỉ- -tạng«

B.- cAu Tao cha MANG VOM NOM -

Màng vồm môm được tạo bởi mọt lá gần, các cơ và

ngi-bi

1)- 1 an hay mang gan miệng - Vang gan miệng n noi

tiếp vòm mom va chiem phan nưa mảng, vòm, mom de tạo nen bo

xuong của màng vom mom Mang gan miệng ở đằng trước thì

~ 23 -

dính vào cạnh =nu vòm mồm, ở hai bên thÌ đính với cạnh

dưới và móc trong mau cánh, 3 đằng sau thì màng này biển lan vào màng vom mom

Mang gan „miệng có liên-hệ ở hal mat và các cở của

mang von mor, vA lei, mang gan được cau te °O bằng các sơi gân của các cơ căng vòm mom

2)- Gặc co : Mod mot ben ming yom gom có a co : CƠ Cũng

Co nang thi nang mang vom mồm lên

Si vòi hầu có công dụng thất bón 20 _hầu mũi, hạ thấp màng yom mom và nang cao yết hầu cùng thanh quản

- Co lưổi ga thi co thất lưỡi gà

- Gơ vòi lưỡi lại thất bóp eo hồng, nang cao lưỡi

và hạ thap mane vom mom

3)- Nội -bì : Nội- bì phủ lên các mặt trên và dưới của màng vom mo mom và phủ quanh cạnh trong cua mang nav

Vi - HUYET quan VA THAN KINH CUA YẾT HẦU VÀ MANG VOM

A+ PHAT QUAN -

- Phat quan yet hau lên phát xuất từ phát- quan cổ

ngoài cho các nhĩành đi vào các thành-bền và thành sau phần

tren yet hau-

- Phét quan vòm mồm lên phat | xuất từ phát quan mit

cho vào vùng, hanh-nhan mot nhánh nhất định gol, 1a phát- quản hanh-nhan, sau đố “phát- quan biển mat a phan ngoai mang vom mom va thanh ben yét-hau

- 2h -

- Phát quản vòm mồm xuong phat xuất từ phát quan

hầm và đi vào màng vòm mom qua ong vom sau

~ Phat quan sống - lưới cho các nhánh vào cung vòm

Các hoi quan tạo nến hai mạng : một đưới nội bỉ

và mạng kia quanh yet- “hau

Gác - hồi „quản thuộc Mane | dudi noi bì của mgt lung

mang vom mom đồ vào các hồi- -quản của mũi rồi đi vào các mạng cánh

Cac, hồi~ -quản thuộc meng | dudi noi bÌ của mat dưới

mang vom mom dO vào các hoi quan cua chan lưỡi

` Mang dưới noi bì của các thành bền và sau của yết hầu đỗ vào mạng quanh yết hầu

„Hạng quanh yết hau 1a ,một mang noi - -quận cổ „ác

lưới rộng; máu kì mạng này chay vào các hồi quản cô trong G.~ MẠCH MẤU TRĂNG -

Các mạch máu trắng nhất xuất từ hai mạng : một nội

bì và mạng kia thuộc tang cơ

Mot vai ống dân máu trắng đ tử các mạng ở tầng, mai

yết hấu và mặt trên màng vom | mom đồ vào các hạch sau hau

Các ống khác dân máu trắng đỗ vào các hạch của day hach

cỗ trong