Một Số Giải Pháp Nhằm Nâng Cao Chất Lượng Công Tác Lập Dự Án Đầu Tư Tại Trung Tâm Tư Vấn Đầu Tư Và Xây Dựng

có liên quan đến quá trình thực hiện đầu t, đến sự phát huy tác dụng vàhiệu quả đạt đợc của công cuộc đầu t, phải dự đoán các yếu tố bất định sẽ xẩy ra trong suốt quá trình kể từ khi thự

mục lục

TrangLời mở đầu

phần i – lý luận chung về đầu t, dự án đầu t vàcông tác lập dự án đầu t

I Khái niệm dự án đầu t và dự án đầu t

1 Đầu t và đầu t phát triển

1.1 Đầu t

1.2 Đầu t phát triển

1.3 Vai trò của đầu t phát triển

1.3.1 Trên giác độ toàn bộ nền kinh tế đất nớc

1.3.2 Đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ

II Dự án đầu t

1 Khái niệm

2 Các giai đoạn thực hiện dự án

3 Sự cần thiết phải tiến hành lập dự án đầu t

2.1 Nghiên cứu và phát hiện các cơ hội đầu t

2.2 Nghiên cứu tiền khả thi

2.3 Nghiên cứu khả thi

3 Công tác t vấn – lập dự án đầu t

3.1 Khái niệm t vấn

3.2 Vai trò của t vấn đối với lập dự án đầu t

I.Qúa trình hình thành và phát triển của trung tâm t vấn và xây dựng

1 Sự hình thành và phát triển của trung tâm

1.2 Về chức năng nhiệm vụ của trung tâm

1.3 Nguồn nhân lực

2 Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban

II.Tình hình lập dự án tại trung tâm t vấn đầu t và xây dựng

1 Tình hình hoạt động của trung tâm trong năm vừa qua

I Định hớng phát triển của trung tâm trong những năm tới

1 Nâng chất lợng các dịch vụ trung tâm

2 Mở rộng thị trờng

3 Nâng cao khả năng cạnh tranh của trung tâm

II Một số biện pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lợng công táclập dự án đầu t

1 Một số biện pháp

a Lấy cạnh tranh làm động lực phát triển

b Tiếp tục củng cố bộ máy điều hành và tổ chức sản xuất các phòngban của trung tâm

c Chấn chỉnh và tăng cờng khâu quản lý kinh tế-kỹ thuật

d Nâng cao chất lợng công tác quản lý và điều độ kế hoạch

e Phân công lao động cho phù hợp, đàp tạo và đào tạo lại nguồn nhânlực

f Điều chỉnh thu nhập, xây dựng cơ chế thởng phạt hợp lý, nâng caonăng suất lao động

g Hiện đại hoá công tác t vấn, ứng dụng công nghệ tin học vào côngtác t vấn thiết kế đảm bảo chất lợng

h Mở rộng việc áp dụng sơ đồ mạng vào xây dựng và quản lý tiến độ

i Thực hiện tiết kiệm chi phí

j Tăng cơng tiếp nhận thông tin phản hồi từ phía chủ đầu t và bên thicông

2 Một số kiến nghị

b §èi víi c«ng ty x©y dùng n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«nkÕt luËn

tµi liÖu tham kh¶o

lời mở đầu

Khi đất nớc ta chuyển sang nền kinh tế thị trờng, xây dựng công nghiệphoá- hiện đại hoá đất nớc thì vấn đề nổi lên không chỉ ở nớc ta mà ở các nớc

đang phát triển là tình trạng đầu t kém hiêụ quả

Để đảm bảo cho mọi công việc đầu t phát triển đợc tiến hành thuận lợi, đạt

đợc mục tiêu mong muốn, đem lại hiệu quả kinh tế –xă hội cao thì trớc khi

bỏ vốn phải làm tốt công tác chuẩn bị có nghiă là phải xem xét, tính toán toàndiện các khía cạnh kinh tế-kỹ thuật, điều kiện tự nhiên, môi trờng xã hội, pháplý có liên quan đến quá trình thực hiện đầu t, đến sự phát huy tác dụng vàhiệu quả đạt đợc của công cuộc đầu t, phải dự đoán các yếu tố bất định (sẽ xẩy

ra trong suốt quá trình kể từ khi thực hiện đầu t cho đến khi các thành quả củacác hoạt động đầu t kết thúc sự phát huy tác dụng theo dự kiến trong dự án )

có ảnh hởng đến sự thành bại của công cuộc đầu t Mọi sự xem xét, tính toán

và chuẩn bị này đợc thể hiện trong dự án đầu t Thực chất của sự xem xét vàchuẩn bị này là lập dự án đầu t Có thể nói, dự án đầu t (đợc soạn thảo tốt) làkim chỉ nam, là cơ sở vững chắc, là tiền đề cho việc thực hiện các công cuộc

đầu t đạt hiệu quả kinh tế- xă hội mong muốn

Hòa trung với không khí hội nhập và phát triển của cộng đồng các doanhnghiệp việt nam Trung tâm t vấn đầu t và xây dựng công ty xây dựng và pháttriển nông thôn đã, đang và sẽ cung cấp cho khách hàng của mình các dịch vụchất lợng cao trong các lĩnh vực lập dự án đầu t, t vấn thiết kế, quản lý dự án,quản lý xây dựng, thẩm định các dự án đầu t để cung cấp các dịch vụ vớichất lợng cao hơn nữa đáp ứng nhu cầu cho khách hàng tốt hơn, đòi hỏi trungtâm không ngừng phấn đấu, hoàn thiện mình

Chính bởi lý do đó nên trong quá trình thực tập tại trung tâm t vấn đầu t và

xây dựng em đã lựa chọn đề tài tốt nghiệp của mình là: “một số giải pháp

nhằm nâng cao chất lợng công tác lập dự án đầu t tại trung tâm t vấn đầu

t và xây dựng ” trong phạm vi đề tài thực tập tốt nghiệp em xin đợc trình bầymột số vấn đề tổng quát nhất về lập dự án, những ý tởng và biện pháp định h-ớng nâng cao chất lợng công tác lập dự án đầu t

Cơ cấu chuyên đề: Gồm có 3 phần

phần l: Lý luận chung về đầu t, dự án đầu t và công tác lập dự án đầu t phần ll: Thực trạng công tác lập dự án đầu t tại trung tâm t vấn đầu t và xây

I Khái niệm đầu t và dự án đầu t

1 Đầu t và đầu t phát triển

1.1 đầu t

Đầu t là sự bỏ ra, hy sinh những nguồn lực ở hiện tại (vốn, sức lao động,của cải vật chất, trí tuệ ) nhằm đạt đợc những kết quả có lợi cho ngời đầu t

1.2 đầu t phát triển

Đầu t phát triển là hoạt động đầu t trong đó ngời có tiền bỏ tiền ra để tiếnhành tạo ra tài sản mới cho nền kinh tế, làm tăng tiềm lực hoạt động sản xuấtkinh doanh và mọi hoạt động xã hội khác; là điều kiện chủ yếu tạo việc làm vànâng cao đời sống của mọi ngời dân trong xã hội

1.3 Vai trò của đầu t phát triển

1.3.1 Trên giác độ toàn bộ nền kinh tế đất nớc

a Đầu t vừa tác động đến tổng cung, vừa tác động đến tổng cầu

Đầu t là một yếu tố chiếm tỉ trọng lớn trong toàn bộ tổng cầu của nền kinh

tế Theo số liệu của ngân hàng thế giới, đầu t thờng chiếm khoảng 24-28%trong cơ cấu tổng cầu của tất cả các nớc trên thế giới Đối với tổng cầu, tác

động của đầu t là ngắn hạn Khi cung cha kịp thay đổi, sự tăng lên của đầu tlàm cho tổng cầu tăng (đờng D dịch chuyển sang D’) kéo theo sản lợng cânbằng tăng theo từ Qo -> Q1 và giá cả của các đầu vào của đầu t tăng từ Po ->P1 Điểm cân bằng dịch chuyển từ Eo -> E1 Khi thành quả của đầu t phát huytác dụng, các năng lực mới đi vào hoạt động thì tổng cung, đặc biệt là tổngcung dài hạn tăng lên (đờng S dịch chuyển sang S’), kéo theo sản lợng tiềmnăng tăng từ Q1 -> Q2, và do đó giá cả sản phẩm giảm từ P1 -> P2 Sản lợngtăng giá cả giảm cho phép tăng tiêu dùng Tăng tiêu dùng đến lợt mình tiếptục kích thích sản xuất phát triển Sản xuất phát triển là nguồn gốc cơ bản đểtăng tích luỹ, phát triển kinh tế xã hội, tăng thu nhập cho ngời lao động, nângcao đời sống cho mọi thành viên trong xã hội

b.Đầu t có tác động hai mặt đến sự ổn định kinh tế

Sự tác động không đồng thời về mặt thời gian của đầu t đối với tổng cầu vàtổng cung của nền kinh tế làm cho mỗi sự thay đổi của đầu t, dù là tăng haygiảm đều cùng một lúc vừa là yếu tố duy trì sự ổn định, vừa là yếu tố phá vỡ

sự ổn định của nền kinh tế của mọi quốc gia

Chẳng hạn, khi tăng đầu t, cầu của các yếu tố đầu t tăng làm cho giá cả củacác hàng hoá có liên quan tăng( giá chi phí vốn, lao động, công nghệ, vật t )

đến một mức độ nào đó dẫn đến tình trạng lạm phát Đến lợt mình, lạm phátlàm cho sản xuất đình trệ, đời sống của ngời lao động gặp nhiều khó khăn dotiền lơng ngày càng thấp hơn, thâm hụt ngân sách, kinh tế phát triển chậm lại.Mặt khác, tăng đầu t làm cho các yếu tố có liên quan tăng, sản xuất của cácnghành này phát triển, thu hút thêm lao động, giảm tình trạng thất nghiệp,nâng cao đời sống của ngời lao động, giảm tệ nạn xã hội Tất cả các tác độngnày đều tạo điều kiện cho phát triển kinh tế

Vấn đề là làm thế nào để hạn chế những tác động tiêu cực và phát huy tác

động tích cực, duy trì sự ổn định của toàn bộ nền kinh tế

Theo Harrod – Domar, đầu t chính là nguồn gốc, động lực của tăng trởngkinh tế chính đầu t phát sinh ra lợi nhuận và từ đó làm tăng khả năng sản xuấtcủa nền kinh tế do đó sản lợng sẽ ra tăng.

Đầu t thấp sẽ dẫn đến tăng trởng thấp và ngợc lại điều này đã đợc thực tếchứng minh qua một số nớc có nền kinh tế phát triển sau:

Các Nớc

Đầu T / GDP(%) 1965

Đầu T /GDP(%) 1989

Tăng Trởng (Lần)

Nguồn : Báo cáo của ngân hàng thế giới năm 1993

Đối với các nớc đang phát triển thì để có đợc tăng trởng cao thì điều tất yếuphải có một lợng vốn đầu t lớn, nó có vai trò nh là một “cái hích ban đầu” tạo

đà cho sự cất cánh của nền kinh tế

d Đầu t góp phần chuyển dịch cơ cấu theo su h ớng tiến bộ

Theo kinh nghiệm của các nớc trên thế giới cho thấy đờng tất yếu có thểtăng nhanh tốc độ mong muốn (từ 9-10%) là tăng cờng đầu t nhằm tạo ra sựphát triển nhanh trong khu vực công nghiệp và dịch vụ Đối với các nghànhnông, lâm, ng nghiệp do hạn chế về đất đai và các khả năng sinh học, để đạt

đợc tốc độ từ 5-6% là rất khó khăn Nh vậy, chính sách đầu t quyết định quátrình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở các quốc gia nhằm đạt đợc tốc độ tăng tr-

ơng kinh tế nhanh của toàn bộ nền kinh tế

Về cơ cấu lãnh thổ, đầu t có tác dụng giải quyết những mất cân đối về pháttriển giữa các vùng lãnh thổ, đa những vùng kém phát triển ra khỏi tình trạng

đói nghèo, phát huy tối đa những lợi thế so sánh về tài nguyên, địa thế, kinh

tế, chính trị của những vùng có khả năng phát triển cao hơn, làm bàn đạpthúc đẩy những vùng khác cùng phát triển

e Đầu t vừa làm tăng năng lực công nghệ, trình độ giáo dục, y tế, giải quyếtthất nghiệp qua đó tạo môi tr ờng ổn định cho tăng tr ởng và phát triển kinh tế

Có thể nói công nghệ là trung tâm cuả công nghiệp hoá, hiện đại hoá, côngnghệ hiện đại là điều kiện cần thiết để tăng năng suất lao động, mở rộng khảnăng sản xuất của xã hội, gián tiếp làm nâng cao trình độ hiểu biết của conngời Tuy nhiên, để có đợc công nghệ hiện đại mỗi quốc gia có thể tự nghiêncứu phát minh hoặc có thể tự nhập từ bên ngoài Dù cho dới hình thức nàocũng đòi hỏi phải có vốn đầu t Do đó muốn nâng cao đợc năng lực công nghệthì phải tăng cờng đầu t cho công nghệ Nh vậy đầu t chính là nguồn gốc đểtăng năng suất lao động Ngoài ra khi tăng cờng đầu t vào các lĩnh vực y tế,giáo dục, sẽ làm tăng chất lợng lao động, góp phần thúc đẩy tăng trởng vàphát triển

1.3.2 Đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ

Đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ đầu t quyết định sự ra đời,tồn tại và phát triển Chẳng hạn, để tạo dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho sự ra

đời của bất kỳ cơ sở nào đều cần phải xây dựng nhà sởng, cấu trúc hạ tầng,mua sắm và lắp đặt máy móc trên nền bệ, tiến hành các công tác xây dựng cơbản là thực hiện các chi phí khác gắn liền với sự hoạt động trong một chu kỳcủa các cơ sơ vật chất – kỹ thuật vừa tạo ra Các hoạt động này chính là hoạt

động đầu t đối với cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ đang tồn taị sau một thờigian hoạt động, các cơ sở vật chất kỹ thuật đã hao mòn, h hỏng,phải đợc thay

đổi hoặc đổi mới để có thể thích ứng với điều kiện hoạt động của nền sản xuấtxã hội, phải mua sắm các trang thiết bị cũ đã lỗi thời, cũng có nghĩ là phải đầut

Đối với các cơ sở vô vị lợi đang tồn tại, để duy trì sự hoạt động, ngoài tiếnhành sửa chữa lớn định kỳ các cơ sở vật chất – kỹ thuật còn phải thực hiện

các chi phí khác thờng suyên Tất cả những hoạt động và chi phí này đều làhoạt động đầu t.

2 Dự án đầu t

2.1 Khái niệm:

Xét về mặt hình thức : Dự án đầu t là một tập hồ sơ tài liệu trình bầy mộtcách chi tiết và có hệ thống về các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch để

đạt đợc các kết quả và thực hiện đợc những mục tiêu nhất định trong tơng lai

Xét về mặt nội dung : Dự án đầu t là tổng thể các hoạt động dự kiến và cácchi phí cần thiết đợc bố trí theo một kế hoạch chặt chẽ với lịch thời gian và địa

điểm xác định để tạo mới, mở rộng hay cải tạo những cơ sở vật chất nhất địnhnhằm đạt đợc những mục tiêu nhất định trong tơng lai

Xét về mặt quản lý : Dự án đầu t là một công cụđể quản lý việc sử dụngvốn, vật t, lao động nhằm tạo ra các kết quả về kinh tế, tài chính trong một t-

+ Mục tiêu trớc mắt : Là những mục đích cụ thể cần đạt đợc của việc thựchiện dự án của chủ đầu t nhng không đợc đối lập với mục tiêu phát triểnchung

* Các kết quả : Là những kết quả cụ thể, có thể định lợng, đợc tạo ra từnhững hoạt động khác nhau của dự án và là điều kiện để thực hiện các mụctiêu của dự án.

* Các hoạt động : Là những nhiệm vụ hoặc hành độngđợc thực hiện trong

dự án để tạo ra các kết quả của dự án Các hoạt động này cùng với một địnhbiểu thực hiện sự phân công trách nhiệm giữa các bộ phận thực hiện dự án tạothành kế hoạch làm việc của dự án

* Các nguồn lực : Bao gồm vật chất, tài chính, con ngời cần thiết để tiếnhành các hoạt động của dự án và giá trị của các nguồn lực này chính là vốn

đầu t của dự án

* Thời gian : Là độ dài cần thiết để thực hiện mục tiêu cũng nh các hoạt

động của dự án

2.2 Các giai đoạn thực hiện dự án (chu kỳ dự án)

Qúa trình hình thành và thực hiện một dự án đầu t trải qua ba giai đoạn : chuẩn bị đầu t, thực hiệc đầu t và vận hành các kết quả đầu t

ở các dự án khác nhau, nội dung các bớc công việc của mỗi giai đoạn làkhông giống nhau tuỳ thuộc vào lĩnh vực đầu t, tái sản xuất, dài hạn hay ngắnhạn Các bớc công việc, các nội dung nghiên cứu ở các giai đoạn đợc vậnhành tuần tự nhng không biệt lập mà xen gối đầu, bổ sung cho nhau nhằmnâng cao dần mức độ chính sác của các kết quả nghiên cứu và tạo điều kiệnthuận lợi cho việc tiến hành nghiên cứu ở các bớc kế tiếp

Trong ba giai đoạn trên, giai đoạn chuẩn bị đầu t tạo tiền đề và quyết định

sự thành công thất bại ở hai giai đoạn sau, đặc biệt là với giai đoạn vận hànhkết quả đầu t Chẳng hạn đối với các dự án có thể gây ô nhiễm môi trờng (sảnxuất phân bón, thuốc trừ sâu ), khi chọn địa điểm nếu chọn gần khu dân c

đông đúc, đến lúc đa dự án vào hoạt động mới phát hiện và sử lý ô nhiễm thìquá tốn kém, thậm chí phải đình chỉ hoạt động Do đó, đối với giai đoạnchuẩn bị đầu t, vấn đề chất lợng, chính sác của các kết quả nghiên cứu, tínhtoàn và dự đoán là quan trọng nhất Làm tốt công tác công tác chuẩn bị đầu t

sẽ tạo tiền đề tốt cho giai đoạn thực hiện đầu t (thực hiện đúng tiến độ, khôngphá đi làm lại, tránh đợc những chi phí không cần thiết khác ) Điều nàycũng tạo cơ sơ cho quá trình thực hiện của dự án đợc thuận lợi, nhanh chóngphát huy hết năng lực dự kiến, nhanh chóng thu hồi vốn đầu t và có lãi.

Trong giai đoạn 2, vấn đề đầu t là quan trọng hơn cả ở giai đoạn này, hầu

nh toàn bộ vốn đầu t đợc chi ra và nằm khê đọng, không sinh lời trong suốtthời gian thực hiện đầu t Thời gian thực hiện đầu t càng kéo dài, vốn ứ đọngcàng nhiều, tổn thất càng lớn Lại thêm những tổn thất do thời tiết gây ra đốivới vật t, thiết bị cha hoặc đang đợc thi công, đối với các công trình đang đợcxây dựng dở dang Tuy nhiên thời gian thực hiện đầu t lại phụ thuộc vào chấtlợng công tác chuẩn bị đầu t, vào việc quản lý quá trình thực hiện đầu t, quản

lý những hoạt động khác có liên quan trực tiếp đến các kết quả của quá trìnhthực hiện đầu t đã đợc xem xét trong dự án

Giai đoạn vận hành các kết quả đầu t, giai đoạn 3, nhằm đạt đợc các mụctiêu của dự án Nếu kết quả do giai đoạn thực hiện đầu t tạo ra đảm bảo tính

đồng bộ giá thành thấp, chất lợng tốt đúng tiến độ, tại địa điềm thích hợp, vớiquy mô tối u thì hiệu quả hoạt động của các kết quả này vàmục tiêu của dự

án chỉ còn phụ thuộc trực tiếp vào quá trình quản lý hoạt động các kết quả đầu

t Làm tốt công tác chuẩn bị đầu t và thực hiện đầu t tạo thuận lợi cho quátrình tổ chức quản lý phát huy tác dụng cuả các kết quả đầu t

2.3 Sự cần thiết phải tiến hành lập dự án đầu t

a Đối với nhà n ớc:

Về phía nhà nớc, dự án đầu t là cơ sở thẩm định, ra quyết định đầu t, tài trợcho d án, cấp hoặc cho vay vốn , quản lý vốn, sản phẩm để có kế hoạch điềutiết và cân đối quá trình phát triển của nền kinh tế quốc dân

b Đối với chủ đầu t :

Dự án đầu t đợc lâp là cơ sở để xin giấy phép đầu t - kinh doanh từ cơ quan

có thẩm quyền thông qua việc xem xét lợi ích của việc thực hiệc dự án đối vớinền kinh tế Dự án đầu t cũng đồng thời là cơ sở để chủ đầu t vay vốn và gọi

vay vốn của các ngân hàng, các công ty tài chính nh WB, IMF thì lập dự áncàng phải thực hiện một cách đầy đủ và chi tiết.

Bên cạnh đó, ngay cả khi dự án đợc phê duyệt và cấp vốn, việc thực hiện dự

án không phải lúc nào cũng luôn suôn sẻ mà thờng gặp rất nhiều khó khăn doquá trình thực hiện dự án phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố bên ngoài, kể cảnhững yếu tố mà dự án không lờng tới Chính vì vậy, quá trình thực hiện dự án

đòi hỏi phải có sự quản lý chặt chẽ của chủ đầu t và phải theo một trình tự hợp

lý để có thể đảm bảo tiến độ thực hiện, đảm bảo chất lợng công trình với chiphí nhỏ nhất, giảm thiểu những rủi ro và đạt đợc hiệu quả cao nhất Muốn vậy,

dự án đầu t phải đợc lập một cách chi tiết, đúng đắn và đảm bảo tính hiệu quả

II công tác lập dự án đầu t

1 Nôị dung dự án

1.1 Khái quát chung về dự án :

Chủ đầu t, sự cần thiết của việc lập dự án, lựa chọn hình thức đầu t, chơngtrình sản xuất, các yêu cầu phải đáp ứng và lựa chọn địa điểm tiến hành, xâydựng

1.2.Đặc điểm KTXH và đặc điểm về dự án

Điều kiện kinh tế xã hội : bao gồm các thông tin về

-vị trí địa lý khu vực thực hiện dự án

- Tình hình phát triển kinh tế địa phơng, điều kiện xã hội và dân c Vai tròcủa việc thực hiện dự án đối với cộng đồng, những khó khăn và thuận lợi

- Điều kiện hầu cần của dự án nh : Nguồn cung cấp điện, nớc, nguồn lao

động bao gồm cả đội ngũ quản lý và công nhân kỹ thuật, nguồn vật t kỹ thuậtbao gồm vật liệu xây dựng, đờng xá , nhà cửa, công trình, các vật t kỹ thuậtkhác dùng cho thời kỳ xây dựng cơ bản và thời kỳ hoạt động của nó

- Chế độ làm việc, công suất khai thác và thời gian khai thác của dự án Dựkiến phơng án công suất theo điều kiện đầu t, kinh nghiệp sản xuất, trang thiết

bị, thị trờng tiêu thụ

- Cung cấp và trang bị điện, nớc

- Kiến trúc xây dựng: Cơ sở thiết kế và quy mô xây dựng các hạng mụccông trình phục vụ cho dự án trên cơ sở đó đa ra các giải pháp kiến trúc và kếtcấu công trình

- Báo cáo đánh giá tác động tới tác động môi trờng của dự án

1.4.Phân tích tài chính kinh tế

-Tài chính

+Xác định tổng số vốn đầu t cần thiết cho dự án

Tổng số vốn đầu t đợc xác định bao gồm chi phí chuẩn bị đầu t, chuẩn bịxây dựng, thực hiện đầu t, chuẩn bị sản xuất, vốn lu động để đảm bảo huy

động dự án vào hoạt động đạt công suất thiết kế

- Thành phần vốn: Vốn cố định (tài sản cố định hiện có và đầu t mới ) vàvốn lu động bao gồm vốn sản xuất (tiền nguyên vật liệu, điện nớc, phụ tùng )

và vốn lu thông (sản phẩm dở dang tồn kho, thành phẩm tồn kho, hàng hoámua bán chịu, vốn bằng tiền chi phí tiếp thị )

- Nguồn vốn tự có: tự có, vốn góp (công ty cổ phần, liên doanh ) vốn nhànớc cấp (đối với doanh nghiệp nhà nớc),vốn vay(ngắn hạn, trung hạn, dài hạn,trong nớc và ngoài nớc), thời hạn và điều kiện trả lãi, các căn cứ, cơ sở, biệnpháp đảm bảo nguồn vốn

+ Các biểu tính toán

Biểu tính vốn đầu t theo các khoản mục xay lắp, chi phí mua sắm thiết bị,

chi phí khác, biểu tính vốn lu động, giá thành sản phẩm doanh thu, dự kiến lãi

lỗ, NPV, IRR, biểu tính huy động trả nợ theo lịch biểu trả nợ cả gốc lẫn lãi

- Phân tích kinh tế – xã hội

- Tính đa dạng hoá sản xuất của nền kinh tế

- Việc làm và thu nhập cho ngời lao động

2.1 Nghiên cứu phát hiện các cơ hội đầu t

Mục đích của bớc nghiên cứu này là xác định một cách nhanh chóng cáccơ hội đầu t Nội dung của việc nghiên cứu là xem xét các nhu cầu và khảnăng cho việc tiến hành các công cuộc đầu t, các kết quả và hiệu quả sẽ đạt đ-

ợc nếu thực hiện đầu t Việc nghiên cứu phát hiện các cơ hội đầu t xuất phát từcác căn cứ sau :

+ Chiến lợc phát triển kinh tế – xã hội của đất nớc hoặc chiến lợc phát triểnkinh doanh dịch vụ của nghành, cơ sở Mọi công cuộc đầu t nếu khôngxuất phát từ những căn cứ này sẽ không có tơng lai và dĩ nhiên không đợcchấp nhận

+ Nhu cầu trong và ngoài nớc về những mặt hàng, hoạt động dịch vụ cụ thể

Đây là yếu tố quyết định sự hình thành và hoạt động của các dự án đầu t

đến sự lãng phí tiền của và công sức của xã hội, ảnh hởng không tốt đến sựhình thành và phát triển của các dự án có nhu cầu.

+Tình hình cung cấp mặt hàng, hoạt động dịch vụ đó trong và ngoài nớc cócòn chỗ trống để dự án chiếm lĩnh trong một thời gian dài ? trong bối cảnhcủa nền kinh tế thị trờng, cạnh tranh là điều tất nhiên Tuy nhiên, ở những lĩnhvực hoạt động cha đáp ứng nhu cầu thì cạnh tranh trong tiêu thụ sản phẩm vàtiến hành các hoạt động dịch vụ không là vấn đề phải quan tâm nhiều Do đó,tìm chỗ trống trên thị trờng để tiến hành các hoạt động đầu t sẽ đảm bảo khảnăng tiêu thụ sản phẩm không gặp phải cạnh tranh gay gắt với các cơ sở khác

Điều này cho phép giảm chi phí tiêu thụ sản phẩm, tăng năng suất lao động,nanh chóng thu hồi vốn đầu t Một điều cần lu ý là do vốn chi cho một côngcuộc đầu t phát triển thờng rất lớn, thành quả của các công cuộc đầu t cần vàphải hoạt động trong một thời gian dài mới đủ thu hồi vốn đã bỏ ra Vì vậy,

“chỗ trống” trong thị trờng tiêu thụ sản phẩm của dự án đầu t cũng phải tồntại trong một thời gian dài đủ để dự án hoật động hết đời và chủ đầu t tiêu thụhết sản phẩm của dự án

+ Tiềm năng cần và có khả năng khai thác về vốn, tài nguên thiên nhiên, sứclao động để thực hiện dự án của đất nớc, của địa phơng, của ngành hoặc củacác cơ sở Những lợi thế so sánh nếu nh thực hiện đầu t so với nớc khác, địaphơng khác hoặc cơ sở khác

Trong điều kiện kinh tế thị trờng, có lợi thế so sánh sẽ đảm bảo cho dự án

có khả năng cạnh tranh cao Vì vậy, khi dự định tiến hành các công cuộc đầu

t sản xuất kinh doanh nhằm thu lợi nhuận, không thể không chú ý đến vấn đềlợi thế so sánh Nếu tự nó không có lợi thế so sánh (tài nguyên khan hiếm, lạo

động rẻ, vị trí thuận lợi cho việc tiêu thụ sản phẩm ) thì phải dự kiến phơng

án tạo ra lợi thế so sánh nh đầu t ở nơi khác có nhiều lợi thế so sánh hơn hoặc

đề ra biện pháp để tạo lợi thế so sánh nh sử dụng vật liệu mới, vật liệu khaithác tại chỗ để giảm chi phí đầu vào, tận dụng lao động d thừa giá rẻ của địaphơng để khai thác nguyên vật liệu tại chỗ vừa làm giảm chi phí nhân côngvừa giảm chi phí các đầu vào thờng xuyên

+ Những kết quả và hiệu quả sẽ đạt đợc nếu thực hiện đầu t Đây là tiêuchuẩn tổng hợp để đánh giá khả thi của toàn bộ dự án đầu t Những kết quả và

hiệu quả này phải lớn hơn hoặc chí ít cũng phải bằng nếu đầu t vào các dự ánkhác hoặc bằng định mức thì cơ hội đầu t mới đợc chấp nhận để chuyển sangtiếp giai đoạn nghiên cú tiền khả thi.

Về cơ bản, việc nghiên cú cơ hội đầu t là khá sơ lợc Việc xác định đầu vào,

đầu ra và hiệu quả kinh tế – xã hội, tài chính của cơ hội đầu t dựa vào các ớctính tổng hợp hoặc các dự án tơng tự đã và đang hoạt động trong hay ngoài n-ớc

2.2 Nghiên cứu tiền khả thi

Đây là nghiên cứu tiếp theo của các cơ hội đầu t có nhiều triển vọng đã đợc

lựa chọn có quy mô đầu t lớn, phức tạp về mặt kỹ thuật, thời gian thu hồi vốnlâu, chịu ảnh hởng của nhiều yếu tố bất định Bớc này nghiên cứu sâu hơn cáckhía cạnh mà khi xem xét cơ hội đầu t còn thấy phân vân cha chắc chắn nhằmtiếp tục lựa chọn, sàng lọc các cơ hội đầu t hoặc để khẳng định lại cơ hội đầu

t đã đợc lựa chọn có đảm bảo tính khả thi hay không

Đối với cơ hội đầu t quy nhỏ, không phức tạp về kỹ thuật và triển vọng

đem lại hiệu quả rõ ràng thì có thể bỏ qua giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi Nội dung nghiên cứu tiền khả thi bao gồm nhiều vấn đề sau :

- Nghiên cứu các khía cạnh kinh tế – xã hội, pháp lý có ảnh hởng đến việcthực hiện đầu t và hoạt động của dự án sau này nh : điều kiện tự nhiên, tàinguyên thiên nhiên, lao động, thị trờng tiêu thụ, kế hoạch, quy hoạch, chínhsách của vùng, ngành để khẳng định đợc sự cấp thiết phải tiến hành đầu t

- Nghiên cứu thị trờng sản phẩm, dịch vụ đầu t mà dự án phục vụ

- Phân tích khía cạnh kỹ thuật của dự án : xem xét hnìh thức đầu t có hiệuquả, phơng án dự tính sản xuất, khả năng đầu vào và các giải pháp cung cấp

đầu vào, địa điểm và quy trình công nghệ thích hợp

- Phân tích khía cạnh của dự án : ớc tính tổng vốn đầu t, nguồn huy động và

điều kiện huy động vốn, tính toán một số chỉ tiêu về hiệu quả của dự án, hệ số

- Nghiên cứu lợi ích kinh tế xã hội của dự án : dự tính khối lợng đóng gópvào GDP, nộp ngân sách, số lợng ngoại tệ thu về, tạo việc làm

- Quản lý và bố trí lao động cho dự án : Số lợng nhân sự, tổ chức các phòngban, đào tạo lao động

Đặc điểm nghiên cứu các vấn đề về giai đoạn này là cha chi tiết, vẫn dừng lại

ở trạng thái tĩnh, ở mức độ trung bình mọi đầu vào, đầu ra, mọi khía cạnh kỹthuật, tài chính kinh tế của cơ hội đầu t và toàn bộ quá trình đầu t và toàn bộquá trình thực hiện đầu t vận hành kết quả đầu t Do đó độ chính xác cha cao

Sản phẩm cuối cùng của nghiên tiền cứu khả thi là luận chứng tiền khả thibao gồm các vấn đề sau:

Giới thiệu chung về cơ hội đầu t theo nội dung nghiên cứu tiền khả thi ởtrên

Chứng minh cơ hội đầu t có nhiều triển vọng đến mức có thể quyết định cho

đầu t Các thông tin đa ra để chứng minh phải đủ sức thuyết phục các nhà đầu

hỗ trợ có thể tiến hành song song với nghiên cứu khả thi hoặc có thể tiênshành sau nghiên cứu khả thi tuỳ thuộc thời điểm phát hiện các khía cạnh cầnphải tổ chức nghiên cứu sâu hơn Chi phí cho nghiên cứu hỗ trợ nằm trongnghiên cứu khả thi

2.3.Nghiên cứu khả thi

Đây là bớc sàng lọc cuối cùng để lựa chọn dự án tối u ở giai đoạn nàyphải khẳng định cơ hội đầu t có khả thi hay không ? có vững chắc hay không?

và có hiệu quả hay không?

ở bớc nghiên cứu này, nội dung nghiên cứu cũng tơng tự nh giai đoạn ngiêncứu tiền khả thi, nhng khác nhu ở mức độ chi tiết hơn, chính xác hơn Mọikhía cạnh nghiên cứu đều đợc xem xét ở trạng thái động, tức là có tính đếncác yếu tố bất định có thể xẩy ra theo từng nội dung nghiên cứu Xem xét sựvững chắc hay không của dự án trong điều kiện có sự tác động của các yếu tốnày hoặc cần có biện pháp tác động để đảm bảo cho dự án có hiệu quả

Nội dung ngiên cứu:

*Xem xét tình hình kinh tế tổng quát có liên quan đến dự án đầu t

+ Điều kiện về địa lý tự nhiên (địa hình, khí hậu, địa chất, thuỷ văn ) cóliên quan đến việc lựa chọn, thực hiện và phát huy hiệu quả của dự án

+ Điều kiện dân số và lao động có liên quan đến nhu cầu khuynh hớng tiêuthụ sản phẩm, đến nguồn lao động cung cấp cho dự án, nhất là đối với dự ánxây dựng thì dân số và lao động cần phải dợc nghiên cứu kỹ càng

+ Tình hình chính trị và các căn cứ pháp lý

+ Các đặc đặc điểm về quy hoặch phát triển

+ Tình hình ngoại hối (cán cân thanh toán, dự trữ ngoại tệ, nợ nần và tìnhhình thanh toán nợ )

* Nghiên cứu thị trờng :

Thị trờng là nhân tố quyết định việc lựa chọn mục tiêu và quy mô của dự

án Mục tiêu nghiên cứu thị trờng ở đây là nhằm xác định thị trờng cung cầusản phẩm hoặc dịch vụ của dự án hiện tại, tiềm năng của thị trờng này trong t-

ơng lai, các yếu tố kinh tế và phi kinh tế tác động đến nhu cầu của sản phẩm

Mặt khác phải đa ra đợc các thông tin về nhu cầu hiện tại và tơng lai, đối thụtiêu thụ chính, nhu cầu hiện tại đáp ứng bao nhiêu và thiếu hụt bao nhiêu.

* Nghiên cứu kỹ thuật

Tuỳ thuộc vào lĩnh vực hoạt động của các dự án thuộc các ngành kinh tếkhác nhau, do nhiều bộ ngành quản lý mà việc nghiên cứu kỹ thuật của dự áncũng khác nhau

> Lựa chọn công suất

Công suất lý thuyết : là công suất lớn nhất mà dự án có thể đạt đợc trong

điều kiện sản xuất lý thuyết (máy móc thiết bị chạy suốt 24h/ngày và365ngày/năm)

Công suất thiết kế : là công suất mà dự án có thể đạt đựơc trong điều kiệnsản xuất bình thờng (máy móc thiết bị hoạt động theo đúng quy trình côngnghệ không bị gián đoạn vì những lý do không đợc dự đoán trớc và các điềukiện đầu vào đợc đảm bảo đầy đủ)

Công suất thực tế : Trên thực tế, ta khó có thể đảm bảo dự án thực hiệntrong điều kiện bình thờng vì không lờng hết những ảnh hởng của các yếu tốbất định đến dự án và do đó công suất thiết kế mặc dù đã thực tế hơn nhng khó

đạt đợc Thông thờng khi lập dự án, ngời ta dự tính công suất thực hiện nhsau :

Năm 1 : Công suất thực tế lấy khoảng 50% công suất thiết kế

Năm 2 : Công suất thực tế lấy khoảng 75% công suất thiết kế

Năm 3 : Công suất thực tế lấy khoảng 90% công suất thiết kế

Nghiên cứu nhu cầu và khả năng cung ứng đầu vào :

Nguồn và khả năng cung ứng đầu vào nhất là những đầu vào chủ yếu phải

đảm bảo cho dự án hoạt động bình thờng trong suốt thời gian đầu t Nhu cầu

nguyên vật liệu phải đợc lập thành bảng ghi rõ chủng loại, số lợng hàngnăm Cần xác định nguồn điện, hệ thống cung cấp và thoát nớc ổn định chosản xuất và sinh hoạt Lao động cần phải phân thành lao động trực tiếp và lao

động gián tiếp, trình độ, tay nghề đòi hỏi đối với khối lợng công việc cụ thể,nguồn cung cấp lao động ở địa phơng hay ở nơi khác đến cùng với các yêucầu đào tạo và đề ra kế hoạch đào tạo chuyên môn Xác định chi phí tuyểndụng và đào tạo, các khoản lơng cho lao động trong các thời gian hoạt độngcủa dự án và định ra kế hoạch và hình thức trả lơng Ngoài ra còn cần phảinghiên cứu hệ thống giao thông, thông tin liên lạc, công tác phòng cháy chữacháy

> Chọn địa điểm thực hiện dự án

Để chọn địa điêmr thuận lợi cho việc thực hiên dự án, ngời ta thờng dựa vàomột số căn cứ cơ bản sau :

- Địa điểm nên gần nguồn cung cấp nguyên vật liệu

- Có kết cấu hạ tầng thuận lợi, nhất là về hệ thống điện, nớc, giao thông vậntải và thông tin liên lạc

- Có kết cấu địa hình, khí hậu thuận lợi, có mặt bằng đủ rộng, bố trí dễ dàngcác bộ phận

- phù hợp với quy hoặch chung

- Đảm bảo an ninh

- Không gây ô nhiễm môi trờng

- Trình độ phát triển kinh tế xã hội của khhu vực, trình độ dân trí, lao

động

- Ngoài ra các chi phí cho việc giải phóng mặt bằng, tiền thuê đất, thuế sửdụng đất cũng là yếu tố cần đuợc xem xét khi nghiên cứu địa điểm thực hiện

dự án

> Kỹ thuật xây dựng công trình của dự án

Khi bố trí xây dựng công trình cần chú ý đến các nguyên tắc sau :

- Phải phù hợp với công nghệ thiết bị đợc chọn

- Đảm bảo điều kiện vệ sinh, an toàn lao động

- Đảm bảo độ bền công trình phù hợp với cấp công trình

- Đảm bảo yêu cầu phòng cháy chữa cháy, xử lý chất thải

- Cần tính toán diện tích xây dựng, đặc điểm kiến trúc, quy mô của cáchạng mục công trình từ đó ớc tính chi phí xây dựng

- Bố trí văn phòng, nhà xởng sản xuất, kho bãi tiện lơị hợp lý

> Lựa chọn công nghệ và máy móc thiết bị

Nhiệm vụ của ngời lập dự án là phải lựa chọn đợc công nghệ thích hợp trêncơ sở khả năng về vốn và lao động nhằm bảo đảm công suất, tiến độ thực hiệncủa dự án, đảm bảo chất lợng công trình, sản phẩm ở mức độ yêu cầu của dự

án, chi phí thực hiện không qúa cao Công nghệ lựa chọn phải đồng bộ,nguyên nhiên vật liệu sử dụng và phụ tùng có thể thay thế đợc và phải phù hợpvới khả năng vận hành và quản lý của lực lợng lao động

vốn thích hợp và phân bổ nguồn vốn đầu t cho hàng năm cho từng danh mụccông việc cụ thể.

+ Vốn mua sắm thiết bị bao gồm cả vận chuyển và xây lắp

+ Chi phí khác nh chi phí chuẩn bị đầu t(bao gồm cả chi phí thăm dò, khảosát, lập và thẩm định dự án), chi phí vận chuyển xây dựng(bao gồm các khoản

đền bù, giải phóng mặt bằng, chuyển quyền sử dụng đất), chi phí khảo sátthiết kế, lập và thẩm định thiết kế, tổng dự toán, chi phí đấu thầu, hoàn tất cácthủ tục đầu t, chi phí xây dựng đờng điện, nớc thi công (nếu có) Chi phí quản

lý giám sát thực hiện đầu t, chi phí sản xuất thử và nghiệm thu bàn giao + Chi phí dự phòng

+ Chi phí huy động vốn : Các khoản lãi vay vốn đầu t đối với dự án sử dụngvốn vay các chi phí phải trả trong thời gian thực hiện đầu t

- Vốn lu động : Bao gồm vốn sản xuất (tiền nguyên vật liệu, điện nớc, phụtùng ) và vốn lu thông (sản phẩm dở dang tồn kho, thành phẩm tồn kho,hàng hoá mua bán chịu, vốn bằng tiền, chi phí tiếp thị )

Xem xét các nguồn tài trợ cho dự án, khả năng đảm bảo vốn từ các nguồn

về số l ợng và tiến độ

Các nguồn tài trợ cho dự án có thể là ngân sách cấp, vốn góp (công ty cổphần, công ty liên doanh), vốn tự có hay vốn vay từ các nguồn khác Việc xemxét nguồn vốn của dự án không chỉ xem xét về số lợng mà còn phải tính đến

thời điểm nhận đợc vốn từ các nguồn này để đảm bảo thực hiện các công việctheo đúng tiến độ của dự án Cần phải tiến hành so sánh nhu cầu về vốn vớikhả năng đảm bảo vốn cho dự án cả về số lợng và tiến độ.Nếu không đáp ứng

đợc về nguồn vốn thì phải giảm quy mô của dự án hoặc phải xem xét lại khíacạnh lao động, kỹ thuật để đảm bảo tính đồng bộ của dự án

> Lập báo caó tài chính dự kiến cho từng năm hoặc từng giai đoạn của đời

dự án

> Tính toán các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh tế trực tiếp của dự án

Hiệu quả kinh tế của dự án đợc xem xét trớc hết là hiệu quả trực tiếp của dự

án do đầu t mang lại.Trình tự đánh giá kiệu quả trực tiếp của dự án đợc tiếnhành thông qua việc phân tích các chỉ tiêu hiệu quả dới đây :

Lợi nhuận

Lợi nhuận là chỉ tiêu quan trọng, nó thể hiện tổng số tiền lãi(lỗ) hàng nămcủa dự án trong thời gian thực hiện sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.Lợi nhuận trớc thuế: lợi tức thu đợc hàng năm từ dự án tính theo công thức:

P = D – Z – Ftt – Cqi – ( Ttn + Td )

+ Các khoản thu (D) : Bao gồm doanh thu bán các sản phẩm chính, phụcung cấp dịch vụ cho bên ngoài và các khoản thu nhập khác do dự án manglại

+ Gía thành sản phẩm (Z) : Đợc căn cứ vào các văn bản, hớng dẫn của nhànớc, của bộ cho phép hạch toán các khoản chi phí vào giá thànhtheo định mứctiêu hao đợc duyệt với mặt bằng giá trên thị trơg ở thời điểm tính toán Gíathành sản phẩm tính theo các khoản mục, yếu tố, tng công đoạn quy trìnhcông nghệ

+ Chi phí : Chi phí tiêu thụ (Ftt), chi phí quản lý doanh nghiệp (Cql)

+ Thuế các loại : thuế tài nguyên (Ttn), đất (Td)

+ Lợi nhuận ròng (Pn): Là lợi nhuận hàng năm của dự án trong thời gianthực hiện hoặc lợi nhuận hàng năm của doanh nghiệp sau khi đã trả lãi vay(Tv) và sau khi đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (Tdn) Lợi nhuận dòng làchỉ tiêu hiệu quả quan trọng dễ hiểu Nó xét đến hiệu quả của từng năm khi dự

án đi vào hoạt động, cho các nhà sản xuất phân tích hiệu quả sản xuất kinhdoanh kịp thời và có biện pháp điều chỉnh cho phù hợp

Pn = P – Tdn – Tv

Tỷ suất lợi nhuận (S)

Tỷ suất lợi nhuận là chỉ tiêu hiệu quả cho biết giá trị lợi nhuận thu đợctrong một năm thực hiện dự án trên một đồng vốn đầu t ban đầu (Bao gồm cảvốn cố định và vốn lu động) Vì chỉ tiêu này chỉ xem xét đến lợi nhuận củamột năm bình thờng khi thực hiện dự án chứ không xét đến thời gian tồn tạicủa dự án, không xét đến yếu tố thời gian của lợi nhuận và chi phí trong quátrình hoạt động của dự án nên thờng chỉ đợc dùng để đánh gía nhanh hieẹuquả kinh tế vốn đầu t nhất là đối với những dự án có thời gian hoạt động tơng

đối ngắn

Gía trị hiện tại thuần (NPV)

Gía trị hiện tại thuần hay lợi ích thực của một dự án đầu t là tổng các khoảnchênh lệch giữa thu và chi hàng năm trong suốt thời gian tồn tại của dự án đã

đợc chiết khấu về một thời điểm ban đâù

0

) 0 (

Trong đó : CIt : Các khoản thu năm t

COt : Các khoản chi năm t

at : Hệ số chiết khấu năm t (at = 1/(1+r))

R : Hệ số chiết khấu

Là chỉ tiêu hiệu quả xem xét tới cả quá trình tồn tại của dự án nên rất hay

đợc sử dụng trong lựa chọn phơng án đầu t Phơng án đầu t đợc chấp nhận là

dự án có giá trị NPV(>0) lớn nhất

.Tỷ suất giá trị hiện tại thực (R)

Tỷ suất hiện tại thực là chỉ tiêu hiệu quả cho biết giá trị hiện tại của một

đồng vốn đầu t bỏ ra thu đợc bao nhiêu giá trị hiện tại thực hay lợi ích thựccủa dự án (NPV) Nó đợc tính bằng tỉ lệ giữa giá trị hiện tại thuần (NPV) vàgía trị hiện tại của vốn đầu t (NPI), trong đó, NPI đợc tính bằng tổng số vốn

đầu t trong những năm tồn tại của dự án đã đợc chiết khấu về thời điểm ban

đầu

R = NPV / NPI

Tỷ suất hiện tại thực là chỉ tiêu hiệu quả so sánh bổ sung cho chỉ tiêu NPV

và đợc sử dụng làm tiêu chuẩn để so sánh lựa chọn dự án đầu t Khi so sánhnên chọn dự án có ty suất R cao nhất

Hệ số hoàn vốn nội bộ (IRR)

Hệ số hoàn vốn nội bộ là chiết khấu (r) mà tại đó giá trị hiện tại của cáckhoản thu, chi phí bằng nhau hay NPV= 0 và đợc xác định nh sau:

Dự án có IRR >= rđ/m và lớn nhất hay khả năng lợi nhuận của dự án cao sẽ

đợc chọn Rđ/m có thể là lãi suất đi vay nếu phải vay vốn để đầu t, có thể là tỷsuất lợi nhuận định mức do Nhà nớc quy định nếu do vốn ngân sách cấp vàcũng có thể là chi phí cơ hội nếu sử dụng vốn tự có để đầu t

Thời gian hoàn vốn (T)

Thời gian hoàn vốn là khoảng thời gian mà các kết quả của quá trình đầu tcần hoạt động để có thể thu hồi đủ vốn đã bỏ ra bằng những khoản lợi nhuậnthuần dự án thu đợc

Thời gian hoàn vốn là chỉ tiêu hiệu quả thờng đợc dùng để so sánh lựa chọn

dự án nhất là đối với dự án có nhiều rủi ro và thị trờng vốn khan hiếm Thờigian hoàn vốn vhỉ tính ở dạng tiềm năng còn trên thực tếchỉ có khấu haoTSCĐ và một phần lợi nhuận ròng đợc dùng để thanh toán vốn đẫ đàu t ban

đầu

Nếu thời gian hoàn vốn T < Tg – thời gian giới hạn do các nhà đầu t chọnthì dự án có thể chấp nhận đợc.Trờng hợp xo cánh lựa chọn dự án thì dự án cóthời gian hoàn vốn T nhỏ nhất sẽ đợc chọn

- Thời gian thi công, xây dựng chạy thử có thể kéo dài

- Năng lực sản xuất (công suất thiết kế ) dự kiến ban đầu có thể không thựchiện đợc

Hơn nữa, khó có thể lờng hết những biến động của thị trờng, nền kinh tế

nh : ảnh hởng của lạm phát, những biến động thay đổi về tơng quan giá cả,những biến động về công nghệ tiên tiến Ngoài ra, còn có các nguyên nhânchủ quan do trình độ quản lý của các nhà doanh nghiệp và những biện pháp

điều chỉnh hoạt động sản xuất kinh doanh có thể cha phù hợp với những biến

động của thị trờng Do đó cần phải tiến hành phân tích khả năng biến độngcủa dự án để đánh giá khả năng thực hiện của dự án cũng nh để cho các nhàdoanh nghiệp lờng trớc những khó khăn khi thực hiện dự án và đề suất nhữngbiện pháp quản lý kinh doanh thích hợp

Phân tích hoà vốn

Phân tích hoà vốn đựơc tiế hành nhằm xác định mức sản xuất hoặc doanhthu tối thiểu mà dự án có thể vận hành và không gây nguy hiểm tới khả năngtồn tại của dự án về mặt tài chính

Phân tích hoà vốn thực chất là tìm điểm hoà vốn (BEP- Break Event Pont)

mà tại đó doanh thu bán sản phẩm bằng tổng chi phí sản xuất hay nói cáchkhác là tìm mức vận hành mà tại đó hàng năm dự án không thu đợc lãi nhngcũng không bị lỗ

Điểm hoà vốn (BEP) càng thấp, cơ hội đầu t càng thu lợi cao, rủi ro thua lỗcàng thấp Điểm hoà vốn có thể đợc thể hiện bằmg khối lợng sản phẩm tốithiểu, tỷ lệ đạt công suất tối thiểu hoặc giá trị doanh thu tối thiểu Nó cũng cóthể đợc thể hiện qua giá bán tối thiểu, giá thành đơn vị sản phẩm cho phép

Phân tích độ nhạy

Phân tích độ nhạy cho biết sự biến động của các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế

nh : lợi nhuận(P), NPV, IRR, thời gian hoàn vốn (T) khi thay đổi các thông

số đầ vào nh: giá bán sản phẩm, sản lợng tiêu thụ trong nớc hoặc suất khẩu,doanh thu, vốn đầu t, chi phí sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chiều hớnglạc quan hay bi quan

Phân tích độ nhạy của dự án có thể đợc tiến hành thay đổi một hoặc một vàibiến số cùng một lúc Bíên số có thể thay đổi theo một chuỗi số liệu hoặc theo

tỉ lệ % tăng hay giảm so với số liệu ban đầu Nếu các chỉ tiêu hiệu quả quantrọng của dự án nhạy camr với sự thay đổi của các thông số cơ bản mang ýnghĩa sống còn đối với dự án thì dự án đợc coi là có tỉ lệ rủi ro cao và khi đócần phải áp dụng các điều kiện nghiêm ngặt để thẩm tra xét duyệt dự án

Phân tích độ nhạy cho phép hiểu rõ hơn các biến số cơ bản Việc phân tíchnày sẽ rất có ích cho những nhà quản lý khi tiến hành thực hiện dự án

* Phân tích hiệu quả kinh tế xã hội

Một dự án đầu t nếu đợc thực hiện cũng ít nhiều ảnh hởng đến tình hình

kinh tế, xã hội, môi trờng của một vùng, khu vực hoặc cả nền kinh tế quốcdân Trên góc độ nhà đầu t là các doanh nghiệp, mục đích cụ thể của việc thựchiện dự án có thể có nhiều nhng quy tụ lại là lợi nhuận Khả năng sinh lợi của

dự án là thớc đo chủ yếu quyết định sự chấp nhận một việc làm mạo hiểm củanhà đầu t Khả năng sinh lợi càng cao thì càng hấp dẫn các nhà đầu t Tuy

nhiên, không phải mọi hoạt động đầu t có khả năng sinh lời cao đều tạo ranhững ảnh hởng tốt đối với nền kinh tế và xã hội Do đó, trên góc độ quản lý

vĩ mô, phải xem xét những lợi ích kinh tế – xã hội do thực hiện dự án đem lạihay so sánh giữa các giá mà xã hội phải trả cho việc sử dụng các nguồn lựcsẵn có (tài nguyên thiên nhiên, của cải vật chất, sức lao động ) và lợi ích do

đầu t tạo ra cho toàn bộ nền kinh tế nh đáp ứng các mục tiêu phát triển củanền kinh tế, phục vụ thực hiện chủ trơng chính sách của Nhà nớc, góp phầnphát triển địa phơng và các ngành khác, góp phần chống ô nhiễm môi trờng,cải tạo môi sinh (định tính) hay định lợng nh tăng thu ngân sách, gia tăng sốngời có việc làm, tăng thu ngoại tệ Điều này giữ vai trò quyết định để cáccấp có thẩm quyền chấp nhận cho phép đầu t, các chế định tài chính quốc tế,các cơ quan viện trợ song phơng và đa phong tài trợ cho hoạt động đầu t.Chính vì vậy, nhiệm vụ của nhà lập dự án đầu t là chỉ ra đợc sự đóng góp của

dự án vào tất cả các mục tiêu phát triển của đất nớc

Trình tự phân tích, đánh giá ảnh hởng của dự án đến nền kinh tế quốc dân

đợc tiến hành thông qua việc phân tích các các chỉ tiêu dới đây :

Gía tri gia tăng (VA- Value Added)

Gía trị gia tăng (VA) là sự đóng góp của dự án cho tổng sản phẩm trong n

-ớc (GDP-Gross Dometic Product)

VA = D – Ci

trong đó :

+ D : Gía trị sản xuất là gía trị của các khoản đầu ra của dự án baogồm giá trị sản phẩm vật chất và hoạt động dịch vụ phi vật chất

+ Ci : Chi phí trung gian là giá trị chi phí vật chất của tất cả các

đầu vào để đạt đợc đầu ra bao gồm (chi phí nguyên- nhiên – vật liệu, độnglực, chi phí dịch vụ vận tải, ngân hàng, bảo dỡng) và không ba gồm chi phítiền long và khấu hao TSCĐ

Gía trị tài sản quốc dân ròng (NNVA)

Gía trị gia tăng quốc dân ròng là thể hiện sự đóng góp của dự án cho thunhập quốc gia (NDI- National Disposable Income)

Gía trị gia tăng quốc dân ròng tính toàn bộ cho cả đời dự án thể hiện sự

đóng góp của toàn bộ dự án cho nền kinh tế quốc dân đã quy đổi giá trị quốcdân

D C I R txat NNVAxat

M = NNVA – V = D – ( Ci + I + Rp) – V

Giá trị thặng d xã hội thực (Mn) tính cho toàn bộ thời gian tồn tại dự án thểhiện sau khi đã bù đắp đủ cho ngời lao động, dự án có thặng d xã hội để nângcao mức sống hiện tại và tiếp tục phát triển nền kinh tế hay không?

NNVA

.

n t

n

P

i I R at V at C

Trong đó: V t.at – Tổng giá trị tiền lơng cả đời dự án đợc quy

đổi về thời điểm ban đầu

Dự án có đợc chọn sẽ là dự án có giá trị thặng d xã hội thực Mn(>=o) lớnnhất

3 Công tác t vấn lập dự án đầu t

3.1 Khái niệm

Cho đến nay có nhiều khái niệm khác nhau về t vấn nh :

+ T vấn đầu t là việc cung cấp những lời khuyên nghề nghiệp

+ T vấn là việc chuyển giao năng lực giải quyết vấn đề

+ T vấn là hoạt động trong đó các chuyên gia cung cấp các thông tin, trithức, giải pháp thích hợp cho những ai cần giúp đỡ về những thứ đó để thứ đó

để đạt đợc mục tiêu nhất định trong những hoạt động thực tiễn xác định

+ T vấn là hoạt động trong đó các chuyên gia có trình độ và phẩm chất nhất

định tiến hành một cách có phơng pháp, việc chuyển giao đến từng địa chỉ cónhu cầu các thông tin, các kiến thức, giải pháp kỹ năng đã đợc sử lý, thíchnghi hoá cho từng trơng hợp cụ thể

Tuy nhiên, chung quy lại chúng ta có thể hiểu: T vấn là một dịch vụ “chấtsám” trong đó các chuyên gia có năng lực và phẩm chất thích hợp tiến hànhtheo thoả thuận việc cập nhật, xử lý thông tin kiến thức; phát hiện và phân tích

để lựa chọn giải pháp tối u cho từng trờng hợp cụ thể và chuyển giao chúng

đến đúng nguời có nhu cầu vào đúng lúc, đúng thời điểm và theo đúng cáchcần thiết để đạt đợc mục tiêu, hiệu quả cao nhất

Nếu sản phẩm đợc duyệt thuộc lĩnh vực t vấn thiết kế, thì sản phẩm đợcduyệt đó đợc coi là sản phẩm pháp lý và phải đợc tiến hành theo đúng thiết kế

3.2 Vai trò của t vấn đối với lập dự án đầu t.

+ Giúp các chủ đầu t quyết định chủ trơng đầu t thông qua các dự án nghiêncứu tiền khả thi, khả thi

+ Cầu nối giữa các nhà đầu t, sản xuất kinh doanh với nhau và với khu vựcnghiên cứu – phát triển và Đào tạo

+ Yếu tố thúc đẩy ngoại thơng và đầu t nớc ngoài, phát triển kinh tế đốingoại

+ Kênh thông tin hai chiều giữa các doanh nghiệp với các cơ quan quản lýnhà nớc giúp tăng cờng hiệu lực quản lý nhà nớc và hỗ trợ cải cách hànhchính

3.3 Công tác t vấn – lập dự án đầu t

Công tác t vấn lập dự án đầu t đợc tiến hành giữa trung tâm và chủ đầu tnhằm xác lập các yêu cầu và buộc giữa các bên Trung tâm t vấn đầu t và xâydựng sẽ căn cứ trên các căn cứ cụ thể để từ đó đa ra các lời khuyên, các hớngdẫn về việc tiến hành các dự án đầu t của các chủ đầu t

Việc tiến hành lập dự án đầu t của trung tâm đợc tiến hành trên một số căn

cứ cụ thể nh sau:

- Căn cứ pháp lý : các văn bản của nhà nớc, các chủ trơng chính sách củanhà nớc ví dụ nh các trơng trình mục tiêu quốc gia nh trơng trình trồng triệu5Ha rừng, trơng trình soá đói giảm nghèo

- Căn cứ thực tế : căn cứ vào các điều kiện, nguồn lực của chủ đầu t và thực

tế nơi tiến hành lập dự án đầu t

- Căn cứ khoa học : căn cứ theo chủ trơng phát triển chung của đất nớc, theo

su thế hội nhập và phát triển của khu vực và thế giới

Từ các căn cứ trên trung tâm sẽ đa ra các t vấn đối với chủ đầu t nhằm đảmbảo các dự án đa ra không trái các chủ trơng chính sách của nhà nớc và từ đóthì những dự án này mới có kênh nguồn vốn riêng để thực hiện(đối với các dự

án thuộc trơng trình nhà nớc thì có vốn ngân sách cấp)

Tiến hành tính toán đợc dự án mà chủ đầu t đa ra là khả thi hay không khảthi và quy mô của dự án nh thế nào là phù hợp.

3.4 Chất lợng của công tác lập dự án đầu t

*Các nhân tố ảnh hởng

Trên thực tế lập dự án đầu t, việc tiến hành lập các dự án đầu hoàn thànhcác công việc nh kế hoạch đã vạch là một điều tơng đối khó Nhiều lý do,nhân tố làm cho tiến độ lập dự án chậm lại và cũng có một số công việc lạihoàn thành sớm hơn các nhân tố ảnh hởng đến công tác lập dự án gồm rấtnhiều các nhân tố khác nhau với mỗi dự án lại có những nhân tố khác nhaunhng nhìn chung có một số nhân tố ảnh hởng đến công tác lập dự án đầu t:

+ Các nhân tố chủ quan:

Trình độ tổ chức, chủ trì dự án của ngời quản lý, trình độ kỹ năng lập dự áncủa các nhân viên trong bộ phận lập dự án của doanh nghiệp tiến hành làmcông tác lâp dự án, là nhân tố tác động đến chất lợng của các dự án tại doanhnghiệp Bởi vì, ngời quản lý không có trình độ, không am hiểu về kỹ thuật, vềcung cách làm việc sẽ rất lúng túng khi tiến hành lập dự án Cũng nh tay nghềcủa nhân viên kém thì vịêc lập dự án sẽ mất nhiều thời gian, nhầm lẫm không

có sức thuyết phục đối với chủ đầu t, gây rắc rối cho ngời quản lý Do vậytrong khi tiến hành dự án thì phải tính tóan cụ thể về số lợng và trình độ taynghề của nhân viên cần tổ chức bố trí và điều hành một cách hợp lý Thờngsuyên kiểm tra để tránh những sai lệch không mong muốn

Khả năng đáp ứng về tiền, máy móc, trang thiết bị của doanh nghiệp, trình

độ tin học hoá, trình độ khoa học kỹ thuật các nhân tố này tác động trực tiếp

đến tiến độ lập dự án Thứ nhất, doanh nghiệp không đảm bảo nhu cầu về tiền,máy móc trang thiết bị thì không có thể trang trải các chi phí trong quá trìnhlập dự án Thứ hai,việc áp dụng các tiến bộ khoa học vào công tác lập dự ántăng tính chính xác, tiến độ lập dự án đợc đẩy nhanh Doanh nghiệp mà không

có trình độ về khoa học kỹ thuật sẽ gặp khó khăn trong công tác lập kế hoạchcũng nh tổ chức, điều hành Do vậy, khi tìm các đơn vị t vấn các chủ đầu tbao giờ cũng tìm đến với các đơn vị có đủ năng lực

+ Các nhân tố khách quan

Cơ chế chính sách của đảng và của địa phơng nơi mà doanh nghiệp tiếnhành lập dự án Đây là những nguyên nhân mà trực tiếp ngời quản lý phải

tìm biện pháp khắc phục Các nhân tố khách quan có tác động không nhỏ đếntiến độ lập dự án đầu t do đó ngời quản lý chủ trì tiến hành lập dự án cần nhìnnhận đợc mức độ ảnh hởng của các nhân tố này để từ đó có phơng án để nhằmthực hiên lập dự án đạt chất lựơng cao.

*Chỉ tiêu chất lợng

Trớc hết, chúng ta thấy rằng việc lập dự án đầu t sẽ tạo khả năng quản lý dự

án đầu t tốt nhất, giúp cho ngời lãnh đạo chú trọng vào các hoạt động đầu tcod hiệu quả và phù hợp Lập dự án đầu t là một dự báo các công việc tuần tựcủa quá trình đầu t, trên cơ sở khoa học có địinh hớng chung Nó thay thế chocác hoạt động tự do, thiếu phối hợp bằng một hoạt động đều đặn, bởi nhữngquyết định có cân nhắc kỹ càng và đợc tính toán trớc

Lập dự án đầu t mà có chất lợng tốt giúp chủ đầu t tiến hành đầu t có hiệuquả, chính vì có vai trò quan trọng nh vậy nên trong việc lập kế hoạch đầu t cómột số chỉ tiêu chất lợng nh sau:

- Lập dự án đầu t phải có tính khả thi, phải sát thực với đúng nội dung của

dự án mà chủ đầu t yêu cầu

- Trong dự án đầu t đợc lập các công việc đợc biểu diễn một cách cụ thể, cómối liên hệ giữa các công việc với nhau

- Phải chọn đợc phơng pháp lập dự án đầu t phù hợp với từng dự án khácnhau

- Phơng pháp luận phải đúng đắn và thuyết phục

- Các đữ liệu của dự án đợc đa ra phải phản ánh đợc thực trạng khách quan

- Đợc các cấp có thẩm quyền từ cơ sở đến trung ơng phê duyệt

phần ii

thực trạng công tác lập dự án tại trung tâm t vấn

đầu t và xây dựng

I quá trình hình thành và phát triển của trung tâm tvấn đầu t và xây dựng công ty xây dựng và phát triểnnông thôn

1 Sự hình thành và phát triển của trung tâm

Trung tâm t vấn đầu t và xây dựng, địa chỉ: Pháp Vân - Hoàng Liệt- ThanhTrì - Hà Nội Là doanh nghiệp nhà nớc thuộc Công ty xây dựng và phát triểnnông thôn, tiền thân trớc đây là công ty khảo sát thiết kế và xây dựng

Do nhu cầu của thị trờng và nhu cầu phát triển chung của tổng công ty xâydựng nông nghiệp và phát triển nông thôn Trung tâm t vấn đầu t và xây dựng

đợc thành lập theo quyết định số 293 QĐ/TCT XD/TCCB-TT ngày16/10/2000 của tổng công ty xây dựng và phát triển nông thôn

Do mới hình thành và bớc đầu đi vào hoạt động nên trung tâm chỉ có một sốphòng ban nh sau:

động trung tâm hoạt động theo phơng thức hạch toán kinh doanh xã hội chủnghĩa giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa lợi ích toàn xã hội, lợi ích tập thể

và lợi ích ngời lao động trong đó lợi ích của ngời lao động là lợi ích trực tiếp

Trung tâm tiến hành thực hiện các hoạt động sản suất theo giấy phép đăng

ký kinh doanh

1.1 Về mặt pháp lý của trung tâm

Tên đơn vị : Trung tâm t vấn đầu t và xây dựng

Giám đốc : KS.Hoàng Văn Dũng

Trụ sở : Pháp Vân - Hoàng Liệt – Thanh Trì - Hà Nội

1.2 Về chức năng nhiệm vụ của trung tâm

Chức năng và nhiệm vụ chính của trung tâm là t vấn đầu t và xây dựng Vìvậy trung tâm có các ngành nghề kinh doanh chủ yếu là:

Lập dự án đầu t xây dựng

Xây dựng các công trình xây dựng có quy mô nhỏ

T vấn đấu thầu, chọn thầu, mời thầu các hợp đồng về xây dựng và muasắm máy móc thiết bị xây dựng

Thẩm định dự án đầu t, thẩm định thiết kế và dự toán công trình

Quản lý dự án đầu t xây dựng

Khảo sát địa hình, địa chất thuỷ văn, địa chất công trình, mội trờng sinhthái

Thiết kế quy hoạch, thiết kế công trình và lập dự toán công trình