Khác với những ngôi nhà thường thấy trong các làng mạc cổ xưacủa vùng đồng bằng Bắc Bộ, nhà ở đô thị cổ Hà Nội được hình thành từnhững sáng tạo kiến trúc của những người thợ trong giai đ
Trang 1BÀI THUYẾT MINH CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH
HÀ NỘI - QUẢNG NAM
I.NGÀY 1: HÀ NỘI – NGHỆ AN
LỊCH TRÌNH TUYẾN ĐIỂM: HÀ NỘI HÀ TÂYHÀ
NAMNINH BÌNH(TAM CỐC BÍCH ĐỘNG)THANHHÓANGHỆ AN
Chào mừng thầy cô và các bạn đến với chuyến du lịch thực tếtuyến Hà Nội – Quảng Nam do khoa Du lịch & khách sạn trường đạihọc kinh tế quốc dân Hà Nội tổ chức Bây giờ là 5h30 chuyến hành trìnhcủa chúng ta bắt đầu Tham gia chuyến hành trình này gồm 4 thầy côtrong khoa:… và 100 bạn sinh viên đến từ 2 lớp du lịch 46A $ B Đoànchúng ta gồm 3 xe, cho phép em giới thiệu tổ phục vụ ngày hôm nay:…
Hôm nay là ngày đầu tiên trong chuyến hành trình đoàn chúng ta
sẽ tạm thời rời xa thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến trong ít ngày để đếnvới quê hương vị cha già kính yêu của dân tộc: quê hương Nghệ An.Buổi trưa chúng ta sẽ dừng chân tại Ninh Bình, thăm quan Tam CốcBích Động và dùng bữa tại nhà hàng Tam Cốc Đây là chuyến đi dài, lưu
ý các bạn xe sẽ chỉ dừng lại sau 2-2.5h chạy xe vì vậy mọi vấn đề cácbạn cần giải quyết tại điểm dừng chân Các bạn say xe nên uống thuốcchống say, các vấn đề khúc mắc xin gặp tổ phục vụ, chúng em luôn nhiệttình phục vụ
Nội dung bài thuyết trình:
1 HÀ NỘI
Trang 2Xe chúng ta đang rời Hà nội, thủ đô của đất nước Việt Nam có lịch
sử hàng nghìn năm văn hiến, Hà Nội đã bảo tồn được rất nhiều di tíchvăn hóa nổi tiếng, với hơn 600 đền, chùa Hà Nội ngàn năm tuổi là mộttrong không nhiều thủ đô lâu đời trên thế giới, thế nên mỗi góc phố, mỗihàng cây đều mang vẻ đẹp của những trầm tích lịch sử, văn hóa, nghệthuật
Nằm ở trung tâm châu thổ sông Hồng với vị trí địa lý thuận lợi,người dân thông minh thanh lịch, Thăng Long - Hà Nội đến nay đã tròn
998 tuổi (1010-2008), trải qua ba triều đại: Lý, Trần, Lê với hơn 800năm trị vì, mà di tích Hoàng thành vừa được khai quật là một bằngchứng Những kiến trúc phương Đông của quá khứ hòa trộn với nhữngkiến trúc phương Tây của hiện tại, những đền chùa cổ kính, những tòabiệt thự, những công trình văn hóa lớn với lối kiến trúc Pháp và rất nhiềucông trình nguy nga mới mọc lên tạo cho Hà Nội nét độc đáo của một đôthị vừa cổ kính vừa hiện đại
Khác với những ngôi nhà thường thấy trong các làng mạc cổ xưacủa vùng đồng bằng Bắc Bộ, nhà ở đô thị cổ Hà Nội được hình thành từnhững sáng tạo kiến trúc của những người thợ trong giai đoạn nửa cuốithế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX Hà Nội – kẻ chợ, vốn dĩ sống cụm thànhtừng phường hội, kinh doanh chuyên biệt một mặt hàng nào đó, tạo nêncác phố có ngành nghề kinh doanh thuộc nền kinh tế thương nghiệp nhỏriêng biệt, tồn tại bên cạnh khu thành cổ Chính điều này đã tạo nên một
Trang 3Hà Nội với những phố nghề nổi tiếng: Hàng Bạc, phố Lò Rèn, phốThuốc Bắc
Mặc dù một số di tích bị mai một đi cùng với thời gian và do chiếntranh, Hà Nội vẫn còn giữ được nhiều danh lam thắng cảnh hấp dẫn dukhách thập phương: Văn Miếu - Quốc Tử Giám - trường đại học đầu tiêncủa nước ta, Khu phố cổ gần hồ Hoàn Kiếm, Hồ Tây-góc lãng mạn nhấttrong bức tranh Hà Nội đa màu
Hồ Tây trở thành điểm hẹn, để người ta tìm đến như một quán
tính Ðường Thanh Niên hay còn có cái tên đường Cổ Ngư rất đẹptrước đây là ranh giới giữa Hồ Tây và hồ Trúc Bạch, từ sau buổi vãnchiều rất đông người qua lại Có người tìm cho mình một góc nào đó ởbên hồ để hóng gió, nhâm nhi ly cà phê trong một quán ven đường,thưởng thức món bánh tôm nổi tiếng, ăn một ly kem; vào những nhàhàng sang trọng nằm ở mép hồ hay giữa hồ, hoặc trên du thuyền Cũng có người chỉ thích dạo quanh hồ để hít hà không khí trong trẻorồi lại đi đâu đó hoặc trở về Có người gọi Hồ Tây là mặt gương của
Hà Nội, lá phổi xanh của chốn Kinh Thành
2 HÀ TÂY
Hiện giờ xe của chúng ta đang lăn bánh trên địa phận tỉnh Hà Tây,một tỉnh giáp danh và bao quanh thủ đô về phía Tây Nam Đây là mảnhđất "địa linh" hội tụ khí thiêng của núi Tản sông Đà để sinh ra "nhânkiệt": Phùng Hưng, Ngô Quyền - hai ông vua trí dũng, tài đức hơn
Trang 4người; Nguyễn Trãi - nhà chính trị, quân sự lỗi lạc, vị anh hùng dân tộc;Tản Đà - nhà thơ lớn của Việt Nam Hà Tây - kho tàng của văn hóa, tínngưỡng bao gồm hàng trăm đền chùa, lăng tẩm mang đường nét kiếntrúc, điêu khắc độc đáo.
Nhiều thế kỷ đã qua, Hà Tây trở thành một phần không thể thiếucủa Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội Hà Tây là nguồn cung cấp lươngthực, nông sản cho người dân nội đô; là lũy thành kiên cố án ngữ hai mặtTây - Nam khi giặc giã; là vùng xả lũ, chịu cảnh ngập lụt thay chốn kinh
kỳ mỗi mùa sông Hồng giận dữ Cùng với sự phát triển chung của đấtnước, Hà Tây đang vươn lên về mọi mặt, đặt biệt là kinh tế để làm tròntrọng trách "cửa ngõ thủ đô"
Hà Tây được mệnh danh là "đất trăm nghề" Có những nghề truyềnthống của địa phương như dệt lụa ở Vạn Phúc (thị xã Hà Đông), thêu ởQuất Động (huyện Thường Tín), mây tre đan ở Phú Vinh (huyệnChương Mỹ) Có những nghề du nhập từ nơi khác đến như đồ mộc,đóng giày, chế biến lương thực thực phẩm Nghề nào cũng mang bảnsắc, mang nét tinh túy riêng Hà Tây đã dần định hình một thương hiệu
du lịch làng nghề nổi tiếng ở trong và ngoài nước Hiện nay, Hà Tây có
1.160 làng có nghề thủ công, trong đó 201 làng đã được tỉnh công nhậndanh hiệu làng nghề với nhiều nghề truyền thống có giá trị như: sơn mài,khảm trai, điêu khắc, thêu ren, tơ lụa, điêu khắc đá, gỗ, hàng song, mây,giang tre, nón lá, rèn, đúc, v.v.Giờ đây Hà Tây được biết đến là tỉnh duy
Trang 5nhất trong cả nước có hai thành phố trực thuộc tỉnh đó là Thành phố SơnTây và Thành phố Hà Đông
Du lịch Hà Tây được đánh giá là địa phương có nhiều tiềm năng
du lịch: Chùa Hương, chùa thầy, khu du lịch Ao Vua, Thác Đa, SuốiNgà, sân golf Đồng Mô Hà Tây cung nổi tiếng với với những sản phẩm:lụa Vạn Phúc, giò chả Ước Lệ,
Lễ hội chùa Hương: Ít ai trong số những người Việt Nam mà lại
không biết tới hội chùa Hương Hội chùa diễn ra trên địa bàn xã HươngSơn, huyện Mỹ Đức, tỉnh Hà Tây Đây là lễ hội kéo dài nhất trong cảnước (từ 6/1 đến 25/3/ÂL), diễn ra hết 3 tháng xuân, hết cái quý đầu củavòng luân hồi Xuân- Hạ- Thu- Đông của trời đất
Lễ hội chùa Thầy: Nhớ ngày mồng bảy tháng ba, trở về hội Khám
trở ra hội Thầy Chùa Thầy nay thuộc xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai, tỉnh
Hà Tây Chùa có tên chữ là “Thiên Phúc tự”, nằm gối vào sườn núi PhậtTích, còn gọi là núi Thầy
Đình Tây Đằng – ngôi đền cổ nhất Việt Nam
Nằm cách Hà Nội khoảng 50km về phía Tây, đình Tây Đằng (thịtrấn Tây Đằng, huyện Ba Vì, tỉnh Hà Tây) được biết đến là một trong sốnhững ngôi đình cổ nhất Việt Nam với gần 500 năm tuổi Đây là mộtcông trình kiến trúc độc đáo hình chữ Nhất, vật liệu xây dựng ban đầuhoàn toàn bằng gỗ mít, trong quá trình tu bổ sau này có dùng một số gỗ
Trang 6lim Trường Sơn - loại gỗ hứng nhiều nắng, gió biển tạo nên thớ xoắn rấtchắc chắn.
Các hình chạm khắc rồng đều mang phong cách rồng thời Trần,Nét độc đáo nhất của đình Tây Đằng được thể hiện qua các bức chạmkhắc mang đậm nét văn hóa dân gian trên từng cấu kiện kiến trúc, đề tàithiên về hoạt động của con người trong làng xã Việt Nam thế kỷ XVInhư bơi thuyền, gánh con, đốn củi, múa hát và tuyệt nhiên không chịuảnh hưởng của lối chạm khắc hoa văn nước ngoài, thể hiện tư duy, trítuệ của người Việt cổ về cuộc sống, lao động
Với những giá trị kiến trúc chạm khắc đặc sắc, độc đáo, đình TâyĐằng được ví như một bảo tàng nghệ thuật dân gian của thế kỷ XVI.Ngoài giá trị về mặt kiến trúc, đình Tây Đằng còn là nơi thờ Tản ViênSơn thánh (Sơn Tinh)
Làng dệt lụa vạn phúc
Nằm bên bờ con sông Nhuệ hiền hòa, ngay sát cửa ngõ phía Tâycủa thủ đô Hà Nội, làng lụa Vạn Phúc (thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây) từlâu đã rất nổi tiếng với nghề dệt lụa truyền thống "Lụa Hà Đông" cũngnhư các sản phẩm thủ công truyền thống của các làng nghề Hà Tâythường được nhắc đến trong thơ ca xưa
Chuyện kể rằng, cách đây khoảng 1200 năm, bà A Lã Thị Nương,một người con gái ở Cao Bằng nổi tiếng đảm đang và có tay nghề dệt
Trang 7lụa khéo léo về làm dâu làng Vạn Phúc Bà đã truyền nghề lại cho dânlàng và sau khi mất, bà được phong làm thành hoàng làng.
Lụa Vạn Phúc được giới thiệu ra quốc tế tại các hội chợ Mácxây
và Pari (Pháp) năm 1931 và năm 1938 Nó được người Pháp đánh giá làloại sản phẩm tinh xảo của Việt Nam và rất được ưu chuộng tại các nướcPháp, Thái Lan, Inđônêxia
Nón làng chuông
Chắc hẳn chiếc nón không xa lạ gì với mỗi chúng ta? Cùng với tà
áo dài, chiếc nón là một trong những giá trị tạo nên bản sắc văn hóa dântộc Việt Khi nhớ đến nón người ta thường nhắc đến làng Chuông - mộtđịa danh nổi tiếng xa gần của tỉnh Hà Tây với nghề làm nón truyềnthống gần 400 năm nay
Ước Lễ: Làng nghề không nghệ nhân - Tỉnh Hà Tây
Ước Lễ là làng có nghề truyền thống làm bánh chưng, giò, chả nổitiếng khắp nam, bắc và nước ngoài Nhưng có lẽ đây là trường hợp độcnhất vô nhị ở Hà Tây được phong tặng làng nghề mà không có nghệnhân sản xuất tại làng, tất cả những người biết làm nghề ở Ước Lễ đềukhông làm tại địa phương mà đi khắp các nơi để kiếm ăn sinh nhai Đây
là làng của những kỷ lục Guiness
Năm 2002, được sự tài trợ của Công ty nước giải khát Coca Cola,nhóm nghệ nhân Nguyễn Đức Hùng, Nguyễn Đức Bình đang ở Hà Nội
Trang 8đã làm chiếc bánh chưng lớn nhất thế giới nặng 1,4 tấn Chiếc bánh nàyvinh dự được đưa vào kỷ lục Guiness thế giới Tháng 9 vừa qua một câychả kỷ lục với số lượng thịt 174 kg, đường kính 55cm, chiều dài 6m vàdày 1,7 cm cũng được nhóm nghệ nhân trên hoàn thành
Mỹ miều lụa Hà Đông - Hà Tây
Làng lụa Vạn Phúc (Hà Đông) giờ đã trở thành làng nghề truyềnthống sầm uất, nổi tiếng trong và ngoài nước Với du khách nước ngoài,làng lụa Vạn Phúc là một trong những điểm đến thú vị trong chuyến dulịch Việt Nam Được biết, trung bình 1m vải lụa bán ra từ 20.000-60.000 đồng Quần áo từ 100.000-170.000 đồng/bộ Riêng hàng cao cấp
(dọc xe, ngang xe) thì phải đặt trước, loại này lên tới 180.000đ/m
Khu du lịch thắng cảnh Hương Sơn - Tỉnh Hà Tây
Hương Sơn là một quần thể những danh lam thắng cảnh và di tíchnằm trên một dải núi chạy từ núi Hoàng Con trong dãy Hoàng Liên Sơn,vượt qua sông Đà, núi Ba Vì, qua Chương Mỹ xuống mãi Nho Quan -Ninh Bình
Một số món ăn nổi tiếng:
Nem Phùng
“Giò Chèm, nem Phùng" là thành ngữ chỉ hai món ăn chế biến từthịt lợn, ngon có tiếng ở miền bắc.Nem thì rất nhiều nơi có, nhưng nổi
Trang 9tiếng nhất là nem Phùng Nó đặc biệt, bởi ngay từ khi chọn nguyên liệu
đã rất cầu kỳ, phải kén thứ thịt nạc của giống lợn lông ấp thịt mới ráo,mềm mà ngọt, bì mới không dai mà giòn Song món ăn này ngon là dokhéo chế biến Đây là một món ăn khoái khẩu mà thanh tao Sản phẩmnày là món cổ truyền của một gia đình ở thị trấn Phùng (Đan Phượng,
Hà Tây) mà nay đã đi vào ca dao, trở thành "món nhớ" nhiều người:
"Nem Phùng ăn với lá sung/ Cho người tứ xứ nhớ nhung một đời!
Cháo vịt Vân Đình - Hà Tây
Có những khách đánh cả chuyến xe con, cùng dăm ba người bạn từ
Hà Nội về, chỉ để nhâm nhi ly rượu cẩm, nhám nháp miếng tiết canh đặcsánh, thơm, cay, giòn, mát đến lạ lùng, đựng trong chiếc bát xinh xinhrồi xì xụp, hít hà tô cháo nóng ngọt để khi ra về với vẻ mặt thoả mãn,sảng khoái vô cùng và hẹn lần sau lại đến
Bánh dày Quán Gánh
Nghề làm bánh cổ truyền nơi đây đã có từ hơn một thế kỷ nay Bánh dày Quán Gánh hiện đã có mặt tại các vùng lân cận Nhiều nhàhàng trong vùng đã đến đặt bánh dày thay cho xôi hoặc bánh chưngtrong cỗ cưới, làm món ăn quen thuộc trong tiệc sinh nhật hay mừng lễ
Khách du lịch có dịp qua làng tiện Nhị Khê, làng khảm trai Phú Xuyênhoặc chùa Đậu có thể ghé vào Quán Gánh để được thưởng thức mónbánh dày bình dị dân dã nổi tiếng của đất Hà Tâỵ
Trang 10Bánh tẻ đền Và
Bánh tẻ được làm từ bột gạo tẻ, nhân là thịt lợn băm xào mộc nhĩ,gói bằng lá chuối khô Du khách đến đền Và thuộc thôn Vân Gia, xãTrung Hưng, thị xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tây thì sẽ được thưởng thức mónquà dân dã này
Đền Và thuộc thôn Vân Gia, xã Trung Hưng, cách thị xã Sơn Tây(Hà Tây) chừng 2 km, là nơi thờ Đức thánh Tản Viên cùng hai "ngườiem" của ông là Cao Sơn và Quý Minh
Du khách đến đền Và vào dịp hội lễ hay ngày thường đều nhớ vàmuốn thưởng thức bánh tẻ, một món quà dân dã Đây là thứ bánh gói lárất thân quen với người dân vùng trung du và đồng bằng Bắc Bộ Bánh
tẻ ở đền Và không phải do người Vân Gia làm mà từ làng Phú Nhi làm
ra, đưa lên đây bán Nhiều người ở các làng chung quanh biết làm bánh
tẻ, nhưng ít có nơi nào làm bánh tẻ được coi là một nghề như ở làng PhúNhi cạnh đền Và
Bánh gio làng Giá
Mỗi năm, cứ hễ có dịp là tôi lại về thăm quê ngoại - làng Sấu Giá(Hoài Đức, Hà Tây) Và lần nào cũng vậy, mấy chị em tôi được chénthỏa thích món bánh gio, đặc sản của làng Giá quê ngoại tôi Chẳng biếtbánh gio có tự bao giờ, nhưng nghề làm bánh gio đã trở thành một phầncông việc không thể thiếu đối với người dân làng Giá
Trang 11Mỗi khi năm hết tết đến, ngoài nồi bánh chưng thì mỗi nhà khôngquên gói dăm cặp bánh gio thật đẹp để thờ cúng tổ tiên và mang ra đìnhlàng để tạ ơn thành hoàng và cầu mong thần Phật phù trợ một năm mưathuận gió hòa, no đủ, yên ấm và hạnh phúc.
Mơ chùa Hương
Nhờ chất đất ở vùng núi đá vôi nên mơ chùa Hương có hương vịrất kỳ lạ: vị chua mà không gắt Quả mơ to, cùi dày, hạt nhỏ, khi chín cómàu vàng, mùi thơm Có tới bốn loại mơ với vị khác nhau mà cư dân địaphương đã phân biệt và đặt tên là mơ đào, mơ chấm son, mơ bồ hóng,
mơ nứa
Đã hơn 700 năm nay, mơ chùa Hương còn được sử dụng làm thuốcchữa bệnh đường ruột, trừ đờm, chữa các bệnh viêm họng, mất tiếng,phù thũng, khô miệng, háo nước, an thần, đặc biệt là trừ ho, bổ phổi Gỗcây mơ già chùa Hương có thể chặt từng thanh, từng miếng nhỏ cho vàonước sạch nấu lấy nước uống gọi là nước "lão mai" Nước màu hồng màthơm mát Mơ là món quà của những người đi chùa Hương Cho nên,đến chùa Hương không mấy ai không mua mơ về cho người thân, bạn
bè, đồng nghiệp
Bánh Gai Làng Giá, bánh gai Yên Sở
Hai loại bánh gai này được người sành ăn đánh giá chất lượngngang với bánh gai Hải Dương
Trang 12Tương Cự Đà – cà làng Đám
Từ lâu, tương của làng Cự Đà xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, tỉnh
Hà Tây đã nổi tiếng thơm ngon và đi vào ca dao như một thương hiệu:'Tương Cự Đà - cà làng Đám'
3.HÀ NAM
Hiện giờ xe của chúng ta đang lăn bánh trên địa phận tỉnh Hà Nam.
Hà Nam cách thủ đô Hà Nội hơn 50 km, là cửa ngõ phía nam của thủ đô.
Tỉnh có hai con sông lớn chảy qua đó là sông Đáy và sông Châu Giang.
Nằm trên trục giao thông quan trọng xuyên Bắc-Nam, trên địa bàn tỉnh
có quốc lộ 1A và đường sắt Bắc-Nam chạy qua với chiều dài gần 50km
và các tuyến đường giao thông quan trọng khác như quốc lộ 21, quốc lộ21B, quốc lộ 38 Từ thị xã Phủ Lý có thể đi tới các tỉnh trong khu vực
đồng bằng sông Hồng một cách nhanh chóng và thuận tiện Hà Nam là
địa phương có nền văn hiến lâu đời Tỉnh tuy nhỏ nhưng có khá nhiều ditích lịch sử và danh lam thắng cảnh như đền Trúc, chùa Bà Đanh và cáclàng nghề truyền thống của tỉnh như làng nghề làm trống làng Đọi Tam,làng sừng Đô Hai
Khu du lịch Ngũ Động Sơn,
Quả núi có 5 hang động nối liền nhau tạo thành một dãy hang độngliên hoàn Trên đỉnh núi có bàn cờ thiên tạo bằng đá, trong động cónhiều nhũ đá tạo vẻ đẹp huyền bí Nhiều thi nhân và du khách đã từngqua đây dừng chân chiêm ngưỡng Di tích này cánh thị xã Phủ Lý 7 kmnằm sát với dòng sông Đáy và lại kề bên quốc lộ 21A
Trang 13Đền Trúc
Thờ anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt, nằm ngay nơi ông cho mở
hội mừng chiến thắng dưới chân núi, nơi có rừng trúc bạt ngàn với lễ hộiđền Trúc, hát Dậm Quyển Sơn
Đền Trần Thương:
Ở huyện Lý Nhân, thờ Quốc công Tiết Chế Hưng Đạo Đại VươngTrần Quốc Tuấn Hàng năm ở đây có lễ tưởng niệm và liên hệ mật thiếtvới lễ hội ở Côn Sơn - Kiếp Bạc, Bảo Lộc – Nam Định
Khu trung tâm du lịch thị xã Phủ Lý
Khu trung tâm du lịch thị xã Phủ Lý được xây dựng bên cạnhdòng sông Đáy, giáp cửa sông Châu Tại đây có khách sạn 5 sao, 11tầng, có khu bến thuỷ phục vụ du thuyền đi chùa Hương, Ngũ ĐộngSơn, chùa Bà Đanh, hang Luồn Mỗi năm, du lịch Hà Nam đưa tiễnkhách vào chùa Hương bằng đường bộ và đường thuỷ tới hàng chụcnghìn du khách Ngoài ra, đây còn là địa điểm bơi thuyền dọc sôngChâu, sông Đáy vãn cảnh non nước vùng quê hương Hà Nam
Làng nghề trống Ðọi Tam,
Làng nghề trống Ðọi Tam, thuộc xã Ðọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh
Hà Nam Thợ làng Ðọi Tam làm đủ các loại trống: trống dùng trongđình chùa, trống chèo, trống trường, trống trung thu… Gần đây, ĐọiTam nổi tiếng hơn bởi các nghệ nhân ở đây được vinh dự làm 285 chiếctrống hội đầu tiên của lễ kỷ niệm 990 năm Thăng Long - Hà Nội
Làng sừng Đô Hai
Trang 14Làng Đô Hai (xã An Lão, huyện Bình Lục, Tỉnh Hà Nam) có tới90% dân số theo đạo Thiên chúa và 100% theo nghề làm sừng lúc nôngnhàn.
Đặc sản: Chuối ngự đồng chiêm
Ngon nhất vẫn là chuối ngự làng chiêm trũng Ðại Hoàng (LýNhân, Hà Nam) Vỏ chuối vàng óng như lụa, bóc vỏ, ruột lộ ra liền Quảchuối mềm nuột, mầu vàng nhạt, cắn một miếng, lộ ra ruột vàng sậm,thơm nức Cái ngọt đậm đà đầu lưỡi Mùa chuối ngự, ở chợ Rồng, chợViềng, mầu vàng sáng rực chợ Cái mầu vàng làm say lòng NguyễnTuân khi thăm chợ Rồng: "Tơ chín vàng, chuối chín vàng Làng ÐạiHoàng, đất của chuối ngự, cũng chính là làng quê của nhà văn Nam Cao.Nghe kể, thời đi dạy học đi viết văn ở Hà thành, Nam Cao rất nhớ mónchuối ngự làng mình Ông đi chợ, gặp chuối ngự là mua về, để thơm nứcmới thưởng thức, như nhớ về rặng tre, vườn chuối thân thương
Hồng Không Hạt Nhân Hậu
Nhân Hậu là tên một xã cũ của huyện Lý Nhân, nay là xã Hoà Hậu.Đồng thời, đây cũng chính là làng Đại Hoàng xưa - quê hương của cố nhàvăn Nam Cao Nơi đây thiên nhiên đã phú cho không chỉ có giống chuốiNgự nổi tiếng thơm ngon mà còn có loại hồng không hạt mà ta thườnggọi là hồng không hạt Nhân Hậu
Loại hồng không hạt này vừa có quả to, hình dáng cân đối, khi chínmàu đỏ chuyển dần từ màu đỏ tươi sang màu đỏ thẫm, da mỏng mịn căng
Trang 15tròn, không có một vệt nhăn hay rám đen trên mặt quả càng làm cho hìnhdáng quả thêm hấp dẫn.
Khác với tất cả các loại hồng của địa phương khác, không chỉ ởhình dáng quả to, cân đối, đẹp mã mà đặc biệt loại hồng này bên trongkhông hề có hạt Ngoài lớp “thịt” quả mềm còn có những nhân của hạt đãthoái hoá, trong như thạch phân bổ đều trong phần ruột quả Khi ăn ta chỉcần bóc nhẹ lớp vỏ mỏng như nilon bên ngoài mà vẫn giữ nguyên đượchình khối của quả Vừa đưa vào miệng, lớp thịt quả mềm đã tan ra ngọtlịm để lại những “nhân” giòn như thạch làm cho người thưởng thức cóđược cảm giác khác lạ mà không có một loại hồng nào có được Hồngkhông hạt là đặc sản của Hà Nam hiện đang được bảo tồn và phát triển
Quýt Lý Nhân
Quýt Lý Nhân đã từng nổi tiếng khắp nơi không những trong nước
mà còn được xuất khẩu ra thị trường thế giới Vào những năm 1960
-1970 của thế kỷ XX, quýt Lý Nhân đã được xuất khẩu sang Liên Xô vàmột số nước Đông Âu cũ Quýt có nhiều loại nhưng thơm, ngon, chấtlượng hơn cả là Quýt Hương Quýt Hương có mùi thơm riêng biệt Xưakia quýt Hương đã từng dùng làm đặc sản tiến vua
Khác với giống quýt của địa phương khác, quýt Lý Nhân quả dẹt,
vỏ giòn, mỏng vừa phải, khi chín màu vàng ươm Cũng giống như cam,
bề mặt của vỏ quýt có những hạt tinh dầu nhỏ li ti khi bóc tỏa ra mùithơm đặc trưng của quýt Hàng năm cứ vào mùa Rươi (tháng 9 - 10 Âm
Trang 16lịch) cũng là mùa quýt chín, người ta dùng vỏ quýt để làm tăng hương vịcủa món chả Rươi Ngoài ra vỏ quýt còn dùng làm vị thuốc.
Hiện nay, quýt Lý Nhân đang được ngành Nông nghiệp và Pháttriển nông thôn Hà Nam phối hợp với một số Viện khoa học lập dự ánbảo tồn và phát triển giống quýt quý hiếm này
Long Nhãn
Người dân Hà Nam nói chung và người dân Lý Nhân nói riêng cómột nghề được truyền từ lâu đời lại là chế biến long nhãn Vào mùa nhãnngười dân Lý Nhân toả đi khắp nơi trên cả nước tìm mua nhãn và tổ chứcchế biến ngay tại chỗ Không những vậy có người còn bỏ vốn đầu tư hàngchục hec ta nhãn tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long để vừa làm trangtrại và chế biến long nhãn
Long nhãn là một vị thuốc quý được người Trung Quốc sử dụng từlâu, chính vì vậy thị trường xuất khẩu long nhãn chủ yếu vẫn là thị trườngTrung Quốc Trước đây dân ta chưa biết đến long nhãn vì long nhãn cònquý hiếm Ngày nay, do phát triển cây ăn quả trong đó có nhãn, việc chếbiến long nhãn trở thành phổ biến nên trong các thang thuốc bổ dùng chongười mới ốm dậy đã thấy có vị long nhãn
Ngoài ra còn có Bánh cuốn chả Phủ Lý, Cá kho Nhân Hậu, Bánh
đa Kiện Khê, Các món ăn từ thịt dê,Canh hến…
4.NINH BÌNH
Trang 17Chào mừng qúi khách đến với Ninh Bình, một vùng non sông
huyền thoại, kỳ thú, cách thủ đô Hà Nội 93km, du khách đặt chân đến
đất Ninh Bình là đã đến "vịnh Hạ Long cạn" Non nước Ninh Bình trùngđiệp, sơn thuỷ hữu tình, đẹp như một bức tranh lụa Bàn tay tạo hoákhéo sắp đặt cho một vùng đất với độ dài hơn 100km hoá đá, có gần 30
di tích lịch sử và thắng cảnh, từ rừng nguyên sinh Cúc Phương đến vùngđến vùng biển "Núi vàng" Kim Sơn Đây là nơi đoàn chúng ta dừngchân và chiêm ngưỡng Tam Cốc Bích Động, điểm du lịch được mệnhdanh “Nam thiên đệ nhị động” (tức là Động đẹp nhì trời Nam)
Ninh Bình ở phía nam của vùng đồng bằng Bắc bộ, nơi tiếp giáp
và ngăn cách miền Bắc với miền Trung bởi dãy núi Tam Điệp hùng vĩ.Mảnh đất này từ xa xưa đã từng là kinh đô của nước Đại Cồ Việt (têncủa Việt Nam xưa Vì vậy, vùng đất này có rất nhiều di tích lịch sử như
cố đô Hoa Lư, quần thể nhà thờ đá Phát Diệm , chùa Non Nước
Từ thị xã Ninh Bình, khách du lịch vào núi Non Nước, tên chữ làDục Thuý Sơn- Con chim trả xanh- một thắng cảnh nổi tiếng còn ghibao nhiêu sự tích Nơi này cách đây 10 thế kỷ đã được vua Ðinh TiênHoàng chọn làm tiền đồn bảo vệ kinh đô Hoa Lư Anh hùng dân tộcNguyễn Trãi, danh nhân văn hoá thế giới, cảm nhận: "Núi đẹp như bôngsen nở trên mặt nước, như cảnh tiên giữa trần gian" Từ thượng cổ cácdanh nhân, kẻ sĩ và nhiều vị vua đã ghé thăm, đã khắc hàng trăm bài thơtrên mình con chim trả khổng lồ hoá này
Trang 18Cách Dục Thuý Sơn vài trăm mét về phía Nam có núi Ngọc MỹNhân Nhìn núi giống như một mỹ nữ nằm trần đã quá giấc nồng giữathanh thiên bạch nhật.
Ðến Ninh Bình người ta nhớ đến một cố đô Hoa Lư, thuộc địaphận xã Trường Yên, một miền núi non sông nước hiểm trở Nơi đây cónúi Trường Yên, có sông Hoàng Long như thành cao, hào sâu bảo vệ vàtôn thêm vẻ đẹp của cố đô Hoa Lư cổ kính Năm 968, sau khi dẹp loạnmười hai sứ quân, Ðinh Bộ Lĩnh thống nhất sơn hà, lên ngôi Hoàng đế,đặt tên nước là Ðại Cồ Việt và chọn Hoa Lư làm kinh đô Nơi đây làquần thể di tích lịch sử hai triều Ðinh và Tiền Lê Trên núi Mã Yên Sơn
có lăng vua Ðinh, bên cạnh có đền thờ vua Lê Ðại Hành
Ở huyện Hoa Lư còn có quần thể danh thắng và di tích lịch sử BáiSơn, với Bích Ðộng Tam Cốc, được mệnh danh là Nam thiên đệ nhịđộng, sau Nam thiên đệ nhất động Hương Tích Trong động còn giữđược nhiều di tích, nhiều cổ vật quý báu như rồng đá và hai khối đá lạ,khi gõ vào phát ra những âm thanh như tiếng đàn một trầm, một bổnghoà lẫn với tiếng chuông chùa trầm mặc
Tam Cốc còn có tên Xuyên Thuý Ðộng, có nhiều hang động quanh
co hiểm trở đẹp như Bồng lai Tiên cảnh Ngày trước, vua Trần đã chọnnơi đây làm căn cứ chống giặc Nguyên Mông
NHÀ THỜ ĐÁ PHÁT DIỆM LÀ MỘT TRONG NHỮNG KỲ QUAN CỦA ĐÔNG NAM Á, là một công trình kiến trúc độc đáo kết
Trang 19hợp tinh hoa văn hoá phương Tây và phương Ðông Nhà thờ được xâydựng cách đây hơn một thế kỷ Trong kiến trúc từ lầu chuông đến Thánhđường được chạm khắc tinh xảo, đó là sự kết tinh tài năng và trí tuệ sángtạo tuyệt đỉnh của Việt Nam thời bấy giờ.
Ðịch Lộng, thuộc huyện Gia Viễn được coi là Nam thiên đệ tam động,đẹp thứ ba trời nam Từ cảm giác huyền ảo của đất trời Ðịch Lộng, tađến với rừng nguyên sinh Cúc Phương là ta trở về với triệu năm, gặp sựthanh thản và yên tĩnh trong tâm hồn, để suy ngẫm nhìn nhận cuộc đời
và trách nhiệm với cộng đồng thực tại và tương lai
Kỳ thú động Hoa Sơn (Ninh Bình)
Ðộng Hoa Sơn là một trong những động đẹp của tỉnh Ninh Bình nằm ởthôn Áng Ngũ, xã Ninh Hòa, huyện Hoa Lư Động nằm ở lưng chừng
núi, thuộc dãy núi phía đông nam kinh thành Hoa Lư xưa
Ðứng trước cửa động, du khách có thể ngắm nhìn toàn cảnh thiên nhiên
có non cao, động thẳm, sông ngòi kỳ thú Thiên nhiên như đã ưu ái riêngchốn này để che chở, bảo vệ kinh đô thời Ðinh - Lê cách đây hơn 10 thếkỷ
Tương truyền, thời nhà Ðinh, động là nơi nuôi Ấu Chúa, nên còn có tên
là "Phôi Sinh Tự" Nhân dân vùng này quen gọi là "Chùa Bà Ðẻ" Ngườidân ở đây thấy động đẹp đã lấy làm chùa thờ Phật Ðộng chính là một
"ngôi chùa" thiên tạo Ðộng cao sâu nên "chùa" càng rộng lớn "Ngôi
Trang 20nhà bảo tàng" tự nhiên này có nhiều pho tượng đẹp và những nhũ đá kỳthú.
Đền vực và truyền thuyết về người con gái tiết nghĩa - Ninh Bình
Đền Vực nằm bên bờ sông Hoàng Long, thuộc thôn Chi Phong, xãTrường Yên, huyện Hoa Lư (Ninh Bình) Đền được xây dựng từ thế kỷthử 16 Tương truyền rằng, đây là một ngôi đền rất thiêng, lại chỉ cách
cố đô Hoa Lư 3 km về phía Tây Bắc và lại nằm trên đường đến khu dulịch hồ Đồng Chương bởi vậy đây cũng là một điếm dừng chân lý tưởngcho du khách khi du lịch về mảnh đất Ninh Bình
Đền vua Đinh - Tỉnh Ninh Bình
Tương truyền đền thờ vua Đinh xây trên nền cung điện chính, tựa lưngvào dãy núi Phi Vân, phía trước là Mã Yên Sơn Đền làm theo kiểu "nộicông, ngoại quốc" Nghệ thuật điêu khắc ở đền vua Đinh đạt trình độcao
Ninh Bình là một tỉnh ở đồng bằng Bắc bộ nhưng chỉ có hai huyện KimSơn, Yên Khánh phì nhiêu còn 5 huyện thị khác đều thuộc miền sơncước Ruộng ít, núi nhiều; nhất là núi đá vôi
Nghề chạm khắc đá ở Ninh Vân: Đến với Ninh Bình qu khách sẽ được
thăm làng nghề chạm khắc đá Xuân Vũ, với những tác phẩm tạc rồngbằng đá, hay những phù điêu, hoa văn bằng đá sinh động, công phu ởđền thờ vua Đinh, vua Lê, đền Thái Vi Các sản phẩm chạm khắc đá ở
Trang 21Xuân Vũ ngày nay vẫn khá phong phú như chậu cảnh, bể cảnh, tượngnghệ thuật, tượng tôn giáo, các bức phù điêu
Các lễ hội tại Ninh Bình : hội đền Thái Vi , lễ hội Trường Yên, thu hút
rất nhiều người tham dự Đến với lễ hội du khách còn được thưởng thứcác món ăn độc đáo của Ninh Bình như dê Ninh Bình , bánh dứa hưngHiền
Tam Cốc Bích Động
Nơi đây vẫn còn giữ được nét nguyên sơ, thiên tạo với nhiều hang động,
di tích lịch sử, văn hóa nổi tiếng trong và ngoài nước như: đền Thái Vi,Tam Cốc, chùa Bích Động, Hang Múa, Vườn chim… Tương truyềnrằng, vào năm 1773, ông cụ thân sinh của đại thi hào Nguyễn Du đã đến
thăm và đặt tên cho nơi này là Bích Động - tức là động Xanh Trải qua
bao biến cố, thăng trầm của lịch sử, nơi đây vẫn giữ được vẻ đẹp hết sức
tự nhiên và cuốn hút đến lạ kỳ
Để có thể tham quan Tam Cốc, du khách chỉ có một cách duy nhất
là đi thuyền Trong hơn 2 tiếng đồng hồ, chiếc thuyền nan sẽ đưa dukhách lần lượt đi thăm Hang Cả, Hang Hai và Hang Ba Ngồi trênthuyền, du khách sẽ cảm nhận được không khí trong lành, mát lạnh củahương đồng gió nội Càng đi sâu vào trong lòng hang du khách lại càngcảm nhận được vẻ đẹp của tác phẩm tạo hình kỳ ảo với hàng trăm, hàngngàn nhũ đá rủ từ trên trần xuống Đây thực sự là một bức tranh thuỷmặc nhiều màu sắc, sống động và ấn tượng
Trang 22Tam Cốc - Bích Động, còn được gọi là Xuyên Thủy Động, "Vịnh
Hạ Long trên cạn" hay "Nam thiên đệ nhị động" là 1 trong 21 khu dulịch trọng điểm quốc gia Việt Nam Toàn khu vực bao gồm hệ thống cáchang động và các di tích lịch sử nằm trên địa phận xã Ninh Hải, huyệnHoa Lư, tỉnh Ninh Bình
Tam Cốc có nghĩa là "ba hang", gồm hang Cả, hang Hai và hang
Ba Cả ba hang đều được tạo thành bởi dòng sông Ngô Đồng đâm xuyênqua núi
Đi thăm Tam cốc chỉ có môt con đường thuỷ duy nhất vào ra mấtkhoảng trên 2 giờ đồng hồ Thuyền trôi khoảng 400 mét theo dòng sôngNgô Đồng đưa du khách tới Nghi môn ngoại(cửa ngoài) là hai quả núidựng đứng hai bên sông, núi bên tay phải là núi Cửa Quen, núi bên taytrái là núi Vụng Gạo
Đi một đoạn nữa thuyền vào Cống Rồng bắc ngang qua sông NgôĐồng trên đường vào đền Thái Vi Cống dài 2.8 mét, làm bằng đá ,chạm hình đầu rồng Qua cống Rồng, nhìn sang bên trái thấy có một tráinúi nhỏ nằm sát con đường vào đền Thái Vi và bên dòng sông là núi GòMưng
Đi tiếp, vẫn ở bên trái là núi Văn, núi Võ Tưong truyền xưa kia cóhai vị Thần gánh 2 quả núi qua đây, đòn gánh bỗng gãy, thế là hai quảnúi rơi xuống nằm bên sông Hai ngọn núi mọc thành một chiếc mũ củaquan Văn, một chiếc mũ của quan Võ
Trang 23Thuyền vẫn lứơt nhẹ, đưa du khách tới Nghi môn nội(cửa trong)hay còn gọi là (kẽm gió trong), cũng là do hai quả núi đứng hai bên tạothành Bên trái là núi Bến Thánh, bên phải là hình con Đại Bàng đang xàxuống dòng Ngô Đồng, tạo nên vẻ đẹp sinh động, kỳ vĩ của Tam cốc.Nhìn sang bên tay phải là một tảng đá lớn, phẳng nằm sát bờ sông.Tưong truyền rằng vào mùa hè, vua Trần Thái Tông, thường ra đây ngồicâu cá để thư giãn và thưởng ngoạn cảnh non nước, mây trời, với bầukhông khí trong lành Bắt đầu từ đây bao quanh quý khách là núi đátầng tầng, lớp lớp như một bức tưòng thành vững chắc, ngăn cách những
ồn ào của nền kinh tế thị trưòng
Hang Cả: Hang Cả dài 127 mét, rộng 20 mét, nằm dưới một quả
núi lớn vắt ngang qua dãy núi bên sông Ngô Đồng, cửa hang rộng trên
20 mét, du khách vào trong hang sẽ cảm nhận thấy sự mát lạnh củathiên nhiên và cảm thấy trong lòng thư thái lạ thường, tâm hồn hoà nhậpvới thiên nhiên, du khách sẽ quên đi những nhọc nhằn, bon chen của đờithường Mùa hè nơi đây như một chiếc máy điều hoà khổng lồ toả hơimát lạnh, mà mùa đông nơi đây lại không còn cái giá rét thay vào đó là
sự ấm áp đến không tưởng Càng đi sâu vào trong hang du khách càngkhám phá nhiều điều mới lạ và thú vị Những chùm nhũ đá ánh lênnhững sắc màu kỳ diệu và phản chiếu xuống mặt nước lung linh hào quang Nhũ đá nơi đây gợi sức tưởng tượng phong phú của con người.Một con trăn hoa to hiện lên trên trần hang, xung quanh là những convật thường xuất hiện trong các truyện thần thoại
Trang 24Nếu quay lại nhìn vách núi, chúng ta thấy ngay hình một cụ già râutóc bạc phơ đang ngồi câu cá Đó là ông tiên câu cá Cao hơn nữa là hìnhmột cô tiên mặc áo trắng đang bay.Quan sát dãy núi bên phải dòng sông
du khách sẽ thấy các khối đá xếp chồng lên nhau giống như khu đền
Hang Hai cũng nằm dưới quả núi vắt ngang qua hai dãy núi ở hai
bên sông, dài 60 mét, rộng 18 mét
Hang Ba: Ra khỏi Hang Hai du khách như bị vây hãm một lần nữa
bởi bốn bề núi cao sừng sững, cây chen đá, đá bên cây Đi khoảng 100mét nữa là tới Hang Ba, dài 45 mét, rộng 18 mét Mùa hè so với hang
Cả, hang Hai, hang Ba là hang mát nhất, bầu không khí trong hang nhưlọc, dòng sông xanh rười rượi, ánh sáng mờ ảo làm cho du khách cảmthấy như đang ở chốn bồng lai, tiên cảnh
Những du khách ưa thích mạo hiểm có thể tiếp tục xuôi thuyềntheo dòng Ngô Đồng khoảng 2 km nữa tới thăm Suối Tiên và tham giachuyến du lịch mạo hiểm leo núi vào đền Nội Lâm
Bích Động có nghĩa là "động biếc", là tên do tể tướng Nguyễn
Nghiễm, thân phụ của đại thi hào Nguyễn Du đặt cho động năm 1773.Bích Động được mệnh danh là "Nam thiên đệ nhị động" tức động đẹpthứ nhì trời Nam (sau động Hương Tích)
Chùa Bích Động: Là một ngôi chùa cổ mang đậm phong cách Á
Đông cách động Tam Cốc 2 km Chùa được dựng từ đầu đời nhà Hậu
Trang 25Lê Trong chùa có quả chuông lớn đúc từ thời vua Lê Thái Tổ Tươngtruyền, vào thế kỷ 18, vua Tự Đức đến vãn cảnh Hoa Lư đã ngẩn ngơtrước vẻ đẹp kỳ thú của thiên nhiên tạo hoá ở đây và hạ bút đề tặng choĐộng Bích danh hiệu "Nam Thiên đệ nhị động".
Lịch sử: Vào đời vua Lê Dụ Tông, niên hiệu Vĩnh Thịnh, khoảng
năm 1705, có hai vị hoà thượng, pháp danh là Trí Kiên và Trí Thể, mộtngười quê ở Vọng Doanh, một người quê ở Đông Xuyên thuộc huyênNghĩa Hưng, tỉnh Nam Định gặp nhau kết nghĩa thành anh em Hai nhà
sư đều có lòng mộ đạo, muốn đi nhiều nơi để truyền bá đạo Phật và xâydựng các ngôi chùa Đến đây thấy núi Bích Động có địa thế tuyệt đẹp và
đã có chùa, hai nhà sư quyết định dừng chân, tự mình sửa sang chùa cũ,
đi quyên giáo xây dựng lại thành 3 ngôi chùa: Hạ, Trung và Thượng để
tu hành
Điều độc đáo của chùa Bích Động là xây dựng theo kiểu chữ
“Tam” (hán tự ), ba toà không liền nhau, tam cấp dọc theo sườn núi, dựavào thế núi từ thấp lên cao thành 3 ngôi chùa riêng biệt: Chùa Hạ, ChùaTrung và chùa Thượng
Nhà thờ đá Phát Diệm: Thuộc thị trấn Phát Diệm, huyện Kim
Sơn, tỉnh Ninh Bình, quần thể thánh đường Phát Diệm được xem là niềm
tự hào của kiến trúc Việt Nam, là nơi mà ước mơ về sự giao hòa giữanhững nền văn hóa, giữa tâm linh và đời sống thực của con người đượcthể hiện rõ nét hơn bao giờ hết
Trang 26Vườn quốc gia Cúc Phương: Cách thủ đô Hà Nội 120km về phía
Nam, với tổng diện tích 22.000 ha, giáp giới 3 tỉnh: Ninh Bình, ThanhHoá và Hoà Bình, Vườn quốc gia Cúc Phương được thành lập ngày 7tháng 7 năm 1962
Cúc Phương đã trở thành Vườn quốc gia đầu tiên và cũng là đơn vịbảo tồn thiên nhiên đầu tiên của Việt Nam
Ninh Bình nổi tiếng với cố đô Hoa Lư, thắng cảnh Tam Cốc, Bích Động,nhà thờ đá Phát Diệm Nhưng nếu du khách đến đây chưa ăn món thịt
dê thì coi như chưa biết thấu đáo về Ninh Bình Thịt dê Ninh Bình ngonhơn các vùng khác vì hai lẽ: dê ở đây nuôi trên núi đá, ăn đa dạng cácloại lá cây nên thịt săn chắc hơn so với dê thả đồi Thứ hai, người NinhBình có bí quyết riêng, biến dê thành món đặc sản nổi tiếng Đặc biệtmón tái dê làm rất khéo, thịt ngọt và giòn, ăn với các loại rau thơm như
lá đinh lăng, lá mơ, lá sung vị bùi bùi sẽ ngấm vào tận tâm can của
người thưởng thức Ngoài ra còn có mắm tép Gia Viễn, rượu cần Nho
Quan, rượu Lai Thành, tái dê Hoa Lư
Mua sắm: Quý khách có thể tự do mua sắm các mặt hàng mà chỉ
nơi đây mới có Nghề thêu ren nơi đây đã nổi tiếng từ rất lâu đời, nhiều
người cho rằng đây là “ Vương quốc của thêu ren” Cùng với những sảnphẩm thêu ren độc đáo là các mặt hàng thổ cẩm Từ quần áo,túi , mũ đều được làm bằng chất liệu thổ cẩm, mang đâm phong thái người Việt
5)THANH HÓA
Trang 27Và đây miền đất Thanh Hoá nổi tiếng với cầu Hàm Rồng, với dòngsông Mã đã đi vào lịch sử trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, làtượng trưng cho ý trí kiên cường bất khuất của con người nơi đây.
Trong thời kỳ hội nhập hiện nay người ta biết đến Thanh Hóa vớinhà máy đường Lam Sơn, nhà máy xi măng Bỉm Sơn có quy mô và chấtlượng lớn trong cả nước
Về du lịch, bãi biển Sầm Sơn là khu du lịch thu hút rất đông lượngkhách trong nước vào mùa hè
Thanh Hoá vốn là mảnh đất nổi tiếng với những món ăn ngon khóquên…
Nem chua: còn gọi là nem quả Chỉ bằng bì lợn, thính, thịt lợn, gia
vị, chiếc lá đinh lăng bánh tẻ quấn ngoài cùng một ít bí quyết gia truyền
mà cái khối nhỏ vuông vắn có màu xanh của lá chuối, màu trắng của lạt
mà làm say lòng người đến
Tiết canh dê cùng các sản phẩm từ dê Dê phải kén thứ dê núi ở
vùng núi đá Hà Trung, Vĩnh Lộc Với bàn tay khéo léo và kỹ thuật phachế điêu luyện, bát tiết canh dê như một bức hoạ tuyệt vời với các gammàu xen kẽ: đỏ của tiết, xanh của rau, vàng của vừng lạc, đen xám của
dê song lại rất mát, nhắm kèm với rượu ngâm mật dê thì mới hợp khẩuvị
Rượu Nga Liên (Nga Sơn) được chưng cất bởi giống gạo nếp cái
đã được chọn lựa cẩn thận Nhấp một chút rượu đã có cảm giác thơm
Trang 28đầu lưỡi mùi nếp mới, cay của men say Tuy chỉ nấu bằng gạo tẻ, songkhông biết là do men, do nước hay do bí quyết nhà nghề mà độ rượu rấtcao, rất đậm song lại rất êm.
Ốc mút xứ Thanh: Ốc mút là một món ăn bình dân của người dân
Thanh Hóa Ốc mút chính là loại ốc nhỏ xíu, mình xoắn, gần giống ốchương có ruột xanh và ăn hơi đắng Khi ăn, múc ốc ra một chiếc đĩa sâulòng, rưới lên ốc ít nước gừng trộn ớt, tỏi Phải dùng kìm bấm bỏ phầncuối vỏ ốc rồi mút Con ốc tuy nhỏ bé nhưng thơm ngon kỳ lạ Ngonnhất là vị hơi đắng mà không ăn thì sẽ không cảm nhận được
GỎI CÁ - ĐẶC SẢN HẤP DẪN CỦA SẦM SƠN
Ai đó đã đến với cái Sầm Sơn xin đừng bỏ qua đặc sản Gỏi cá, món ănnổi tiếng của vùng biển Xứ Thanh
NEM ĐẶC SẢN HẠC THÀNH
Du khách dừng chân vào quán giải khát, nhà hàng, cao lâu tửu quán,khách sạn sang trọng trên đất xứ Thanh đều có bán nem Ăn nem uốngbia, nhắm rượu với nem như 'bỏ bùa …' Nem Hạc Thành đã có tại nhiềunơi: Hà Nội, Nam Định, Hải Phòng, Thái Nguyên, Hạ Long, Vinh … vàcác tỉnh phía Bắc: Lạng Sơn, Lào Cai …Du khách đến xứ Thanh,thưởng thức nem Hạc Thành chắc tấm tắc khen 'miếng ngon nhớ mãi'
BÁNH RĂNG BỪA
Những ngày Tết nguyên đán, Tết Đoan ngọ, rằm tháng Bảy, các lễ tục,ngày giỗ … trong nhà mỗi gia đình ở làng quê Thanh Hoá không thể
Trang 29thiếu bánh răng bừa, hay còn gọi là bánh lá Bên mâm cỗ đầy nhiều thức
ăn ngon, có thêm đĩa bánh răng bừa chưa bóc lá, bốc khói nóng sốt, dậymùi thơm của hành mỡ Và sau khi cúng xong, hạ cỗ xuống ăn, vừa ănvừa bóc lá, thật không gì thú vị hơn
CÁ MÈ SÔNG MỰC
Sông Mực (Vườn Quốc gia Bến En) có nhiều loại cá Nhưng đặc sản vẫn
là cá Mè Do đặc điểm của sông rộng gần 4.000 ha, vừa có độ sâu trên30m, lượng phù du sinh vật dồi dào nên cá Mè vừa béo vừa to, có connặng trên 30kg ăn cá Mè có nhiều cách như: Rán, nấu om, băm viên ránchả, nấu lẩu nhưng hấp dẫn nhất vẫn là cá Mè luộc chín cộng thêm cácmón gia vị như: rau thơm, ớt, chuối xanh, lộc sung, khế, giá sống …Cuốn bánh đa nem với các thứ trên Cái béo ngậy của thịt cá kèm theo vịchát của chuối, của sung, vị chua của khế, vị ngọt của giá sống, vị thơmdịu của rau thơm Cuốn xong, chấm với nước mắm được pha chế với ớt,chanh, đường, tỏi Được chấm với nước mắm ngon của Thanh Hoá thìcòn gì bằng
Trang 30Chất béo quyện với vị chát, vị chua, vị ngọt, vị thơm đã hấp dẫn vànhmôi, đầu lưỡi rồi nhưng nếu được nhấm nháp, với vài ly rượu đế ngonnữa thì thật là sảng khoái.
CƠM LAM
Cơm lam là món ăn truyền thống của cộng đồng các dân tộc miền núi, từbao đời nay: Mường, Nùng, Dao, Mán, Thái … Nguyên liệu là loại nếpnương đồi, gặt về tuyển chọn kỹ càng Cách làm cơm lam cũng khôngkhó: gạo nếp được vo, ngâm kỹ cho vào ống tre tươi non dài khoảng 35 -40cm Để cơm lam có vị hương cho thêm hương liệu núi rừng, ở mỗilàng bản, bà con có đặc thù vị hương món cơm lam của mình Do gạongâm, vo kỹ, tích đủ lượng nước, nên khi xoay đều nướng trong lửanhiệt, hơi bên trong ống tre làm hạt gạo dẻo quạnh toả lan một mùi thơmquyến rũ khó cưỡng nổi Vì thế cơm lam vẫn giữ được hồn quê, phong
vị riêng của nó, không thể lẫn được
Thanh Hóa nổi tiếng với bãi biển Sầm Sơn Sầm Sơn là vùng đấtđược thiên nhiên ưu đãi với bãi biển đẹp nổi tiếng bên núi Trường Lệ.Đây còn là vùng đất giàu bản sắc văn hóa độc đáo với nhiều lễ hộitruyền thống Nơi đây có thể khai thác, phát triển nhiều loại hình du lịchvới lợi thế cạnh tranh cao như: tắm biển, tham quan, leo núi, nghỉ mát,nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái, du lịch văn hóa Với lợi thế sẵn có, nếuđược quan tâm đầu tư hơn nữa, chắc chắn Sầm Sơn sẽ là điểm dừngchân lý tưởng của nhiều tour du lịch trong nước và quốc tế Du lịch SầmSơn còn là cầu nối để giới thiệu về văn hóa, lịch sử, con người xứ
Trang 31Thanh, vùng đất địa linh nhân kiệt, một trong những cái nôi của vănminh nhân loại, với bạn bè trong nước và quốc tế.
Cá suối Ngọc và những " câu chuyện thần bí" : Ở suối Ngọc (Cẩm Lương,
Cẩm Thuỷ, Thanh Hoá) có một loại cá lạ được dân địa phương gọi là cáDốc Theo lời đồn của người dân nơi đây, những câu chuyện "thần bí"gắn liền với cá Dốc khiến chẳng ai dám bắt hoặc ăn thịt chúng bởi sẽ
gặp tai ương.
Không ai biết chính xác cá Dốc suối Ngọc có từ bao giờ nhưngnhững tin đồn liên quan đến loài cá này gần đây ngày một nhiều hơn.Suối cá không phải là một khu du lịch được đầu tư xây dựng quy mô màchỉ là một đoạn suối với dáng vẻ hoang sơ của vùng bán sơn địa này, làmột con suối chỉ dài khoảng vài chục mét Dưới suối mọi người vẫn tắmgiặt, trẻ em đùa giỡn mặc dù trên bờ khách tham quan vẫn chiêmngưỡng loài cá này với thái độ "cung kính"…
5) NGHỆ AN
Xe chúng ta đang tiến vào địa phận tỉnh Nghệ An, nơi chúng ta sẽ dừngchân và nghỉ tối Đây là vùng quê của những con người có truyền thốnghiếu học Điển hình đó là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam Bác HồChí Minh Huyện Nam Đàn, thuộc tỉnh Nghệ An đều là quê hương củahai cụ thân sinh ra Bác Đó cũng là cái nôi hình thành và nuôi dưỡngphẩm chất của một nhà lãnh đạo chân chính, một danh nhân văn hóa thếgiới