Hưỡng dẫn thực hành hồi sinh trong sản khoa

HỒI SINH TRONG SẢN KHOA GÁC CÁCH DÙNG ĐỂ 0H0 THUỐC „rong chứng trụy tuần hoàn hay kích xúc ta phải cho thuốc theo một đường nào a6 để người bệnh nhận được nhanh nhất, Nếu chứng truy tuầ

ca

VIÊN A ! - HC SAIGGN Y-KHOA ĐẠI-HỌC ĐƯỜNG

TIẾN -SĨ Y-KHOA QUỐC -GIA

de

HUỲNH - HUỆ - ĐÌNH

Sinh ngày 3 tháng 6 nam 194! toi Định-Tường

THƯ VIÊN KHOA HOG TONG HOP

|LVHG 2716

KÍNH ĐỀ THẦY, GIÁO-SƯ CHU-KHAO LUAN- AN

KÍNH DÂNG THẦY, GIÁO-SƯ HƯỚNG-DẪN VÀ BẢO-TRỢ LUẬN -ẤN

Ông, Bà 64ấo-áư DANG-TRAN -HOANG

- Gido-eu Uj-nhiệm Sản-phụ-khoa

tat Y-khoa Bat-hoe Saigon

* Người mà tầà(-nàng, đúc -độ va

Long tan-tuy Ld gudng sáng

cho hang mon dé

* Người dã không nệ khó nhọc

va mat thi gid, thong vice dau để, dịu đất và khu yển- khá&h chứng #64 trén con

đường học hồi

* That tà một vánh-hanh tổn-co

cho ching-264 khé dude Gido-

su hudng-ddn va bdo-tag tuận-

dn nay

vor TAT CA LONG NGUONG-MO VA TRI-AN SAU-XA cUA CHUNG TOI

KỈNH ĐỆ QUÝ THẦY

G4áo~aư PHAM-BTỂU -TÂM

- Gido-su Y-khoa Thae-at

- Nguyén Khoa-Trudng Y-khoa Dai-hoe-dwong Satgor

Gido-sw NGUYEN-HUU

- Gtdo-su Y-khoa Thae~st

- Nguyén Gidm-dée Co-thé koe-vién,

y-khoa Dai-hoe Saigon

Gikho-su DANG-VAN-CHTEU

- Gido-su Y-khoa Thac~st

- Khoa-Trưởng Dai-họa Y-khoa Saigon

VOI LONG K{NH-TRONG CHAN -THANH

VA BIẾT ỚN SÂU-XA CUA CHUNG 161

KÍNH TẶNG HƯƠNG HỒN CỐ GIÁO-SƯ

KINH TANG QUI THAY

Gs NGUYEN VAN AT

6á ĐÀO HỮU ANH

Gs NGUYEN HUY CAN

Gs PHAM GTA CAN

6s NGuvéN ĐÌNH CAT

Gs LE XUAN CHẤT

6s HO TRUNG DUNG

os vd qut ĐÀI

Gs NGUYEN VAN HONG

PHAN ĐÌNH TUÂN PHẠM BIỂU TÂM BÙI Duy TAM

VŨ THỊ THOA NGUYEN VAN UT

TRAN LỮ V

TRAN UY

LONG TON K{NH VÀ BIẾT ON CUA TỎI

KINH TANG

Quf 1 61Á0-Sữ

và

TOAN-THE QUT-VI TRONG BAN GIANG-HUAN TRUONG DAI-HOC Y-KHOA SAIGON

K{NH TANG

QuÝ 0{ 61Á0-Su

CAC DAI-HOC NGOAT-QUOC THUỘC CHƯỞNG-TRÌNH CỘNG-TÁC GIÁO

HUAN VOI TRUGNG DAI-HOC Y-KHOA SAIGON

vO LONG KENH-MEN VA TRI-AN CUA CHUNG TOI

KÍNH TẶNG

Ông,Bà Txung-Tá NGUYEN VAN TA Thidt-Doan-Trudng Thiét-Dodn 11 Ky~Binh

Ong, Ba Trung-Td TRUNG-DOAN-TRUGNG

Trung-Dodn 2 - Su Poan 3 BG Binh

Ang, Ba Thiéu-Td NGUYEN-VAN -NGUYEN

Wha Động-Viên - Bộ 0uZ2e-Phòng

Ong, Ba Thidu-Tad DOAN-OUC-HOT

Tham=muu phd Chtién-Tranh Chinh-Tri Su-Dodn 3

Truéng Phong Tam-Ly-cht@n - Su-Doan 3 Cde ST QUAN THIET DOAN 11 KY BINH

DA hudng dẩn vả gitp do toi rat

nh¿ều #xong những bước đầu tién

KINH TANG

y-s£ Dai-lly HOANG-HduU-NHUAN

- Tiéu-Doan-Trudng

Tiésu-Dodn 3 Quan-Y

vol TAT cA LONG KINH MEN

Uà CÁC BẠN V-SĨ, ĐƯỢC-SĨ, NHA-SĨ

thuge T4ểuU-Đokw 3 Quân-V

nỂ GHI LẠI NHỮNG KỶ-NIỆM ĐẦU TIÊN KHI TỔI ĐẾN VÙNG HOA-TUYỂN NÀY

KINH DANG

BA, WMA

* Người ad hy-sinh sudt cude đời minh cho son

* Nguờá tực nào cứng tơ tang, khuyéch-

khich và dau-dể con thong Cính thưởng

yeu triu mon

* Mauờ¿, với tòng nhan-di va đức -dÐ

hiền-hậu tà tấm qướng sdng cho con nod theo

* Ngườới để tuôn Ludn mong cho ngàu thành đạt và ?o nghỆ đến tưởng-Ù&+ cua con sau nay

VỔI LÒNG KÝNH YÊU SÂU XA NHẤT,

vA NGUYEN SE HOAN-THANH MOI UOC MUON CUA BA,MA

KÝNH TẶNG CÁC ANH

HUỲNH -HUỆ -TƯỜNG HUỲNH ~-HUỆ -ĐữC HUỲNH -HUỆ-~CANG HUYNH -HUE - LONG

pk hudng-din, day-dé va nang-

dé ede om vod tHt cd kinh- nghiệm thôn tường đờ¿

pK mong moi em som thanh-cdng

trong vite hoe va dem Lad

niam hinh-dién cho Gia-dinh

oX khuyen bdo em nếp giúp để

và #hương yêu những bể bất

hạnh hôn mệnh

VỚI TĨNH THƯỜNG YÊU RUỘT THỊT ĐẬM BÀ NHẤT

KỈNH TẶNG CÁC CHỊ

HUỲNH~THỊ -TẤN HUYNH -CHTEU-HUAN HUYNH -THT -LE

ĐÃ tuôn tuôn to tửng, chăm nom vd bhuyến-khách em

trong vite học với tỉnh

EM NGUYEN MAI MAI GHI NHỚ CONG ON

VỚI MỘT LÒNG KÝNH MEN VO BIEN

TRIU MBN TRAO TANG CAC CHAU

TRAN-THO-cHT TRAN -NGUYET ~ANH HUYNH -TU-PHUONG HUỲNH -QuốC~PHÚC HUỲNH -CHÍ -CHƯỜNG HUỲNH -CHÍ -DŨNG HUỲNH -TÚ-LTNH

VỚI LONG THUONG YÊU DAM ĐÀ NHẤT

THÀNH KÍNH TRAO VỀ BẠN QUÁ CỔ

CÁO THỊ THUẬN

Ma cude déi vd tudng Lai vila

mởớ¿ vướn tên &au những ngay

vất vẽ, bạn đã sớm tia bo cuộc doi ddy bon chen nay

Với tất sã tông bếnh mễn và

thiidng tiée

‘he

VOT NHUNG AI ĐAU KHỔ

ƯỚC MONG TOI SE LA NIBM AN-ỦI

MỤC LỤC

LOT NOT DAU

HO1-SINH TRONG SAN-KHOA

HON-ME XAY RA NOT NGUOT DUNG-PHU

su HOT-SINH CỦA TRỄ SƠ SINH LÚC SANH

BẰNG DANH-TỪ ĐỐI-CHIẾU UIỆT-PHẤP

BẰNG ĐAHH-TÌY ĐỐT-CHIẾU PHAP-VIẾT

TAI-LIEU THAM-KHAO

Taang

48

76 11ô

134 159

LỜI NÓI DẦU

Trong nhiing nam gan day, vate gaing day cóc môn học bừng Xuống Ì¿ệ@#~.gữ đã được Xhực kuện him hét & tuường Dou hoc Y-khoa (Aink vi thé nên vấn đề phuên dich các sách Yhoc

XÈ ngoợk ngữ 402 Vabtengit tad nén ớt cần tad và cấp bách

Tor nam 1942, Gedo ou Hoting-Xuan—Han da day mạnh, cao

hoc" Phin ding cic sank veen khu còn ở bậc Tung học đều theo

câm 4kấu một phần nào thé Bhan Hon nữu các sách U Rhoa va et bing Vaét-ngit dat qué it or mac dầu có một số + học quà đã

đồng góp vào công cuộc dict ach y khoo nhut :

- Dank #2 (o-thé-hoe cha Gado su Nowy én Hit

badu nầu đã làm tad ngqe Rhông 4£ cho sanh vain có

ctin ban ngogs ngit kém

Boe AhE nén bat dtu 4 nan 1962, đề khuyến RhJL ch công

dẫn dick thuôt những aãcÀ giáo khoa ụ học có guỗ Ang hd Lam giàu thén cho nbn văn mánÀ nước nhà

(fuing 464 nat +ấu đàm vanh dự được Gato ot Dang Taền

Hodng và Bac 21 Ñguyễn tha Nea nhận hướng dẫn và bao - tay dutn én dych thudt ndy.

- Dang danh 4ờ gực Ú chanh

2š nhận được lờ chỉ guáo cha Hoa ddng Gaim khéo „hy v4

Gato a2 Kink mong Quy ve tha thi cho nhiing Lox Lam néu

được hoàn hảo hon

Sau cùng, chiing 464 xtn thank kink tar an Gade

at Bang Tatn Hoàng và ñác 4+ Nguyen tha Nha da do đầu,

hướng dẫn và hhuyén khich chúng 4ô+ trong vege hodn think luận an nay

HOI SINH TRONG SAN KHOA

HỒI SINH TRONG SẢN KHOA

GÁC CÁCH DÙNG ĐỂ 0H0 THUỐC

„rong chứng trụy tuần hoàn hay kích xúc ta phải cho thuốc theo một đường nào a6 để người bệnh nhận được nhanh nhất, Nếu chứng truy tuần-hoàn ngoai-bién khong nang lắm thì cách chích thịt và nhất là chích tĩnh-mạch

đủ rồi, Nhưng thương thường cách này không hiệu-quả,

người ta phải dùng đến những phương tiện quan trọng hơn

để tiêm nhỏ „giọt vào các mạch máu lớn của bệnh nhần hầu

đưa nhanh đến tim và các trung tâm điều khiển tim mạch

1.~ GÁGH GHÍGH THỊT

a) Dung-cu va ky-thuat

- Kim đã khử trùng dài tl ,0- 50mm, khẩu kính :

7~ 9/10mm

- Sau khi khử trùng tại chỗ, ta chích vào phần 2

trên và ở phía ngoài của mong hay vào phần trước và ở

phía ngoài cua dui

Chích sầu vào bắp thịt một cách nhanh nhiều hay

b) Gác ngấu-chứng

- 0hÍch vào mạch máu : ít quan trọng

- Cham dây thần-kinh đặc-biệt là thần-kinh toa:

hợp-chứng đau

————————- y

- Nhọt thứ phát .:Ư VIỆN QUỐC GIÁ

c) Biéu-thi

Tất cả những thuốc hồi sinh về tim mạch loại

nhẹ

- CACH CHiCH TINH-MACH

A.- GHÍGCH TĨNH-MAGH ĐƠIU GIẢN

2) Dụng-cu và ky-thuat

~ Kim đồi 25-3Umm, khẩu kính 8- 10/10mm, mép dai

- Sau khi dat giay that tinh-mach và đã khử trùng ba chích vào những tĨnh-mạch nồng

- Những tinh-mach nông ở lưng bàn tay đặc-biệt

14 tinh-mach đều của ngón cái

Ở chị dưới

- Những tinh-mach @ lung ban chan

- Tĩnh-mach đùi : dung phuong phap Seldinger a

ngay tinh-mach đùi tiếp cận với vùng tam giác Scarpa (cho

một ong thong đi qua giữa ống chích hút)

b) Ngẫu-chứng

- Tính dễ vỡ của thành tĩnh-mạch : bướu huyết và

không thể chích được

- Nhiễm trùng tại chỗ do lỗi ở cách khử trùng

Cách nầy không cho phép ta chích nhanh và lâu

được ; cho nên đề được hoàn toàt người ta dat ống thông xuyên đa tại chỗ

Hình 13.- Dung ou dé” tiem grt Hinh 12.- Dung eu dé’ wé tanh mach Bef a „(tử trên mudhg dust) : ae

Test va ở giữa cát mổa tuhh-mach guáp đặt _- Ông thông dùng eho tinh mach ở nếp dng thing dé ddng - Ong thing dang ehc tinh mash nding khuyu tay

sở khẩu kinh nhớ

= dng thông đừng cho động mạch

Hình 16.- Dung eu day tu dung để” tiêm giữ

tinh mach ducer tưởng quat anh,

Hình 14,= Xế £tñhmạah Id trong o* ed’ ehdn

a)- Tudng vaeh da

b)= téeh vrdng tinmh-mash

e)- dit ddy eht’ vd mov tink mach

d)- đặt ống thang.

-3-

ĐẠT ỐNG THÔNG XUYÊN DẠ ĐỂ Lôi TẠI CHỖ *

a) Dụng-cụ và kỹ-thuật

~ Hoặc ống chích hút bằng kim loại với ống thông

kim dài từ 30-kOmm, đường kính tỳ 12- 15/10mm, mép dài

- Hoặc dung cụ đặc biệt bằng nhựa để được lâu có một ống thông đặt tại cho (loại kim bằng nhựa trào tĩnh

mạch" hoy "vào ông thong") (hinh 13) Kim chích vào tĩnh

mạch có một ống thông bằng nhựa đài tOmm, đường kính

3/1Omm tan cling bằng một ,phần sẽ Ở phía ngoài tĩnh~ mạch

và cũng ding để git nd cd định vào thành đa, Phía trong ống thông 1ã một cay kim gồm một ,trục kim và kim thông vơi phần phông, ở phía ngoài dễ uốn mà nơi đây máu tĩnh mạch có thể chây ra và ta kiểm, soat được sự chích vào tinh-mach bằng thị giác, tất cả dude đặt vào trong mou túi bằng nhựa đã khử trùng

Thường thường người ta dùng loại số 1 cho đần bà

và Ít dùng loại số 2 Cách này rất ,hợp trong việc truyền mau nhung không được de tai cho qua 48 gid ,Đồi với việc truyền lẫu ngày, người ta thích đùng những ống thông tĩnh

mạch hơn (loại Intracath, Normacath v.v we)

b) Ngau_ chime

_Trên nguyên tác, kỹ thuật này giúp ta uránh

những ngau chứng do việc tiêm truyền lâu ngày với một dụng

- ~

b) Thực-hiện vô trùng thật kỹ :

~ Tay của nhà giải-phẫu được rửa và mang bao tay

- Khử-trùng da tại chỗ bằng alcool iodée, bằng

morféne hay catavlon

- Dùng một khăn võ trùng xe ở giữa,

e) Chích thuốc vê tại chỗ ở đã về mô tố-bào dưới đa

bằng Novocaine hay 8curosaine lý

Có thể xê tĩnh-mach ở chỉ cvên : tĩnh-mach Ỗ

khuyu tay, tinh-mach tru va tinh-mach quay

Nhung thương người ta xe tinh- mach ở chị dưới

tinh-mach 16 trong ở cổ chân hay cung của tinh-mach lộ & vung tam giác Scarpa

XẾ TĨNH-MAGH LỘ TRÔNG

a) Ở mất cá trong (hình 1h}

- Buộc dây thất mạch ở giữa bắp chuối (mollet) Khử trùng

Chích thuốc tê tại chỗ

- Rạch da theo một Cường ngang dầi 2~3cm ở cách phía trước mắt cá trong một bì ngang ngón tạ Ys gidp to tin thay tinh-mach & mo té-bdo dudi da va nang nó lên bằng một ống

đồ có rãnh,

- cot tinh-mach bang day rust trim s6 0 ở phía dưới

đường - rạch da vA tinh- mach có thể được kếo lên bằng sơi

dây nầy ; ta đặt dưới tinh-mach mot chi ruot trờu không cột ở phía trên đường rạch da

- MO thành tĩnh-mạch về phân nửa phía trước.

- 5 =

- Cho mot Ống thông bằng polythéne vào (khẩu kính 10-12mm) cột chặt tĨnh-mach vào ống thông nầy

- May da lại bằng hai ^Éi móa ha“e với mệt nội

đây không tan và đê thuốc tru sinh tai cho,

) Ở vùng tam giác 3carpa (quai tìna~mach 16)

—em thỉnh 15)

~ Khử trùng

~ Chích thuốc tê tại chỗ

- Rach da dai tu ổ~10cm song song với phin nữa

trong và Ở audi tv 4-5em của cung đùi

~ Tim tinh-mach ở đường rạch này

Ngẫu-chứng

- Khó tim tinh-mach trong trường-hợp truy tuần hoàn và nhất là khố tìm quai tinh-mach 19 trong ở người đần bà mip

~ Thuyên tắc tĩnh-mạch mặc dầu đã dùng khắng đồng

tổ

~ Nhiễm trùng nhất là Ở vùng tam giác scarpa

thường bi lam do do nước tiêu hay mo hoi Sự nguy hiér của chứng bại huyệt thứ phat có thể rất năng, vậy theo

nguyên tắc ta rút ống thong ra ngay trong trường hợp 26

su nhiém tring tal chỗ xây ra

iều lợi

Cách truyền khí nhanh nhot 18 9 auai tinh-mach

lo co the cho ta mot 1ưu lượng cuan-trong

I.~ TIÊM TRUYỀN ỞTÍNH-MẠCH DƯỚI XƯƠNG QUAI XANH

Dùng trong lúc hồi sức khẩn cấp cũng nhv hồi súc kếo dài, Cách nay do Aubaniac đặt ra bằng cách đưa một dung dich vào những bệnh nhan ma tinh-mach khong the tim thấy, được hay tinh- mach bi nganh tắc do những lần tiềm

-7~

- Một cây kim 2/10 được gắn vào vòi hut

~ Bệnh nhân nằm ngửa, tay để xuôi theo hai bên hồng, đầu nằm ngang (tête à plat)

- Khở trùng véi alcool iodé, khăn có 1ỗ, bao

tay (hình 17)

2

- Chich vio ving tam-gidc gidi-han boi

, Phía trên, 1/3 trong của xương quai xanh

Phía dưới, đầu trước của xương sườn thứ nhất Phia “ngoài, nhà giải~phẫu dung ngón tay tro

an sau vào xương quai xanh rồi đi theo mặt audi của nó cho đến một nơi gỗ lên do mặt phẳng cán xương Úc và dừng lại đúng ngay g phia ngoai cục u của xương sườn thứ nhất ; ben mặt hay bên trái cũng được, nhưng chích

ở bên phải thì để đằng hơn

- Kim nghiêng một góc 45° trong moi mat phẳng và giao chéo với bờ dưới xương quai xanh tạo thành hình chữ thập nằm đài ra Thật ra nen dat kim gan song song với đường ngang nhưng không quá 30° đối với mắt phẳng dọc

(tránh vồm phé-mac ) ;

- Ngay khi đã đi qua bình điện đề kháng của những thớ sợi, ta rút trục kim ra và lấp ống chích vào, vòi hút được mở ra

- Ta bạo ngay một khoảng trồng không, trong ống chích ; khi kim dam qua tinh-mach, mau sé chay | vào ống chích, Cho cọng kim 1oại vào ống kim chích khoảng 18cm lầm thể nào cho phần nhỏ vào trước

- Hướng, mép nhọn của ong chich hut xuống dưới đoạn nâng ống chích hút lên sần mặt _ phẳng ngang Cách nầy giúp ta không lầm tốn thương phần trong tinh-mach khi ta

cho cong hướng dan bằng kim loại vào

-~@-

- Rút ống chích hút ra, đặt ống polythene doc

theo cong hướng dẫn bằng kim loại cho đến ngoài đa

- Dé cho ống polythéne đi vào ta quay nó chung

quanh trục kim loai lần lượt qua : đa, dãi gần sườn quai

xanh cuối cùng vào thành tinh-mach Ống polythen được

đặt tại chỗ trong khi no vượt qua mặt đa có ba bề ngang

ba ngon tay

- Rut cong hướng dẫn bằng kim loại ra vừa kẹp ống polythéne để tránh khong khi vao lúc ta dua cây kim

vô vòi đóng kin

- Giữ cố định hệ thống này vào da bằng băng keo

- VÌ sự giấm Sp suất hơi thấp (négative)

(2-3cm H20) trong dong mach cánh tay đầu lúc hút vào, ba

phả i thực~hiện một ống thông phụ bằng cách treo dưới

thành giường, một ống truyền ¡ như vậy ta sẽ tránh được hút không khí vào tinh-mach khi bình duns-dich đã hết

Tại -nan- ngẫu~chứng

- Chich vio vom phé-mac hay tung cách

- Thuyên tắc khí do kỹ-thuật kém

~ Đông đặc trong ống thông : dùng chất kháng

đồng tổ hay cho trục ống chích trở qua lại

~ Ống thông bi be hay bi hút vào trong tĩnh mạch

Vậy phải cột Ong thông thật chặt

Biểu thị

Trong chứng trụy tuần hoàn nặng, đó là lỗi

lúc nào cũng thông để cho +ưu lượng nhanh và có một sự

chuyển vận nhanh chống để các loại thuốc cố higu-qua

đến được tim.

~ Ống chích hit bằng kim loai 14/10

Ống thông tương ứng đài 10cm

- Bệnh nhân nằm thẳng trên giường, đầu thấp, nhà

^ # 2

gidi phadu đứng ở phía sau

~ Khử trùng, bao tay và khan xe giữa

-~ Đề mạnh vung trên xương quai xanh bằng cách

bảo bệnh nhân ho, ta se thay tinh mạch

- Chích từ gần xương hàm diới trần cao xuốn,

- Tiếp theo ta dua ống thông vào ống chích hút và đẩy cho đến lúc đụng vào xương quai xanh, bay ziờ ta ri ống kim chích ra

~ Giữ chat ống thông bằng 2 sơi chỉ khong tan

xuyen qua da va ở cách chỗ đầm vào khoảng 2 hay 3cm

Ngấu chứng

Đưa ống thông vào khó do kỹ thuật kém (bướu huy2t)

Điều lợi

Nhiéu, vi lưu Lượng - rất quan trong có thể lân độn

6 lất trong 2k giờ Không cần giờ bất dong tay chãa

B.- DUONG DONG-MACH

1.- Đường động-mach-chủ phía sau xương ức (hình 19)

- Kim chích thịt, đài Í“ nhất đem, đường kính

12- 14/10cm.

- 10 -

- Bệnh nhần nằm ngay, hai tay để xuôi đài, nhà giải phẫu | đứng phía sau đầu đang ở vì thế uốn ngửa nhờ

một cái gối đạt dưới hai vai

~ Khử trùng, chích kim vào phía sau cua dau trong xương quai xanh trái Thường thường lúc thực hành kim

được đặt nằm ngang sat mặt sau của xương be và tiên đếm

gan đường gitta nhưng không VƯợt qua

- Khi kim vào sâu chừng 5- 7em thì ống, thông đ5

vào độn, mạch ta phải xác nhận rõ rong no đã 0 trong aon,5

mach chủ, Mấu vọt ra từng đợt và phải tiếp tục mãi khi t2

xoay kim đi một sóc 360° nhờ loa của kim,

Nedu ching

- Thuong tich màng phổi

- Ghich „phía ngoài, dong mach chu va nhất là chích vào ngoại m3c cur huyét ouan, có thể tránh được bằng sự

khéo léo lúc xoay kim

Hình 174- Chieh tinh mach dưới auong quat

- Bên phải: điểm chích (ngay chu’ thập)

- Bên trđi: hướng của dng kim chich

Hinh 18 - A va B : Théng tinh mach cb’ ngodt:

AY đẹt ong Thông tuêen qua đa va gtw chat bang chỉ

B, Giữ chặt Ôhg thông bằng ệ sới cht’ xuyén

- Khong rach ở tãnh mạch (đã có brường ;;hợp bị

chứng hoại thư) thay vì ta dùng lối 1⁄23 giữa căng toy

Đường rạch đa nối liền điểm giữa của thương khóa

trong và mẫu trên trùy của xương tay với rãnh mạch

Đường rạch dài 6cm ở cách phần giữa cẳng tay về phía tren một bÌ ngang ngón tay

- 8au khi rạch da, mo té~bdo dudi da va tấm gaa

của cẵng tay, ta dùng cai thanh rộng kếo cơ ngửa dai để thấy mạch máu Tách rieng mach | mau ra va dong thei dung

ống chích hút đảm vào rồi cho ống thông bằng polythene

- Rạch qua đa, mô tế-bào đưới đa và tấm gần bao

bọc

- Bờ trong được giữ bởi một cái phanh rộng, ta dinh vi giay than-kinh giữa bằng ống đồ có rãnh Động mạch được tách riêng, xe và đặt ống thông vào

~ hương rạch đài Ốcm qua da, mo tế - hảo

mở cho đến màng gần rõ Ở trong, rach dong-mach lộ ra cho

đến đưới cung đùi,

Ngẫu chứng

- Xuất huyết là do thiểu kỹ thuật

- Cae cach nay it ding thường và cần được thực hiện ở trong phòng mo Rach ‘tong-mch nuay ở a.nh Atay, cho ta mot cách chích để đằng trong trường- -hợp khẩn cấp Đồng mạch đùi ở vùng tam gide Scarpa có the thong de dang bang cách chích xuyên qua da theo phương pháp của Seldin- ger Day 14 ky thuat thong dung nhất

0.~ GÁCH GHÍCH VÀO TIM

Dụng cụ và kỹ thuật,

- Kim chích thịt dài 8-10cm và đường kính 10/1Ôm

- Kim chích vào khoảng giữa sườn trái thứ 5 gần

xương Uc

- Kim được lắp vào 1.8% anz chich va ta tạo ra

khoang trong trong éng chich bing cách kéo trục v3 Bau

Khi kim lọt vào trong xoang tim, mau sé chây vào trong ống chích

Ngấu chứng

- Khó khăn trong việc tìm ra xoang tim

- pay 1a phương phấp cuối cùng cho phép ta chích thẳng thudc trợ tim vào tim

~ 13 -

TÓM TẤT VỀ GÁCH THỰC HÀNH

, cách chích thịt và chích tĩnh-mạch thudng khong thực hiện được trong - những kích xúc nặng Cách cách nầy chỉ được dùng cho việc tri- liệu cần thiết trong kích xúc

nhẹ; vì vậy nên người ta dùng :

2.~ Cách chích vào tĩnh mạch dưới xương quai xanh

Cách nay dude ding nhiéu hon trong nhung cuộc hồi

sinh quan | trong Nó dễ chích, cho một lương nước that lớn

và có thể đề tai cho trong nhiéu ngày hay trong nhiều tuần lễ mà không gầy ra những biển chứng

cach nay duge dung trong nhiều trường-hợp, mặc au vay trong trường hợp quá khẩn cấp ta dung :

3 - Gách chích vào dong-mach ngược chiều và đặc biệt

là xẻ dong-mach ở cẳng tay Cách nầy rất nhanh cho phép

ta truyền ngược chiều và khơi mào nhanh bơm tim

.- Trường-hợp tim ngừng đập

Ta ding cách chích vào tim Gách nầy cho phép ta

chích thuốc thẳng vào xoang tim trai cùng việc xoa bop tim @ phia ngoai Đầy là cách hồi sức khẩn cấp nhất

Như vậy tùy theo thứ bự ưu tiên và sự quan trọng

của kích xúc, ta dung

- Tiêm truyền btỉnh-mach đưới xương quai xanh

- GhÍch vào đườn+ mạch ngoại-ch/ sake

- Céch chich thẳng vào tim (trường-hợp tim

NHONG BIEU-THT TRI-LIEU

Chung | ta đã biết co nhiều nguyên nhần cũng như bệnh- -ly- -học của chứng trụy tuần hoàn trong sản khoa, Tuy nhiên những biểu thi cũng khá giống nhau Hai phần được

mo ta la:

- Gách trị liệu triệu chứng của chứng trụy tuần hoàn hay hợp chứng kích xúc

- 0ách tri liệu nguyên nhân

Trong phần thực hành, các cách tri Liệu nầy không

nhất thiết phải tách riêng ra mả đồng thời phải phối hợp lẫn nhau Sự đồng bộ giữa cách tri-licu triệu chứng và trì liệu nguyên nhan đất ra nhiều phương cách khác nhau nhất là tùy theo sự trầm trọng của SƯ Suy nhược tuần hoàn cấp tinh va trong mot vai trudng- hợp theo nguyên nhân,

Trong những chứng truy tuần hoàn nhẹ thì cách

trị liệu theo nguyên nhân thật quan trọng Gơ thể thường

có những dự trũ để có thể bổ chính lai chứng trụy tuần hoàn ngay khi nguyên nhần đã được trị xong; vậy ta phải bất đầu chữa trị nguyên nhan tr dc Trong, những trường hợp đặc biệt nếu cần chọn Lựa gia cách hồi sức và phương pháp tet liệu nhắm vào nguyên nhan, tốt nhất là ta nền chọn giải pháp sau cùng Trong đa số trường hop van de chon lựa không cần đặt ra và người ta dùng cách hồi sức với việc trị liệu nguyên nhân cùng một, luc

~ 15 ~

Trong chứng trụy tuần hoàn năng vì xuất huyết,

cách trị liệu cũng như thể vi dụ điển hình là trường hợp

có thai ngoài tử cung bị vỡ với hợp chứng nội xuất huyệt Ệ

trầm trong ; hiệu quả cua hồi sức được gắn liền với su

thực hành nhanh chống cầm máu bằn; phương -pháp siai~ phẫu

Trong những chứng kich xúc đã xây ra thường

tốt hơn hốt là việc giai kích xúc phai được thực hiện

trước việc trị liệu căn nguyên nhất là nếu tri- liéu

nay dua dén mot yeu to ton thương phụ (gay me hay giai

phau)

che BIEU-THI TRONG VIEC TRI-LIEU TRIEU- CHUNG

Gác cách nầy dua tren

- Su tram trong của chứng suy nhược tuần hoàn cấp tính

- Hình thức đúng : trụy tuần hoần hay kích xúc

- Nguyên nhần bệnh- -1ý- “học : giản thể tích mẫu

tuyệt đối hay thể tích thường

Ngay từ đầu, tất cả các yếu, tổ đều được cần nhắc

để chẩn đoán bệnh và xét lai voi bién chuyén That ra suy nhược tuần-hoằn cấp tính không a yen mồ lai tiên

nhanh cho dén het bénh hoặc năng thêm, Tùy theo độ trầm trọng của chứng truy tuần hoàn hay kích xúc, chúng ta sẽ

thu xep dat những biểu thi

Di cho mite độ trầm trong the nào, một vài phương pháp luôn luôn phải được hoàn thành : lầm cho thông đường thở trên, tri liéu bằng dưỡng khí có hiệu quả theo đường mũi hay dùng ống thông xhi ouan hay trong mot vài trường

hợp dac-biét phai mô khí quản.

- 16 ~

1.- TRUY TUẦN-HOÀN ĐỢN GIẢN

Ta có thể định nghĩa nhu sau : giam huyết ấp vưa phai dưới 8va trên k No rất thường gặp trong khi thực %Ạp

sản khoa nhưng tiển- triển nhất, thời, Đổi khi cách tri

liệu nguyên nhân đủ để giải quyết Chứng bệnh điển hình

1ã xây thai xuất huyết với, hiện ~ tượn? giảm huyết áp

tam thời và thường là đo sit 4m th.~tích mu

Tri-liệu

Trước hết ba phải tái lập lại thể tích mấu :

truyền vào tinh-mach bang cách đặt “một ống kim chích vad

cho Nguoi ta „ dùng máu dự trừ mà số lượng thay đối tùy theo mức độ của chứng truy tuần hoàn Thường dùng một chai máu đúy nhất 500cc là đủ rồi Lưu lượng phải được tang nhanh để giữ vững huyệt ap

Trường hợp không có mau san ta dùng Plasmagel Nếu plasmagel cing không có người ba phải dùng dung địch

đường ưu trương 30%

Những cách truyền nầy tiếp tục cho đến khi huyết

áp được giữ vững trên 1O trong vài gid va mach trở nên bình thường, Trong trưởng-hợp nay, thuốc Ít được ding ;

người ta dùng thuốc 0orticoides, méthylprednisolone 4.0

và 80mg bằng cách tiêm mạch hoặc một đổi khi cho Héptamyl

(250-500mg chich thịt) và cứ mỗi nửa giờ sau ba có thể

cho lại một lần

Những biểu thi trong chứng trụy tuần hoàn nầy rat

don giản Những phương pháp dễ hoàn tất rõ ràng và thường thường bệnh nhần mau khoi

2.- HHỮNG GHỨNG KÍCH-XÚC NHẸ

Đây là một mức độ nặng hơn : huyết ấp thấp, sự

tuần hoàn ngoai biên bị giảm, các chỉ bị lạnh, cố sự roi

Những thuộc co dan mach thứ yeu : có the duge

dùng : Mêtaraminol, cho mot ong bằng cách chích thịt nửa

giờ cho lại một lần,

~ Thuốc 0orticoides chích bĨnh mạch : rất só ích

Methyl-prednisolone (solumedrol : 80- 120mg chich thing

vào tĨnh-mach) và được lập lại

Kích xúc có thể đi đôi với thể tích máu bình

thường i điều nầy khá hiểm và thường tìm thấy sau khi

điều chỉnh những chất đã mất vậy ta phai cho những thuốc

co giản mạch : métaraminol, nhất là bằng cách tiem tinh mach với lưu lượng phù hợp với cường độ của sự giảm huyết

ap

Trong những cơn kích xúc nhẹ nầy hay nang hon 1a

su truy tuần hoan, sau khi chữa xong tình trạng kíc!

xúc ta phải duy trì trị liệu trong nhiều giờ để tránh cơn kích xúc thủ phát xây ra mà cách chữa trị sẽ khó khăn hơn

3.- NHỮNG GƠN TRUY TUAN-HOAN NANG GẤP TÍNH

Đố là những suy nhược tuần hoàn thật trầm trọng thường thường đi đổi với eam the-tich mau : kich- xúc xuất huyết năng - huyết ap xuống thấp, mạch không lấy được

Cách trị liệu đơn giản : ta phải hồi phục lượng

mau mot cách có hiệu quả và thật nhanh chóng Ta

đùny cách viêm truyền như ở tinh-mach dưới xương

quai xanh, hoặc đồi khi dung đường động mạch ngược (đồng

mạch chu) Ta truyén mâu với một 1ưu lương tăng rất nhanh

- 18 -

Tất cả cách trị Liệu khác đều phụ thuộc Quan trọng hơn

lượng máu ding (0,5 lít đến nhiều lít), là vận bốc của

sự tiêm truyền

Trong những trường-hợp đáãc-biệt về chứng truy

tuần hoàn với thể tích mắu thường (huyết quan Liat cấp tính),

ta phải dùng những thuốc co giãn mạch Day là biểu thị sau cùng của chất Noradrénaline bằng cách tiêm truyền

hay tốt hơn là Aramine mà cách đùng phải thật té nhị Ta

cũng cho thêm những thuốc loại Corticoides theo lượng được liệu học

Các chứng truy tuần hoàn nặng cấp tính có về rà Sova 2 Aa

tram trong nhung cach điều trí thì thật đơn gian Thật , 1a x^ ` ~ ty, ở *x A A 2° kK

ra cach tri lieu nay se dude dap Ứng de dang Tat ca van

đề là phai hãnh đọng mot cách nhanh chong vi chung truy

tuần hoàn có thể đưa đến một sự khổng bổ chính được tronz

hoặc tạo sự ngừng đập cua tim bởi sự suy yếu của bom tim

I,.- NHỮNG GHỨNG KÍCH XÚC NĂNG

Những chứng kích xúc nầy cho ta thấy sự thất bại

của các phép chữa trị trên

the tich mau, ap suat tinh-mach trung wong, lương nước

và cách chữa trị phải tìm cách tái tạo lai thể tích

huyết, khơi động hay duy trì hoạt động của tim để gi2i

toa những chướng ngai vận còn trong sự tuân hoàn ngoại

~ò 19 ~

truyền, với lưu lượng nhanh Trong tất cả moi trường hợp nay, tot hon hết là dùng đường tinh-mach dưới xương quai xanh vì nó cho phép ta đo lường liền tục ap suất tĩnh

mạch trung ương

Nếu đường dưới , xương quai xanh bị cấm ky, ta có thế thu đặt ống thông ð những, huyết quan lổn như tĩnh mạch não hay tinh-mach cỗ ngoài

Nhiều trường hợp có thể xây đến :

a) Huyép 4p thap : ap xuat tinh-mach trung vong

thấp, dưới cm HạO, ta có một sự giảm thể tích vậy phải truyền mot Lượng nước quan trong nhất là máu, Rhéomacrodex

va những dung chất khác như dung dịch đường 30% neu thể tích hồng cầu được tái lập đủ (kiểm soát hồng cầu thể

tích kế)

b) Huyết ấp thấp : áp xuất tĩnh mạch trung ương

cao, tren 12cm HạO ; ta có một sự suy nhược tim va mot

su giảm Jưu „ Lượng tim cùng nguy hiểm vi @ tuan-hoan

phổi Ta phai cho những thuốc trợ tim mạnh thuốc Corti- coides chich tinh-mach với lượng cao Điều tot nhất ỡ đây 1A dung thuế Isoprénaline bằng cách tigm-truyén

c) Huyét áp thap : sáp suất tĩnh-mach trung ương ở giữa 6 và 12, sự giảm thể tích huyết không chắc chắn

lắm Kiểm soát thê tích mấu do đo lường thể tích huyết

tương không phải lúc nào cũng cho ta một sự thật tuyệt đối Ta phải tiếp tục truyền dung dịch cho đến giới hạn trên của ấp suất tinh-mach trung ương Khi con số từ 10 đến 12cm H20 chua dat được, thì không có nguy hiểm gì về

@ tuần-hoàn phối

ả) Trường hợp đặc-biệt : ap huyết thấp, ấp suất

tinh-mach brung ương cao, Cho thuốc trợ tim sẽ làm,

cho huyệt ap ha xuong đồng thời cũng lầm giảm ấp suất