Ba địa điểm này đangxây dựng dự án bảo tồn di sản văn hoá tạo thành thế chân kiềngphát triển tuyến du lịch liên hoàn với các vùng phụ cận, đó là:tuyến Phùng Hưng- lăng Ngô Quyền- chùa Mí
Trang 1
Bài thuyết trình ngày 1.Chuyến đi Hà Nội – Hội An
5g30 Khởi hành
Nói lời chào mừng đến đoàn khách
Giới thiệu bản thân và lái xe
Thông báo lịch trình ngày đầu tiên
Lưu y các vấn đề liên quan ở dọc đường
Xoá tan những lo lắng có thể gặp phải của khách
Nội dung bài thuyết trình
Giới thiệu những nét đặc trưng tại các địa điểm dọc tuyến đường
mà xe đi qua
Chúng ta sẽ tạm thời rời xa thủ đô ngàn năm văn hiến trong ít ngày
để đi khám phá những miền đất mới lạ Để thấy quê hương ta đấtnước ta giàu và đẹp như thế nào?
1 Tỉnh Hà Tây
Hiện giờ xe của chúng ta đang lăn bánh trên địa phận tỉnh HàTây, một tỉnh giáp danh và bao quanh thủ đô về phía Tây Nam
Hà Tây nổi tiếng với loại hình du lịch tâm linh, với chùa Hương,
chùa Thầy, chùa Tây Phương
Theo cách nhìn địa- văn hoá, Hà Tây là vùng địa linh Dải đất nằmtrải dọc dưới chân núi Tản Ba Vì: thời Thánh Tản đứng đầu hàng
“Tứ bất tử” Vùng Quốc Oai nổi lên “Thập bát tú sơn” được coi làvịnh Hạ Long cạn Xuôi xuống phía Nam có dãy núi đá vôi HươngSơn, nơi có những di chỉ khảo cổ đồ đá giữa và động Hương Tíchlưu dấu tu hành của bà Chúa Ba, một động đẹp nhất trời Nam như
Trang 2Hà Tây có nhiều sông cổ chảy qua: sông Đà, sông Hồng, sôngTích, sông Đáy, sông Nhuệ…Những con sông ấy xưa kia là huyếtmạch giao *-thông đường thuỷ đắp đầy những truyền thuyết dựnglàng giữ nước, với những địa danh in dấu vào lịch sử “Thứ nhấtkinh kỳ, thứ nhì Bợ Bạt”, cửa sông Hát, bến Chương Dương…
Hà Tây vùng “Địa linh nhân xuất kiệt”, “Thiên bảo bút sinh hoa”,thời nào cũng đóng góp nhiều anh tài cho nước nhà, góp phần quantrọng vào công cuộc dựng nước, giữ nước vĩ đại của dân tộc Têntuổi của các danh nhân đã ghi lịch sử như: Đỗ Kinh Tu, NguyễnTrãi, Nguyễn Trực, Ngô Sĩ Liên, Lý Tử Tấn, Phùng Khắc Khoan,Phan Huy Chú, Nguyễn Thượng Hiền…Đất Đường Lâm (xứ Đoàicũ), một ấp hai Vua (Phùng Hưng, Ngô Quyền) Làng Nhị Khê (xứSơn Nam cũ) có Nguyễn Trãi, anh hùng giải phóng dân tộc, nhàvăn hoá lớn của nhân loại Thời nay có Hoà Xá, đơn vị anh hùnglực lượng vũ trang nhân dân với phong trào chiếc gậy Trường Sơn,thanh niên lên đường chống Mỹ cứu nước Ba địa điểm này đangxây dựng dự án bảo tồn di sản văn hoá tạo thành thế chân kiềngphát triển tuyến du lịch liên hoàn với các vùng phụ cận, đó là:tuyến Phùng Hưng- lăng Ngô Quyền- chùa Mía- đền và thành cổSơn Tây, tuyến Hoà Xá- Quan Sơn- Hương Sơn- khu Cháy- VạnPhúc, tuyến di tích Nguyễn Trãi- chùa Đậu, lăng đá Quận Vân- bãi
Tự Nhiên Đặc biệt: từ xa xưa, núi Tản có đền Thượng thờ Tam vịThánh Tản Viên, nay có đền thờ Bác Hồ và K9 (khu di tích lưuniệm) sẽ là tuyến du lịch hấp dẫn Những địa danh lịch sử đó là:thành Ô Diên một thời là kinh đô của Lý Phật Tử, Ninh Kiều, TốtĐộng bạt vía kinh hồn giặc Minh xâm lược Hà Hồi quân Thanh bỏgiáo xin hàng Thành cổ Sơn Tây, chiến luỹ Phù Sa và chiến khu
Trang 3du kích Chợ Cháy kiên cường thời kỳ kháng chiến chống Pháp Côgái Suối Hai, chàng trai Cầu Giẽ anh hùng thời kỳ chống giặc Mỹ
ác liệt, lừng lẫy chiến công…Những di tích đi vào lịch sử, nhữnglưu niệm danh nhân của quê hương đất nước trở thành địa điểm dulịch giáo dục truyền thống
Hà Tây còn là miền nổi danh về các di tích lịch sử văn hoá- danhlam thắng cảnh, có tới 2.388 di tích, trong đó 820 đình, 890 chùacòn lại các loại hình đền, miếu, nhà thời danh nhân…Trong các ditích ở Hà Tây phải kể đến 12 danh lam cổ tự nổi tiếng được BộVăn hoá Thông tin xếp vào loại quan trọng: chùa Thầy gắn với têntuổi thiền sư Từ Đạo Hạnh, chùa Bối Khê, chùa Trăm Gian vớiđức thánh Nguyễn Bình An, chùa Tây Phương tinh hoa văn hoáthời Tây Sơn Ngoài ra còn có chùa Đậu, chùa Mía nổi tiếng trongvùng Những ngôi đình Tây Đằng, Chu Quyến, Tường Phiêu,Mông Phụ, Hoàng Xá…Các di tích ấy là một bộ phận của di sảnvăn hoá gắn liền với những sự tích, truyền thuyết tín ngưỡng liênquan đến sự hình thành phát triển của cộng đồng là tài sản vô giákết tinh trí tuệ, công sức của nhân dân trong suốt quá trình lịch sử.Tại đó, nhân dân đã sáng tạo ra những sinh hoạt văn hoá dân gianđộc đáo như: múa rồng, tế cung đình, hát dô, hát chèo tầu, háttrống quân, múa rối nước… diễn xướng trong hội.Giờ đây Hà Tâyđược biết đến là tỉnh duy nhất trong cả nước có hai thành phố trựcthuộc tỉnh đó là Thành phố Sơn Tây và Thành phố Hà Đông
Cùng với đó Hà Tây trong những năm gần đây đã thu hútlượng lớn vốn đầu tư nước ngoài cho phát triển những loại hình dulịch mới như sân gôn Đồng Mô, các khu du lịch sinh thái nổi tiếng
Trang 4thành những điểm nghỉ ngơi cuối tuần ly tưởng cho du khách đến
từ thủ đô
Phát triển du lịch trên cơ sở quy hoạch tổng thể phát triểnkinh tế- xã hội và phát huy những lợi thế của Tỉnh về tự nhiên gắnvới thủ đô Hà Nội Tính chất của du lịch Hà Tây là du lịch sinhthái và nghỉ dưỡng là chủ yếu, tập trung ở 3 khu vực trọng điểm:
Ba Vì- Sơn Tây; Hương Sơn (Mỹ Đức); Hà Đông và vùng phụ cận,trong đó Ba Vì- Sơn Tây là trung tâm Nhà nước chủ yếu tập trungđầu tư kết cấu hạ tầng và các công trình công cộng; các doanhnghiệp đầu tư cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch
Mục tiêu chung và một số chỉ tiêu chủ yếu đến năm 2010 là:
- Phát triển du lịch để trở thành ngành kinh tế mũi nhọn củaTỉnh
- Đến năm 2010 đón từ 4 đến 4,5 triệu lượt khách du lịch trong
đó khách quốc tế từ 5 đến 10%, tốc độ tăng trưởng bình quân 10%/năm
- Doanh thu xã hội về du lịch đến năm 2010 đạt trên 600 tỷđồng, tốc độ tăng bình quân 15%/năm
- Xây dựng 06 khu du lịch tổng hợp với các sản phẩm du lịchsinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí… có khoảng 2.400 phòngkhách sạn; xây dựng một số khách sạn đạt tiêu chuẩn 3 sao trở lêntại các trọng điểm du lịch
Bằng các giải pháp:
Sớm hoàn chỉnh việc quy hoạch tổng thể và quy hoạch vùng về dulịch, công bố công khai rộng rãi các quy hoạch Tập trung quy
Trang 5hoạch các khu vực trọng điểm như: hồ Suối Hai, sườn Đông, sườnTây núi Ba Vì, khu Văn Thánh Đường Lâm, khu vực hồ QuanSơn, hồ Văn Sơn, khu Hương Sơn Phối hợp với Bộ Nông nghiệp
và Phát triển nông thôn khai thác Vườn Quốc gia Ba Vì để pháttriển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí
Tập trung đầu tư, cải tạo nâng cấp kết cấu hạ tầng ở các khu dulịch trọng điểm, trước hết cần đầu tư xây dựng các đường giaothông đến các điểm du lịch: đường Tế Tiêu- Yến Vĩ, đường vào hồSuối Hai, đường vào sườn tây núi Ba Vì và đường nối các điểm dulịch hiện có ở khu vực núi Ba Vì vv…
Một số khu danh thắng của Hà Tây:
Đền thờ Hai Bà Trưng-Đền Hát Môn
Đền được xây dựng trên đất của làng Hát Môn, xã Hát Môn, huyệnPhúc Thọ, cách Hà Nội khoảng 40 km Hát Môn vốn là một ngôilàng cổ gần cửa sông Hát, vào năm 40 trước Công nguyên, tại đâydiễn ra lễ tế cáo trời đất khởi nghĩa đánh đuổi giặc Đông Hán củaHai Bà Trưng và cửa Sông Hát cũng là nơi hai Bà tự vẫn để giữtrọn khí tiết khi thua trận trước Mã Viện.Thành cổ Sơn Tây
Thành Sơn Tây nằm giữa thị xã Sơn Tây cách Hà Nội hơn 40 km
là một công trình kiến trúc quân sự cổ Hoàn thành vào năm 1822,thành hình tứ giác có chu vi dài 1.304m, xung quanh có hào nướcsâu 3m rộng 20m dài 1.795m, tường bằng đá ong cao 5m nên cótên khác là Thành đá ong Trong thành có vọng lâu cao 18m, vọngcung, cột cờ và điện Kính Thiên
Trang 6Chùa được xây dựng từ thế kỷ XIV đời Trần, thuộc địa phận xãTam Hưng, huyện Thanh Oai, cách Hà Nội khoảng 30 km Tênchữ là Đại Bi tự nhưng do xây trên đất làng Bối Khê nên có tên làchùa Bối Khê Chùa là công trình kiến trúc tôn giáo theo kiểu tiềnphật hậu thần phổ biến ở vùng đồng bằng Bắc bộ, phần trước chùathờ phật, phần sau thờ Đức thánh Bối Nguyễn Bình An, người đã
tu hành đắc đạo dưới đời Trần trở thành vị thánh bảo hộ cho ngườidân
Làng Việt Cổ đá ong Đường Lâm
Làng Đường Lâm thuộc địa phận xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây,cách Hà Nội khoảng 45 km, nơi sinh ra hai vị vua anh hùng tronglịch sử Việt Nam đó là Phùng Hưng, Bố Cái Đại Vương và NgôVương Ngô Quyền, người mở ra thời kỳ độc lập tự chủ lâu dài củadân tộc sau chiến thắng Bạch Đằng lừng lẫy năm 938
Trang 7kêu gọi thiện nam tín nữ trong vùng tổng Mía đóng góp công quảxây dựng vào thế kỷ XVII Để ghi nhớ công đức của bà dân trongvùng tôn kính gọi là bà chúa Mía và đặt điện thờ bà trong chùaKhu danh thắng Hương Sơn – Chùa Hương
Khu danh thắng Hương Sơn thuộc địa phận xã Hương Sơn, huyện
Mỹ Đức, cách Hà Nội 60 km là một quần thể di tích phật giáo lớncủa Việt Nam với hàng chục ngôi chùa lớn nhỏ được bố trí hài hoàvới thung, suối, hang, động tạo nên phong cảnh nên thơ
2 Tỉnh Hà Nam
Rời Hà Tây chúng ta sẽ đến với mảnh đất Hà Nam
Hà Nam là nơi đoàn chúng ta sẽ dừng lại ăn sáng tại thị xã Phủ Lýtrong ít phút nữa
Hà Nam chưa bao giờ được biết đến là một miền đất giàu tiềmnăng cho phát triển du lịch, nhưng điều đó không có nghĩa là ở đầykhông có điểm du lịch nào hấp dẫn
Cách thị xã Phủ Lý chừng 30 km bạn sẽ tới được khu danh lamthắng cảnh Ngũ Động Sơn thuộc huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam.Ngũ Động Sơn gồm 5 động liên hoàn, trong đó có động lớn có thểchứa được hàng nghìn người Thắng cảnh này nằm trong dãy núiCấm, đã đi vào thơ ca Việt Nam từ xa xưa
Đến Ngũ Hành Sơn, bạn sẽ được chiêm ngưỡng muôn hình thù kì
lạ của nhũ đá và nghe thấy những bản hoà tấu của gió, của đá trongmột “sân khấu” thiên nhiên đầy huyền ảo
Du lịch văn hóa tiêu biểu ở Hà Nam
Trang 8Chùa Long Đọi Sơn nằm trên núi Đọi Sơn thuộc xã Đọi Sơn huyệnDuy Tiên, cách Phủ Lý khoảng 8 km về phía Bắc Chùa Đọi đượcxây dựng vào năm 1054 và được trùng tu năm 1118-1121 Đây làngôi chùa cổ có nhiều nét văn hoá nghệ thuật kiến trúc tinh xảo,mang đậm dấu ấn qua các thời kỳ lịch sử Hàng năm vào ngày 21/3
âm lịch chùa Đọi Sơn mở hội Với vị trí địa lý thuận lợi, phongcảnh thiên nhiên đẹp, nơi đây sẽ là một điểm du lịch khá hấp dẫn
Đền Lảnh Giang nằm gần bờ sông Hồng thuộc xã Mộc Nam,huyện Duy Tiên, cạnh quốc lộ 38 đi cầu Yên Lệnh Đền LảnhGiang còn có tên gọi là Lảnh Giang linh từ, đền tọa lạc trongkhuôn viên 3.000m2, nơi đây không có núi đồi, nhưng bạt ngànmàu xanh của cây trái Cửa đền nhìn ra hướng đông dòng sông Nhị
Hà (sông Hồng), bốn mùa mênh mang sóng nước
Kề bên đền Lảnh Giang về phía bờ sông là ngôi đền thờ Cô BơThoải Phủ Đền thờ Tam vị Đại Vương thời Hùng - Duệ - Vương
có công đánh Thục và thờ Tiên Dung công chúa, một trong Tứ Bất
Tử của Việt Nam
Mỗi năm có 2 kỳ lễ hội vào tháng 6 và tháng 8 âm lịch Kỳ hộitháng 6 diễn ra từ ngày 18 đến ngày 25, kỳ hội tháng 8 được tổchức vào ngày 20 âm lịch Hiện rất đông khách thập phương từ cácnơi kể cả Hà Nội, Hưng Yên… đến lễ và tham quan đền Lảnh Nếutuyến du lịch Sông Hồng của Hà Nội được mở rộng, đây sẽ là mộttrong những điểm du lịch tín ngưỡng có khả năng thu hút kháchcao
Trang 9Đền Trần Thương thuộc thôn Trần Thương, xã Nhân Đạo, huyện
Lý Nhân Tương truyền nơi đây là kho lương của Nhà Trần và lànơi diễn ra các cuộc giao tranh ác liệt trong cuộc kháng chiếnchống quân Nguyên thế kỷ 13 Đền thờ Quốc Công Tiết Chế HưngĐạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn
Đền được khởi xây vào năm 1783 với kiến trúc mang đậm nét cổtruyền dân tộc Lễ hội hàng năm được tổ chức từ ngày 1 đến 20tháng 8 (âm lịch) cùng với lễ hội đền Kiếp bạc ( Hải Dương), lễhội đền Bảo Lộc (Nam Định) để tưởng nhớ người anh hùng dântộc Trần Hưng Đạo Hiện nay khu di tích đang được tiến hành quyhoạch lập dự án đầu tư xây dựng thành một điểm du lịch văn hoátín ngưỡng trên tuyến du lịch sông Hồng
Quế Sơn: Còn gọi là núi An Lão, núi Nguyệt Hằng ở thôn An Lão(Bình Lục) nơi có ngôi chùa tương truyền được xây dựng vào thời
Lý, nơi phát hiện trống đồng Đông Sơn loại Hêgơ, đồng thời làmột thắng cảnh nằm bên bờ sông Ninh
Ngọc Lũ: Là một trong những xã thuộc huyện Bình Lục, nơi đầutiên người Pháp phát hiện trống đồng mang tên Ngọc Lũ
từng là nơi chúa Trịnh Sâm cho lập hành cung và được chúa ví với
8 cảnh đẹp nổi tiếng ở Tiêu Tường (Vân Nam, Trung Quốc), như:Đền Tiên Ông thờ Nam thiên đại thành hoàng Thánh tổ Thiênvương Bồ Tát, nằm trong quần thể di tích thắng cảnh Bát cảnh sơn
ở xã Tượng Lĩnh, huyện Kim Bảng, Hà Nam Đền Tiên Ông được
Trang 10Tượng Lĩnh, cao khoảng 200m giống hình con voi phủ phục Cứđến ngày rằm tháng 6 hàng năm, nhân dân ở đây tổ chức lễ hội rấtlong trọng, khách thập phương ở nhiều nơi cùng về tham dự
Đền thờ vị danh tướng Lý Thường Kiệt để tưởng nhớ Người cùngđoàn quân nghỉ tại đây khi Người dẫn quân đi chinh phạt ChiêmThành cách đây hơn 900 năm Hàng năm đền mở hội từ 1/1 - 1/2
âm lịch Đây là một lễ hội tiêu biểu, ngoài phần lễ, phần hội được
tổ chức rất phong phú, còn có múa hát Dặm Quyển Sơn - một lànđiệu dân ca nổi tiếng của Hà Nam
Bảng Chùa nằm ngay ven bờ sông
Đáy, cạnh núi Ngọc, có kiến trúc độc đáo và nhiều những di vậtquý đầy chất nghệ thuật dân gian Đây là ngôi chùa đẹp cổ kính,thâm nghiêm, với cảnh quan “sơn thuỷ hữu tình”, thanh tịnh, côquạnh và linh thiêng Chùa bà Đanh, núi Ngọc nằm trong quần thểkhu du lịch Ngũ Động Thi Sơn
thôn Vũ Điện, xã Chân Lý, huyện Lý Nhân Nói đến vợ chàngTrương, chắc hẳn ai cũng nhớ đến người con gái phủ Nam Xang đãsớm được chép vào sách Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ
Theo truyền thuyết của người dân địa phương thì ngôi đền nàyđược xây dựng từ thế kỷ XV, ngay sau cái chết oan uổng của bà
Vũ Ngôi đền linh thiêng với câu chuyện thương tâm của bà Vũ đã
Trang 11từng là đề tài cho biết bao thi nhân như Lê Thánh Tông, NguyễnCông Trứ, Nguyễn Khuyến… Những lời thơ của các thi nhân đãnói hộ lòng thương tiếc, ước muốn giải oan cho người phụ nữ chịunhiều đau khổ, mối đồng cảm sâu sắc của người đời đối với nỗioan trái hãy còn dằng dặc ở trên đời và lòng ngưỡng mộ đối vớimột tấm gương trinh liệt Phải chăng vì thế mà ngôi đền thờ bà đã
và vẫn sẽ còn có sức thu hút mối quan tâm của nhiều vãn khách xagần
huyện Thanh Liêm, Hà Nam Đền Lăng thờ vua Đinh, vua Lê vàTam vị đại vương Ngoài ra Đền Lăng còn thờ Lê Đại Hành cùnghai con của ông là Lê Trung Tông và Lê Ngọa Triều Đến đềnLăng, du khách được am hiểu về kiến trúc của đền cũng như các
đồ thờ tự thời Nguyễn, những sản phẩm văn hoá thời hậu Lê rấtquý hiếm
Duy Tiên, Hà Nam Đình thờ Nguyệt Nga công chúa, nữ tướng củaHai Bà Trưng Đình đá Tiên Phong là một trong số không nhiềungôi đình được làm bằng đá còn giữ được đến ngày nay Khách dulịch đến tham quan được chiêm ngưỡng những mảng chạm khắcnghệ thuật công phu, tạo cho đình vẻ mềm mại, sự sống động, hấpdẫn mà không có cảm giác nặng nề của những khối đá
thị xã Phủ Lý đi 3km tới dốc Đọ, rẽ tay trái 2km vào đường liên
Trang 12hoàng tử Linh Lang và phò mã Kiều Đức Mậu thời Lý Đình AnHòa được xây dựng trên khu đất rộng, mặt trước đình có hồ rộng,
hệ thống cột đồng trụ, tường bao Điều đặc biệt khi du khách đếnđây là được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của các mảng chạm khắc khôngchỉ phong phú về nội dung, đa dạng về đề tài mà còn được thể hiệnbằng những tay nghề điêu luyện làm cho những mảng trang trí ởđây có hồn, sống được cùng thời gian
Khu di tích văn hoá lịch sử: Từ đường Nguyễn Khuyến thuộc thôn
An Đổ, xã Trung Lương, huyện Bình Lục, thờ dòng họ Tamnguyên Yên đổ Nguyễn Khuyến Đây là một điểm tham quan dulịch khá hấp dẫn Khách tham quan được xem Cờ biểu của Vuaban cho Đệ Nhất Giáp tiến sĩ, vừa thưởng ngoạn những áng thơ bất
hủ của bậc Tài Danh, vừa dạo mát ở bờ ao “ngư điếu” hoặc thả bộtrong bóng cây tĩnh mịch đặc trưng quen thuộc của làng quê cổkính và bình dị Việt Nam
Một số điểm du lịch làng nghề
quốc lộ 1A, cách thị xã Phủ Lý 4 km về phía Nam Sản phẩmchính của làng nghề An Hoà là hàng thêu ren nổi tiếng Từ nhiềunăm nay, hàng thêu ren An Hoà đã có mặt ở hầu khắp các nướctrên thế giới Doanh số bán hàng của An Hoà đạt từ 1 - 2triệu/USD/năm Nhiều khách hàng trong và ngoài nước thườngxuyên đến tham quan và mua hàng tại đây Với vị trí thuận lợi, cónhiều ưu thế về văn hóa và là một làng nghề truyền thống đã tạocho An Hoà thành điểm tham quan hấp dẫn, thu hút khách du lịch
Trang 13Sở Thương mại - Du lịch Hà Nam đã xây dựng mô hình làng nghề
du lịch An Hoà và đã được UBND tỉnh phê duyệt
chính ở đây là lụa tơ tằm và đũi Sản phẩm không chỉ nổi tiếng vớicác cô, các mẹ trong nước mà cả trên thị trường thế giới Với quy
mô hiện đại, 500 khung dệt công suất đạt 900.000 - 1.000.000 métlụa/năm Làng dệt nằm ngay bên bờ sông Hồng, tại vùng dâu nổitiếng của huyện Duy Tiên Làng Nha Xá cũng có nhiều dấu ấn củalàng Việt cổ, cạnh các điểm di tích văn hoá lịch sử như đền LảnhGiang, chùa Long Đọi Sơn tạo cho làng dệt ngày một phát triển
Làng nghề đã có tiếng từ lâu, sản phẩm chủ yếu là hàng mây,giang, mỹ nghệ xuất khẩu Thị trường chính là Châu Âu, châu Mỹ
và một phần Bắc Á Nằm sát thị trấn, khu công nghiệp Đồng Văn
và ngay cạnh quốc lộ 1A với phong cảnh làng quê trù phú, có dòngNhuệ giang chảy qua Đây là một điểm du lịch hấp dẫn nếu đượcđầu tư
Hà Nam Thợ làng Ðọi Tam làm đủ các loại trống: trống dùngtrong đình chùa, trống chèo, trống trường, trống trung thu… Gầnđây, Đọi Tam nổi tiếng hơn bởi các nghệ nhân ở đây được vinh dựlàm 285 chiếc trống hội đầu tiên của lễ kỷ niệm 990 năm ThăngLong - Hà Nội Dân làng Đọi Tam cũng đang háo hức chuẩn bịhàng trăm chiếc trống nhân dịp Thăng Long - Hà Nội kỷ niệm
Trang 14nhân làm trống cũng như được biết đến những chiếc trống dân làng
đã “đóng góp” cho ngày vui của đất nước
3 Tỉnh Ninh Bình
Ninh Bình là đất kinh đô xưa dưới thời vua Đinh( 968-980),Tiền Lê( 980-1009)đều đóng đô ở Trường Yên, Ninh Bình Đó
là kinh đô Hoa Lư thời vua Đinh Bộ Lĩnh, đặt tên nước là Đại
Cồ Việt, tồn tại trong suốt 12 năm Kế tiếp là thời vua Lê ĐạiHành
Hiện nay vẫn còn di tích lịch sử của kinh đô Hoa Lư cách đườngquốc lộ 1 chừng 12km
Ninh Bình nổi tiếng với Tam Cúc Bích Động, rừng Cúc Phương,
và nhà thờ đá Phát Diệm
Nhà thờ Phát Diệm được khởi công xây dựng năm 1875, thuộc địaphận thị trấn Phát Diệm của huyện Kim Sơn Nhà thờ Phát Diệm làquần thể kiến trúc Thiên Chúa giáo lớn, mô phỏng phong cách kiếntrúc đình chùa Việt Nam Đến nay, nhà thờ Phát Diệm đã tồn tạihơn 100 năm trên vùng đất bùn lầy mà vẫn vững bền không có dấuhiệu bị lún
Trong những năm gần đây, Ninh Bình đang đàu tư vốn phát triểnquần thể khu du lịch Tam Cốc Bích Động
Một số điểm du lịch hấp dẫn của Ninh Bình:
Rừng Cúc Phương
Cách thủ đô Hà Nội 120km về phía Nam, với tổng diện tích 22.000
ha, giáp giới 3 tỉnh: Ninh Bình, Thanh Hoá và Hoà Bình, Vườn quốc gia Cúc Phương được thành lập ngày 7 tháng 7 năm 1962 Cúc Phương đã trở thành Vườn quốc gia đầu tiên và cũng là đơn vịbảo tồn thiên nhiên đầu tiên của Việt Nam
Trang 15Chỉ riêng về thực vật, Cúc Phương có 1.944 loại thực vật thuộc
912 chi trong 219 họ, 86 bộ của 7 ngành thực vật bậc cao, có nhiềucây quý như: kim giao, chò chỉ, giẻ, de, mun, gụ , sến, táu, gội, đinh hương , có nhiều cây cao, to, đường kính thân từ 5 đến 6 mét, chiều cao từ 40 đến 70 mét như cây Chò ngàn năm gốc to 16 người ôm không hết, cây Chò chiến thắng cao đến 70 mét nhìn không thấy ngọn, tán lá xoè rộng phủ kín một vùng
Không chỉ là một khu rừng cổ đa dạng về thực vật, Cúc Phương còn là nơi lưu giữ nhiều loài động vật quý hiếm "Vườn bách thú" này có đến trên 450 loài động vật có sương sống, trong đó có 64 loài thú, 333 loài chim, 36 loài bò sát, 17 loài lưỡng cư và một số loài cá Một số động vật quý hiếm được ghi vào Sách đỏ mà thế giới không còn, chỉ có ở Cúc Phương như: cá diếc hang, sóc bụng đỏ
Ðến với Cúc Phương, du khách sẽ không khỏi ngạc nhiên bởi khu bảo tồn này không chỉ là một vườn bách thảo, bách thú đồ sộ mà còn ken dày các hang động kỳ thú với những tên gọi huyền thoại như: động Vui Xuân, động Trăng Khuyết, động Thanh Minh, độngChùa, động Thuỷ Tiên, động Phò Mã Mỗi hang động là một
"cung điện" lộng lẫy nguy nga với những nhũ đá đẹp mê hồn Ðặc biệt, năm 1966 các nhà khảo cổ học Việt Nam và thế giới đã tiến hành khai quật động Người Xưa và động Con Moong, tại các hang động này đã tìm thấy những ngôi mộ cổ với các bộ xương người
Trang 16hóa thạch còn khá nguyên vẹn, các công cụ đồ đá, cùng nhiều di vật khác cách ngày nay từ 7.000 đến 12.500 năm
Ngoài những gì cảm nhận mà thiên nhiên
đã ban tặng, du khách còn được thăm các
công trình nghiên cứu, các thành quả của
dự án bảo tồn đang thực hiện ở Vườn quốc
gia Cúc Phương Đây thực sự là những tài
nguyên du lịch không chỉ có giá trị về mặt
khoa học, mà còn có giá trị cao về giáo dục
ý thức bảo tồn thiên nhiên, môi trường Đó là Trung tâm du khách, Trung tâm cứu hộ các loài linh trưởng, Vườn thực vật
Nhà thờ đá Phá Diệm
Nhà thờ đá Phát Diệm cách Hà Nội 129 km về phía Nam, thuộc địaphận thị trấn Phát Diệm, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình Toạ lạc trên một diện tích khoảng 22 ha, khu thánh đường Phát Diệm này
là sự kết hợp hài hoà về nghệ thuật kiến trúc Âu châu và Á Ðông, mang phong cách kiến trúc độc đáo vừa lớn lao, vừa trọng điểm trải rộng trong không gian cùng với phong cảnh sơn thủy hữu tình, non nước xanh biếc ngoạn mục
Từ hướng Nam đi vào, đầu tiên là một hồ nước rộng hình chữ nhật,
ở giữa là một hòn đảo nhỏ, trên có tượng chúa Giêsu Qua sân rộng
là đến Phương Đình dài 24m, rộng 17m, cao 25m, có 3 tầng, xây toàn bằng đá phiến, các mái của Phương Đình 4 góc đều được uốn cong như các mái đình, mái chùa ở các làng quê Việt Nam
Trang 17Qua Phương Đình là đến Nhà thờ lớn được xây dựng năm 1891, gồm 5 lối vào làm bằng đá trạm chổ rất đẹp, ở trên là 3 tháp mái cong Nhà thờ lớn dài 74m, rộng 21m, cao 15m, có 4 mái Nhà thờ được dựng bởi 6 hàng cột gỗ lim, trong đó có hai hàng cột giữa cao11m, chu vi mỗi cột là 2,35m, nặng 7 tấn, đều làm bằng nguyên một thân cây lim
Nằm song song hai bên Nhà thờ lớn, còn có 4 nhà thờ nhỏ Tiếp theo là Nhà thờ đá - Nhà thờ dâng kính trái tim Đức Mẹ Ở nhà thờnày tất cả từ nền, tường, chấn song, cột, xà đều làm bằng đá Đây
là một kiến trúc đặc sắc duy nhất ở Việt Nam và cũng thật hiếm trên thế giới, vì thế người ta đã lấy tên gọi của nó để gọi chung cho
cả khu nhà thờ xứ Phát Diệm
Có thể thấy, đây là một quần thể nhà thờ kiểu Việt Nam, đậm màu sắc dân tộc, từ những chi tiết nhỏ trong điêu khắc đến kiến trúc tổng thể và trong từng nhà thờ Bất kỳ chỗ nào trong điêu khắc đá
và gỗ đều là những hình ảnh thân thuộc, gần gũi với con người Việt Nam và chỉ họ mới làm được điều kỳ diệu đó
Như thách thức với thời gian, hơn 100 năm qua Nhà thờ đá Phát Diệm vẫn còn nguyên vẹn và sẽ tồn tại mãi mãi
Cố đô Hoa Lư
Cố đô Hoa Lư là kinh đô đầu tiên của Nhà nước phong kiến trung ương tập quyền Việt Nam có cách đây gần 10 thế kỷ, thuộc xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, cách thủ đô Hà Nội gần 100 km về phía Nam
Trang 18Kinh đô Hoa Lư xưa rộng khoảng 300 ha, gồm Thành Ngoại,
Thành Nội và Thành Nam, được bao quanh bởi hàng loạt núi đá vòng cung, cảnh quan hùng vĩ, khoảng trống giữa các sườn núi được xây kín bằng đất ken gạch, chân thành có gạch bó, đắp cao từ
8 - 10 mét
Thành Ngoại rộng khoảng 140 ha thuộc địa phận thôn Yên Thành,
xã Trường Yên Ðây là cung điện chính mà khu vực đền Ðinh, đền
Lê là trung tâm và cũng chính là nơi vua Ðinh Tiên Hoàng cắm cờ dựng nước Trước cung điện có núi Mã Yên tương truyền vua Ðinh
đã lấy nơi này làm án
Thành Nội thuộc thôn Chi Phong, xã Trường Yên có tên là Thư nhi
xã, nơi nuôi trẻ em và những người giúp việc trong cung đình
Thành Nam (thành ở phía Nam, nằm đối diện và nối liền với khu Thành Ngoại) xung quanh có núi cao bao bọc, án ngữ phía Nam kinh thành, bảo vệ mặt sau, từ đây có thể nhanh chóng rút ra ngoài bằng đường thủy
Phía Ðông kinh thành có núi Cột cờ - nơi có lá quốc kỳ Ðại Cồ Việt, có ghềnh tháp - nơi vua Ðinh duyệt thủy quân, hang Tiền nơi lưu giữ tài sản quốc gia, động Thiên Tôn - tiền đồn của Hoa Lư và hang nhốt hổ, báo để xử kẻ có tội
Ðến đời Lê Hoàn đã cho xây thêm nhiều cung điện lộng lẫy: điện Bách Thảo Thiên Tuế, điện Phong Lưu ở phía Ðông, điện Vinh
Trang 19Hoa ở phía Tây, điện Bồng Lai bên tả, điện Cực Lạc bên hữu, lầu Hỏa Vân và điện Trường Xuân, điện Long Lộc được lợp ngói làm bằng bạc
Trải qua mưa nắng hơn 10 thế kỷ, các di tích lịch sử ở cố đô Hoa
Lư hầu như bị tàn phá, đổ nát Hiện nay chỉ còn lại đền vua Ðinh
và đền vua Lê được xây dựng vào thế kỷ XVII
Ðền vua Ðinh được xây theo kiểu "Nội công ngoại quốc" trên nền cung điện chính thuở xưa, uy nghi với ngọ môn quan, hồ sen, núi Giả, vườn hoa, nghi môn ngoại, nghi môn nội cùng ba toà bái đường, Thiêu hương và hậu cung Tại bái đường có "Long Sàng" làm bằng đá nguyên khối với đôi nghê đá rất sống động Tiếp đó lànhà thiêu hương thờ các vị khai quốc công thần Trong cùng là hậucung đặt tượng vua Ðinh Tiên Hoàng cùng các con trai ông Các hình chạm khắc trên đá, trên gỗ với các đề tài rồng, mây, tiên nữ, hoa lá trang trí tại đền đều khá tinh xảo
Ðền vua Lê nằm cách đền vua Ðinh chừng 500 mét thờ vua Lê ÐạiHành Ðền vua Lê có quy mô nhỏ hơn nhưng có có ba toà: Bái đường, Thiêu hương thờ Phạm Cự Lượng, người đã có công giúp
Lê Hoàn lên ngôi; Chính cung - thờ vua Lê Ðại Hành (tức Lê Hoàn) ở giữa, bên phải là Lê Ngoạ Triều (con trai vua Lê), bên trái
là Hoàng hậu Dương Vân Nga Ðền vua Lê còn giữ nhiều dấu tích kiến trúc cổ với những mảng chạm trổ công phu, điêu luyện Tại đây người ta đã tìm thấy di tích nền cung điện cũ cùng một số gốm
Trang 20sứ cổ Những hiện vật quý này được lưu giữ tại phòng bảo tàng phía trái khu đền
Khu di tích Hoa Lư còn có một số ngôi chùa khá đẹp như: chùa Ngân Xuyên (gần chân núi Mã Yên), chùa Nhất Trụ (cách đền vua
Lê khoảng 200 mét) thu hút được nhiều du khách đến dâng hương, vãn cảnh
Ngoài ra, điều khiến du khách tâm đắc khi thăm khu di tích cố đô Hoa Lư là được gặp những người hướng dẫn rất thú vị Câu
chuyện về triều đại vua Ðinh, vua Lê được họ kể một cách giản dị
mà vẫn sâu sắc, đặc biệt trong đó chứa đầy niềm tự hào, thành kínhcủa những người con cố đô với tổ tiên
Non nước Vân Long
Non nước Vân Long là khu bảo tồn thiên nhiên ngập nước lớn nhất
đồng bằng Bắc Bộ, đồng thời là một vùng du lịch sinh thái tuyệt đẹp riêng của tỉnh Ninh Bình Nằm trên địa phận 7 xã thuộc huyện Gia Viễn ở phía Ðông Bắc tỉnh Ninh Bình, cách thị xã Ninh Bình khoảng 17 km về phía Bắc, với diện tích trên 3.000 ha, đến với Vân Long du khách không chỉ cảm nhận được cảnh quan hùng vĩ tuyệt đẹp của một vùng đất huyền thoại, mà còn có cơ hội chiêm ngưỡng những quần thể sinh thái động, thực vật còn mang tính hoang sơ
Về thực vật, khu Vân Long có 457 loài thực vật bậc cao có mạch
thuộc 327 chi, 127 họ, đặc biệt có 8 loài được ghi vào sách đỏ Việt
Trang 21Nam là: kiêng, lát hoa, tuế lá rộng, cốt toái bổi, sắng, bách bộ, mã tiền hoa tán
Về động vật, Vân Long có 39 loài, đặc biệt có 12 loài động vật quýhiếm mà trong đó điển hình nhất là quần thể Voọc đùi trắng lớn nhất ở Việt Nam với số lượng khoảng 50 con - là loài vật có nguy
cơ tuyệt chủng trên phạm vi toàn cầu, 62 loài chim, 26 loài bò sát,
6 loài ếch nhái, 44 loài cá, 39 loài thủy sinh vật (rong, rêu)
Không chỉ như vậy, Non nước Vân Long còn có những cảnh quan
tuyệt đẹp, cảnh núi ẩn mây trời, mây che ấp núi, non và nước hoà quyện với nhau tạo nên một cảnh quan hùng vĩ đồng thời mang phong cảnh của một vùng quê hiền hoà yên ả, hương đồng gió nội làm cho Vân Long giống như một “Vịnh Hạ Long không sóng”
Có thể nói, Vân Long được tạo hoá trao tặng những cái đẹp bất tử cùng với một hệ sinh thái động, thực vật phong phú làm mê say cuốn hút lòng người và khi đến với nơi đây mỗi du khách chắc chắn sẽ ấn tượng với non nước Vân Long!
Vi, Tam Cốc, chùa Bích Động, động Tiên, chùa Linh Cốc…
Bích Ðộng là một trong những danh thắng nổi tiếng nhất của Ninh
Trang 22nhì ở trời Nam), nằm trong dãy núi Ngũ Nhạc Sơn thuộc địa phậnthôn Ðam Khê, xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư Năm 1773, cụNguyễn Nghiễm (thân sinh của đại thi hào Nguyễn Du) đã đếnthăm động Nhìn toàn cảnh núi, động, sông nước, đồng ruộng, bầutrời ở đây
4 Tỉnh Thanh Hoá
Là miền đất nổi tiếng với cầu Hàm Rồng, với dòng sông Mã đã
đi vào lịch sử trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, làtượng trưng cho y trí kiên cường bất khuất của con người nơiđây
Thanh hóa còn nổi tiếng với đặc sản bánh gai, nem chua
Trong thời kỳ hội nhập hiện nay người ta biết đến Thanh Hóavới nhà máy đường Lam Sơn, nhà máy xi măng Bỉm Sơn có quy
mô và chất lượng lớn trong cả nước
Về du lịch, bãi biển Sầm Sơn là khu du lịch thu hút rất đônglượng khách trong nước vào mùa hè
Chúng ta sẽ lướt qua một chút những nét đắc sắc ở nơi đây Đólà:
Sầm Sơn là vùng đất được thiên nhiên ưu đãi với bãi biển đẹp nổi tiếng bên núi Trường Lệ Đây còn là vùng đất giàu bản sắc văn hóađộc đáo với nhiều lễ hội truyền thống Nơi đây có thể khai thác, phát triển nhiều loại hình du lịch với lợi thế cạnh tranh cao như: tắm biển, tham quan, leo núi, nghỉ mát, nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái, du lịch văn hóa Với lợi thế sẵn có, nếu được quan tâm đầu
tư hơn nữa, chắc chắn Sầm Sơn sẽ là điểm dừng chân lý tưởng của
Trang 23nhiều tour du lịch trong nước và quốc tế.
Những năm qua, cùng với sự phát triển của ngành du lịch Thanh Hóa, hoạt động kinh doanh lưu trú, tham quan, nghỉ mát, nghỉ dưỡng ở Sầm Sơn đã có những bước phát triển mạnh mẽ, đa dạng, phong phú về loại hình, tăng nhanh về quy mô Trong 5 năm
(2000-2005), nhiều dự án lớn được thực hiện, đó là Khu du lịch Vạn Chài với mức đầu tư 40 tỷ đồng, Biển nhớ 30 tỷ đồng, Khách sạn Thái Bình Dương 40 tỷ đồng Đến năm 2005, toàn thị xã đã
có 301 cơ sở kinh doanh du lịch với 5.937 phòng, 14.180 giường, tăng 85 cơ sở, 2.415 phòng, 3.830 giường so với năm 2000 Chất lượng phục vụ từng bước được nâng lên Bên cạnh đó, nhiều loại hình dịch vụ, sản phẩm du lịch được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Sầm Sơn quan tâm phát triển như: du lịch sinh thái ở Quảng Cư, văn hóa lễ hội trên núi Trường Lệ, xây dựng thêm một
số cơ sở vui chơi giải trí nhờ vậy, khách đến với Sầm Sơn ngày một tăng Riêng năm 2005, Sầm Sơn đã đón trên 650 ngàn lượt khách, 1.379.000 ngày khách
Du lịch Sầm Sơn chiếm tỷ trọng lớn với trên 62% GDP của thị xã, trở thành một ngành kinh tế quan trọng, giải quyết một số lượng lớn lao động tại địa phương và các vùng lân cận Đây là nơi tiêu thụ một lượng hàng hóa lớn, nhất là các sản phẩm nông nghiệp, ngư nghiệp, gia công chế biến, thủ công mỹ nghệ, tạo việc làm chonhân dân trong tỉnh Du lịch Sầm Sơn còn là cầu nối để giới thiệu
Trang 24kiệt, một trong những cái nôi của văn minh nhân loại, với bạn bè trong nước và quốc tế.
Đại hội đại biểu Đảng bộ thị xã Sầm Sơn lần thứ 14 (nhiệm kỳ
2005 - 2010) đã xác định dịch vụ du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, phấn đấu đến năm 2010 doanh thu từ dịch vụ du lịch và thương mại đạt trên 700 tỷ đồng, chiếm 66% GDP của thị xã, đồngthời quyết tâm xây dựng Sầm Sơn trở thành đô thị du lịch văn minh, giàu đẹp Để điều đó sớm trở thành hiện thực có thể nói chưa đầy đủ Song trước hết, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Sầm Sơn cần khắc phục ngay những yếu kém hạn chế, tồn tại nêu trên Đảng bộ, chính quyền và ngành chức năng thị xã Sầm Sơn cần coi trọng công tác tuyên truyền, vận động các tầng lớp dân cư trên địa bàn để họ thấy rõ vai trò, trách nhiệm, lợi ích được hưởng
từ sự phát triển du lịch, từ đó ý thức được trách nhiệm cá nhân đối với sự phát triển chung của cộng đồng Ngành chức năng cần tổ chức nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, các cuộc thi tìm hiểu về quê hương, văn hóa, con người xứ Thanh cũng như nét đặc sắc củavăn hóa và con người Sầm Sơn, tìm hiểu về phong cách của người làm du lịch trong thanh, thiếu niên, trường học, cộng đồng dân
cư, giúp mọi người hiểu và có ý thức hơn trong việc tạo lập môi trường văn hóa trong kinh doanh du lịch Tăng cường mở các lớp
tư vấn về du lịch, phát động các phong trào thi đua xây dựng nếp sống văn minh du lịch, đồng thời có những biện pháp mạnh đối vớinhững tổ chức, cá nhân vì lợi ích riêng làm tổn hại đến uy tín của
du lịch Sầm Sơn Điều không kém phần quan trọng là ngoài phát huy nội lực, Sầm Sơn rất cần có sự quan tâm, tạo điều kiện của
Trang 25Đảng bộ, chính quyền và ngành chức năng cấp tỉnh, theo đó, cần xác định sự phát triển của du lịch Sầm Sơn nằm trong chiến lược tổng thể của du lịch Thanh Hóa, trong đó du lịch Sầm Sơn có vị trí
là đầu tàu cho sự phát triển của ngành du lịch, vì vậy cần có chính sách cởi mở hơn trong đầu tư liên doanh, liên kết, hợp tác về du lịch với mọi thành phần kinh tế trong nước và quốc tế
Hiện nay, ngành kinh tế du lịch của nước ta đang trên đà phát triển.Thanh Hóa nằm trong chiến lược phát triển du lịch, lại là vùng du lịch trọng điểm của cả nước vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Phát triển du lịch, xây dựng thị xã Sầm Sơn trở thành đô thị
du lịch chất lượng cao, văn minh, giàu đẹp, là nơi hội tụ của bạn bèbốn phương, là tiếng thơm của tỉnh Thanh Hóa, là vinh dự và tráchnhiệm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thị xã Sầm Sơn, góp phần xây dựng tỉnh ta trở thành tỉnh kiểu mẫu như mong muốn củaBác Hồ kính yêu khi Người về thăm Thanh Hóa
KHU DI TÍCH LAM KINH
Khu di tích Lam Kinh (Lam Sơn) thuộc huyện Thọ Xuân, nơi gìn giữa miếu tường của Nhà Lê Địa danh này nằm ở phía Tây, cách Thành phố Thanh Hoá hơn 50km Nơi có 'Hội thề Lũng nhai' 18 vị khai quốc công thần của triều Lê Với những anh hùng dân tộc đã làm rạng rỡ non sông, gấm vóc Đền thờ Lê Lai ở Kiên Thọ, một vịtôi trung đã liều mình cứu chúa (Lê Lợi), trong cảnh giặc vây, ráp (ngàn cân treo sợi tóc) một mất một còn Rồi Nguyễn Trãi danh nhân văn hoá nghe theo lời cha: Nguyễn Phi Khanh từ ngoài Bắc
Trang 26có tấm bia đá có kích thước: Dài, rộng, dày lớn nhất nước ta là bà Vĩnh Lăng Cũng ngay cạnh tấm bia này là cây đa lưu niệm tự tay đồng chí Tổng Bí thư: Lê Khả Phiêu trồng Mới ngày nào đó mà nay tán lá đã biến xanh, cao quá đầu người Du khách đã mến cảnh non xanh, nước biếc, hữu tình về với người Xứ Thanh tao nhã, nếu khách mà không viếng thăm khu di tích lịch sử Lam Kinh
là một thiệt thòi lớn Bởi nơi đây cảnh quan tuyệt vời: Khí hậu luôn mát mẻ, trong lành, đồi núi lô nhô như bát úp, thoai thoải, xứ
sở của nhiều loài chim quý Khu di tích Lam Kinh (Lam Sơn) thực
sự là bức tranh sống động cuốn hút khách thập phương Lam Kinh còn là một bảo tàng sống in đậm công trạng của ông, cha thế hệ đi trước đã một thời dựng nước, giữ nước, cũng là quê hương của anhhùng dân tộc Lê Lợi và các tướng lĩnh nghĩa quân, sau cuộc kháng chiến chống giặc Minh thắng lợi, giành lại nền độc lập cho đất nước Đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt luận chứng phục hưng, trùng tu, tôn tạo trong nhiều năm để trở thành Trung tâm đón
du khách trong nước và quốc tế, ban đầu dự án lớn, cps vốn đầu tư là: 22 tỷ đồng Ngược dòng thời gian thì tỏ: Năm 1433 Lam Kinh được xây dựng (khi Lê Lợi băng hà) Năm 1432 kiến tạo thêm miếu thờ thái mẫu (mẹ của vua) Sau đó một nạn hoả tai đã tàn phácác công trình Đến năm 1448, Lê Nhân Tông cho xây dựng lại Các triều đại hậu duệ xây thêm nhiều điện nguy nga: Điện Quang Đức, điện Diên Khánh Diện tích khu Lam Kinh vào khoảng hơn
40 ha Khúc sông Chu xanh trong, êm đềm, hiền hoà trước cung điện gọi là Ngọc Khê Nơi đây có dựng hồ bán nguyệt: Phong cảnhhữu tình hồ sen ngát hương, là nơi thi hứng Vào cổng chính, qua sâu thị triều ta lên điện thờ Dọc đường lên xuống có tứ long
Trang 27bằng đá lớn Cấu trúc hình chữ vương là điện thờ có vị trí cao hơn Trên 50 tảng đá lớn còn lại, có đường kính (f) mỗi tảng 0,8m đủ thấy cung điện khá quy mô Với mặt nền diện tíc khoảng 1.000m2 của 17 gian nhà, được lát gạch cỡ lớn Ta gặp một lối đi ngắn từ điện đến hậu cung: Cấu trúc khu này có 9 gian, phía sau có giếng ngọc và đường trục vào mộ Lê Lợi Là địa danh quy tụ nhiều bia
mộ của các vua triều Lê Qua biến cố thời gian, chỉ còn: bia Vĩnh Lăng (Lê Thái Tổ, dựng năm 1433; bia Chiêu Lăng (Lê Hiến
Tông) dựng năm 1505; bia (Lê Túc Tông) dựng năm 1504 và bia Hoàng hậu (Ngô Thị Ngọc Dao) dựng năm 1498 Nhưng tấm bia hiện nay có kích thước to nhất nước ta là bia: Vĩnh Lăng, cao
2,7m, rộng 1,94m, dày 0,2m, bia được trang trí nghệ thuật cao, điệu khắc đặc sắc, có đôi rồng vươn nổi trên nền đám mây chạm thưa cùng những hoạ tiết sóng nước
Là tài liệu lịch sử giá trị, bia Vĩnh Lăng do Nguyễn Trãi viết Toàn
bộ sự nghiệp và cuộc giải phóng dân tộc ta đầu thế kỷ 15 do LêLợi lãnh đạo được khái quát hàm súc, hào khí trong nội dung tấmbia này Phần sau cùng phải kể: Là những con rồng đá ở bậclênxuống nơi điện thờ Gồm những phiến đá lớn, có hình rồng uy vũ.Những áng mây được thể hiện và bố cục hài hoà, làm cho rồng nhưđang bay vậy Đến bệ rồng hình tam giác là một bông hoa lớn đang
nở với những đường néy chạm khắc điêu luyện, mạnh mẽ Đây làminh chứng sáng tạo mới của nền nghệ thuật điêu khắc đá nước ta
ở thế kỷ 15, 16./
Suối cá thần
Làng Ngọc thuộc xã Cẩm Lương thuộc huyện Cẩm Thuỷ có
Trang 28Từ hang núi Bồ Um mát lạnh chảy ra con suối trong vắt đem theođàn cá lạ, phần mang có vành đỏ, ánh vàng, đuôi đỏ tung tăng bơilội Mùa lũ, cá chúa mới dời hang, có con nặng chừng 30kg, hiếmkhi nhìn thấy Suối cá Cẩm Lương được gọi là “Suối cá thần” cứ tựnhiên sinh sổi, nảy nở
Bên cạnh suối cá có ngôi đền Ngọc thờ Tứ Phủ Long Vương Phíatrên suối là dãy núi Trường Sinh Động Cây đăng nằm trong núinhờ các bậc đá có thể lên xuống khá dễ dàng
Vào động, như lạc giữa thế giới của muôn vẽ đường nét, khối hình
và sắc màu của nhũ đá tích tụ, của những rêu phong âm thầm lantoả sức sống bền lâu Cửa động phía bên kia thông ra khu rừng vàdẫn tới những bản của người Mường
Cảnh quan xung quanh và đặc điểm riêng của suối cá Cẩm Lương
đã giúp nơi đây thu hút ngày càng đông đảo du khách trong vàngoài nước tới tham quan
Vườn quốc gia Bến Én
Nằm cách thành phố Thanh Hoá 46 km về phía Tây nam, vườn quốc gia Bến En là một địa điểm du lịch sinh thái hấp dẫn đối với bất kỳ ai yêu thích vẻ nguyên sơ của tạo hoá So với các Vườn quốc gia ở phía Bắc như: Ba Bể, Ba Vì, Tam Đảo, Cúc Phương vườn Bến En có tầm cỡ thực sự về tiềm năng du lịch sinh thái Vườn Bến En trải rộng trên 2 huyện Như Xuân và Như Thanh với tổng diện tích 16.634ha, chia làm 3 khu vực chính, trong đó khu bảo tồn nguồn gien là nơi 'cấm địa' của vườn (chỉ những nhà khoa học mới được phép tìm hiểu, nghiên cứu), ở đây hệ thực vật rất phong phú với hàng trăm loài, bộ, họ (Có họ có tới 10 loài) như