1.Tên tình huống: Phân tích các khí thải độc hại làm ô nhiễm môi trường được thải ra từ các phương tiện tham gia giao thông.. Vì vậy con người vô tình góp tay tạo nên ô nhiễm môi trường
Trang 1- Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đồng Tháp
- Phòng Giáo dục và Đào tạo Tháp Mười
- Trường THCS Thạnh Lợi
- Địa chỉ: Ấp I, xã Thạnh Lợi, huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp
- Số điện thoại: 067.3952210
- Email: thcs.thanhloi.thapmuoi@gmail.com
- Họ và tên học sinh:
Huỳnh Thị Thu Trang
Ngày sinh: 23/ 12/2001; lớp 9a1
Trang 21.Tên tình huống: Phân tích các khí thải độc hại làm ô nhiễm môi
trường được thải ra từ các phương tiện tham gia giao thông
Tình huống cụ thể như sau:
Nhân dịp nghỉ hè, hai chị em Hoa và Lan cùng bố mẹ về quê ngoại chơi Hai chị em thấy phong cảnh ở đây đẹp nên xin ba mẹ đi chơi một chút Trong lúc đang say mê ngắm cảnh thì có một chiếc xe máy chạy ngang qua, Hoa liền kêu em của mình là Lan lấy tay bịt mũi lại Vì tò mò nên khi hết bụi, Lan hỏi Hoa: chị ơi, vì sau xe máy chạy qua lại có khói, bụi? Tại sao mình phải bịt mũi lại? Hít những mùi khói này có ảnh hưởng gì tới sức khỏe không chị? Em hãy dựa vào những kiến thức đã học để giúp bạn Hoa giải thích các câu hỏi của Lan
2 Mục tiêu giải quyết tình huống:
Do nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa của con người muốn nhanh chống và tiện nên việc mua xe đẹp và đắt tiền đã trở thành thói quen của con người Vì vậy con người vô tình góp tay tạo nên ô nhiễm môi trường mà không hay biết, vì các phương tiện xe máy để lại trong không khí một lượng chất thải tuy nhỏ nhưng sử dụng nhều và lâu ngày sẽ tạo thành một lượng chất vô cùng to lớn Chính vì thế, em sử dụng kiến thức đã học để phân tích các chất khí thải, tác hại và biện pháp hạn chế các chất khí đó thải ra môi trường cũng như là biện pháp bảo vệ bản thân để tránh tiếp xúc với các khí độc đó
- Kiến thức:
Giúp mọi người biết được ảnh hưởng của các khí thải đến sức khỏe của bản thân, gia đình và xã hội
Giúp mọi có thêm kiến thức về ô nhiễm môi trường cũng như yếu tố chính dẫn đến các khí thải độc hại đưa vào môi trường
- Kĩ năng:
Sử dụng các phương tiện xe máy đúng mục đích, không sử dụng bừa bãi
Biết cách tự bảo vệ bản thân khi tiếp xúc với các khói, bụi
Biết cách bảo vệ môi trường
- Thái độ:
Phê phán gây gắt nhũng hành động cố tình làm ô nhiễm môi trường
3 Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình
huống:
Trong tình huống này, để giúp bạn Hoa giải thích những câu hỏi của Lan thì chúng ta phải sử dụng kiến thức của các môn học như: hóa học, vật
lí, sinh học để phân tích, nói được tác hại và biện pháp hạn chế các chất khí
đó thải ra môi trường cũng như là biện pháp bảo vệ bản thân để tránh tiếp xúc với các khí độc đó
Trang 34 Phương pháp giải quyết tình huống:
Phân tích các chất khí thải
Phân tích tác hại của khói bụi, sự hình thành và tồn tại của chúng
Nêu được tác hại của các chất khí
Đề ra biện pháp hạn chế các chất khí thải vào môi trường
Tuyên truyền đến gia đình và mọi người biện pháp bảo vệ môi trường
và cách tự bảo vệ bản thân
5 Thuyết minh về tiến trình giải quyết tình huống:
5.1 Phân tích các khí thải:
Trong quá trình hoạt động các phương tiện giao thông phải thải vào không khí một khối lượng lớn các loại khói, khí độc như CO, CO2, NO2…, khói đen, chì và các dạng hạt khác Tùy theo loại động cơ và loại nhiên liệu
mà khối lượng các chất thải độc hại chiếm tỷ lệ khác nhau trong khí xả Sau đây em xin trình bày cách phân tích, tác hại của một số khí thải như sau:
Cacbon monoxit (CO): CO là sản phẩm cháy không hòan tòan của nhiên liệu Xe cộ là nguyên nhân chủ yếu gây ra độ tập trung CO cao ở các khu vực đô thị CO có ái lực đối với hemoglobin cao gấp 200 lần so với O2
Vận dụng kiến thức vật lý: Giữa các phân tử có khoảng cách nên khói bụi, không khí xen kẽ vào giữa các khoảng cách đó nên trong khong khí luôn có bụi
Vì vậy khi xâm nhập vào cơ thể CO sẽ liên kết với hemoglobin trong máu, cản trở việc tiếp nhận O2, gây nghẹt thở Chính do tính chất này của
CO mà nó rất có hại đối với phụ nữ có thai và người mác bệnh tim mạch Trong nhiễm độc CO cấp tính nhẹ, có thể các triệu chứng: nhức đầu, buồn nôn, mệt mỏi, rối lọan thị giác Trong nhiễm độc cấp tính CO thể nặng, theo
sự phát triển của tình trạng thiếu oxy trong máu và mô, hệ thần kinh hệ tim mạch sẽ bị tổn thương, rối lọan hô hấp, liệt hô hấp dẫn tới tử vong
Trang 4- Cacbon dioxit ( CO 2): Trong những năm gần đây người ta chú ý nhiều đến giao thông vận tảivì nó góp phần thải ra CO2 – khí nhà kính quan trọng nhất Trên tòan thế giới khỏang 15% CO2 trong không khí là do các phương tiện giao thông vận tải thải ra CO2 là một chất gây ngạt Ở nồng độ thấp CO2 kích thích trung tâm hô hấp, tiếp xúc CO2 nồng độ cao có thể gây nguy hiểm tính mạng cho con người
- Khói đen, chì và các dạng hạt: Động cơ diesel thải khói đen gấp 7,5 lần so với động cơ xăng Nguyên nhân gây ra khói đen của xe diesel là do nguyên liệu có nguyên tử cacbon Nguyên tử cacbon là nguyên nhân gây ra 90% hiện tượng hấp thụ ánh sáng và 30% hiện tượng giảm tầm nhìn của người đi đường, gây nguy hiểm, không an toàn giao thông Chì là một trong những tác nhân gây ô nhiễm quan trọng nhất Chì có trong khí thải của động
cơ xăng vì người ta pha tetraethyl chì – Pb(C2H5)4 vào xăng để chống kích
nổ Hơi chì theo khí thải phân tán vào không khí, rất có hại cho sức khỏe của
Trang 5con người, gia súc và cây cối
- Bụi: Khi dòng xe lưu thông trên đường, đặc biệt là khi hãm phanh, các lốp xe sẽ ma sát mạnh với mặt đường làm mòn đường, mòn các lốp xe và tạo
ra bụi đá, bụi cao su và bụi sợi Các bộ phận ma sát của phanh bị mòn cũng thải ra bụi kẽm, đồng, crom… Ngoài ra quá trình cháy không hết nhiên liệu cũng thải ra bụi cacbon Bên cạnh các nguồn bụi sinh ra từ xe, còn có bụi đất
đá, cát tồn đọng trên đường do chất lượng đường kém, do đường bẩn và do chuyên chở các vật liệu xây dựng, chuyên chở rác Nguồn bụi này thường tồn đọng trên đường, hoặc bám theo xe và thường cuốn theo lốp xe khi xe chạy Bụi xâm nhập vào cơ thể chủ yếu qua đường hô hấp, kích thích cơ học gây khó khăn cho các hoạt động của phổi Chúng có thể gây nên các bệnh đường hô hấp, bệnh hen suyễn, viêm cuống phổi, bệnh khí thũng, bệnh viêm
cơ phổi, trước hết là các dạng bệnh bụi phổi
Ngoài ra bụi còn làm ảnh hưởng tới sự hô hấp thải oxy của cây xanh khi bụi bám vào lá cây làm cây chết gây ảnh hưởng đến môi trường, hệ sinh thái,
mĩ quan….vì thế chúng ta cần phải khắc phục sự ô nhiễm của khói, bụi… 5.2 Biện pháp khắc phục:
- Ngày nay, các nhiên liệu như than, dầu, khí đốt được sử dụng rộng rãi
và đã thải ra môi trường các khí độc hại Chính vì vậy việc cấp bách bây giờ
là phải thay đổi nguồn nhiên liệu thân thiện với môi trường Một nhiên liệu đang được thế giới quan tâm, có triển vọng thay thế cho dầu, khí đốt là Hydro vì hydro khi bị đốt cháy không tỏa ra các khí độc nhủ các nhiên liệu khác nên không làm ô nhiễm môi trường, không ảnh hưởng đến sức khỏe con người và góp phần bảo vệ môi trường trong sạch
- Tuyên truyền đến bạn bè, gia đình phải sử dụng phương tiện giao thông phải đúng mục đích, không sử dụng bừa bãi để hạn chế việc thải các
Trang 6khí thải vào môi trường; khi ra đường phải mang khẩu trang, trang bị trang phục hạn chế tối đa để bụi bám vào người, giữ vệ sinh thân thể thật tốt
6 Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống:
Qua tình huống trên cho ta thấy vai trò của các môn học, giá trị hữu ích của sự hiểu biết vận dụng vào cuộc sống để bảo vệ sức khỏe của bản thân, gia đình và đem lại nhiều điều tốt đẹp cho nhiều người
Việc tự giải quyết tình huống do mình đặt ra là tự thu thập cho mình một kiến thức mới, một kĩ năng mới Giúp em nhận thức được tác hại của việc ô nhiễm môi trường và hình thành trong em ý thức bảo vệ môi trường