CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI HOÁ LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP

Kính giới thiệu đến quý bạn đọc bộ tài liệu cá nhân về các lĩnh vực đặc biệt là Hóa học. Hy vọng bộ tài liệu sẽ giúp ích cho quý vị trong công tác, trong học tập, nghiên cứu. Mong quý anh chị góp ý, bổ sung, chia sẽ Mọi thông tin xin chia sẽ qua email: ductrung3012gmail.com. GIỚI THIỆU CHUNG Bộ tài liệu sưu tập gồm nhiều Bài tập THCS, THPT, Giáo án, Luận văn, Khoá luận, Tiểu luận…và nhiều Giáo trình Đại học, cao đẳng. Đây là nguồn tài liệu quý giá đầy đủ và rất cần thiết đối với các bạn sinh viên, học sinh, quý phụ huynh, quý đồng nghiệp và các giáo sinh tham khảo học tập. Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng. ĐỊA CHỈ DANH MỤC TẠI LIỆU CẦN THAM KHẢO http:123doc.vntrangcanhan348169nguyenductrung.htm hoặc Đường dẫn: google > 123doc > Nguyễn Đức Trung > Tất cả (chọn mục Thành viên) A. HOÁ PHỔ THÔNG 1. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 1, PDF 2. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 1, Word 3. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 2. PHẦN HỢP CHẤT CÓ NHÓM CHỨC 4. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỌC VÔ CƠ PHẦN 1. CHUYÊN Đề TRÌNH HÓA VÔ CƠ 10 VÀ 11 5. CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 2. PHẦN HỢP CHẤT CÓ NHÓM CHỨC 6. BỘ ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC MÔN HÓA HỌC 140 7. BỘ ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC MÔN HÓA HỌC 4170 8. ON THI CAP TOC HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 1, PDF 9. TỔNG HỢP KIẾN THỨC HÓA HỌC PHỔ THÔNG 10. 70 BỘ ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC MÔN HÓA HỌC, word 11. CHUYÊN ĐỀ VÔ CƠ, LỚP 11 – 12. ĐẦY ĐỦ CÓ ĐÁP ÁN 12. Bộ câu hỏi LT Hoá học 13. BAI TAP HUU CO TRONG DE THI DAI HOC 14. CAC CHUYEN DE LUYEN THI CO DAP AN 48 15. GIAI CHI TIET CAC TUYEN TAP PHUONG PHAP VA CAC CHUYEN DE ON THI DAI HOC. 86 16. PHUONG PHAP GIAI NHANH BAI TAP HOA HOC VA BO DE TU LUYEN THI HOA HOC 274 17. TỔNG HỢP BÀI TẬP HÓA HỌC LỚP 12 18. PHAN DANG LUYEN DE DH 20072013 145 19. BO DE THI THU HOA HOC CO GIAI CHI TIET.doc 20. Tuyển tập Bài tập Lý thuyết Hoá học luyện thi THPT Quốc gia B. HỌC SINH GIỎI 1. Bồi dưỡng Học sinh giỏi Hoá THPT Lý thuyết và Bài tập 2. Tài liệu hướng dẫn thí nghiệm thực hành học sinh giỏiolympic Hoá học 54 3. CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI HOÁ LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP 17 C. HOÁ SAU ĐẠI HỌC 1. ỨNG DỤNG CỦA XÚC TÁC TRONG HÓA HỮU CƠ 2. CƠ CHẾ PHẢN ỨNG TRONG HÓA HỮU CƠTIỂU LUẬN 3. TL HÓA HỌC CÁC CHẤT MÀU HỮU CƠ 4. GIÁO TRÌNH HÓA HỮU CƠ DÀNH CHO SINH VIÊN CĐ, ĐH, Hóa học Hữu cơ, tập 1 của tác giả Đỗ Đình Rãng Hóa học Hữu cơ, tập 2 của tác giả Đỗ Đình Rãng Hóa học Hữu cơ, tập 3 của tác giả Đỗ Đình Rãng Hóa học Hữu cơ, tập 1 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Hóa học Hữu cơ, tập 2 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Hóa học Hữu cơ, tập 3 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Cơ chế Hóa học Hữu cơ, tập 1 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Cơ chế Hóa học Hữu cơ, tập 2 của tác giả Thái Doãn Tĩnh Cơ chế Hóa học Hữu cơ, tập 3 của tác giả Thái Doãn Tĩnh 5. VAI TRÒ SINH HỌC CỦA CÁC HỢP CHẤT VÔ CƠ 44 D. HIỂU BIẾT CHUNG 1. TỔNG HỢP TRI THỨC NHÂN LOẠI 2. 557 BÀI THUỐC DÂN GIAN 3. THÀNH NGỬCA DAO TỤC NGỬ ANH VIỆT 4. CÁC LOẠI HOA ĐẸP NHƯNG CỰC ĐỘC 5. GIAO AN NGOAI GIO LEN LOP 6. Điểm chuẩn các trường năm 2015 E. DANH MỤC LUẬN VĂNKHOÁ LUẬN… 1. Công nghệ sản xuất bia 2. Nghiên cứu chiết tách và xác định thành phần hóa học trong hạt tiêu đen 3. Giảm tạp chất trong rượu 4. Tối ưu hoá quá trình điều chế biodiesel 5. Tinh dầu sả 6. Xác định hàm lượng Đồng trong rau 7. Tinh dầu tỏi 8. Tách phẩm mầu 9. Một số phương pháp xử lý nước ô nhiễm 10. Tinh dầu HỒI 11. Tinh dầu HOA LÀI 12. Sản xuất rượu vang 13. VAN DE MOI KHO SGK THI DIEM TN 14. TACH TAP CHAT TRONG RUOU 15. Khảo sát hiện trạng ô nhiễm arsen trong nước ngầm và đánh giá rủi ro lên sức khỏe cộng đồng 16. REN LUYEN NANG LUC DOC LAP SANG TAO QUA BAI TAP HOA HOC 10 LV 151 17. Nghiên cứu đặc điểm và phân loại vi sinh vật tomhum 18. Chọn men cho sản xuất rượu KL 40 19. Nghiên cứu sản xuất rượu nho từ nấm men thuần chủng RV 40 F. TOÁN PHỔ THÔNG 1. TUYEN TAP CAC DANG VUONG GOC TRONG KHONG GIAN G. LÝ PHỔ THÔNG 1. GIAI CHI TIET DE HOC SINH GIOI LY THCS

TUYỂN TẬP BÀI TẬP PHỔ THÔNG LUẬN VĂN-KHOÁ LUẬN

1

CD TONG HOP HUU CO-BT CHUYEN 538

DANH MỤC TẠI LIỆU ĐÃ ĐĂNG Kính giới thiệu đến quý bạn đọc bộ tài liệu cá nhân về các lĩnh vực đặc biệt là Hóa học.

Hy vọng bộ tài liệu sẽ giúp ích cho quý vị trong công tác, trong học tập, nghiên cứu Mong quý anh chị góp ý, bổ sung, chia sẽ! Mọi thông tin xin chia sẽ qua email: ductrung3012@gmail.com GIỚI THIỆU CHUNG

Bộ tài liệu sưu tập gồm nhiều Bài tập THCS, THPT, Giáo án, Luận văn, Khoá luận, Tiểu luận…và nhiều Giáo trình Đại học, cao đẳng Đây là nguồn tài liệu quý giá đầy đủ và rất cần thiết đối với các bạn sinh viên, học sinh, quý phụ huynh, quý đồng nghiệp và các giáo sinh tham khảo học tập Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ

là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc

Trân trọng.

ĐỊA CHỈ DANH MỤC TẠI LIỆU CẦN THAM KHẢO

http://123doc.vn/trang-ca-nhan-348169-nguyen-duc-trung.htm hoặc Đường dẫn: google -> 123doc -> Nguyễn Đức Trung -> Tất cả (chọn mục Thành viên)

A HOÁ PHỔ THÔNG

1 CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 1, PDF

2 CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 1, Word

3 CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 2 PHẦN HỢP CHẤT CÓ NHÓM CHỨC

4 CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỌC VÔ CƠ PHẦN 1 CHUYÊN Đề

TRÌNH HÓA VÔ CƠ 10 VÀ 11

5 CHUYÊN ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 2 PHẦN HỢP CHẤT CÓ NHÓM CHỨC

6 BỘ ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC MÔN HÓA HỌC 1-40

7 BỘ ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC MÔN HÓA HỌC 41-70

8 ON THI CAP TOC HỌC HÓA HỮU CƠ PHẦN 1, PDF

9 TỔNG HỢP KIẾN THỨC HÓA HỌC PHỔ THÔNG

10 70 BỘ ĐỀ LUYỆN THI ĐẠI HỌC MÔN HÓA HỌC, word

11 CHUYÊN ĐỀ VÔ CƠ, LỚP 11 – 12 ĐẦY ĐỦ CÓ ĐÁP ÁN

12 Bộ câu hỏi LT Hoá học

13 BAI TAP HUU CO TRONG DE THI DAI HOC

14 CAC CHUYEN DE LUYEN THI CO DAP AN 48

15 GIAI CHI TIET CAC TUYEN TAP PHUONG PHAP VA CAC CHUYEN DE ON THI DAI HOC 86

16 PHUONG PHAP GIAI NHANH BAI TAP HOA HOC VA BO DE TU LUYEN THI HOA HOC 274

17 TỔNG HỢP BÀI TẬP HÓA HỌC LỚP 12

18 PHAN DANG LUYEN DE DH 20072013 145

19 BO DE THI THU HOA HOC CO GIAI CHI TIET.doc

20 Tuyển tập Bài tập Lý thuyết Hoá học luyện thi THPT Quốc gia

B HỌC SINH GIỎI

1 Bồi dưỡng Học sinh giỏi Hoá THPT Lý thuyết và Bài tập

2 Tài liệu hướng dẫn thí nghiệm thực hành học sinh giỏi-olympic Hoá học 54

3 CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI HOÁ LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP

C HOÁ SAU ĐẠI HỌC

1 ỨNG DỤNG CỦA XÚC TÁC TRONG HÓA HỮU CƠ

CD TONG HOP HUU CO-BT CHUYEN 538

2 CƠ CHẾ PHẢN ỨNG TRONG HÓA HỮU CƠ-TIỂU LUẬN

3 TL HÓA HỌC CÁC CHẤT MÀU HỮU CƠ

4 GIÁO TRÌNH HÓA HỮU CƠ DÀNH CHO SINH VIÊN CĐ, ĐH,

Hóa học Hữu cơ, tập 1 của tác giả Đỗ Đình Rãng

Hóa học Hữu cơ, tập 2 của tác giả Đỗ Đình Rãng

Hóa học Hữu cơ, tập 3 của tác giả Đỗ Đình Rãng

Hóa học Hữu cơ, tập 1 của tác giả Thái Doãn Tĩnh

Hóa học Hữu cơ, tập 2 của tác giả Thái Doãn Tĩnh

Hóa học Hữu cơ, tập 3 của tác giả Thái Doãn Tĩnh

Cơ chế Hóa học Hữu cơ, tập 1 của tác giả Thái Doãn Tĩnh

Cơ chế Hóa học Hữu cơ, tập 2 của tác giả Thái Doãn Tĩnh

Cơ chế Hóa học Hữu cơ, tập 3 của tác giả Thái Doãn Tĩnh

5. VAI TRÒ SINH HỌC CỦA CÁC HỢP CHẤT VÔ CƠ 44

D HIỂU BIẾT CHUNG

1 TỔNG HỢP TRI THỨC NHÂN LOẠI

2 557 BÀI THUỐC DÂN GIAN

3 THÀNH NGỬ-CA DAO TỤC NGỬ ANH VIỆT

4 CÁC LOẠI HOA ĐẸP NHƯNG CỰC ĐỘC

5 GIAO AN NGOAI GIO LEN LOP

6 Điểm chuẩn các trường năm 2015

E DANH MỤC LUẬN VĂN-KHOÁ LUẬN…

1 Công nghệ sản xuất bia

2 Nghiên cứu chiết tách và xác định thành phần hóa học trong hạt tiêu đen

3 Giảm tạp chất trong rượu

4 Tối ưu hoá quá trình điều chế biodiesel

5 Tinh dầu sả

6 Xác định hàm lượng Đồng trong rau

7 Tinh dầu tỏi

8 Tách phẩm mầu

9 Một số phương pháp xử lý nước ô nhiễm

10 Tinh dầu HỒI

11 Tinh dầu HOA LÀI

12 Sản xuất rượu vang

13 VAN DE MOI KHO SGK THI DIEM TN

14 TACH TAP CHAT TRONG RUOU

15 Khảo sát hiện trạng ô nhiễm arsen trong nước ngầm và đánh giá rủi ro lên sức khỏe cộng đồng

16 REN LUYEN NANG LUC DOC LAP SANG TAO QUA BAI TAP HOA HOC 10 LV 151

17 Nghiên cứu đặc điểm và phân loại vi sinh vật tomhum

18 Chọn men cho sản xuất rượu KL 40

19. Nghiên cứu sản xuất rượu nho từ nấm men thuần chủng RV 40

F TOÁN PHỔ THÔNG

1 TUYEN TAP CAC DANG VUONG GOC TRONG KHONG GIAN

G LÝ PHỔ THÔNG

1 GIAI CHI TIET DE HOC SINH GIOI LY THCS

NguyÔn §øc Trung-§¹i häc Qu¶ng Nam 3

CD TONG HOP HUU CO-BT CHUYEN 538

CHUYÊN ĐỀ: TỔNG HỢP HỮU CƠ

ST

A MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT:

I Các phương pháp làm tăng mạch Cacbon:

1 Các phương pháp ankyl hóa bằng hợp chất cơ magie (RMgX):

+ R X'

   R-R’

3

1) 2)

CO

H O

    RCOOH + 1) O RCH2CH2OH RMgX +    1)2)HCHO H O3  RCH2OH

+    1) '2)R CHO H O3  RCH(OH)R’

+    1) '2)R COR H O3 '' R(R’)C(OH)R’’

+        1) 'R COOH2) hoac 'H O3 R COOR'' RCOR’   (R)2C(OH)R’

* Học sinh cần lưu ý:

+ Hợp chất cơ magie RMgX rất dễ phản ứng với các hợp chất có hidro linh động (H2O, NH3, ancol, amin…)  bảo quản và tiến hành phản ứng trong ete khan

+ Lập thể của phản ứng cộng RMgX vào hợp chất cacbonyl: quy tắc Crammer

2 Phương pháp anky hóa ion axetilua:

R – C  CH NaNH NH2 / 3long

     R – C  C Na+ R X'

   R – C  C – R’

3 Các phương pháp ankyl và axyl hóa hợp chất thơm:

a) Các phản ứng ankyl hóa:

R

+ anken/ xt: HCl/AlCl3 hoặc axit protonic (HF > H2SO4 > H3PO4) + ancol/ xt: axit protonic hoặc Al2O3

b) Các phản ứng axyl hóa:

R

 Một số phản ứng formyl hóa (thường dùng để gắn nhóm – CHO vào phenol, ete thơm hoặc nhân thơm giàu electron)

-

CO + HCl AlCl3

(Phản ứng Gatterman – Koch)

-

HCN + HCl/ AlCl3

H2O

(Phản ứng Gatterman)

-

HCO-N(R)2 POCl3 hoac COCl2

(Phản ứng Vilsmeier)

-

CHCl3 NaOH

O

OHC (Phản ứng Reimer – Tiemann)

2) H 3 O +

O

R’

L

R

-O

-R’

L

R

+ dẫn xuất halogen/ xt: axit Lewis (AlCl3 > FeCl3 > BF3 > ZnCl2)

+ dẫn xuất của axit cacboxylic (RCOX > (RCO)2O > RCOOR’)/ xt: AlCl3

CD TONG HOP HUU CO-BT CHUYEN 538

* Học sinh cần lưu ý:

+ Cơ chế của các phản ứng ankyl và axyl hóa nhân thơm là cơ chế SE2(Ar); trong đó chú ý cơ chế tạo tác nhân electronfin

+ Các phản ứng ankyl hóa thường tạo thành hỗn hợp mono và poliankyl  muốn thu được sản phẩm mono cần lấy dư chất phản ứng

+ Hướng chính của phản ứng khi thế vào các dẫn xuất của benzen

4 Các phương pháp ankyl và axyl hóa các hợp chất có nhóm metylen hoặc nhóm metyn linh động:

a) Chất phản ứng có dạng X – C H 2 – Y hoặc X – C H(R) – Y ; với X, Y là –COR’, COOR’, CN,

-NO2…

Do X, Y là các nhóm hút electron mạnh  nguyên tử H rất linh động  dùng bazơ để tách H+, tạo thành cacbanion

H2C

Y

2H5ONa

- C2H5OH

-CH Y

X

Y

2H5ONa

Y X

1) C2H5ONa

Y X

RCOCl

RCO HC

Y X

* Học sinh cần lưu ý:

+ Khi thế 2 nhóm ankyl R và R’ khác nhau, nhóm ankyl có kích thước nhỏ hơn hoặc có hiệu ứng +I nhỏ hơn sẽ được đưa vào trước

+ Sản phẩm của phản ứng axyl hóa cũng có nguyên tử H linh động, có thể dễ dàng bị tách H+

bởi chính cacbanion

-CH Y X

 có phản ứng cạnh tranh:

-CH Y

X RCO HC

Y

X

Y

X + H2C

Y X

Để ngăn phản ứng phụ nói trên, người ta dùng bazơ mạnh (mạnh hơn cacbanion) với lượng dư b) Chất phản ứng có dạng R – CH 2 – X hoặc R 2 – CH – X; với X là – COR’, - COOR’, - CN, -

NO2…

Các phản ứng được tiến hành tương tự, nhưng phải sử dụng xúc tác là bazơ rất mạnh (NaNH2;

C2H5ONa…) do nguyên tử H kém linh động hơn so với trường hợp có 2 nhóm X, Y hút electron

5 Các phương pháp ngưng tụ:

a) Phản ứng andol – croton hóa của anđehit và xeton:

C C

H

H

O

C C H

H O

H

H

OH H

H O

C C C C H

O

H+ hoac OH- H+ hoac OH

-* Học sinh cần lưu ý:

+ Cơ chế của giai đoạn cộng andol: AN

+ Giai đoạn croton hóa có thể xảy ra theo cơ chế E1 hoặc E1cb (khi có Hβ linh động, xt bazơ mạnh)

+ Khi thực hiện phản ứng andol – croton hóa từ 2 cấu tử khác nhau có thể tạo ra hỗn hợp sản phẩm, trong đó sản phẩm chính là sản phẩm ngưng tụ giữa:

- cấu tử cacbonyl có tính electrophin cao hơn

- cấu tử metylen có Hα linh động hơn

b) Phản ứng ngưng tụ của anđehit, xeton với các hợp chất có nhóm metylen hoặc metyn linh động:

H2C

Y

-CH Y

X

B

BH

C O

C HC

O- Y

- B- C HC

X

C C Y

X

- H2O

NguyÔn §øc Trung-§¹i häc Qu¶ng Nam 5

CD TONG HOP HUU CO-BT CHUYEN 538

* Học sinh cần lưu ý:

+ Xúc tác dùng trong các phản ứng này thường là các bazơ hữu cơ yếu, có thể ngăn chặn được phản ứng tự ngưng tụ với nhau của các anđehit, xeton

+ Phản ứng ngưng tụ anđehit thơm với anhidrit axit tạo thành axit α,β – không no (phản ứng

ngưng tụ Perkin) cũng có cơ chế tương tự như trên.

C6H5 – CH=O + (CH3CO)2O 3

3

OO OOH

khan

CH C Na

CH C



     C6H5 – CH= CH – COOH c) Phản ứng cộng Micheal - cộng các hợp chất có nhóm metylen hoặc metyn linh động vào hợp chất cacbonyl-α,β-không no:

H2C

Y

-CH Y

X

B

BH

H2C CH CH O H2C -CH CH O

CH Y X

BH

- B

CH Y X

* Học sinh cần lưu ý:

+ Xúc tác bazơ có thể là C2H5ONa (nhiệt độ phòng); piperidin (nhiệt độ cao hơn)

+ Có thể thay thế hợp chất cacbonyl-α,β-không no bằng các hợp chất nitro (NO2) hoặc nitril (CN)-α,β-không no

d) Phản ứng ngưng tụ Claisen – ngưng tụ este với các hợp chất có nhóm metylen linh động:

+ Phản ứng ngưng tụ giữa các este với nhau:

CH3–COO–C2H5 + CH3–COO–C2H5    C H ONa2 5  CH3–CO–CH2–COO–C2H5 + C2H5OH

Cơ chế phản ứng:

H CH2 C OC2H5

O

C2H5O

O

OC2H5

CH2 C -C2H5OH

CH3 C

O

OC2H5

CH3 C OC2H5 O

CH2COOC2H5

CH3 C CH2 COOC2H5 O

- C2H5O + Phản ứng ngưng tụ este với hợp chất nitril:

CH3–COO–C2H5 + R–CH2–CN C H ONa2 5

    CH3–CO–CH2(R)–CN + C2H5OH + Phản ứng ngưng tụ este với anđehit hoặc xeton:

CH3–COO–C2H5 + CH3–CO–CH3    C H ONa2 5  CH3–CO–CH2–CO–CH3 + C2H5OH

II Các phương pháp làm giảm mạch Cacbon:

1 Phản ứng đecacboxyl hóa bởi nhiệt: xảy ra khi nhóm COOH gắn với nhóm có khả năng hút

electron mạnh

2 Phương pháp vôi tôi xút: RCOONa + NaOH o

CaO t

   RH + Na2CO3

3 Phản ứng Hunzdicker: RCOOAg + Br2 4

CCl t

   RBr + CO2 + AgBr

4 Phản ứng halofom:RCOCH3 + 3X2 + 4NaOH   RCOONa + CHX3 + 3NaX + 3H2O

5 Phản ứng thoái phân Hoffman: R – CO – NH2 2, 2 ,

o

Br NaOH t CO



     RNH2

6 Các phản ứng oxi hóa làm gãy mạch Cacbon:

a) Các phản ứng làm gãy liên kết liên kết đôi C=C:

+ KMnO t4 ,o

    CH3–COOH + CH3–CO–CH3

HC O O C

O

CH3

CH3

H3C b) Các phản ứng làm gãy liên kết C – C vic -điol:

C C

OH OH

C O

C O +

HIO4 hoac Pb(OOCCH3)

+ O3

 

CH3–CH=O + CH3–CO–CH3

CH3–COOH + CH3–CO–CH3

CH3–CH= C(CH3)2

CD TONG HOP HUU CO-BT CHUYEN 538 c) Phản ứng oxi hóa ankyl, ankenyl hoặc dẫn xuất của benzen:

KMnO4 hoac K2Cr2O7

H+

* Học sinh cần lưu ý:

+ Nếu vị trí α của mạch bên không còn H thì phản ứng oxi hóa hầu như không xảy ra

+ Nếu dùng Na2Cr2O7 (không có H+) sẽ tạo thành xeton mà không bị cắt mạch

O

Na2Cr2O7

250oC, p + Nếu vị trí α của mạch bên chỉ còn 1 nguyên tử H thì phản ứng sẽ tạo ra ancol bậc 3 (không cắt mạch cacbon)

OH

III Các phương pháp tạo vòng:

1 Các phương pháp ankyl, axyl hóa và ngưng tụ nội phân tử: nguyên tắc tương tự như các phản ứng

ankyl, axyl hóa và ngưng tụ đã nêu ở trên

2 Phản ứng cộng Diels – Alder:

+

* Học sinh cần lưu ý:

+ Đien phải ở cấu dạng s-cis; dạng s-trans (Ví dụ: ) không phản ứng

+ Các nhóm thế ở vị trí cis đầu mạch đien gây cản trở không gian  khó phản ứng

+ Đien có nhóm thế đẩy electron (không gây cản trở không gian)  tăng khả năng phản ứng + Đienophin có nhóm thế hút electron  tăng khả năng phản ứng

+ Cấu hình của sản phẩm giống với cấu hình của đienophin

+ Hướng của phản ứng:

R

+

R

R

+

X

R

R X

R

+

R

X X

IV Các phản ứng oxi hóa và khử trong tổng hợp hữu cơ:

1 Các phản ứng oxi hóa:

a) Các phản ứng oxi hóa anken

b) Phản ứng oxi hóa nguyên tử H ở vị trí allyl:

Tác nhân oxi hóa: Pb4+, SeO2…

NguyÔn §øc Trung-§¹i häc Qu¶ng Nam 7

CD TONG HOP HUU CO-BT CHUYEN 538

O H c) Các phản ứng oxi hóa ankyl, ankenyl hoặc dẫn xuất của benzen

d) Các phản ứng oxi hóa ancol:

+ Ancol bậc I [ ]O

  anđehit + Ancol bậc II [ ]O

  xeton

(Quá trình oxi hóa ancol bậc I thành anđehit cần khống chế cẩn thận để không chuyển thành

axit).

+ vic-điol HIO4

   cacbonyl

e) Các phản ứng oxi hóa anđehit, xeton:

+ Anđêhit [ ]O

  axit cacboxylic Tác nhân oxi hóa: O2/xt, [Ag(NH3)2]+, KMnO4/H+, K2Cr2O7/H+…

+ Xeton [ ]O

  bị cắt mạch thành axit cacboxylic và xeton

Tác nhân oxi hóa: KMnO4/H+, HNO3…

2 Các phản ứng khử:

a) Phương pháp hidro hóa xúc tác:

Tác nhân khử:

+ H 2 / Ni, Pt, Pd:

RCOCl  RCH=O RCH=O  RCH2OH R-CO-R’  R-CH(OH)-R’

R-COO-R’  RCH2OH + R’OH

R-CO-NHR’  RCH2NHR’

+ H 2 / Pd/ BaSO 4 , BaCO 3 … (xúc tác Lindlar): khử lựa chọn liên kết ba về liên kết đôi

+ H 2 / [(C 6 H 5 ) 3 P] 3 RhCl: khử lựa chọn liên kết đôi C=C chỉ chứa 1 hoặc 2 nhóm thế.

* Học sinh cần lưu ý: đặc thù lập thể của các phản ứng này đều là cộng syn

b) Phương pháp khử bằng hidrua kim loại:

Tác nhân khử: thường dùng LiAlH4, NaBH4

RCOCl  RCH2OH RCH=O  RCH2OH R-CO-R’  R-CH(OH)-R’

RCOOH  RCH2OH R-COO-R’  RCH2OH + R’OH Epoxit  1,2-điol

R-CO-NHR’  RCH2NHR’

* Học sinh cần lưu ý: phản ứng khử xảy ra theo cơ chế cộng AN

c) Các phương pháp khử bằng kim loại hòa tan:

Tác nhân khử:

+ Na/NH3 lỏng: C C C C (lập thể: cộng trans)

+ Na/ C2H5OH: RCOOH  RCH2OH

R-COO-R’  RCH2OH + R’OH + Zn (Hg)/ HCl: R-CO-R’  R-CH2-R’

Tác nhân oxi hóa: CuO, K2Cr2O7/H+, CrO3/H+…

Không khử được bằng NaBH4

CD TONG HOP HUU CO-BT CHUYEN 538

V Bảo vệ nhóm chức:

* Điều kiện của nhóm bảo vệ:

+ Được tạo ra trong điều kiện nhẹ nhàng

+ Ổn định trong suốt quá trình phản ứng ở các trung tâm phản ứng khác

+ Dễ tái sinh nhóm chức ban đầu

1 Bảo vệ nhóm ancol:

a) Chuyển thành nhóm ete:

b) Chuyển thành nhóm este (nhóm este tương đối bền trong môi trường axit):

c) Chuyển thành nhóm axetal hoặc xetal (bảo vệ các điol):

C

C

OH

OH + O C R

R

C R

R C

C

O O

C

OH OH

2 Bảo vệ nhóm cacbonyl:

Tạo thành axetal hoặc xetal tương tự như bảo vệ các điol; thường sử dụng etilen glycol

3 Bảo vệ nhóm cacboxyl:

Chuyển thành nhóm este; thường tạo thành tert-butyl este (dễ loại bằng H+) hoặc benzyl este (dễ loại bằng hidro phân)

4 Bảo vệ nhóm amino:

NH

RCOCl hoac (RCO) 2O

-NH Ph-CH 2-OCOCl N OCO-CH

B MỘT SỐ BÀI LUYỆN TẬP:

Bài 1: Cho sơ đồ chuyển hóa:

OH

1) CH3MgBr

H2SO4

H2 / Ni

CrO3

OH

H3C

(H3C)2C= CH2

B

2) H2O

H + , t 0 1) O3

2) H2O/Zn

a) Hãy viết cấu tạo các chất từ A đến E

b) Hãy viết cơ chế phản ứng từ phenol tạo thành A

Bài 2: Khi cho isobutilen vào dung dịch H2SO4 60%, đun nóng tới 800C thu được một hỗn hợp gọi tắt

là đi - isobutilen gồm hai chất đồng phân của nhau A và B Hiđro hoá hỗn hợp này được hợp chất C (quen gọi là isooctan) C là chất được dùng để đánh giá chất lượng nhiên liệu lỏng

C cũng có thể được điều chế bằng phản ứng trực tiếp của isobutilen với isobutan khi có mặt axit vô cơ làm xúc tác

Hãy gọi tên C theo IUPAC và viết các phương trình phản ứng giải thích sự tạo thành A, B, C

Bài 3: Tiến hành phản ứng đime hoá trimetyletilen có H+ xúc tác thu được hỗn hợp sản phẩm là các đồng phân có công thức phân tử C10H20 Cho biết các sản phẩm tạo thành dựa vào cơ chế phản ứng

Khi ozon hoá hỗn hợp thu được sau phản ứng đime hoá trên , ngoài các anđehit và xeton của sản phẩm dự kiến còn thu được một lượng đáng kể butan -2-on, giải thích cơ chế hình thành

butan-2-on trbutan-2-ong các phản ứng trên

NguyÔn §øc Trung-§¹i häc Qu¶ng Nam 9

CD TONG HOP HUU CO-BT CHUYEN 538

Bài 4: Đun nóng Stiren với axit H2SO4 ta thu được hợp chất:

Hãy giải thích quá trình hình thành sản phẩm trên

Bài 5:

Từ isopren hãy viết các phương trình phản ứng điều chế trans - 2 - metylxiclohexanol.

Bài 6: Viết các phương trình phản ứng( dạng cấu tạo) tạo thành A, B, C, D, M, N theo sơ đồ sau:

a) BrCH2CH2CH2CH=O dd NaOH, t 0

    A CH OH,HCl khan 3

b) BrCH2 CH2CH2COOH     1)ddNaOH t2)ddHCl,0 C H t ,0

c) HOCH2(CHOH)4CH=O Br ,H O 2 2

     M   H t,0 N

Bài 7: Cho sơ đồ chuyển hóa:

OH

OCH3

H

OCH3

COOC2H5

(D)

E F G

(COOC2H5)2

HCOOC2H5

(C2H5O)2CO

C2H5OH KCN

H+

a) Cho biết cấu tạo của các chất từ A đến G

b) Giải thích sự hình thành các chất E, F, G

Bài 8: Từ propilen và các chất vô cơ cần thiết, viết sơ đồ phản ứng điều chế:

a) Axit 2,5-đimetyladipic b) Axit hept-2-inoic

Bài 9: Từ xiclopentanol điều chế axit 2-oxoxiclopentancacboxylic.

Bài 10: Từ benzen và các hợp chất  2 C, hãy tổng hợp:

a)

CH2 CH2 NH CH3

b)

CH CH

OH NHCH3

CH3

c)

NH C O

C2H5

O

CH3

d)

Cl

SO2NH2 N

H2

e)

NH

C4H9 COO CH2CH2N(CH3)2

f)

CH CH2 NH2 O

H

O

H

OH

g)

CH2 CH2 NH2 O

H O

CH CH CH3 O

H O H

OH NH2

Bài 11: Từ benzen và các chất  3 C, tổng hợp:

O

O

Bài 12: Từ CH3CH2CH2CH2OH và các chất vô cơ, tổng hợp

C

O

C 2 H 5 ONa