Luận văn Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh

Luận văn Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU........................................................................................... 1 1. Lý do chọn đề tài ........................................................................... 1 2. Mục đích nghiên cứu ..................................................................... 3 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu .............................................. 3 4. Giả thuyết khoa học....................................................................... 3 5. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................... 3 6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài................................... 3 7. Phương pháp nghiên cứu............................................................... 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY TẠI TRƢỜNG TRUNG CẤP KINH TẾ- KỸ THUẬT ............................................................................................. 5 1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu ............................................... 5 1.2. Một số khái niệm công cụ .......................................................... 6 1.2.1. Hoạt động giảng dạy............................................................ 6 1.2.2. Quản lý hoạt động giảng dạy............................................... 7 1.3. Đặc điểm của hoạt động giảng dạy ở trường trung cấp ............. 7 1.3.1. Mục tiêu, chương trình đào tạo của trường trung cấp......... 7 1.3.2. Chương trình các môn khoa học cơ bản trong trường trung cấp và mối quan hệ giữa môn khoa học cơ bản và môn chuyên ngành ......................................................................... 9 1.3.3. Đặc điểm Hoạt động dạy học của giáo viên ở trường trung cấp ........................................................................................ 11 1.4. Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường Trung cấp...16 1.4.1. Chức năng nhiệm vụ của các khoa ở trường trung cấp..... 16 1.4.2. Chức năng, nhiệm vụ của tổ bộ môn thuộc khoa ở trường trung cấp........................................................................................... 17 1.5. Nội dung quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường Trung cấp......................................................................................... 17 1.5.1. Chỉ đạo và giám sát việc thực hiện chương trình. ........... 18 1.5.2. Chỉ đạo, giám sát việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp......... 18 1.5.3. Giám sát, đánh giá việc thực hiện giờ lên lớp của giáo viên..19 1.5.4. Chỉ đạo, giám sát, đánh giá việc dự giờ và rút kinh nghiệm....20 1.5.5. Chỉ đạo và giám sát sử dụng các điều kiện, phương tiện dạy học............................................................................................21 1.5.6. Chỉ đạo và giám sát hoạt động kiểm tra- đánh giá kết quả học tập của học sinh. ......................................................... 22 1.5.7. Chỉ đạo và giám sát việc xây dựng hồ sơ chuyên môn của giáo viên................................................................................................... 23 1.6. Những yếu tố ảnh hưởng đến Quản lý hoạt động giảng dạy ở trường Trung cấp ............................................................................. 24 1.6.1. Yếu tố chủ quan................................................................. 24 1.6.2. Yếu tố khách quan ............................................................. 26 Tiểu kết chương 1........................................................................... 28 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA KHOA CƠ BẢN Ở TRƢỜNG TRUNG CẤP KINH TẾ- KỸ THUẬT TÂY NINH .................................. 29 2.1. Giới thiệu về trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh .. 29 2.1.1. Chức năng nhiệm vụ của trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh................................................................... 30 2.1.2. Ngành nghề và quy mô đào tạo của trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Tây Ninh....................................................... 32 2.2. Thực trạng hoạt động giảng dạy của giáo viên môn khoa học cơ bản ở trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh ..................... 36 2.2.1. Thực trạng đội ngũ giáo viên giảng dạy các môn khoa học cơ bản................................................................................... 36 2.2.2. Giáo viên thực hiện nội dung chương trình và kế hoạch. 37 2.2.3. Giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy...................... 40 2.2.4. Giáo viên sử dụng các điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện giảng dạy....................................................................... 44 2.2.5. Giáo viên thực hiện kiểm tra đánh giá ............................. 46 2.3. Thực trạng Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên môn khoa học cơ bản ở trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh..................50 2.3.1. Quản lý giáo viên giảng dạy theo nội dung chương trình và kế hoạch ....................................................................... 52 2.3.2. Quản lý giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy ......... 56 2.3.3. Quản lý giáo viên sử dụng các điều kiện, phương tiện giảng dạy............................................................................ 59 2.3.4. Quản lý giáo viên đổi mới kiểm tra đánh giá đáp ứng mục tiêu của môn học................................................................ 63 2.4. Đánh giá chung về hoạt động giảng dạy và quản lý hoạt động giảng dạy của khoa cơ bản .............................................................. 66 2.4.2. Tồn tại............................................................................... 68 2.4.3. Nguyên nhân..................................................................... 70 Tiểu kết chương 2 ............................................................................ 72 CHƢƠNG 3: ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA KHOA CƠ BẢN Ở TRƢỜNG TRUNG CẤP KINH TẾ - KỸ THUẬT TÂY NINH ................................. 73 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp .................................................. 73 3.1.1. Đảm bảo tính đồng bộ...................................................... 73 3.1.2. Đảm bảo tính kế thừa....................................................... 73 3.1.3. Đảm bảo tính khả thi........................................................ 74 3.2. Các biện pháp Quản lý hoạt động giảng dạy của khoa Cơ bản 74 3.2.1. Quản lý xây dựng nội dung chương trình, kế hoạch ........ 74 3.2.2. Đổi mới công tác quản lý chuyên môn và sinh hoạt tổ chuyên môn nhằm nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn đội ngũ giáo viên................................................................ 76 3.2.3. Quản lý đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên... 78 3.2.4. Quản lý việc khai thác và sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị giảng dạy................................................................ 81 3.2.5. Quản lý đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng giảng dạy ...................................................................................... 84 3.2.6. Mối quan hệ giữa các biện pháp ....................................... 87 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 89 3.3.1. Kết quả thăm dò về tính cần thiết của các biện pháp....... 89 3.3.2. Kết quả thăm dò về tính khả thi của các biện pháp ......... 93 3.3.3. Tổng hợp kết quả thăm dò về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp............................................................................. 94 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................................... 98 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................... 102 PHỤ LỤC Luận văn Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh Luận văn Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh Luận văn Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh Luận văn Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh Luận văn Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh Luận văn Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh Luận văn Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh Luận văn Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh Luận văn Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh Luận văn Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

TRƯƠNG THỊ THANH CHI

QU¶N Lý HO¹T §éNG GI¶NG D¹Y CñA GI¸O VI£N KHOA C¥ B¶N

ë TR¦êNG TRUNG CÊP KINH TÕ - Kü THUËT T¢Y NINH

Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục

Mã số : 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS.NGUYỄN THANH BÌNH

HÀ NỘI - 2014

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu, tác giả luận văn xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của quý thầy giáo, cô giáo ở khoa Quản lý giáo dục, phòng sau đại học - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, các thầy cô đã tham gia trực tiếp giảng dạy lớp cao học Quản lý giáo dục K22-Tây Ninh Đặc biệt tác giả xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thanh Bình người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Đồng thời, tác giả xin được gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu cùng toàn thể cán bộ quản lý, giáo viên trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Tây Ninh đã tận tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành luận văn

Mặc dù có nhiều cố gắng, song do điều kiện nghiên cứu còn hạn chế nên luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô và các bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 10 năm 2014

Tác giả luận văn

Trương Thị Thanh Chi

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

TCCN Trung cấp chuyên nghiệp

TCKT-KT Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật

THCN&DN Trung học chuyên nghiệp và dạy nghề

XHCN Xã hội chủ nghĩa

UBND Uỷ ban nhân dân

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài 3

7 Phương pháp nghiên cứu 4

CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP KINH TẾ- KỸ THUẬT 5

1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 5

1.2 Một số khái niệm công cụ 6

1.2.1 Hoạt động giảng dạy 6

1.2.2 Quản lý hoạt động giảng dạy 7

1.3 Đặc điểm của hoạt động giảng dạy ở trường trung cấp 7

1.3.1 Mục tiêu, chương trình đào tạo của trường trung cấp 7

1.3.2 Chương trình các môn khoa học cơ bản trong trường trung cấp và mối quan hệ giữa môn khoa học cơ bản và môn chuyên ngành 9

1.3.3 Đặc điểm Hoạt động dạy học của giáo viên ở trường trung cấp 11

1.4 Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường Trung cấp 16

1.4.1 Chức năng nhiệm vụ của các khoa ở trường trung cấp 16

1.4.2 Chức năng, nhiệm vụ của tổ bộ môn thuộc khoa ở trường

trung cấp 17

1.5 Nội dung quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường Trung cấp 17

1.5.1 Chỉ đạo và giám sát việc thực hiện chương trình 18

1.5.2 Chỉ đạo, giám sát việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp 18

1.5.3 Giám sát, đánh giá việc thực hiện giờ lên lớp của giáo viên 19

1.5.4 Chỉ đạo, giám sát, đánh giá việc dự giờ và rút kinh nghiệm 20

1.5.5 Chỉ đạo và giám sát sử dụng các điều kiện, phương tiện dạy học 21

1.5.6 Chỉ đạo và giám sát hoạt động kiểm tra- đánh giá kết quả học tập của học sinh 22

1.5.7 Chỉ đạo và giám sát việc xây dựng hồ sơ chuyên môn của giáo viên 23

1.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến Quản lý hoạt động giảng dạy ở trường Trung cấp 24

1.6.1 Yếu tố chủ quan 24

1.6.2 Yếu tố khách quan 26

Tiểu kết chương 1 28

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA KHOA CƠ BẢN Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP KINH TẾ- KỸ THUẬT TÂY NINH 29

2.1 Giới thiệu về trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh 29

2.1.1 Chức năng nhiệm vụ của trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh 30

2.1.2 Ngành nghề và quy mô đào tạo của trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Tây Ninh 32

2.2 Thực trạng hoạt động giảng dạy của giáo viên môn khoa học cơ

bản ở trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh 36

2.2.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên giảng dạy các môn khoa học cơ bản 36

2.2.2 Giáo viên thực hiện nội dung chương trình và kế hoạch 37 2.2.3 Giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy 40

2.2.4 Giáo viên sử dụng các điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện giảng dạy 44

2.2.5 Giáo viên thực hiện kiểm tra đánh giá 46

2.3 Thực trạng Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên môn khoa học cơ bản ở trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh 50

2.3.1 Quản lý giáo viên giảng dạy theo nội dung chương trình và kế hoạch 52

2.3.2 Quản lý giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy 56

2.3.3 Quản lý giáo viên sử dụng các điều kiện, phương tiện giảng dạy 59

2.3.4 Quản lý giáo viên đổi mới kiểm tra đánh giá đáp ứng mục tiêu của môn học 63

2.4 Đánh giá chung về hoạt động giảng dạy và quản lý hoạt động giảng dạy của khoa cơ bản 66

2.4.2 Tồn tại 68

2.4.3 Nguyên nhân 70

Tiểu kết chương 2 72

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA KHOA CƠ BẢN Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP KINH TẾ - KỸ THUẬT TÂY NINH 73

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 73

3.1.1 Đảm bảo tính đồng bộ 73 3.1.2 Đảm bảo tính kế thừa 73 3.1.3 Đảm bảo tính khả thi 74 3.2 Các biện pháp Quản lý hoạt động giảng dạy của khoa Cơ bản 74 3.2.1 Quản lý xây dựng nội dung chương trình, kế hoạch 74

3.2.2 Đổi mới công tác quản lý chuyên môn và sinh hoạt tổ

chuyên môn nhằm nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn

đội ngũ giáo viên 76 3.2.3 Quản lý đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên 78

3.2.4 Quản lý việc khai thác và sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất,

thiết bị giảng dạy 81

3.2.5 Quản lý đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng giảng

dạy 84 3.2.6 Mối quan hệ giữa các biện pháp 87 3.3 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 89 3.3.1 Kết quả thăm dò về tính cần thiết của các biện pháp 89 3.3.2 Kết quả thăm dò về tính khả thi của các biện pháp 93

3.3.3 Tổng hợp kết quả thăm dò về tính cần thiết và tính khả thi

của các biện pháp 94

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 98 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 102 PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU

Bảng 2.1 Danh mục nghề đang đào tạo của trường 32

Bảng 2.2 Tổng hợp số lượng học sinh, sinh viên ( giai đoạn 2011-2014) 35

Bảng 2.3 Chương trình khung các môn khoa học cơ bản đối tượng TCCN 38

Bảng 2.4 Thực trạng nội dung chương trình giảng dạy 39

Bảng 2.5 Giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy 41

Bảng 2 6 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy 45

Bảng 2.7 Kết quả tổng kết các môn chung 48

Bảng 2.8 Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên 51

Bảng 2.9 Đánh giá về thực trạng quản lý giáo viên giảng dạy theo nội dung chương trình và kế hoạch các môn khoa học cơ bản 53

Bảng 2.10 Thực trạng quản lý giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy 57

Bảng 2.11 Thực trạng quản lý việc sử dụng điều kiện, phương tiện giảng dạy của giáo viên 61

Bảng 2.12 Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS 64

Bảng 3.1 Khảo nghiệm về tính cần thiết của các biện pháp 90

Bảng 3.2 Khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp 93

Bảng 3.3 Tương quan giữa mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp 94

Biểu đồ 2.1 Thể hiện quy mô đào tạo giai đoạn 2011-2014 35

Biểu đồ 3.1 Biểu đồ biểu thị mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp 96

Sơ đồ 3.1 Sơ đồ biểu thị mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy 88

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI khẳng định “Giáo dục và đào tạo có

sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam” “Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân; gắn kết chặt chẽ phát triển nguồn nhân lực với phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ”

Mục tiêu của giáo dục cũng được xác định tại Luật Giáo dục năm 2009 là:

“Chương trình giáo dục phải bảo đảm tính hiện đại, tính ổn định, tính thống nhất, tính thực tiễn, tính hợp lý và kế thừa giữa các cấp học và trình độ đào tạo; tạo điều kiện cho sự phân luồng, liên thông, chuyển đổi giữa các trình

độ đào tạo, ngành đào tạo và hình thức giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân; là cơ sở bảo đảm chất lượng giáo dục toàn diện; đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế”

Trong những năm qua ngành Giáo dục-Đào tạo (GD-ĐT) tỉnh đã có những bước được đầu tư và phát triển đáng kể về số lượng và chất lượng, cơ

sở vật chất được tăng cường cho công tác dạy và học Tuy nhiên, công tác quản lý giáo dục, nhất là quản lý hoạt động giảng dạy ở một số trường nói chung và ở các khoa, phòng trong nhà trường nói riêng còn chưa phù hợp Có thể nói, giáo dục trung cấp chuyên nghiệp là một khâu quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân, có nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội Ngày nay trước sự phát triển như vũ bão của khoa học, kỹ thuật và xu hướng hội nhập quốc tế, chất lượng đội ngũ nhân lực đang trở thành thách thức đối với mỗi quốc gia Chất lượng của đội ngũ lao động được đào tạo trong các trường trung cấp chuyên nghiệp không

chỉ giỏi về kỹ năng nghề nghiệp, có khả năng áp dụng kiến thức vào thực tế, giải quyết các vấn đề thích ứng cao với yêu cầu của cuộc sống nghề nghiệp;

mà còn có những kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc hợp tác, đạo đức nghề nghiệp, ý thức kỷ luật Để làm được điều đó, người giáo viên đóng một vai trò rất quan trọng trong việc truyền thụ những kiến thức cơ bản đến học sinh Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh tiền thân là Trường Trung học Nông nghiệp được thành lập năm 1975, với hai ngành đào tạo chính là Chăn nuôi- Thú y và Trồng trọt Năm 2002 trường đổi tên thành Trường Trung học Kinh tế- Kỹ thuật theo quyết định số 37/2002/ QĐ-CT Đến năm

2008 theo quyết định số 391/QĐ-UBND trường đổi tên thành trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh Hiện nay trường đã phát triển, đào tạo nhiều ngành nghề thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau với chức năng là đào tạo nguồn nhân lực có trình độ trung cấp nhằm đáp ứng nhu cầu lao động cho địa phương và xã hội Trong quá trình đào tạo của trường sự quan tâm đầu tư của nhà trường đổi mới công tác giảng dạy trong khoa Cơ bản được Ban giám hiệu quan tâm thích đáng Nhưng giáo trình giảng dạy nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau nên việc quản lý chuyên môn cũng rất khó khăn

Hiện nay là công tác quản lý trong các khoa, tổ bộ môn chưa được quan tâm thích đáng, đặc biệt là cách quản lý hoạt động giảng dạy tại các đơn vị chịu trách nhiệm giảng dạy những môn cơ bản, môn chung chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới quản lý giáo dục nâng cao chất lượng giảng dạy Chất lượng giảng dạy các môn thuộc khoa học cơ bản và các môn chung chưa cao chưa đáp ứng đòi hỏi của nhà tuyển dụng Xuất phát từ thực tiễn trên tôi chọn

nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Tây Ninh” với mong muốn

được góp một phần nâng cao chất lượng hoạt động đào tạo trong nhà trường

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Quản lý đào tạo của các trường nghề

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động giảng dạy của khoa Cơ bản thuộc trường nghề

4 Giả thuyết khoa học

Biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của khoa Cơ bản Trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh hiện nay còn những tồn tại, nếu đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy dựa trên tiếp cận nội dung hoạt động giảng dạy của giáo viên từ việc thực hiện chương trình đến kiểm tra đánh giá, xây dựng hồ sơ chuyên môn… thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giảng dạy các môn

cơ bản của giáo viên trường nghề

5.2 Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở trường trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh

5.3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên đáp ứng mục tiêu đào tạo và khảo nghiệm

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài

6.1 Giới hạn về đối tượng nghiên cứu: Nội dung của đề tài chỉ nghiên cứu hoạt động dạy lý thuyết của giáo viên khoa cơ bản, không bao gồm hoạt động ngoại khóa trong nhà trường

6.2 Giới hạn về môn học: Quản lý hoạt động dạy các môn chung của giáo viên khoa cơ bản ở trường trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh

6.3 Giới hạn về đối tượng khảo sát:

-Tổ chức khảo sát: cán bộ quản lý khoa và giáo viên trong khoa Cơ bản trường trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh

- Chủ thể sử dụng các biện pháp nghiên cứu của đề tài là trưởng khoa Cơ bản trường trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các tài liệu, các công trình khoa học khác có liên quan đến đề tài 7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: sử dụng phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi, phỏng vấn nhóm, nghiên cứu sản phẩm (đề cương môn học, đề cương bài giảng) quan sát thông qua dự giờ…

- Phương pháp xin ý kiến chuyên gia về các biện pháp đề xuất

7.3 Phương pháp thống kê toán học để xử lý phiếu điều tra

8 Điểm mới của luận văn

Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy của giáo viên khoa Cơ bản ở Trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh

CẤU TRÚC LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giảng dạy ở trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật

Chương 2 Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của khoa cơ bản ở trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh

Chương 3 Biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của khoa cơ bản ở trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP KINH TẾ- KỸ THUẬT

1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

Đảm bảo và nâng cao chất lượng dạy học là nhiệm vụ trọng tâm của mỗi nhà trường, nhất là trong thời kỳ nền kinh tế phát triển theo cơ chế thị trường, giáo dục cũng vận hành theo cơ chế đó Để tự khẳng định mình mỗi nhà trường phải tự đổi mới việc quản lý giảng dạy Dạy và học là hai hoạt động đặc trưng nhất trong quá trình giáo dục cho nên các nhà giáo dục từ xưa đến nay luôn trăn trở với vấn đề tổ chức hoạt động dạy và học như thế nào để có được hiệu quả dạy học cao nhất Hay nói cách khác, vấn đề họ quan tâm là nhà quản lý giáo dục cần thực hiện những biện pháp quản lý giáo dục nào để nhà trường đào tạo có hiệu quả, sản phẩm của quá trình giáo dục có chất lượng như mong đợi

Để thực hiện được mục tiêu đó người quản lý phải nắm vững những chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, vững vàng về chuyên môn, có trình độ lý luận và nghiệp vụ tốt thì mới có thể tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá được quá trình dạy và học Có thể nói người quản lý đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức, chỉ đạo thực hiện các hoạt động giáo dục trong nhà trường

Vấn đề quản lý hoạt động giảng dạy trong nhà trường nói chung, quản lý hoạt động giảng dạy ở các khoa trong nhà trường nói riêng, luôn là vấn đề quan tâm của các cấp quản lý giáo dục, với mục đích chính là nâng cao hiệu quả quản lý trong nhà trường, nhân tố quan trọng quyết định hiệu quả hoạt động dạy học Thời gian qua đã có nhiều đề tài nghiên cứu về các vấn đề quản

lý hoạt động dạy học ở các trường nhưng chủ yếu tập trung vào các trường trung học phổ thông, trường Cao đẳng như “Biện pháp quản lý hoạt động

giảng dạy của hiệu trưởng trường trung học phổ thông trong huyện ĐạTẻh, tỉnh Lâm Đồng” của tác giả Vũ Văn Bảo và “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại trường cao đẳng nghề Giao thông vận tải trung ương I” của tác giả Nguyễn Thị Thanh Nhưng cho đến nay, chưa có đề tài nào nghiên cứu, tiến hành các khảo sát, đánh giá để đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ Bản tại trường trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Tây Ninh Đây là một trường trung cấp chuyên nghiệp, với những điều kiện dạy học rất riêng, mang tính đặc thù của tỉnh Tây Ninh Vì vậy, việc phân tích cơ sở lý luận để vận dụng vào đánh giá đúng thực trạng, từ đó xây dựng các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa Cơ Bản ở trường trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Tây Ninh là cần thiết

1.2 Một số khái niệm công cụ

1.2.1 Hoạt động giảng dạy

Theo tác giả Phó Đức Hòa thì “Dạy là việc giúp cho người học tự mình chiếm lĩnh những kiến thức, kỹ năng và hình thành hoặc biến đổi những tình cảm, thái độ”

Hoạt động giảng dạy là hoạt động tổ chức điều khiển của giáo viên đối với hoạt động nhận thức của học sinh Hoạt động giảng dạy của giáo viên không chỉ là truyền thụ tri thức, mà điều quan trọng là tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh để họ chiếm lĩnh tri thức, hình thành thái

độ, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, hành vi

Trong giờ dạy, người thầy phải chọn lọc kiến thức cơ bản để khắc sâu; phương pháp dạy học phải đa dạng, linh hoạt; các hình thức tổ chức dạy học phải phong phú, phù hợp với đối tượng, thực hiện mục tiêu đào tạo

“ Dạy tốt” có nghĩa là: Thông qua sự truyền đạt nội dung trí dục, thầy chỉ đạo sự tự phát triển bên trong của trò, thầy làm cho trò biết biến “cái chỉ đạo bên ngoài” thành “cái tự chỉ đạo bên trong” của bản thân [3,6]

1.2.2 Quản lý hoạt động giảng dạy

Hiệu trưởng có trách nhiệm quản lý toàn bộ các hoạt động dạy học, giáo dục và đội ngũ cán bộ, nhân viên, học sinh, các điều kiện phục vụ cho dạy học

và giáo dục Quản lý hoạt động giảng dạy là một nội dung, một hợp phần cấu thành trong nhiệm vụ quản lý nhà trường

Quản lý hoạt động giảng dạy là quản lý toàn bộ nội dung hoạt động giảng dạy của giáo viên nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo Hiệu trưởng quản

lý hoạt động giảng dạy chủ yếu tập trung vào hoạt động giảng dạy của giáo viên và trực tiếp với giáo viên, gián tiếp với học sinh, thông qua hoạt động của giáo viên để quản lý hoạt động học của học sinh, quản lý chất lượng dạy học trong nhà trường

Vậy, hiểu thế nào về quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên?

Quản lý hoạt động giảng dạy trong nhà trường là quá trình hoạch định, tổ chức, chỉ đạo, điều khiển, kiểm tra, đánh giá hoạt động giảng dạy của giáo viên nhằm đạt mục tiêu dạy học, mục tiêu giáo dục của đơn vị

Mục tiêu quản lý hoạt động giảng dạy trong nhà trường là nhằm đảm bảo

chất lượng và hiệu quả của quá trình dạy học.[11,12]

1.3 Đặc điểm của hoạt động giảng dạy ở trường trung cấp

1.3.1 Mục tiêu, chương trình đào tạo của trường trung cấp

1.3.1.1 Mục tiêu đào tạo của trường Trung cấp chuyên nghiệp

Là đào tạo người lao động có kiến thức, kỹ năng thực hành cơ bản của một nghề ở trình độ trung cấp, có đạo đức, lương tâm nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp, có khả năng làm việc độc lập và có tính sáng tạo, ứng dụng công nghệ vào công việc, có sức khoẻ nhằm tạo điều kiện cho người lao động có khả năng tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc tiếp tục học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-

xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh.[4,8]

1.3.1.2 Chương trình giáo dục trung cấp chuyên nghiệp

Theo quy chế đào tạo trung cấp chuyên nghiệp hệ chính quy Điều 2 quy định Chương trình giáo dục trung cấp chuyên nghiệp (sau đây gọi tắt là chương trình) thể hiện mục tiêu giáo dục trung cấp chuyên nghiệp; quy định chuẩn kiến thức, kỹ năng, phạm vi và cấu trúc nội dung giáo dục trung cấp chuyên nghiệp, phương pháp và hình thức đào tạo, cách thức đánh giá kết quả đào tạo đối với mỗi môn học, ngành học, trình độ đào tạo của giáo dục trung cấp chuyên nghiệp trong toàn khoá học; bảo đảm yêu cầu liên thông với các chương trình giáo dục khác

Chương trình được các trường xây dựng trên cơ sở chương trình khung trung cấp chuyên nghiệp do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Mỗi chương trình khung tương ứng với một ngành đào tạo cụ thể

Chương trình được cấu trúc từ các học phần thuộc các khối kiến thức, kỹ năng: khối kiến thức các môn văn hóa (đối với đối tượng tốt nghiệp trung học

cơ sở); khối kiến thức các môn chung; khối kiến thức, kỹ năng các môn cơ sở

và chuyên môn

Điều 3 quy định Đơn vị học trình và học phần như sau:

- Đơn vị học trình là đơn vị được dùng để tính khối lượng học tập của học sinh Một đơn vị học trình được quy định bằng 15 tiết học lý thuyết; bằng 30 -

45 tiết thực hành, thảo luận, thí nghiệm; bằng 45 - 60 giờ thực tập, thực tập tốt

nghiệp Một tiết học lý thuyết, thực hành có thời lượng 45 phút

- Học phần là khối lượng kiến thức, kỹ năng tương đối trọn vẹn, thuận tiện cho người học tích luỹ kiến thức trong quá trình học tập Học phần có khối lượng từ 2 đến 5 đơn vị học trình, được bố trí giảng dạy trọn vẹn và phân

bố đều trong một học kỳ Kiến thức trong mỗi học phần tương ứng với một mức trình độ và được kết cấu riêng như một phần của môn học hoặc các phần trong tổ hợp của nhiều môn học

- Có hai loại học phần: học phần bắt buộc và học phần tự chọn

+ Học phần bắt buộc là những học phần chứa đựng nội dung kiến thức chủ yếu của mỗi chương trình, bắt buộc học sinh phải tích lũy;

+ Học phần tự chọn là những học phần chứa đựng nội dung kiến thức cần thiết, học sinh được tự chọn theo hướng dẫn của trường nhằm đa dạng hoá hướng chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp để tích lũy đủ số học phần quy định cho mỗi chương trình;

Hiệu trưởng các trường hoặc Thủ trưởng các cơ sở giáo dục có đào tạo trung cấp chuyên nghiệp (sau đây gọi chung là Hiệu trưởng) quy định cụ thể

số tiết, số giờ đối với từng học phần phù hợp với đặc điểm của trường.[4]

1.3.2 Chương trình các môn khoa học cơ bản trong trường trung cấp

và mối quan hệ giữa môn khoa học cơ bản và môn chuyên ngành

1.3.2.1 Chương trình các môn khoa học cơ bản trong trường trung cấp

Quy định về chương trình khung trung cấp chuyên nghiệp ngày 28 tháng

6 năm 2010 của Bộ Giáo Dục & Đào tạo Tại chương 2, Điều 8 quy định các học phần chung như sau:

1 Các học phần chung trong CTK-TCCN bao gồm có 9 học phần: Giáo dục quốc phòng- n ninh, Chính trị, Giáo dục thể chất, Tin học, Ngoại ngữ, Pháp luật, Kỹ năng giao tiếp, Khởi tạo doanh nghiệp, Giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

Trong đó các học phần: Giáo dục quốc phòng- n ninh, Chính trị, Giáo dục thể chất, Tin học, Ngoại ngữ và Pháp luật là những học phần chung quy định bắt buộc phải có trong chương trình khung ngành và chương trình đào tạo Đối với các học phần: Kỹ năng giao tiếp, Khởi tạo doanh nghiệp, Giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả thì tùy theo đặc điểm của ngành đào tạo và yêu cầu sử dụng nhân lực, các trường có thể lựa chọn một trong ba học phần này để đưa vào chương trình đào tạo và do thủ trưởng cơ sở đào tạo trung cấp chuyên nghiệp quyết định

2 Học phần ngoại ngữ qui định trong CTK-TCCN là một trong các ngoại ngữ: tiếng nh, tiếng Nga, tiếng Pháp hoặc tiếng Trung quốc

Đối với các ngành đào tạo có tính chất đặc thù riêng, không phù hợp với các ngoại ngữ trên, thủ trưởng cơ sở đào tạo trung cấp chuyên nghiệp xem xét lựa chọn một ngoại ngữ khác để thay thế, đưa vào chương trình đào tạo và triển khai thực hiện sau khi được Bộ Giáo dục và Đào tạo chấp thuận bằng văn bản

3 Định mức khối lượng kiến thức, kỹ năng tổng thể các học phần chung cho từng hệ tuyển được quy định tại Phụ lục I của Quy định về CTK-TCCN này

4 Danh mục các học phần chung và định mức khối lượng kiến thức, kỹ năng đối với từng học phần chung cho các hệ tuyển được qui định tại Phụ lục III của Quy định về CTK-TCCN này.[5,6]

1.3.2.2 Mối quan hệ giữa môn khoa học cơ bản và môn chuyên ngành

Các môn khoa học cơ bản ở trường trung cấp có vị trí quan trọng, nó góp phần vào giáo dục toàn diện trong giáo dục đại học ở Việt Nam Nội dung tri thức giáo dục cho học sinh, ở các trường trung cấp là tri thức cơ bản, tri thức

cơ sở và tri thức chuyên ngành trong đó tri thức khoa học cơ bản là nền tảng

để học sinh có thể lĩnh hội tri thức cơ sở và tri thức chuyên ngành Nếu không

có tri thức cơ bản hoặc tri thức này không đầy đủ không mang tính chất đặc thù cho mỗi loại hình đào tạo ở trường trung cấp thì sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập kiến thức cơ sở và kiến thức chuyên ngành của học sinh Và như vậy chất lượng đào tạo không thể đáp ứng nhu cầu đòi hỏi của xã hội, sự phát triển kinh tế- xã hội Việt Nam và hội nhập quốc tế

Kiến thức khoa học cơ bản là nền tảng để trang bị cho học sinh tri thức

cơ sở và kiến thức chuyên ngành Nếu những tri thức khoa học cơ bản không đầy đủ và không thiết thực nó sẽ làm ảnh hưởng không nhỏ đến sự tiếp thu tri thức cơ sở và kiến thức chuyên ngành; ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của

nhà trường Tri thức khoa học cơ bản là quan trọng, là nền tảng của quá trình đào tạo của nhà trường trung cấp không được coi nhẹ Chính vì vậy việc tìm

ra các giải pháp, biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy các môn khoa học cơ bản ở trường trung cấp là vấn đề cần phải được quan tâm và cần bàn tới

1.3.3 Đặc điểm Hoạt động dạy học của giáo viên ở trường trung cấp

1.3.3.1 Hoạt động dạy

Theo Lưu Xuân Mới [25]: Dạy là sự tổ chức và điều khiển tối ưu quá trình sinh viên chiếm lĩnh tri thức và bằng cách đã hình thành và phát triển nhân cách Tác giả Phạm Minh Hạc [18] đã viết: Hoạt động dạy là hoạt động truyền thụ với nghĩa là tổ chức hoạt động học mà kết quả là học sinh lĩnh hội nội dung giáo dưỡng và giáo dục.[25,9]

Như vậy bản chất của hoạt động dạy là sự tổ chức nhận thức cho người học và giúp họ học tập tốt Chủ thể của hoạt động dạy là giáo viên, người đóng vai trò chủ đạo, tổ chức điều khiển quá trình nhận thức của người học Mục đích của hoạt động dạy là giúp người học nắm vững tri thức, hình thành

kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp, phát triển trí tuệ và nhân cách

Hoạt động dạy bao gồm: Công việc chuẩn bị của giáo viên; công việc truyền đạt, lĩnh hội tri thức; công việc nhằm đảm bảo mối liên hệ ngược ( kiểm tra tiến trình và kết quả hoạt động học)

Hoạt động dạy học sẽ cung cấp cho người học hệ thống kiến thức khoa học, bồi dưỡng tư duy sáng tạo và kỹ năng thực tiễn nhằm nâng cao trình độ học vấn, hình thành lối sống văn hoá Mục đích cuối cùng là làm cho người học được trang bị kiến thức mới, tiếp thu một cách năng động, tự chủ, sáng tạo và vận dụng vào thực tế cuộc sống, thực hiện chức năng nâng cao dân trí cho toàn xã hội

Nhiệm vụ trung tâm của nhà trường là tổ chức hoạt động dạy học, hoạt động này chiếm hầu hết thời gian, khối lượng lao động của thầy, của trò, của cán bộ quản lý và chi phối hoạt động khác trong nhà trường

Cấu trúc hoạt động dạy của giáo viên trường trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật theo tiếp cận nội dung bao gồm những hoạt động thành phần sau:

a) Xây dựng đề cương môn học và kế hoạch bài dạy

Là bản kế hoạch thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của giáo viên trong dạy học Môn học là đơn vị kiến thức tương đối trọn vẹn được giáo viên dạy trong khoảng thời gian nhất định theo kế hoạch của chương trình đào tạo Kiến thức môn học gắn với mỗi trình độ cụ thể, được kết cấu riêng từng môn độc lập hoặc tổ hợp từ nhiều môn liên quan Do vậy mỗi môn học đều phải có

đề cương gắn với chương trình và kế hoạch đào tạo Cũng như đề cương bài giảng, đề cương môn học là tài liệu bắt buộc đối với giáo viên khi lên lớp Theo tác giả Vũ Thị Bích Thuỷ: Kế hoạch bài học (giáo án) thể hiện đầy

đủ các mục tiêu dạy học, những hoạt động chính kết hợp chặt chẽ giữa dạy và học, giữa dạy học và giáo dục, tiến độ thực hiện phù hợp, khả thi

Kế hoạch bài học luôn được bổ sung điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế Kế hoạch bài học thể hiện sự thống nhất giữa dạy và học, giữa dạy học và giáo dục, đã tính đến đặc điểm học sinh, dự kiến được các tình huống sư phạm có thể xảy ra và cách xử lí

Kế hoạch bài học đảm bảo kết hợp chặt chẽ dạy học với giáo dục, kết hợp các hoạt động đa dạng, giữa dạy và học, giữa dạy học và giáo dục, có nhiều phương án thích ứng với các đối tượng khác nhau, dự kiến được các tình huống chính khoá và ngoại khoá thể hiện sự phối hợp, hợp tác với đồng nghiệp

b) Hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trên lớp, hướng dẫn thảo luận, thực hành

Là lãnh đạo, tổ chức, điều khiển hoạt động của giáo viên để học sinh chiếm lĩnh tri thức, giúp HS nắm được kiến thức, hình thành kỹ năng thái độ Hoạt động giảng dạy là quá trình hoạt động của thầy, thông qua sự hướng dẫn, truyền đạt tri thức đến với học sinh, người học sinh chủ động nắm kiến

thức Có thể hiểu hoạt động giảng dạy là hoạt động sư phạm của thầy, làm nhiệm vụ lãnh đạo, tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh

c) Giáo viên kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

Kiểm tra đánh giá kết quả học tập sẽ giúp cho học sinh xác định những việc đã thực hiện và chưa thực hiện nâng cao trách nhiệm của mình đối với việc học tập Đó là việc kiểm tra tình hình thực hiện nề nếp học tập, tinh thần, thái độ học tập, sự chuyên cần Đánh giá kết quả học tập các môn học của học sinh bao gồm: điểm số, nhận xét của giáo viên về tinh thần thái độ học tập đối với môn học của học sinh qua sổ lên lớp hàng ngày

Việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh là một khâu quan trọng để đo lường kết quả thực hiện kế hoạch và điều chỉnh sai lệch nếu có để đạt kết quả mong muốn Tuy nhiên, công việc này là khó khăn đòi hỏi người quản lý các khoa phải kết hợp nhiều yếu tố, phối hợp nhiều lực lượng trong nhà trường, có hình thức linh hoạt mới đánh giá đúng kết quả của người học

1.3.3.2 Đặc điểm của người dạy

Trong nhà trường bao gồm nhiều hoạt động: hoạt động dạy học, hoạt động thực hành nghề nghiệp, hoạt động giáo dục thẩm mỹ, thể chất…Trong các hoạt động đó hoạt động dạy học là hoạt động trọng tâm và hoạt động giảng dạy của giáo viên là hoạt động chủ đạo Bởi vì việc hình thành nhận thức của con người có thể bằng nhiều con đường, nhưng con đường ngắn nhất, hiệu quả nhất, tối ưu nhất là thông qua giờ lên lớp của giáo viên Hoạt động học của người học sinh phải được sự hướng dẫn tổ chức của người thầy trong môi trường giáo dục nhà trường Người giáo viên phải có phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, sáng tạo chủ động, tăng cường khả năng tự học của học sinh Đối tượng học sinh của người giáo viên là các em học sinh trong độ tuổi từ 15 trở lên Đây là lứa tuổi bắt đầu hoàn thiện về nhân cách và bộc lộ những khả năng theo chiều hướng khác nhau Do đó

người giáo viên phải hiểu, nắm bắt được tâm tư tình cảm của học sinh, có tình thương yêu, sự tôn trọng, đối xử công bằng, khách quan, mềm dẻo nhưng cũng phải khiên quyết Người giáo viên phải có phẩm chất và năng lực, gương mẫu mọi lúc, mọi nơi, hết lòng yêu thương chăm sóc học sinh, tôn trọng chu đáo với học sinh, tận tuỵ sáng tạo trong công việc, suốt đời học tập rèn luyện phấn đấu hết mình cho sự nghiệp trồng người Bằng năng lực và phẩm chất của người giáo viên tác động vào đối tượng học sinh để nhân cách được hình thành Đức và tài của thầy cô càng cao thì sức thuyết phục càng lớn Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói: “ Mỗi thầy cô là tấm gương sáng cho học sinh noi theo”

Lao động sư phạm của các thầy cô giáo đòi hỏi tính khoa học, tính nghệ thuật, tính sáng tạo và tính nhân văn Đó là loại hình lao động đặc biệt đặc thù

“khai sáng” cho con người, cải biến con người tự nhiên thành con người xã hội Lao động sư phạm của các thầy cô giáo là lao động tạo ra sản phẩm nhân cách, tạo ra những giá trị tinh thần, những giá trị nhân loại với sự tổng hoà các mối quan hệ xã hội Tạo ra những người công dân, những người lao động

có ích cho xã hội

Lao động sư phạm của các thầy cô giáo có ý nghĩa chính trị và kinh tế vô cùng to lớn Bởi vì giáo dục tạo ra sức lao động mới ở từng con người nhờ quá trình sư phạm tinh tế công phu Vì vậy người giáo viên phải phát hiện năng lực cá nhân ở mỗi học sinh để bồi dưỡng

Điều 12, luật giáo dục ( năm 2005) đã ghi rõ: “ Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục Nhà giáo phải không ngừng học tập rèn luyện nêu gương tốt cho người học Nhà nước tổ chức đào tạo bồi dưỡng nhà giáo, có chính sách sử dụng đãi ngộ, đảm bảo các điều kiện cần thiết về vật chất tinh thần để các nhà giáo thực hiện vai trò trách nhiệm của mình, giữ gìn và phát huy truyền thống quý trọng nhà giáo, tôn vinh nghề dạy học” [24,22]

Người giáo viên TCCN có đặc điểm cơ bản là có trình độ chuyên sâu về từng môn được tào tạo Hoạt động giảng dạy của giáo viên là một quá trình sư phạm tổng thể, là sự kết hợp thống nhất giữa tổ chức cho người học chiếm lĩnh tri thức khoa học từng bộ môn với giáo dục Qua môn học giáo dục cho học sinh lòng say mê môn học, yêu lao động góp phần hình thành nhân cách trở thành những công dân có ích, đáp ứng yêu cầu của xã hội

Người giáo viên TCCN dạy chuyên sâu về một môn học, một lĩnh vực Đây là điểm khác biệt với giáo viên ở các bậc học khác Vì vậy đòi hỏi người giáo viên TCCN phải có chuyên môn, phải được chuẩn hoá cơ bản lĩnh vực chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề để nâng cao chất lượng giáo dục

Người giáo viên TCCN cùng với việc truyền đạt cho học sinh lĩnh hội những tri thức khoa học về môn học phải dạy cho học sinh hình thành kỹ năng học, kỹ năng tự học, cách học, cách tư duy độc lập, năng động sáng tạo, thái độ chuẩn mực, chuẩn bị hành trang bước vào cuộc sống lao động sản xuất cũng như tiếp tục học ở những bậc học cao hơn

1.3.3.3 Đặc điểm của người học

Học sinh, với mức độ lĩnh hội kiến thức khoa học và kỹ năng thực hành nghề nghiệp cùng thái độ nhận thức của họ chính là sản phẩm giáo dục của nhà trường trung cấp Sản phẩm này khi ra trường phải là nguồn nhân lực có chất lượng, có thể tiếp cận ngay với công việc chuyên môn ngang tầm yêu cầu của ngành học Chất lượng của sản phẩm đặc biệt này tuỳ thuộc rất nhiều vào nội dung, phương pháp tổ chức đào tạo của nhà trường và thái độ, động cơ của học sinh trong suốt quá trình học tập

Học sinh trường trung cấp có chất lượng đầu vào không cao Cho nên để đảm bảo chất lượng học tập của học sinh, lao động sư phạm của tập thể giáo viên phải được gia tăng nhiều hơn, nhất là ở phương pháp dạy học để họ

không bỡ ngỡ trong môi trường sư phạm có tính chất khác biệt môi trường phổ thông Một điều dễ nhận thấy là một bộ phận nhỏ học sinh các trường trung cấp có năng khiếu nổi trội về hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao, công tác xã hội Có thể nói chỉ số sáng tạo, chỉ số cảm xúc của họ là yếu tố thuận lợi cho việc phát huy tính tích cực chủ động trong học tập dưới sự tổ chức chỉ đạo của giáo viên Cán bộ quản lý cần nhận thức được rằng việc tạo điều kiện cho học sinh tham gia các hoạt động xã hội, văn nghệ, thể dục thể thao là một hoạt động không kém phần quan trọng trong quá trình đào tạo, vì qua đó họ rèn luyện và phát huy được năng lực cá nhân, kỹ năng làm việc nhóm, đồng thời hình thành thái độ đạo đức cho người cán bộ tương lai

1.4 Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường Trung cấp

1.4.1 Chức năng nhiệm vụ của các khoa ở trường trung cấp

Căn cứ vào quy mô đào tạo và đặc điểm ngành nghề đào tạo, Hiệu trưởng quyết định thành lập các khoa, các tổ bộ môn trực thuộc trường

Đứng đầu các khoa, các tổ bộ môn trực thuộc trường là trưởng khoa, tổ trưởng bộ môn do hiệu trưởng bổ nhiệm, miễn nhiệm Giúp việc trưởng khoa,

tổ trưởng bộ môn có các phó trưởng khoa, tổ phó do hiệu trưởng bổ nhiệm, miễn nhiệm theo đề nghị của trưởng khoa, tổ trưởng bộ môn

Nhiệm vụ của tổ bộ môn trực thuộc trường do hiệu trưởng quy định Theo Điều lệ trường Trung cấp chuyên nghiệp Điều 24 các khoa và tổ

bộ môn trực thuộc trường có các chức năng và nhiệm vụ sau:

a) Tổ chức thực hiện chương trình đào tạo, kế hoạch giảng dạy, học tập

và các hoạt động giáo dục khác theo chương trình, kế hoạch giảng dạy chung của nhà trường;

b) Tổ chức hoạt động nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ; phối hợp với các tổ chức khoa học, cơ sở sản xuất kinh doanh, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, sản xuất kinh doanh và đời sống xã hội;

c) Quản lý giáo viên, cán bộ, nhân viên, người học thuộc đơn vị mình theo phân cấp của Hiệu trưởng;

d) Tổ chức biên soạn chương trình, giáo trình môn học, tài liệu giảng dạy, biên soạn đề thi kiểm tra đánh giá do Hiệu trưởng giao Tổ chức nghiên cứu cải tiến phương pháp giảng dạy, học tập; đề xuất xây dựng kế hoạch bổ sung, bảo trì thiết bị dạy học, thực hành, thực tập và thực nghiệm khoa học; đ) Xây dựng kế hoạch và tổ chức đánh giá nhu cầu đào tạo, thực hiện bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên và cán bộ nhân viên thuộc khoa, tổ bộ môn.[6]

1.4.2 Chức năng, nhiệm vụ của tổ bộ môn thuộc khoa ở trường trung cấp

Theo Điều lệ trường Trung cấp chuyên nghiệp Điều 25 các tổ bộ môn

thuộc khoa có chức năng và nhiệm vụ sau:

1 Các khoa thành lập các tổ bộ môn thuộc khoa, phụ trách một môn học hoặc nhóm môn học có liên quan

2 Việc thành lập và xác định nhiệm vụ của tổ bộ môn thuộc khoa do trưởng khoa đề nghị, hiệu trưởng nhà trường quyết định.[6]

1.5 Nội dung quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường Trung cấp

Quản lý hoạt động dạy và hoạt động học là nội dung chủ yếu trong việc quản lý quá trình dạy học ở trường trung cấp chuyên nghiệp Tuy nhiên quản

lý hoạt động dạy học cần được thực hiện một cách đồng bộ và đan xen với việc quản lý các thành tố cơ bản của quá trình dạy học Nội dung cụ thể được thể hiện ở các vấn đề sau: Chỉ đạo và giám sát việc thực hiện chương trình; Chỉ đạo, giám sát việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp; Giám sát, đánh giá giờ lên lớp của giáo viên; Chỉ đạo, giám sát, đánh giá việc dự giờ và rút kinh nghiệm; Chỉ đạo và giám sát việc xây dựng hồ sơ chuyên môn của giáo viên; Chỉ đạo và giám sát sử dụng các điều kiện, phương tiện dạy học; Chỉ đạo và giám sát hoạt động kiểm tra- đánh giá kết quả học tập của HS

1.5.1 Chỉ đạo và giám sát việc thực hiện chương trình

Thực hiện chương trình dạy học là thực hiện kế hoạch đào tạo theo mục tiêu của nhà trường, nó là pháp lệnh của Nhà nước do Bộ GD&ĐT ban hành Yêu cầu đối với hiệu trưởng là phải nắm vững chương trình, tổ chức cho giáo viên tuân thủ một cách nghiêm túc, không được tùy tiện thay đổi, thêm bớt làm sai lệch chương trình dạy học

Sự nắm vững chương trình dạy học là việc đảm bảo để Hiệu trưởng quản

lý thực hiện tốt chương trình dạy học, nội dung quản lý đó bao gồm:

- Nắm vững những nguyên tắc cấu tạo chương trình, nội dung và phạm

vi kiến thức dạy học của từng môn học, cấp học

- Nắm vững PPDH của từng môn học, từng khối lớp trong trường

- Không được giảm nhẹ, nâng cao hoặc mở rộng so với yêu cầu nội dung, phạm vi kiến thức quy định của từng chương trình môn học

- Vận dụng các hình thức tổ chức dạy học khác nhau, kết hợp giữa các hình thức dạy học trên lớp, ngoài lớp, thực hành một cách hợp lý

- Dạy học và coi tất cả các môn học theo quy định của phân phối chương trình, nghiêm cấm việc cắt xén, dồn ép bài học, thêm bớt tiết học với bất cứ môn học nào, lớp học nào, dưới bất kỳ hình thức nào

Để việc quản lý thực hiện chương trình dạy học đạt kết quả, đảm bảo thời gian cho việc thực hiện chương trình dạy học người quản lý phải chú ý sử dụng thời khóa biểu như là công cụ để theo dõi, điều khiển và kiểm soát tiến

độ thực hiện chương trình dạy học, để thường xuyên, kịp thời điều chỉnh những lệch lạc trong quá trình thực hiện chương trình dạy học

1.5.2 Chỉ đạo, giám sát việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp

Soạn bài là khâu quan trọng nhất trong việc chuẩn bị của giáo viên cho giờ lên lớp, tuy nó chưa dự kiến hết các tình huống trong quá trình lên lớp nhưng soạn bài thực sự là lao động sáng tạo của từng giáo viên, nó thể hiện sự

suy nghĩ, lựa chọn, quyết định của giáo viên về nội dung, phương pháp giảng dạy, hình thức lên lớp phù hợp đối tượng học sinh và đúng yêu cầu của chương trình

Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị bài trước khi lên lớp phải đảm bảo các yêu cầu sau:

- Đảm bảo tính tư tưởng, tính giáo dục của bài giảng

- Thực hiện soạn bài phải đúng quy chế, chu đáo trước khi lên lớp, chống việc soạn để đối phó với kiểm tra

- Đảm bảo nội dung, tri thức khoa học mang tính giáo dưỡng Đưa việc soạn bài, chuẩn bị lên lớp vào nề nếp, nghiêm túc và đảm bảo chất lượng

- Chỉ đạo không rập khuôn máy móc, đảm bảo và khuyến khích tính tích cực, tự giác và sáng tạo của giáo viên

Để soạn bài chuẩn bị lên lớp của giáo viên có thể thực hiện theo một kế hoạch đồng bộ và có hiệu quả, hiệu trưởng nhà trường cần phải phân công trách nhiệm cụ thể cho cán bộ giáo viên trong nhà trường, tạo mọi điều kiện

để họ thực hiện tốt việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp, có kế hoạch thường xuyên kiểm tra, theo dõi khuyến khích kịp thời, đồng thời điều khiển những sai lệch nhằm thực hiện đúng những quy định đề ra

1.5.3 Giám sát, đánh giá việc thực hiện giờ lên lớp của giáo viên

Hoạt động dạy và học trong nhà trường hiện nay được thực hiện chủ yếu bằng hình thức dạy và học trên lớp, với những giờ lên lớp và hệ thống bài học

cụ thể Chính vì vậy trong quá trình quản lý dạy và học của mình người quản

lý phải có những biện pháp tác động cụ thể, phong phú và linh hoạt để nâng cao chất lượng giờ lên lớp của giáo viên, đó là việc làm của hiệu trưởng, là trách nhiệm của người quản lý

Quản lý giờ lên lớp của giáo viên phải đảm bảo các yêu cầu chủ yếu sau:

- Xây dựng được “chuẩn” giờ lên lớp để quản lý giờ lên lớp của giáo viên Chuẩn này ngoài những quy định chung của ngành như thông tư 13/TT-

GD&ĐT ngày 12/9/1994 Cần thường xuyên bổ sung, điều chỉnh để thực hiện được sự tiến bộ chung của trường và của giáo viên trong trường

- Phải xây dựng nề nếp giờ lên lớp cho thầy và trò nhằm đảm bảo tính nghiêm túc trong mọi hoạt động hết sức nhịp nhàng của nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng dạy học

- Phải tác động đến giờ lên lớp một cách tích cực và càng trực tiếp càng tốt để mọi giờ lên lớp thực hiện đúng mục tiêu

- Để đảm bảo được những yêu cầu quản lý giờ lên lớp, người quản lý cần quy định và rõ chế độ thực hiện và kiểm tra, sử dụng thời khóa biểu nhằm kiểm soát các giờ lên lớp, duy trì nề nếp dạy học, điều khiển nhịp điệu dạy học và tạo nên bầu không khí sư phạm trong nhà trường

1.5.4 Chỉ đạo, giám sát, đánh giá việc dự giờ và rút kinh nghiệm

Nét đặc thù cơ bản của người quản lý trường học khác với người quản lý khác là có hoạt động dự giờ và phân tích rút kinh nghiệm Đây là chức năng trung tâm của hiệu trưởng trong việc quản lý hoạt động dạy học Để quản lý việc dự giờ và phân tích rút kinh nghiệm có hiệu quả cần quán triệt đầy đủ những yêu cầu cơ bản sau đây:

- Phải nắm vững được lý luận dạy học và lý thuyết về bài học, nắm vững quan điểm trong phân tích rút kinh nghiệm

- Nắm vững các bước trong việc dự giờ và phân tích rút kinh nghiệm để chỉ đạo tất cả giáo viên trong trường thực hiện

- Tổ chức tốt việc dự giờ trong trường, có chế độ dự giờ rõ ràng, có kế hoạch cụ thể, đặc biệt phải có chuẩn đánh giá phù hợp, có đầy đủ hồ sơ dự giờ, đánh giá đúng tình hình giờ lên lớp cũng như chất lượng giờ lên lớp trên

cơ sở đó tìm ra những biện pháp thích hợp cho công tác quản lý giờ lên lớp

Để nâng cao chất lượng dự giờ, phân tích rút kinh nghiệm cần có tổ chức các chuyên đề về giờ lên lớp, như trao đổi về nội dung và phương pháp giảng

dạy, xây dựng giờ dạy mẫu, tổ chức dạy thử, tổ chức kiến tập, thao giảng nhằm giúp giáo viên nắm vững lý thuyết, rút kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy, về các bước trong dự giờ và phân tích rút kinh nghiệm trên cơ sở

đó khuyến khích sự sáng tạo của giáo viên Hiệu trưởng nhà trường cần phải

có tổ chức tốt để tạo điều kiện cho giáo viên phát huy khả năng của mình nhằm nâng cao chất lượng dạy học

1.5.5 Chỉ đạo và giám sát sử dụng các điều kiện, phương tiện dạy học

Lý luận dạy học hiện đại đang đặt ra nhiều vấn đề quan trọng về phương pháp luận từ đó làm thay đổi tính chất của hệ thống thiết bị, phương tiện kỹ thuật dạy học Một cách cụ thể, có thể đề cập một số vấn đề:

Quan niệm dạy học phải đi từ trừu tượng đến cụ thể nhằm tăng cường phương pháp suy diễn, rèn luyện phương pháp tư duy lý thuyết cho người học nhằm khắc phục truyền thống dạy học xem nhẹ các khâu vận dụng kiến thức

- Xu thế dạy học tăng cường thực hành theo hướng phát triển tư duy cho người học

- Việc giảng dạy theo hướng tích cực hoá hoạt động nhận thức của người học với các phương pháp, hình thức và tư tưởng dạy học mới ra đời: dạy học nêu vấn đề, dạy học chương trình hoá, dạy học hợp tác, dạy học kiến tạo…cần

có những thiết bị, phương tiện kỹ thuật hiện đại phục vụ

Nhà trường phải đảm bảo điều kiện về thư viện, trang thiết bị hỗ trợ dạy học và cơ sở vật chất khác để triển khai các hoạt động dạy học, nghiên cứu khoa học nhằm đạt mục tiêu và nhiệm vụ dạy học đề ra Hiệu trưởng cần phải quan tâm chỉ đạo việc lập kế hoạch mua sắm, kế hoạch bảo quản và vận hành trang thiết bị; trực tiếp chỉ đạo việc triển khai phục vụ cũng như kiểm tra mức

độ thực hiện hỗ trợ hoạt động giảng dạy của các phương tiện được trang bị Thư viện, phòng thực hành, phòng thí nghiệm phải đảm bảo phục vụ một cách kịp thời, đầy đủ, thuận tiện Thiết bị công nghệ thông tin, phần mềm

quản lý phải hiện đại để hỗ trợ cho hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học

và công tác điều hành quản lý trong nhà trường Có thể nói trang bị và các điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật hỗ trợ cho hoạt động giảng dạy cũng là khâu quan trọng của quá trình hoạt động dạy học Cơ sở vật chất và các điều kiện

hỗ trợ dạy học đầy đủ, hiện đại, có tính năng sát thực tiễn là một trong những tiêu chí để đánh giá mức độ hiện đại của một trường học

1.5.6 Chỉ đạo và giám sát hoạt động kiểm tra- đánh giá kết quả học tập của học sinh

Kiểm tra đánh giá là bộ phận hợp thành, không thể thiếu được trong quá trình dạy học ở tất cả các môn học Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh được tồn tại đồng thời với quá trình dạy học, đó là quá trình thu thập và

xử lý thông tin về trình độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh, trên cơ sở đó đề ra những biện pháp phù hợp giúp học sinh học tiến bộ Cũng chính qua việc quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá học sinh của giáo viên, người quản lý sẽ nắm bắt được chất lượng dạy và học của người dạy lẫn người học, việc quản lý hoạt động kiểm tra kết quả học tập của học sinh là điều rất quan trọng

Việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, là việc làm hết sức cần thiết của người quản lý nhằm tác động trực tiếp đến giáo viên thực hiện đầy

đủ và chính xác quá trình kiểm tra đánh giá, thúc đẩy quá trình nâng cao hiệu quả dạy học theo mục tiêu Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập

của học sinh phải đạt được những yêu cầu cơ bản sau đây:

- Phải thực hiện nghiêm chỉnh quy chế chuyên môn của nhà trường thông qua điểm số, đánh giá chất lượng học của học sinh và giảng dạy của giáo viên, từ đó rút ra được những vấn đề cần phải điểu chỉnh, uốn nắn và bổ sung, giúp cho người quản lý chỉ đạo hoạt động này một cách đầy đủ, chặt chẽ hơn

- Phải thực hiện đầy đủ nghiêm túc các văn bản hướng dẫn về đánh giá xếp loại học sinh

- Việc đánh giá xếp loại học sinh phải công bằng chính xác, tránh những biểu hiện sai lệch không đúng thực chất Trong quá trình thực hiện, hiệu trưởng cần phân công cụ thể cho cán bộ quản lý cấp dưới lập kế hoạch kiểm tra đánh giá học tập một cách đầy đủ theo yêu cầu của chương trình Đồng thời hiệu trưởng thường xuyên kiểm tra, xem xét việc thực hiện nhiệm vụ của các đối tượng để đảm bảo công việc đã đề ra, từng bước nâng cao chất lượng toàn diện của quá trình dạy học

1.5.7 Chỉ đạo và giám sát việc xây dựng hồ sơ chuyên môn của giáo viên

Hồ sơ chuyên môn của giáo viên là phương tiện phản ánh quá trình quản

lý có tính khách quan và cụ thể, giúp hiệu trưởng nắm chắc hơn, cụ thể hơn tình hình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của giáo viên

Có thể nói hồ sơ chuyên môn của giáo viên là một trong những cơ sở pháp lý để nói lên việc thực hiện nề nếp chuyên môn Nhưng hồ sơ chuyên môn của giáo viên không thể xem đồng nghĩa với năng lực giảng dạy của giáo viên trên lớp Nó chỉ là điều kiện cần thiết

Hồ sơ của giáo viên phục vụ hoạt động dạy học theo Điều 37, Điều lệ trường trung học chuyên nghiệp gồm:

1.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến Quản lý hoạt động giảng dạy ở trường Trung cấp

1.6.1 Yếu tố chủ quan

- Trình độ, năng lực, phong cách của người quản lý ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng và hiệu quả của công tác quản lý Phương pháp quản lý của các khoa còn phụ thuộc vào số lượng, cơ cấu đội ngũ giáo viên Nếu số lượng giáo viên cùng chuyên môn nhiều có thể lập nhóm môn học hoặc tách riêng thành tổ bộ môn, nếu số lượng giáo viên ít thì bộ máy quản lý cần gọn, nhẹ Quản lý một cách khoa học, phân công đúng người, đúng việc, thực hiện đúng nguyên tắc quản lý, mềm dẻo trong giải quyết các tình huống thực tế đem lại thành công cho đơn vị

- Về năng lực chuyên môn, CBQL phải có trình độ về chuyên môn, nắm vững nội dung chương trình đào tạo của từng ngành học, bậc học, môn học và phương pháp đặc trưng cho từng môn học để có cơ sở quản lý, chỉ đạo hoạt động chuyên môn trong nhà trường Hơn ai hết, CBQL phải có khả năng tự học, tự bồi dưỡng để không ngừng nâng cao trình độ về mọi mặt Rõ ràng nếu CBQL không tích cực, nhạy bén trong đổi mới phương pháp giảng dạy thì không thể QLHĐGD theo hướng đáp ứng yêu cầu của từng bậc học, ngành học trong bối cảnh kinh tế- xã hội ở từng giai đoạn phát triển được CBQL có năng lực là người không chỉ biết tạo điều kiện cho giáo viên có cơ hội học tập nâng cao tay nghề mà còn là người có khả năng bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên mà mình quản lý

- Năng lực quản lý được hiểu là tổ hợp những thuộc tính tâm lý cá nhân đáp ứng được yêu cầu của việc giải quyết những nhiệm vụ của hoạt động quản lý Năng lực này được thể hiện trong hoạt động, không chỉ hạn chế ở kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo CBQL cần có khả năng dự báo, thiết kế tổ chức thực hiện kế hoạch; cần có năng lực quản lý hành chính, quản lý tài chính;

năng lực quản lý xây dựng đội ngũ; năng lực ứng xử giao tiếp để duy trì các mối quan hệ trong và ngoài nhà trường; năng lực làm việc khoa học, tổng kết rút kinh nghiệm và kiểm tra các hoạt động trong nhà trường, trong đó đặc biệt chú trọng hoạt động giảng dạy

- Cán bộ quản lý phải có trình độ lý luận, có khả năng phân tích và tổng hợp, nắm bắt thông tin một cách kịp thời, đẩy đủ và chính xác, bên cạnh cái

“tâm”, còn phải có cái “tầm” để nhìn xa trông rộng, đưa ra những quyết định quản lý kịp thời, phù hợp, mang lại hiệu quả cao, để đạt được điều này, đòi hỏi CBQL phải có trí tuệ minh mẫn, có sức khoẻ tốt để đủ tự tin, sáng suốt, quyết đoán, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm

- Bên cạnh các năng lực nêu trên, CBQL cần phải hội đủ phẩm chất của người quản lý, nhà quản lý phải là những người chấp hành nghiêm chỉnh và tuyên truyền giáo dục cán bộ, giáo viên, nhân viên và cộng đồng chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước; phải có quan điểm lập trường chính trị vững vàng, phải có thái độ kiên quyết đối với những biểu hiện sai trái, tiêu cực, có ý thức cao về tổ chức kỷ luật

- Cán bộ quản lý giáo dục phải thạo môi trường pháp lý trong quản lý, hướng mọi người vào việc thực hiện và làm theo pháp luật Hoạt động giảng dạy sẽ có chất lượng hơn nếu được tổ chức trong môi trường sư phạm có truyền thống tốt đẹp Có dư luận tập thể lành mạnh, có bầu không khí tâm lý thuận lợi, trong đó mọi người quan tâm lẫn nhau, tôn trọng ý kiến của nhau, thống nhất mục tiêu hành động, CBQL là người có vai trò quyết định trong việc tạo ra môi trường sư phạm này Người CBQL có uy tín cao, được cán bộ, giáo viên, học sinh và quần chúng quý mến, tin yêu khi họ biết tạo điều kiện thuận lợi về tinh thần, vật chất cho tập thể sư phạm; biết tổ chức khoa học lao động của tập thể sư phạm; quan tâm thực hiện đầy đủ và kịp thời các chế độ chính sách đối với cán bộ, giáo viên và học sinh

1.6.2 Yếu tố khách quan

- Các phương tiện truyền thông tác động đến học sinh theo cả hướng tích cực và tiêu cực Nếu học sinh sử dụng các tiện ích đã phục vụ cho học tập và phát triển nhân cách lành mạnh thì sẽ rất hiệu quả Ngược lại học sinh suốt ngày đam mê với các trò chơi điện tử, với việc tò mò tìm kiếm những trò giật gân, sẽ gây ảnh hưởng xấu đến kết quả học tập

- Các chủ trương chính sách, cơ chế quản lý đối với giáo dục và đào tạo

là một trong những nhân tố quan trọng bậc nhất tác động đến cung cách quản

lý giáo dục trong nhà trường, trong đó quản lý hoạt động giảng dạy là trung tâm và chịu sự tác động nhiều nhất

- Môi trường của cộng đồng xã hội, địa phương có thể ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến học sinh Nếu địa bàn dân cư có trật tự, an ninh tốt, quan hệ giữa nhà trường và địa phương tốt, học sinh nhà trường có những hoạt động chung phối hợp cùng thanh niên địa phương một cách lành mạnh, hiệu quả sẽ giúp cho học sinh phấn khởi, yên tâm học tập Ngược lại địa bàn dân cư trường có nhiều tụ điểm tiêu cực, trật tự, trị an phức tạp; nhà trường và địa phương thiếu những hoạt động chung không có sự phối hợp một cách chặt chẽ, nhịp nhàng thì sẽ gặp nhiều khó khăn cho học sinh đặc biệt là đối với học sinh ngoại trú

- Đội ngũ giáo viên có ảnh hưởng không nhỏ tới việc quản lý hoạt động dạy học Nhà trường cần tuyển dụng giáo viên có đạo đức, tư cách tốt, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đạt chuẩn phù hợp với chuyên ngành và môn học dự kiến giảng dạy Bởi vì giáo viên chính là người quản lý trực tiếp hoạt động giảng dạy Công tác quản lý của khoa, tổ bộ môn có chất lượng, tiến bộ hay không phụ thuộc phần lớn vào kết quả hoạt động giảng dạy của người giáo viên

- Đầu vào của học sinh: giáo viên và học sinh là trung tâm trong quá trình đào tạo Ở đây, học sinh chính là đối tượng chủ thể của hoạt động học,

do vậy chất lượng đầu vào của học sinh có ảnh hưởng rất quan trọng đến chất lượng đào tạo

- Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giảng dạy Trong quá trình giảng dạy, cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ đào tạo có vai trò quan trọng đến chất lượng thực tập tay nghề, chất lượng giảng dạy… Do vậy, các yêu cầu về

cơ sở vật chất, trang thiết bị cần đạt được: Có đầy đủ máy móc, trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật, nguyên, nhiên vật liệu phù hợp cho quá trình đào tạo Thường xuyên đầu tư mua sắm bổ sung trang thiết bị, sửa chữa, nâng cấp thiết

bị, nhà xưởng, phòng học, phòng thí nghiệm, thư viện… đáp ứng được nhu cầu giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh Các trang thiết bị, máy móc đầu tư mới nên theo hướng tiếp cận hiện đại, tiếp cận thực tế sản xuất hiện nay Cung cấp đầy đủ tài liệu học tập, giáo trình, sách tham khảo phục vụ cho giảng dạy và học tập

- Đứng trước sự thay đổi của nền kinh tế tri thức, sự bùng nổ thông tin, toàn cầu hoá, xã hội hoá các trường buộc phải thay đổi trong hoạt động giảng dạy, mà hoạt động giảng dạy thay đổi thì nhất thiết việc quản lý hoạt động giảng dạy cũng phải thay đổi theo

Tiểu kết chương 1

Trường Trung cấp chuyên nghiệp là loại hình đào tạo nghề nghiệp đặc thù, cung ứng nguồn nhân lực cho xã hội và đáp ứng với thị trường sử dụng lao động Quản lý hoạt động giảng dạy trường TCCN là một nhiệm vụ quan trọng của người CBQL Quản lý hoạt động giảng dạy là quản lý việc thực hiện nhiệm vụ của người giáo viên và quản lý giảng dạy

Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên khoa cơ bản ở trường góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và cần tuân theo nguyên tắc chung, đồng thời mang những nét riêng đặc thù của trường

Nội dung quản lý hoạt động giảng dạy của người giáo viên ở trường

TCCN bao gồm:1) Chỉ đạo và giám sát việc thực hiện chương trình 2) Chỉ

đạo, giám sát việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp 3) Giám sát, đánh giá việc thực hiện giờ lên lớp của giáo viên 4) Chỉ đạo, giám sát, đánh giá việc dự giờ và rút kinh nghiệm 5) Chỉ đạo và giám sát sử dụng các điều kiện, phương tiện dạy học 6) Chỉ đạo và giám sát hoạt động kiểm tra- đánh giá kết quả học tập của HS 7) Chỉ đạo và giám sát việc xây dựng hồ sơ chuyên môn của giáo viên

Đây chính là cơ sở để định hướng cho việc khảo sát thực trạng ở chương 2

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY

CỦA KHOA CƠ BẢN Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP

KINH TẾ- KỸ THUẬT TÂY NINH

2.1 Giới thiệu về trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh

Căn cứ Luật Giáo dục của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam;

Căn cứ điều lệ Trường TCCN ban hành theo Quyết định số BGD&ĐT ngày 29 tháng 7 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; Căn cứ các quy định của Nhà nước về nguyên tắc, phương pháp, lề lối hoạt động của các tổ chức, các hội đồng, các chức danh… trong trường TCCN;

43/2008-Trường cấp Kinh tế - Kỹ thuật Tây Ninh được thành lập theo quyết định

số 103/QĐ ngày 29 tháng 12 năm 1975 của Tổng cục Nông nghiệp về việc thành lập trường Trung học Nông nghiệp Tây Ninh trên cơ sở trường Trung học Nông – Lâm – Súc của chế độ cũ Trường có nhiệm vụ đào tạo 6 ngành trình độ Trung cấp cho các tỉnh Miền Đông Nam Bộ (trồng trọt-bảo vệ thực vật, chăn nuôi-thú y, ngư nghiệp, cơ khí nông nghiệp, thủy lợi và quản lý kinh

tế nông nghiệp) Qui mô đào tạo hàng năm khoảng 300 học sinh

Ngày 14 tháng 3 năm 2002 Trường được đổi tên thành trường Trung học Kinh tế - Kỹ thuật Tây Ninh theo quyết định số 37/2002/QĐ-CT của UBND tỉnh Tây Ninh Giai đoạn này Trường được phép đào tạo thêm các ngành Quản lý đất đai, Hạch toán – toán, Tài chính – Tiền tệ và tin học Quy mô đào tạo khoảng 500 học sinh

Ngày 27 tháng 2 năm 2008 trường được đổi tên thành Trung cấp Kinh tế

- kỹ thuật Tây Ninh theo quyết định số 391/QĐ-UBND của UBND tỉnh Tây Ninh Giai đoạn này trường được phép đào tạo thêm các ngành Kiểm soát, bảo

vệ môi trường và Trắc địa, qui mô đào tạo khoảng 1000 học sinh

Từ năm 1976 đến nay, các ngành nghề đào tạo của trường đã đáp ứng được một phần nhu cầu nhân lực phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Học sinh các ngành đào tạo chính quy phần lớn có việc làm,

có thu nhập ổn định được cuộc sống Học viên đào tạo theo hình thức bồi dưỡng và vừa làm vừa học đã phục vụ đắc lực công tác Hợp tác hóa nông nghiệp (giai đoạn 1982 – 1985); chuẩn hóa chủ các đại lý kinh doanh thuốc Thú y, thuốc Bảo vệ thực vật (giai đoạn 1995 – 2000); chuẩn hóa về chuyên môn đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã (trước Đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ

2010 – 2015); hiện tại trường đang tham gia thực hiện Đề án dạy nghề cho lao động nông thôn theo Quyết định 1956 của Thủ tướng Chính phủ Chất lượng đào tạo được các cơ sở sử dụng lao động chấp nhận, đánh giá tốt.[10]

2.1.1 Chức năng nhiệm vụ của trường Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Tây Ninh

- Đào tạo nhân lực các ngành kinh tế, kỹ thuật trình độ cao đẳng, trung cấp

- Đào tạo công nhân và nhân viên kỹ thuật, nghiệp vụ, dịch vụ để cung cấp nguồn nhân lực cho các ngành kinh tế của tỉnh Tây Ninh, một số tỉnh lân cận và phục vụ xuất khẩu lao động

- Đào tạo liên thông lên đại học một số ngành theo hình thức liên kết với các trường đại học

- Trường sẽ phấn đấu trở thành một trung tâm nghiên cứu, ứng dụng khoa học kỹ thuật của tỉnh Tây Ninh Trọng tâm là các đề tài nghiên cứu về giống và qui trình sản xuất tiên tiến để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp; các đề tài về công nghệ bảo quản, chế biến nông sản, thực phẩm; về công nghệ thông tin và các lĩnh vực phục vụ nhu cầu thực tế

- Xây dựng chỉ tiêu tuyển sinh, tổ chức tuyển sinh, tổ chức giảng dạy, học tập, quản lý người học và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu, chương trình giáo dục; công nhận tốt nghiệp và cấp văn bằng, chứng chỉ theo thẩm quyền

- Xây dựng chương trình đào tạo, kế hoạch giảng dạy trên cơ sở chương trình khung do Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành Tổ chức biên soạn và duyệt giáo trình của các ngành đào tạo trên cơ sở thẩm định của Hội đồng thẩm định

do Hiệu trưởng nhà trường thành lập

- Tổ chức nghiên cứu khoa học; ứng dụng, phát triển và chuyển giao công nghệ; thực hiện các dịch vụ khoa học – kỹ thuật, sản xuất kinh doanh theo qui định của pháp luật

- Tổ chức bộ máy nhà trường, tuyển dụng, quản lý, sử dụng và đãi ngộ cán bộ, viên chức

- Tự đánh giá chất lượng giáo dục và chịu sự kiểm định chất lượng giáo dục của cơ quan có thẩm quyền về kiểm định chất lượng giáo dục Xây dựng

hệ thống giám sát và đánh giá chất lượng giáo dục

- Được nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất, giao hoặc cho thuê cơ sở vật chất; được miễn giảm thuế; vay tín dụng; huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực theo quy định của pháp luật

- Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật theo yêu cầu chuẩn hóa, hiện đại hóa

Sử dụng nguồn tài chính được Cấp và các nguồn thu khác theo qui định của pháp luật

- Sử dụng nguồn thu từ hoạt động kinh tế để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất nhà trường, mở rộng sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và chi cho hoạt động giáo dục theo qui định của pháp luật

- Phối hợp gia đình người học, tổ chức, cá nhân trong hoạt động giáo dục;

tổ chức cho cán bộ, viên chức và người học tham gia các hoạt động xã hội

- Liên kết các tổ chức kinh tế, giáo dục, văn hóa, thể dục, thể thao, y tế, nghiên cứu khoa học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, gắn đào tạo với sử dụng và việc làm, phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, bổ sung nguồn tài chính cho trường

- Hợp tác các tổ chức kinh tế, giáo dục, văn hóa, thể dục, thể thao, y tế, nghiên cứu khoa học của nước ngoài theo qui định

- Thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm và các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo qui định của pháp luật.[10]

2.1.2 Ngành nghề và quy mô đào tạo của trường Trung cấp Kinh tế -

Kỹ thuật Tây Ninh

29/12/1975 của Tổng cục Nông nghiệp

- Quyết định số 52/QĐ.UB ngày 02/10/1978 của UBND Tỉnh Tây Ninh

8 42620112 Quản lý và kinh doanh

nông nghiệp

10114/THCN&DN ngày 07/9/2001 của

3 42340303 Kế toán doanh nghiệp

4 42340304 Kế toán hợp tác xã