NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN CHO NGƯỜI DÂN VỀ Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG VIỆC THU GOM, XỬ LÝ RÁC THẢI TẠI XÃ NAM TOÀN, HUYỆN NAM TRỰC, TỈNH NAM ĐỊNH GIAI ĐOẠN 2016 2020

Những yếu kém, khuyết điểm trong công tác bảo vệ môi trường do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan nhưng chủ yếu là do chưa cónhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của công tác bảo v

ĐỀ ÁN

NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN

CHO NGƯỜI DÂN VỀ Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG VIỆC THU GOM, XỬ LÝ RÁC THẢI TẠI XÃ NAM TOÀN, HUYỆN NAM

TRỰC, TỈNH NAM ĐỊNH GIAI ĐOẠN 2016 - 2020

HĐND Hội đồng nhân dân

MỤC LỤC

2 Mục tiêu của đề án 3

2.2 Thực trạng vấn đề cần giải quyết trong đề án 15

4.3 Những thuận lợi/khó khăn khi thực hiện và tính khả thi của đề

A MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề án

Trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nhiệm vụ bảo vệmôi trường luôn được Đảng và Nhà nước coi trọng Thực hiện Luật Bảo vệ môitrường, Chỉ thị số 36-CT/TW của Bộ Chính trị (khoá VIII) về tăng cường côngtác bảo vệ môi trường trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước,công tác bảo vệ môi trường ở nước ta trong thời gian qua đã có những chuyểnbiến tích cực Theo đó, cùng với cả nước, ở Nam Định hệ thống chính sách, thểchế từng bước được xây dựng và hoàn thiện, phục vụ ngày càng có hiệu quả chocông tác bảo vệ môi trường

Hiện nay, với nhiều chủ trương sát đúng của Đảng, Nhà nước, cuộc sốngngười dân đã có sự thay đổi từng ngày Người dân có cuộc sống vật chất khấmkhá hơn, cuộc sống tinh thần phong phú hơn Diện mạo của làng quê, các vùngquê cũng có sự thay đổi rõ nét, rút ngắn khoảng cách giữa thành thị và nôngthôn

Tuy nhiên, kèm theo sự thay đổi về cuộc sống vật chất, tinh thần củangười dân đó chính là sự biến đổi về môi trường Mặc dù, cùng với sự phát triển

về kinh tế, xã hội, cấp ủy Đảng, chính quyền đã rất quan tâm đến công tác bảo

vệ môi trường nhưng thực tế cho thấy rằng công tác bảo vệ môi trường cònnhiều hạn chế Những yếu kém, khuyết điểm trong công tác bảo vệ môi trường

do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan nhưng chủ yếu là do chưa cónhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của công tác bảo vệ môi trường, chưabiến nhận thức, trách nhiệm thành hành động cụ thể của từng cấp, từng ngành vàtừng người trong việc bảo vệ môi trường, chưa bảo đảm sự hài hòa giữa pháttriển kinh tế với bảo vệ môi trường, nguồn lực đầu tư cho bảo vệ môi trường củanhà nước, của các doanh nghiệp và cộng đồng dân cư rất hạn chế Trong tất cảcác nguyên nhân đó thì nguyên nhân cơ bản dẫn đến ô nhiễm môi trường là donhận thức, thái độ và hành động đúng đắn của người dân đối với môi trường

Rác thải khu vực nông thôn, bao gồm rác thải rắn sinh hoạt và vỏ bao bìthuốc bảo vệ thực vật phát sinh từ các nguồn như hộ gia đình, chợ, trường học,trạm y tế, cơ quan hành chính Các loại rác thải bước đầu đã được phân loại,trong đó các loại rác thải có thể bán được như giấy, bìa các tông, kim loại,nhựa được thu gom, bán cho cơ sở thu mua phế loại, lượng rác thải hữu cơnhư thức ăn thừa, sản phẩm thừa được tận dụng trong chăn nuôi Còn các loại

rác thải khác không tận dụng được, hầu như không được phân loại mà để chungvới nhau Đáng chú ý là những loại rác thải này bị vứt bừa bãi ở các vùng nôngthôn, một số được người dân thu gom và xử lí theo phương thức chôn lấp, một

số được thu gom lại để công nhân môi trường đưa đến điểm tập kết xử lí theođúng qui định

Hiện nay, có một thực tế dễ dàng nhận thấy đó là ở hầu hết các vùng nôngthôn, chăn nuôi đang là thế mạnh để nâng cao thu nhập cho cư dân nông thôn.Kèm theo đó, thì cũng thấy rằng tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, côngtác xử lí gia súc, gia cầm chết do dịch bệnh chưa được người dân quan tâm đúngmức Nhiều nơi, xác động vật vứt bừa bãi ra ao, hồ, bụi cây Việc thu gom rácthải không thường xuyên, không thực hiện phân loại rác thải hữu cơ, vô cơ tạinguồn Bên cạnh đó là việc xả thải rác tràn lan ra đường, đốt rác gây khói bụilàm ô nhiễm những khu dân cư Thực trạng trên gây ô nhiễm nguồn nước, khôngkhí, làm tăng nguy cơ phát tán dịch bệnh, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe củangười dân ở khu vực nông thôn

Thực hiện chủ trương phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước,thời gian qua dưới sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Huyện ủy,UBND huyện, kinh tế của huyện Nam Trực nói chung và xã Nam Toàn nóiriêng đã có những chuyển biến tích cực Đời sống của nhân dân khu vực nôngthôn ngày một cải thiện và nâng lên đáng kể Bên cạnh những lợi ích về kinh tếđem lại, khu vực nông thôn đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường

do rác thải không được xử lý gây ra Rác thải phát sinh ngày càng đa dạng về sốlượng và chủng loại, xuất hiện ngày càng nhiều loại khó xử lý, trong khi côngtác phân loại, thu gom, vận chuyển, xử lý còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêucầu, tình trạng xả rác thải không đúng nơi quy định tại các khu vực công cộngvẫn còn diễn ra phổ biến làm mất cảnh quan sinh thái, gây ô nhiễm môi trường

Nam Toàn là xã tiếp giáp thành phố Nam Định, với ngành nghề truyềnthống là trồng hoa, cây cảnh, cùng với việc trồng trọt, chăn nuôi cung cấp thựcphẩm, rau xanh cho Thành phố nên những tác động của việc sản xuất, kinhdoanh tác động một cách rõ rang nhất tới đời sống kinh tế, xã hội, môi trườngsống của người dân Dù rằng, người dân đã có nhận thức đáng kể về công tác vệsinh dịch bệnh, bảo vệ môi trường trong trồng trọt, chăn nuôi nhưng thực tế ýthức này chỉ giới hạn trong phạm vi gia đình để tránh thiệt hại trong chăn nuôi

còn ý thức mang tính cộng đồng còn hạn chế Đó chính là lý do chính dẫn đến

sự ô nhiễm nguồn nước thải, ô nhiễm môi trường do vứt các động vật chết

Cùng với chăn nuôi thì trong trồng trọt việc người dân vứt các loại bao bì,

lọ thuốc trừ sâu, trừ cỏ ra đường, ra bờ ruộng còn khá phổ biến Tất cả nhữngviệc làm đó đang khiến cho công tác bảo vệ môi trường nóng lên từng ngày.Chính vì vậy, vấn đề cấp thiết được đặt ra đó là phải nâng cao ý thức của ngườidân trong vấn đề thu gom, xử lý rác thải và phân loại rác thải tại nguồn

Từ thực tế đó ở vùng nông thôn nói chung, xã Nam Toàn nói riêng và vớimong muốn xây dựng một cuộc sống trong lành, không ô nhiễm môi trường nên

tôi đã chọn đề án: “Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền cho người dân về

ý thức bảo vệ môi trường trong việc thu gom, xử lý rác thải tại xã Nam Toàn, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định giai đoạn 2016 – 2020” Đề án được thực

hiện sẽ góp phần nâng cao ý thức của người dân trong việc thu gom, phân loại,

xử lý thải tại địa phương, phấn đấu đạt xã Nông thôn mới vào năm 2017.

2 Mục tiêu của đề án

2.1 Mục tiêu chung

Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền cho người dân về ý thức bảo vệmôi trường trong việc thu gom, xử lý rác thải tại xã Nam Toàn, huyện Nam

Trực, tỉnh Nam Định nhằm thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi của người

dân trong việc bảo vệ môi trường, xây dựng xã Nam Toàn trở thành một xã sinh thái, có môi trường tốt, trong lành, có sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và đảm bảo môi trường bền vững.

2.2 Mục tiêu cụ thể

- Thay đổi ý thức của người dân về hình thành mạng lưới thu gom, vậnchuyển rác thải nông thôn thông qua việc thành lập tổ hợp tác VSMT, tổ tự quảnVSMT do địa phương quản lí

- Xây dựng cơ chế tài chính và nhu cầu đầu tư trang thiết bị thực hiệncông tác thu gom, vận chuyển, xử lí rác thải nông thôn Tỉ lệ thu phí vệ sinh môitrường trên địa bàn xã đạt 100% số hộ dân

- Đến năm 2020, cơ bản rác thải trong khu dân cư được thu gom, phânloại tại nguồn Duy trì hoạt động hiệu quả mô hình thu gom, vận chuyển, xử lírác thải góp phần cùng với cả huyện hoàn thành mục tiêu đến năm 2020 tỉ lệ thugom, xử lí rác thải nông thôn trên địa bàn huyện đạt 100%

- Xây dựng con người trên quê hương Nam Toàn trở thành những conngười, những công dân luôn hướng đến hoạt động bảo vệ môi trường, để họkhông chỉ là những người thực hiện tốt việc thu gom, xử lý, phân loại rác thải tốt

mà còn là những tuyên truyền viên trong việc bảo vệ môi trường ở bất cứ nơiđâu mà họ sinh sống và đi tới

3 Giới hạn của đề án:

- Về đối tượng của đề án: Hiệu quả công tác tuyên truyền cho người dân

về ý thức bảo vệ môi trường trong việc thu gom xử lý rác thải tại xã Nam Toàn, huyện Nam Trực,tỉnh Nam Định.

- Về không gian thực hiện đề án: Xã cẩm Bình- Cẩm Xuyên hà Tĩnh

- Thời gian thực hiện đề án: từ 2015- 2020

B NỘI DUNG

1 Cơ sở xây dựng đề án

1.1 Cơ sở khoa học

- Một số khái niệm cơ bản:

* Công tác tuyên truyền: Là hoạt động tác động một cách đồng bộ, hệ

thống có cơ sở khoa học của chủ thể đến nhận thức, thái độ và hành vi của conngười và xã hội, để con người, các tổ chức xã hội sống, hoạt động, quan hệ xãhội theo hướng tích cực và tốt đẹp hơn

Công tác tuyên truyền được thực hiện trong hoạt động lãnh đạo của Đảng,quản lý của Nhà nước, ở các cấp, các ngành Trong thời kỳ công nghiệp hóa,hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, công tác tuyên truyền được Đảng và Nhà nước

ta đặc biệt coi trọng Đặc biệt trong việc xây dựng nông thôn mới, nền văn hóamới, thực hiện công tác tuyên truyền đúng đắn và có hiệu quả là một trongnhững nhiệm vụ và giải pháp rất quan trọng

* Hiệu quả công tác tuyên truyền : Hiệu quả của công tác tuyên truyền

được thể hiện ở kết quả của hoạt động tuyên truyền; cụ thể là ở sự nâng caonhận thức của đối tượng được tuyên truyền; sự thay đổi theo hướng tích cực củathái độ và hành vi của đối tượng được tuyên truyền (người dân và các tổ chứcchính trị, kinh tế - xã hội …) Hiệu quả công tác tuyên truyền được xem xét trêncác khía cạnh: Kinh tế – xã hội; Chính trị – xã hội; Văn hóa – xã hội

Để đánh giá hiệu quả của công tác tuyên truyền cần tổ chức điều tra xãhội học để xác định mức độ và cấp độ thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi củađối tượng được tuyên truyền sau khi đã được tuyên truyền.

* Ý thức bảo vệ môi trường: Được thể hiện ở sự hiểu biết về tầm quan

trọng của việc bảo vệ môi trường; phương pháp, cách thức bảo vệ môi trường;biểu hiện ở thái độ tích cực hay tiêu cực trong việc bảo vệ môi trường; ở cấp độcao nhất của ý thức bảo vệ môi trường chính là những hành vi tích cực bảo vệmôi trường… Người có ý thức bảo vệ môi trường kém là người có nhận thứcsai hoặc không nhận thức được vai trò của việc bảo vệ môi trường; có thái độtiêu cực đối với việc bảo vệ môi trường; và có hành vi gây mất vệ sinh, môitrường trong quá trình sống, sinh hoạt và sản xuất…

* Rác thải ở xã khu vực nông thôn bao gồm những loại như: Rác th iảisinh ho t; rác th i ch n nuôi; s n xu t nông nghi p; các lo i rác th i h u c vàải ải ất nông nghiệp; các loại rác thải hữu cơ và ệp; các loại rác thải hữu cơ và ải ữu cơ và ơ và

vô c ; rác th i có th phân h y và không phân h y đ c; M t s ch t th i có thơ và ải ủy và không phân hủy được; Một số chất thải có thể ủy và không phân hủy được; Một số chất thải có thể ược; Một số chất thải có thể ột số chất thải có thể ố chất thải có thể ất nông nghiệp; các loại rác thải hữu cơ và ảitái ch thành nh ng ch t có ích cho s n xu t và đ i s ng Chúng tôi có danh m cữu cơ và ất nông nghiệp; các loại rác thải hữu cơ và ải ất nông nghiệp; các loại rác thải hữu cơ và ời sống Chúng tôi có danh mục ố chất thải có thể ụccác lo i ch t th i tái ch nh sau:ất nông nghiệp; các loại rác thải hữu cơ và ải ư

1 Lon nhôm, nhôm các loại

2 Nhựa các loại, túi nylon

* Hiệu quả công tác tuyên truyền cho người dân về ý thức bảo vệ môi

trường trong việc thu gom, xử lý rác thải được đánh giá qua các tiêu chí như:

- Sự thay đổi về nhận thức của đa số người dân về vấn đề vệ sinh môitrường theo hướng tích cực hơn

- Sự thay đổi về thái độ của đa số người dân đối với vấn đề vệ sinh môitrường trong cuộc sống hàng ngày và trong sản xuất ở địa phương

- Sự thay đổi về hành vi của đa số người dân trong việc thu gom, xử lý rácthải sinh hoạt và trong sản xuất theo hướng tích cực, đúng mục tiêu, nhiệm vụ đã

đề ra

- Tiêu chí về vệ sinh môi trường trong xây dựng xã nông thôn mới được

thực hiện đúng đắn và có hiệu quả

* Tầm quan trọng của yếu tố môi trường đối với cuộc sống của con người và xã hội:

Ở bất cứ xã hội nào và dù trong điều kiện nào thì môi trường là yếu tố đặcbiệt quan trọng, có quan hệ mật thiết với con người Theo Điều 1, Luật Bảo vệmôi trường của Việt Nam thì môi trường được định nghĩa như sau: “Môi trườngbao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết vớinhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, pháttriển của con người và thiên nhiên” Như vậy có thể thấy rằng môi trường là tất

cả những yếu tố bao quanh cuộc sống của con người và có tác động đến mọingười trong cuộc sống của con người

Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt với đời sống con người, sinh vật

và sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của nhân loại Môi trường là không giansống của con người và các loài sinh vật Môi trường là nơi cung cấp tài nguyêncần thiết cho cuộc sống và hoạt động sản xuất của con người Môi trường là nơichứa đựng các chất phế thải do con người tạo ra trong cuộc sống và hoạt độngsản xuất của mình Môi trường là nơi giảm nhẹ các tác động có hại của thiênnhiên tới con người và sinh vật trên trái đất Môi trường là nơi lưu trữ và cungcấp thông tin cho con người

Bảo vệ môi trường gắn liền với sự phát triển bền vững đang là vấn đềđược đặt ra trên toàn thế giới, đặc biệt đối với các quốc gia đang phát triển,trong đó có Việt Nam

Trong thực tế việc giáo dục kiến thức về môi trường, nâng cao nhận thức,hiểu biết về môi trường đã được quan tâm từ rất sớm Từ năm 1987, tại Hội nghị

về môi trường ở Moscow do UNEP và UNESCO đồng tổ chức, đã đưa ra kếtluận về tầm quan trọng của giáo dục môi trường: “Nếu không nâng cao được sựhiểu biết của công chúng về những mối quan hệ mật thiết giữa chất lượng môitrường với quá trình cung ứng liên tục các nhu cầu ngày càng tăng của họ, thìsau này sẽ khó làm giảm bớt được những mối nguy cơ về môi trường ở các địaphương cũng như trên toàn thế giới Bởi vì, hành động của con người tùy thuộc

vào động cơ của họ và động cơ này lại tùy thuộc vào chính nhận thức và trình độhiểu biết của họ Do đó, giáo dục môi trường là một phương tiện không thểthiếu để giúp mọi người hiểu biết về môi trường”.

Hội nghị quốc tế về giáo dục môi trường của Liên hợp quốc tổ chức tạiTbilisi vào năm 1977 đã đưa ra khái niệm: “Giáo dục môi trường có mục đíchlàm cho cá nhân và các cộng đồng hiểu được bản chất phức tạp của môi trường

tự nhiên và môi trường nhân tạo là kết quả tương tác của nhiều nhân tố sinhhọc, lý học, xã hội, kinh tế và văn hóa; đem lại cho họ kiến thức, nhận thức vềgiá trị, thái độ và kỹ năng thực hành để họ tham gia một cách có trách nhiệm vàhiệu quả trong phòng ngừa và giải quyết các vấn đề môi trường và quản lý chấtlượng môi trường”

Khi tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nhận thức về môi trườngcho các đối tượng người dân để mỗi người nhận thức được ý nghĩa, tầm quantrọng của các vấn đề môi trường như một nguồn lực để sinh sống, lao động

và phát triển, đối với bản thân họ cũng như đối với cộng đồng, quốc gia của họ

và quốc tế, từ đó có thái độ, cách ứng xử đúng đắn trước các vấn đề môi trường,xây dựng cho mình quan niệm đúng đắn về ý thức trách nhiệm, về giá trị nhâncách để dần hình thành các kỹ năng thu thập số liệu và phát triển sự đánh giáthẩm mỹ Mục tiêu này có định hướng xây dựng thái độ, cách đối xử thân thiệnvới môi trường

Chúng ta có thể xây dựng một sơ đồ cơ bản về 3 mục tiêu chủ yếu củagiáo dục môi trường như sau:

Sơ đồ 1: Ba mục tiêu của giáo dục môi trường

- Nhận thức

- Thái độ

- Ứng xử

Khả năng hành động hiệu quả vào bảo vệ môi trường

- Kiến thức

- Kỉ năng

- Dự báo các tác động

- Tổ chức hành động

Khi nhận thức về công tác bảo vệ môi trường được nâng lên thì người dânsẽ có tri thức, kĩ năng, phương pháp hành động để nâng cao năng lực trong việclựa chọn phong cách sống thích hợp với việc sử dụng một cách hợp lý vàkhôn ngoan các nguồn tài nguyên thiên nhiên, để họ có thể tham gia hiệu quảvào việc phòng ngừa và giải quyết các vấn đề môi trường cụ thể nơi họ ở và làmviệc Những thông tin, kiến thức về môi trường được tích lũy trong mỗi người sẽnuôi dưỡng và nâng cao ý thức và tinh thần trách nhiệm về bảo vệ môi trườngcủa chính họ, tạo nên những động cơ mạnh mẽ, những cam kết vững chắc hướng

về một môi trường trong lành và phát triển trong tương lai Bởi vì, mỗi cá nhânnếu đều có ý thức đóng góp những hành động dù nhỏ nhưng tích cực góp phầntạo nên những thay đổi lớn tốt đẹp hơn cho môi trường

1.2 Cơ sở chính trị, pháp lý

Kể từ khi Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 15 tháng 01năm 2004 về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiệnđại hóa đất nước thì ở Hà Tĩnh nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy, chínhquyền các cấp, các ngành và nhân dân về công tác bảo vệ môi trường có nhiềuchuyển biến rõ rệt

Việc chỉ đạo thực hiện lồng ghép công tác bảo vệ môi trường vào thựchiện nếp sống văn minh, văn hóa nơi công cộng có hiệu quả rõ nét Một số tổchức, cá nhân tham gia tích cực, đầu tư phát triển vào lĩnh vực môi trường Tìnhhình môi trường của tỉnh được cải thiện đáng kể, mức độ ô nhiễm môi trường ởnhiều khu vực được kiềm chế, việc thu gom, xử lí rác thải, nước thải được kiềmchế, các vấn đề nóng về môi trường từng bước được quan tâm giải quyết

Bảo vệ môi trường là một trong những vấn đề sống còn của nhân loại; lànhân tố bảo đảm sức khoẻ và chất lượng cuộc sống của nhân dân; góp phần quantrọng vào việc phát triển kinh tế - xã hội, ổn định chính trị, an ninh quốc gia vàthúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta

Bảo vệ môi trường vừa là mục tiêu, vừa là một trong những nội dung cơbản của phát triển bền vững, phải được thể hiện trong các chiến lược, qui hoạch,

kế hoạch, dự án phát triển kinh tế - xã hội của từng ngành và từng địa phương.Khắc phục tư tưởng chỉ chú trọng phát triển kinh tế - xã hội mà coi nhẹ bảo vệmôi trường Đầu tư cho bảo vệ môi trường là đầu tư cho phát triển bền vững

Bảo vệ môi trường là quyền lợi và nghĩa vụ của mọi tổ chức, mọi gia đình

và của mỗi người, là biểu hiện của nếp sống văn hoá, đạo đức, là tiêu chí quan

trọng của xã hội văn minh và là sự nối tiếp truyền thống yêu thiên nhiên, sốnghài hòa với tự nhiên của cha ông ta.

Bảo vệ môi trường phải theo phương châm lấy phòng ngừa và hạn chế tácđộng xấu đối với môi trường là chính kết hợp với xử lý ô nhiễm, khắc phục suythoái, cải thiện môi trường và bảo tồn thiên nhiên; kết hợp giữa sự đầu tư củaNhà nước với đẩy mạnh huy động nguồn lực trong xã hội và mở rộng hợp tácquốc tế, kết hợp giữa công nghệ hiện đại với các phương pháp truyền thống

Bảo vệ môi trường là nhiệm vụ vừa phức tạp, vừa cấp bách, có tính đangành và liên vùng rất cao, vì vậy cần có sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của cáccấp uỷ đảng, sự quản lý thống nhất của Nhà nước, sự tham gia tích cực của Mặttrận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân

Trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiềuNghị quyết, Chỉ thị và Quyết định về bảo vệ môi trường như:

- Nghị quyết của Bộ Chính trị số 41-NQ/TW ngày 15 tháng 01 năm 2004

về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đấtnước

- Chỉ thị số 17/2008/CT-TTg, Chỉ thị Về một số giải pháp cấp bách đẩymạnh công tác xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng theo Quyếtđịnh số 64/2003/QĐ-TTg ngày 22 tháng 4 năm 2003 của Thủ tướng Chính phủ

- Chỉ thị số 24/2008/CT-TTg, Chỉ thị về việc tăng cường công tác phòng,chống tội phạm và vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường trong thời kỳ hộinhập

- Chỉ thị số 29-CT/TW, Chỉ thị của Ban bí thư về tiếp tục đẩy mạnh thựchiện Nghị quyết số 41-NQ/TW của Bộ chính trị (Khóa IX) "Về bảo vệ môitrường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước"

- Nghị quyết số 27/NQ-CP, Nghị quyết Về một số giải pháp cấp báchtrong công tác quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường

- Quyết định số 34/2005/QĐ-TTg, Quyết định Ban hành chương trìnhhành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 41/NQ-TW ngày 15 tháng 11năm 2004 của Bộ Chính trị về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

- Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ

Về việc phê duyệt "Kế hoạch xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trườngnghiêm trọng"

- Luật số 52/2005/QH11, Luật Bảo vệ môi trường

- Những năm qua, cùng với các nghị quyết về phát triển kinh tế, xã hội,HĐND xã Nam Toàn cũng đã quan tâm, đưa ra nhiều chủ trương, nghị quyết vềtăng cường công tác lãnh đạo trên lĩnh vực môi trường

1.3 Cơ sở thực tiễn

1.3.1 Vấn đề thu gom, xử lý rác thải của huyện Nam Trực

- Được sự quan tâm chỉ đạo Huyện ủy, UBND huyện Nam Trực, cácphòng, ban, ngành, đoàn thể của huyện; Đảng uỷ 20/20 xã, thị trấn đã ra Nghịquyết về công tác VSMT chỉ đạo UBND xây dựng kế hoạch triển khai Đếncuối năm 2015, có duy nhất xã Nam Hải chưa triển khai thu gom, xử lý rác thảisinh hoạt Huyện đang thí điểm hỗ trợ các xã xây dựng lò đốt rác sinh học đểtổng kết nhân diện Đến nay, có 3 xã Nam Hồng, Nam Thanh, Nam Tiến được

hỗ trợ xây dựng và đang thực hiện hiệu quả

Các tổ, đội vệ sinh môi trường bước đầu đi vào hoạt động và đạt đượcmột số kết quả nhất định Mỗi năm có trên 8.560 tấn rác thải được thu gom và

xử lý, đạt trên 65%, góp phần đưa công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn đượcđảm bảo Hàng năm giải quyết việc làm cho 266 lao động Một số xã đã hoạtđộng tốt là: Thị trấn Nam Giang, Nam Tiến, Nam Hồng, Nam Mỹ…

- Theo thống kê năm 2015, khối lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trên địabàn huyện Nam Trực khoảng 18.714 tấn/năm, trong đó lượng rác thải được phânloại và tự xử lý tại nguồn khoảng 5.614 tấn, đạt tỷ lệ 30%; lượng rác phải thugom là 13.100 tấn/năm; lượng rác thải được thu gom, xử lý là 8.560 tấn, đạt tỷ lệ65% trên tổng rác thải phải thu gom

Rác thải sau khi thu gom được vận chuyển đến nơi xử lý, chôn lấp Tầnsuất thu gom, vận chuyển phụ thuộc vào từng địa phương cụ thể, thông thường ởkhu vực thị trấn tần suất 3 lần/tuần, ở nông thôn tần suất thu gom 2 lần/tuần

Do nguồn thu khó khăn, trong khi đó một số xã, thị trấn chưa chủ động bốtrí ngân sách hỗ trợ cho công tác VSMT, dẫn đến một số nơi, ở một số thời điểmviệc thu gom rác không kịp thời, hiện tượng rác thải ứ đọng tại các khu dân cư,công sở, các trục đường còn xảy ra Ở một số xã còn tuỳ tiện tổ chức chôn lấp,đốt rác không đúng quy định

1.3.2 Dự báo tình trạng rác thải trong thời gian tới

Hiện nay, trong quá trình đổi mới, đẩy mạnh phát triển kinh tế, quá trìnhcông nghiệp hóa, hiện đại hóa, hình thành các mô hình phát triển kinh tế tậptrung theo chủ trương xây dựng nông thôn mới, đời sống nhân dân được cảithiện dẫn đến lượng chất thải, nhất là chất thải rắn phát sinh trên các xã, thị trấnngày càng tăng Theo số liệu thống kê, mức tính lượng rác thải phát sinh trênđầu người và dự báo lượng rác thải rắn phát sinh trong những năm tới như sau:năm 2015 số lượng rác phát sinh là 22.774 tấn trong đó lượng rác được phânloại và tự xử lý là 7.971 tấn (35%), lượng rác cần thu gom và xử lý là 14.803;đến năm 2020 số lượng rác phát sinh là 27.812 tấn trong đó lượng rác được phânloại và tự xử lý là 11.125 tấn (40%), lượng rác cần thu gom và xử lý là 16.687tấn.

Trong khi đó, từ tình hình thực tế về quy mô của các bãi chôn lấp rác thải,cùng với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội, tốc độ gia tăng dân số nhu cầu của xãhội về một môi trường xanh, sạch đang đòi hỏi các cấp uỷ, chính quyền quantâm chỉ đạo thực hiện

1.3.3 Yêu cầu đặt ra đối với công tác bảo vệ môi trường của xã Cẩm Bình

- Đối với xã Nam Toàn, do sự phát triển nhanh của nghề trồng hoa, câycảnh, cây bóng mát, trồng rau xanh và chăn nuôi nên công tác BVMT đã đượcĐảng ủy, UBND xã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Về trồng trọt, đếnnay, gần ½ diện tích đất nông nghiệp đã được người dân chuyển đổi trồng hoa,cây cảnh, cây bóng mát Các diện tích còn lại, đặc biệt là các vùng xen kẹp trồnglúa không thuận lợi, bà con nông dân chuyển đổi sang các mô hình gia trại, trangtrại hiệu quả Hiện nay, toàn xã có … trang trại, … gia trai với quy mô…

- Cùng với việc phát triển sản xuất, các hoạt động thương mại, dịch vụngày một phát triển, bộ mặt nông thôi thay đổi rõ rệt… Hiện nay có 152 hộbuôn bán cố định trong đó có 58 hộ ngoài xã, con em Nam Toàn đi làm ăn xã vềđầu tư mở ốt, quán tại xã Có nhiều hộ trở thành đại lý của nhiều sản phẩm hànghóa cung cấp cho hệ thống bán buôn, bán lẻ trong cụm Chính điều đó, đặt ranhững thách thức đối với công tác môi trường

- Yêu cầu của công cuộc xây dựng nông thôn mới đòi hỏi phải làm tốt công tác môi trường: Chính phủ đã ban hành Bộ tiêu chí quốc gia nhằm xây

dựng nông thôn mới gồm 19 tiêu chí, trong đó tiêu chí thứ 17 là tiêu chí về môi

trường, bao gồm: Tỷ lệ hộ được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh theo quy chuẩnQuốc gia; các cơ sở sản xuất, kinh doanh đạt tiêu chuẩn về môi trường; không

có các hoạt động gây suy giảm môi trường và có các hoạt động phát triển môitrường xanh, sạch, đẹp; nghĩa trang được xây dựng theo qui hoạch; chất thải,nước thải được thu gom và xử lí theo qui định Mục tiêu của tiêu chí nàu là: bảo

vệ môi trường, sinh thái, cải thiện, nâng cao chất lượng môi trường khu vựcnông thôn Có thể nói đây là một tiêu chí khó với nhiều chỉ tiêu cần thực hiện đểđạt theo yêu cầu đề ra khi mà vấn đề ô nhiễm môi trường nông thôn đang là vấn

đề bức xúc của toàn xã hội, đặc biệt đối với cộng đồng người dân sống ở khuvực nông thôn Trong đó, vấn đề đáng quan tâm hiện nay đó là ô nhiễm môitrường nước do nước thải từ sinh hoạt và hoạt động sản xuất nông nghiệp; ônhiễm môi trường không khí từ các làng nghề thủ công, hoạt động chăn nuôi,thói quen đốt rác, chất thải rắn không được thu gom và xử lí hợp vệ sinh, việc sửdụng hóa chất bảo vệ thực vật, nuôi trồng thủy sản không đúng qui định

- Việc thu gom, xử lí rác thải ở xã Nam Toàn cũng có rất nhiều vấn đềphải bàn Mặc dù, bước đầu người dân đã có ý thức về công tác thu gom và xử

lý rác thải nhưng chưa thực sự thường xuyên, bền vững; việc phân loại rác thảitại nguồn chưa được người dân quan tâm Vì vậy, vấn đề đặt ra là phải nâng cao

ý thức BVMT cho người dân, để người dân thấy được trách nhiệm của mình vàtích cực, tự giác thực hiện Trong đó, việc thu gom, xử lí, phân loại rác thải phảiđược chú trọng hơn nữa để hạn chế tối đa hiện tượng xả thải chất thải, rác thảibừa bãi ra cộng đồng dân cư

Thực tiễn nêu trên đang đặt ra sự cần thiết phải tăng cường công tác tuyên truyền và nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức

và thay đổi thái độ và hành vi của nhân dân trên địa bàn xã Nam Toàn, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định về vệ sinh môi trường theo chuẩn nông thôn mới.

2 Nội dung thực hiện của Đề án

2.1 Bối cảnh thực hiện đề án và những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện đề án.

2.1.1 Bối cảnh thực hiện đề án

Nam Toàn là xã nông thôn, nằm ở phía Bắc huyện Nam Trực, tiếp giápphía Nam thành phố Nam Định Với diện tích tự nhiên 1.086 ha, có 1.357 hộ và4.852 nhân khẩu, có quốc lộ 21, quốc lộ 10 (đường Lê Đức Thọ), tỉnh lộ 490, đi

qua Trong sự nghiệp đổi mới, Đảng bộ và nhân dân Nam Toàn đang nỗ lực,phấn đấu hoàn thành xây dựng xã đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2017 Đây

là nhiệm vụ hết sực nặng nề đòi hỏi cả hệ thống chính trị của xã cùng tất cả mọingười dân đồng thuận, chung sức đồng lòng mới có thể thực hiện được Hiệnnay xã Nam Toàn đã đạt được … / 19 tiêu chí, … Tiêu chí còn lại đã xây dựng

kế hoạch, lộ trình để quyết liệt thực hiện

2.1.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện đề án

- Yếu tố khách quan ảnh hưởng đến việc thực hiện Đề án:

Cùng với sự phát triển kinh tế, xã hội của nước ta, trong những năm gầnđây các ngành sản xuất kinh doanh dịch vụ ở các đô thị và khu công nghiệpđược mở rộng và phát triển nhanh chóng, một mặt đóng góp tích cực cho sự pháttriển của đất nước, mặt khác tạo ra một lượng lớn chất thải rắn bao gồm: chấtthảo sinh hoạt, chất thải công nghiệp, chất thải y tế

Theo thống kê, bình quân mỗi ngày, lượng lượng rác thải sinh hoạt phátsinh từ các gia đình, khu dân cư trên địa bàn tỉnh khoảng 1.141 tấn/ngày (tươngđương 416.465 tấn/năm) Hiện nay, tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt vùng

đô thị 90,1%, vùng nông thôn 37,6%, tổng lượng rác sinh hoạt thu gom đượctrên toàn tỉnh khoảng 530 tấn/ngày Trong đó, tại các vùng nông thôn, ti lệ thugom và xử lí mới chỉ đạt 70%, còn khoảng 30% không được thu gom mà xả thảitrực tiếp ra đường, sông, suối, ao hồ, kênh, mương

Đường lối đổi mới của Đảng; phong trào xây dựng nông thôn mới đangdiễn ra trong phạm vị cả nước Đặc biệt , mục tiêu đạt xã Nông thôn mới vàonăm 2017 đang đến rất gần Vì vậy việc làm tốt công tác tuyên truyền để nhândân trong xã nhận thức thấu đấu về công tác BVMT, giữ gìn môi trường sốngtrong sạch, an toàn cho mình, cho gia đình mình và cộng đồng xung quanh làyếu tố quan trọng và bền vững nhất trong việc đạt và duy trì chất lượng tiêu chí

số 17 về Môi trường trở thành một yêu cầu mang tính tất yếu

- Những yếu tố chủ quan tác động đến việc thực hiện đề án

Đề án: “Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền cho người dân về ý thứcbảo vệ môi trường trong việc thu gom, xử lý rác thải tại xã Nam Toàn giai đoạn

2016 – 2020” chịu sự tác động bởi ý thức vệ sinh môi trường của mỗi ngườidân, mỗi thôn, mỗi làng trong xã; trong cuộc sống hành ngày và trong quá trìnhsản xuất nông nghiệp như chăn nuôi, trồng trọt và sản xuất, kinh doanh …

2.2 Thực trạng hiệu quả công tác tuyên truyền cho người dân về ý thức bảo vệ môi trường trong việc thu gom rác thải ở xã Nam Toàn.

- Hoạt động tuyên truyền cho người dân về ý thức bảo vệ môi trường trong việc thu gom, xử lý rác thải ở xã Nam Toàn trong thời gian qua:

* Trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo

Thời gian qua, được sự quan tâm của các cơ quan, ban, ngành, các cấpchính quyền địa phương, cùng với nhận thức về bảo vệ môi trường của nhân dân

đã được nâng lên, công tác thu gom, xử lý rác thải khu vực nông thôn trên địabàn xã Nam Toàn đã có những chuyển biến Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, ủyban nhân dân xã Nam Toàn đã thực sự quan tâm đến công tác thu gom, xử lý rácthải khu vực nông thôn

Để công tác bảo vệ môi trường đi vào nề nếp, để nâng cao được ý thức cho người dân trong việc thu gom, xử lí rác thải, cuối năm 2011, xã đã thành lập

đã thành lập tổ thu gom rác thải, đã bố trí nơi tập kết rác thải Công tác thu phí

vệ sinh môi trường đã được triển khai tương đối hiệu quả Song song với việcthu gom, chôn lấp rác thải, tổ thu gom đã thực hiện thu phí được gần 80% hộdân trên địa bàn với mức thu là 10 ngàn đồng/hộ/tháng nhằm duy trì hoạt độngcủa các Tổ, đã góp phần khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thảigây ra

+ Công tác tập huấn, phổ biến các nội dung về bảo vệ môi trường đã được cấp ủy, chính quyền chỉ đạo sâu sát Vì vậy, các tổ chức, ban, ngành đã

chủ động trong việc mở các lớp tập huấn nhằm trang bị những kiến thức cơ bản

về công tác môi trường đến tận từng người dân, đến các hội viên, đoàn viên ởcác tổ chức hội Đặc biệt, trong 2 năm 2011 và 2012 hoạt động tập huấn đượctiến hành có hiệu quả, trung bình mỗi năm các tổ chức hội và đoàn thể đã làmtốt công tác phối hợp đê mở từ 2 lớp tập huấn trở lên

Ngoài những lớp tập huấn thì trong những buổi họp thôn, những buổi sinhhoạt của các tổ chức hội, đoàn thể, việc phổ biến, tuyên truyền nội dung về bảo

vệ môi trường, về sự cần thiết trong thu gom, xử lí rác thải đã được lồng ghép,được kết hợp để tuyên truyền Vì vậy, số người được tiếp cận với những nộidung về công tác bảo vệ môi trường ngày càng cao Từ đó, tạo nên một khốithống nhất để cùng nhau hành động vì một môi trường an lành, không ô nhiễmbởi các nguồn rác thải

+ Tổ chức tuyền truyền sâu rộng nâng cao nhận thức cho cán bộ và nhân dân về tầm quan trọng và sự cần thiết của công tác bảo vệ môi trường, hoạt động thu gom, xử lý rác thải dựa vào cộng đồng để góp phần cải thiện tình trạng vệ sinh môi trường trên địa bàn xã nói chung và các thôn nói riêng Đảm

bảo sức khoẻ cộng đồng và góp phần vào sự phát triển bền vững Việc thực hiệntuyên truyền trên hệ thống truyền thanh của xã đã được thực hiện nghiêm túc, cóbài bản nên đã tác động đáng kể đến nhận thức và hành động của nhân dân trong

xã Hiện nay, tại các địa bàn thôn, nhân dân đã có ý thức thu gom rác thải rồi tậpkết đến nơi qui định

+ Cấp ủy Đảng, chính quyền ở xã Nam Toàn đã có sự quan tâm chỉ đạo, các tổ chức hội, đoàn thể thực hiện công tác bảo vệ môi trường với nhiều hình thức, nội dung đa dạng, phong phú thông qua các phương tiện truyền thông và các hoạt động của các tổ chức đoàn thể nhân các sự kiện về môi trường: Ngày môi trường thế giới 5 tháng 6; tuần lễ quốc gia về nước

sạch về vệ sinh môi trường (29 tháng 4 đến 6 tháng 5), chiến dịch làm cho thếgiới sạch hơn (20 tháng 9), ngày đa dạng sinh học (22 tháng 5) Bên cạnh đó,các nhà trường trên địa bàn của xã đã lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môitrường trong các môn học, nhất là những tiết học ngoài giờ ở các bậc học, cấphọc Nhờ vậy, bước đầu đã hình thành thói quen, hành vi giữ gìn và bảo vệmôi trường của học sinh Các nhà trường đều đã triển khai được mô hình

“Trường Xanh – Sạch – Đẹp”

+ Nhờ đẩy mạnh công tác tuyên truyền nên nhận thức, ý thức trách nhiệm của cán bộ, nhân dân về quản lí, thu gom và xử lí rác thải được nâng lên Cuối năm 2011,Nam Toàn đã thành lập hợp tác xã môi trường, vừa đáp ứng nhu cầu thực tiễn về thực trạng rác thải ở nông thôn, vừa thực hiện tiêu chí vệ sinh môi trường trong xây dựng nông thôn mới

+ Các chủ thể đã tham gia hoạt động tuyên truyền:

- Ngành văn hóa: Đã xây dựng được kế hoạch tuyên truyền phù hợp

với từng giai đoạn, từng thời kì nhằm nâng cao nhận thức của nhân dân trongviệc thu gom, xử lí rác thải trên địa bàn, khu dân cư

- Tài nguyên môi trường: Đã chủ trì và phối hợp với các ngành, tổ chức

liên quan thực hiện các nhiệm vụ như: hướng dẫn qui trình thu gom, phân loại

và xử lí rác thải tại cộng đồng dân cư Tổ chức thực hiện các cơ chế, chính

sách hỗ trợ, các chương trình nâng cao nhận thức, năng lực về quản lí, xử lírác thải, kiểm tra công tác thu gom, xử lí rác thải.

- Giáo dục, đào tạo: Xây dựng kế hoạch, chương trình, nội dung giáo

dục về bảo vệ môi trường, các tài liệu liên quan đến chất thải, nhất là chấtthải rắn để tổ chức tuyên truyền, giáo dục trong các cấp học

- Trạm y tế xã: Thực hiện tốt việc quản lí, phân loại, thu gom và xử lí

rác thải y tế theo qui định Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với cáccán bộ, nhân viên y tế trong việc thực hiện nghiêm túc các qui định về quản lí

và xử lí rác thải y tế

+ Tại xã Nam Toàn, công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn mặc dù đãđược quan tâm nhưng vẫn còn những tồn tại Đặc biệt là rác thải sinh hoạt chưađược thu gom và xử lí triệt để xảy ra ở một số xóm, hộ gia đình; ý thức củangười dân trong công tác giữ gìn vệ sinh môi trường còn thấp, còn xảy ra tìnhtrạng vứt rác, xả nước thải sinh hoạt, chăn nuôi chưa qua xử lý ra môi trường

Nhận thức về bảo vệ môi trường trong các cấp, các ngành và nhân dân đãđược nâng lên; mức độ gia tăng ô nhiễm, suy thoái và sự cố môi trường đã từngbước được hạn chế; công tác bảo tồn thiên nhiên và bảo vệ đa dạng sinh học đãđạt được những tiến bộ rõ rệt

Làm cho mỗi người dân trong cộng đồng dân cư hiểu được, nhận thứcđược tầm quan trọng của yếu tố môi trường trong việc sinh sống, sản xuất, sinhhoạt hàng ngày Làm cho mọi người nhận thức một cách tự giác về vị trí, vai trò,mỗi quan hệ mật thiết giữa tự nhiên – con người – xã hội Tình trạng ô nhiễmmôi trường trên địa bàn xã Nam Toàn sẽ sớm được cải thiện được nếu mỗingười dân biết góp sức mình, chung tay bảo vệ môi trường Vì vậy, cần chungtay bảo vệ môi trường và tránh gây ô nhiễm Vì một tương lai xanh, sạch, đẹp và

vì cuộc sống của chính chúng ta cũng như của các thế hệ mai sau

Các tổ chức hội như: hội nông dân, hội cựu chiến binh, hội phụ nữ, hộingười cao tuổi, đoàn thanh niên đã triển khai nhiều hoạt động nhằm tăngcường công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của nhân dân thực hiện nếpsống văn minh, không đổ rác và vứt rác bừa bãi ra khu vực công cộng Tiếptục nhân rộng các mô hình về bảo vệ môi trường, như: hợp tác xã vệ sinh môitrường, các mô hình tự quản về vệ sinh môi trường, mô hình 3 sạch của hộiphụ nữ: “Sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ ”

Xã đã triển khai đề án thu gom rác thải gắn với việc thực hiện chươngtrình xây dựng nông thôn mới, trong đó vận động nhân dân thực hiện tốt việcchỉnh trang đường làng ngõ xóm, trồng cây, khơi thông cống rãnh, vệ sinhmôi trường, xây dựng hệ thống thoát nước Các xóm đã định kỳ hàng tháng

tổ chức thực hiện công tác thu gom rác thải ở khu dân cư

Các ngành, các tổ chức đoàn thể và nhân dân phần nào đã hiểu đượcrằng công tác quản lí, thu gom rác thải là một trong những ưu tiên hàng đầuđối với công tác bảo vệ môi trường của địa phương, góp phần kiểm soát ônhiễm, hướng tới môi trường sống ngày càng xanh – sạch – đẹp

Hầu hết mọi người đã hiểu được rằng công tác quản lí, thu gom, xử lírác thải là trách nhiệm chung của toàn xã hôi, của cấp ủy, chính quyền và các

tổ chức, cá nhân trên địa bàn Việc thu gom, xử lí rác thải được xác định lànhiệm vụ trọng tâm của chính quyền

Công tác quản lí, thu gom, xử lí rác thải đang từng bước hướng đếnđảm bảo nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải chịu trách nhiệm giải quyết ônhiễm”, các tổ chức, cá nhân gây ô nhiễm môi trường, làm suy thoái môitrường phải có trách nhiệm đóng góp kinh phí, khắc phục bồi thường thiệt hạitheo đúng qui định pháp luật

* Những hạn chế và nguyên nhân:

+ Hạn chế: Mặc dù đã đạt được những kết quả nhất định về công tácVSMT, nhưng Đảng ủy, UBND xã Nam Toàn xác định đây là tiêu chí khó, đòihỏi vốn đầu tư lớn, sự vào cuộc của người dân mới có sự bền vững về lâu dài

Do đó, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được xã tập trung thực hiện là đẩymạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về vệ sinh môi trườngnhằm thay đổi những thói quen xấu, ảnh hưởng đến môi trường

Nhìn chung, những nhiệm vụ trong công tác môi trường, trong thực hiện

đề án: “Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền cho người dân về ý thức bảo vệmôi trường trong việc thu gom, xử lý rác thải tại xã Nam Toàn giai đoạn 2016 –2020” cần phải được triển khai một các đồng bộ, kịp thời và tích cực mới đảmbảo được các yếu tố về môi trường, nhất là trong xây dựng nông thôn mới

Việc thu gom rác thải đã được xã Nam Toàn quan tâm Năm 2015 cókhoảng 70 % rác thải đã được hợp tác xã thu gom đưa đi xử lí theo đúng quiđịnh Nhưng điều đáng nói là do nhiều yếu tố liên quan nên thực trạng thu gomrác thải hiện nay của xã là: nhân dân thu gom rác thải của gia đình mình rồi

mang ra bãi tập kết ở ven đường để tổ thu gom 2 lần/tuần vận chuyển ra bãi xử

lý, chôn lấp Điều đó, khiến cho rác thải bị tập kết lâu ngày, bốc mùi hôi thốikhiến cho người dân đi qua phải nín thở và người dân ở gần những bãi tập kếtrác này rất khó chịu Đó là số rác được thu gom xử lí Còn lại lượng rác khôngđược thu gom thì người dân đổ bừa bãi ở các gốc cây, đầu đường, góc hẻm, cácdòng sông, ao hồ hoặc rác thải lộ thiên mà không được xử lí Đây sẽ là nơi nuôidưỡng ruồi nhặng, dán chuột là nguyên nhân trực tiếp lây truyền mầm bệnh,mất mỹ quan đường làng, ngõ xóm

Trong quá trình thực hiện công tác vệ sinh môi trường, vẫn còn bộc lộmột số tồn tại đó là việc thu go, xử lí rác thải chưa được thực hiện đồng bọ, côngtác thu gom chưa được triệt để, tình trạng vứt rác và tập kết bừa bãi tại một sốtrục đường giao thông, sông suối, kênh mương hoặc xử lí bằng hình thức đốt thủcông còn khá nhiều

Một bộ phận nhân dân còn chưa tự giác và có ý thức phân loại, thu gomtác và đóng nộp vệ sinh môi trường

+ Nguyên nhân chính là do ý thức trách nhiệm và nhận thức của ngườidân về công tác thu gom, xử lý rác thải còn nhiều hạn chế Mặt khác việc phâncông, phân cấp trong công tác quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường nóichung, thu gom xử lý rác thải nói riêng còn nhiều bất cập, chưa có giải pháp vàchế tài để xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm

Vì vậy, việc nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền kết hợp với đổi mới

tổ chức, ban hành các cơ chế, chính sách, lựa chọn mô hình, công nghệ phù hợp

để quản lý, vận hành, thu gom, xử lý rác thải trên địa bàn của Xã là nhiệm vụ ưutiên hàng đầu trong công tác bảo vệ môi trường

2.3 Nội dung cụ thể Đề án cần thực hiện

Một là, tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân ở Xã về

sự cần thiết phải làm tốt công tác vệ sinh môi trường, hướng dẫn người dân cáchthức xử lý chất thải trong sinh hoạt và trong sản xuất nông nghiệp, đảm bảo vệsinh môi trường

Hai là, phát huy vai trò của các tổ chức chính trị xã hội như Hội nông

dân, Hội Phụ nữ, đoàn thanh niên trong việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức,thay đổi thái độ và hành vi của người dân trong việc thu gom chất thải sinh hoạt

và trong sản xuất nông nghiệp đảm bảo vên sinh môi trường

Ba là, Tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân thực hiện các mô hình xử lý

chất thải có hiệu quả, đảm bảo vệ sinh môi trường Chấm dứt nạn đổ rác và xảnước thải chưa qua xử lý vào các sông, kênh, rạch, ao, hồ Thu gom và xử lýtoàn bộ rác thải sinh hoạt và rác thải công nghiệp bằng các phương pháp thíchhợp, trong đó ưu tiên cho việc tái sử dụng, tái chế chất thải, hạn chế tối đa khốilượng rác chôn lấp

Bốn là, khắc phục tình trạng mất vệ sinh công cộng bằng cách bảo đảm

các điều kiện về nơi vệ sinh, phượng tiện đựng rác ở những nơi đông người qualại và xử lí nghiêm các trường hợp vi phạm Tăng cường trồng các loại cây xanhdọc các tuyến đường liên thôn, liên xã Mỗi người dân hạn chế sử dụng hóa chấttrong canh tác nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, thu gom và xử lí hợp vệ sinhđối với các loại bao bì chứa đựng hóa chất sau khi sử dụng

Năm là, làm tốt công tác xã hội hóa việc bảo vệ môi trường… Hình thành

nếp sống hợp vệ sinh gắn với việc khôi phục phong trào xây dựng “ba công trình

vệ sinh” của từng hộ gia đình phù hợp với tình hình thực tế Mỗi người dân có ýthức bảo vệ môi trường, bảo đảm hài hòa giữa lợi ích kinh tế với công tác môitrường

2.4 Các giải pháp, biện pháp thực hiện đề án

2.4.1 Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức và trách nhiệm thu gom, xử lí rác thải bảo vệ môi trường cho người dân

Để có sự thành đổi về hành vi thì nhận thức là yếu tố mang tính nền tảng

và có tính chất quyết định Vì vậy, để người chung tay trong công tác bảo vệmôi trường thì việc tuyên truyền, giáo dục nhận thức cho mỗi người về tráchnhiệm bảo vệ môi trường là điều hết sức cần thiết Một trong những cách tuyêntruyền, giáo dục hiệu quả nhất là giáo dục kiến thức về môi trường nhằm hướngđối tượng giáo dục có hành động bảo vệ môi trường Nhận thức được tầm quantrọng của việc giáo dục môi trường trong công tác bảo vệ môi trường, Đảng vàNhà nước đã có những chính sách, những chương trình hành động cụ thể, và đãđạt được những thành tựu đáng kể Các chương trình giáo dục môi trường baogồm cả chính khóa và ngoại khóa đã được triển khai tới tất cả các cấp học trong

hệ thống giáo dục của Việt Nam Các chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng,

và vận động quần chúng cũng như các tổ chức xã hội khác tham gia vào việcbảo vệ mội trường tiến hành hàng năm Hệ thống thông tin và dữ liệu môitrường cũng đã được xây dựng và ngày càng hoàn thiện hơn