Ảnh hưởng của thông tin kế toán công bố đến quyết định của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Những đóng góp mới về mặt lý luận, học thuật (1) Kết quả nghiên cứu định tính đã khám phá một số nhân tố mới có ảnh hưởng đến QĐ của nhà đầu tư trên TTCK Việt Nam như kinh nghiệm bản thân, thông tin nội bộ, trang mạng có uy tín, tính thanh khoản của chứng khoán, chính sách vĩ mô, tỷ lệ chia cổ tức, ngành nghề kinh doanh của DN niêm yết; và thang đo mới (thông tin kế toán công bố cụ thể) như: thông tin dự báo cho năm tới, thông tin về dự án và hợp đồng kinh doanh, thông tin về giá trị hợp lý của tài sản, thông tin về cổ phiếu quỹ, tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận và EPS 5 năm gần đây, chỉ số PB và PE, so sánh với số liệu của ngành. (2) Luận án đã xây dựng một hệ thống các chỉ báo đo lường cho các thông tin kế toán công bố (phân theo nội dung thông tin, BCTC cung cấp thông tin, thông tin tự nguyện hay bắt buộc), chứ không như các nghiên cứu trước đây đo lường mức độ ảnh hưởng của các BCTC hoặc các thông tin được DN công bố trực tiếp bằng thang đo Likert 5 mức độ. (3) Trái ngược với các nghiên cứu trước đây, thông tin từ Bảng cân đối kế toán có ảnh hưởng ít nhất đến QĐ của nhà đầu tư trên TTCK Việt Nam so với các BCTC khác; trong khi đó, thông tin từ Báo cáo lưu chuyển tiền tệ có ảnh hưởng lớn chỉ sau Báo cáo kết quả kinh doanh. (4) Các thông tin công bố tự nguyện có ảnh hưởng nhiều hơn so với các thông tin công bố bắt buộc đến QĐ của các nhà đầu tư. (5) Luận án đã chứng minh có sự khác biệt về mức độ ảnh hưởng của thông tin kế toán công bố đến QĐ của các nhóm nhà đầu tư cá nhân có đặc điểm khác nhau như giới tính, tuổi, trình độ học vấn, ngành học, thâm niên tham gia TTCK, số tiền đầu tư và mục đích đầu tư vào TTCK Việt Nam. Những đề xuất mới rút ra từ kết quả nghiên cứu Đối với các cơ quan quản lý Nhà nước: (1) phối hợp trong việc ban hành các quy định về công bố thông tin riêng cho các DN niêm yết, (2) quy định công bố bắt buộc một số thông tin kế toán hiện đang là công bố tự nguyện, (3) thời điểm công bố thông tin được khuyến nghị trong khoảng từ 20 đến 30 ngày sau khi kết thúc kỳ kế toán (quý, năm) nhằm đảm bảo tính kịp thời, (4) cần có những quy định xử phạt và thực hiện nghiêm việc xử phạt đối với các DN vi phạm quy định về công bố thông tin. Đối với DN niêm yết: (1) nên công bố thông tin kịp thời, (2) tăng cường công bố các thông tin tự nguyện bên cạnh việc tuân thủ công bố thông tin bắt buộc, (3) chú trọng công bố các thông tin được các nhà đầu tư đánh giá là quan trọng, (4) có những chiến lược công bố thông tin hiệu quả, đáp ứng được nhu cầu thông tin của nhà đầu tư có đặc điểm khác nhau. Đối với các công ty chứng khoán: vận dụng kết quả của luận án, để từ đó có được những báo cáo phân tích hấp dẫn và thỏa mãn nhu cầu của các khách hàng, tư vấn hiệu quả cho những khách hàng là nhà đầu tư có đặc điểm khác nhau. Đối với các nhà đầu tư cá nhân: kết quả nghiên cứu như một nguồn để các nhà đầu tư có thể tham khảo khi thu thập thông tin để đưa ra QĐ đầu tư đúng đắn. Ngoài ra, các nhà đầu tư cá nhân tham gia TTCK cũng nên điều chỉnh hành vi, sử dụng thông tin chính thống nhiều hơn nhằm tránh những thiệt hại khi đầu tư.

#$% " #;*= !" ,$> !" 1$34 " ?0 @#" A





BCDEF FGHFBI  J K LMF N J K LMFO  P QR K LMF SH TUVW X ZU[ 

\] ^_I  `a bc db de

f

g g





l

mnopq r sotuvw xyuw z{|}w {~€ w

EN S'& '( ) *+,.08'') .1IT+4;4U@D'' K<9' =<AN 'B2<V8K?''?<

N ' !QR

EN & *+,l*+j ') R

‰Šs}u‹vs}u|ˆu†Œ€u††u‰Žvuqstu‘u’“stu|}~stu|siiiiiiiiiiiiiiiiiiiiijj

hijihi”•†u‰–uz€su|‚stu†Œ€u††u—ƒu†ƒu|ƒstu—–uklmnlmopqrstusvws‰Žvu„˜vu

„v…†u€uz‡ˆ|u‰Šs}u†Œ€u††u‰Žvuqstu‘u’“stu|}~stu|s™š›plnœpžiiiiiiiiijŸ

 ¡¢¡£¡u”•†u‰–uz€su|‚stu†Œ€u††u|}~stu|su†~stu—Žu†“u|}¤u|wsu¥ƒu†ƒu|}qrstu

svwsu‰ˆsu„v…†u€uz‡ˆ|u‰Šs}u†Œ€u††u‰Žvuqstu‘u’“stu|}~stu|siiiiiiiiiiij¦

£¡¢¡¢¡u¥µsu†}¶|u†Œ€u|}~stu|su‹ˆu|ƒsiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiih·

¸ijihi¹€vuº»u¼ust}½€u†Œ€u|}~stu|s‹ˆu|ƒsu†~stu—Žiiiiiiiiiiiiiiiiiiih¾

2323n3ef7?K :9gpi9Kk7iCKl

#$q$&r/W*+&`*&.]/WX.&0s(67777777777777777777777777777777777777tu

23v343F7w97 x9"?oy9

23v3n3NO7?K x9"?M

rVZ&+z+&0/5{|}6867777777777777777777777777777777777777777776~

€5{|}6t‚6ƒ„…†‡ˆ&‰Š‹‰&‡ˆŠŒ‡&RŽ677777777777777777777777~

q$‘$&'()&+’“./&.]/WX.&0s(6777777777777777777777777777777777777~

q$%$&r/(&+/”•&–^&T\(&c3&—˜&TU&–^&T\(67777777777777777777777777777~d

v3n343k7?7™š›<œfož:?=L9797Mm

3n3n3k7?7™š›<œfož:?=L97@Ÿ9 

rVZ&+z+&0/5{|}6t67777777777777777777777777777777777777777776

€5{.]&¡¢&£¤r&'¥&¦§&rŠ¥¨&©ª‡677777777777777777777777777

¡$‘$&‰/«.&+0/&`*+&Y(­&.]/WX.&0s(&,-./&+./677777777777777777777777

34545478    !

3454"4 $8    *+ ,-+ /-'0123 4 7 9 :!

3454;4   *+ = ?.8@ ,-+  /-'9A !

345434   *+ =B 1CD- ,-+ /-'9AA!

3454E4F%   *+ ,-+ 

/-'GH8 * 9AI!

3454J4 +-=588 K.%   *+,-+  /-'9:L!

MNOPQRQPSTUVWXYZY[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[Y\]^!

_`UVabPcdPefgPhPifPjeklmnPnoepPMqPPjmMPrksPnoetunPvwkY[[\]x!

cyzyPv{SPT|OP}PQ~P€QP‚ƒPabT„…aPS†‚Y[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[Y\]x!

cy•yPe–aPST€PS—˜PabT„…aPS†‚P™|Pš›aTPTUœabPSTPS{SPabT„…aPS†‚PQ€žPQTŸY[[\  !

cy¡yPjT‚¢€aPabT›P~PT|OP}PS—˜P€QP‚ƒPabT„…aPS†‚Y[[[[[[[[[[[[[[[[[\  !

L:4‡4 KŠ8£¤”“3¥C3'Š9II!

L:454 KŠ8 +9I§!

L:"4 KŠ8  9I¨!

L:I4 KŠ8 /-'  $8 4 9I!

MNOPQRQPSTUVWXY©Y[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[Y\Zª!

«¬nePg­vPv®noPM¯°nePje±¬Pe²vP³´Pv®noPµ¶Y[[[[[[[[[[[[Y\Z\!

MftP·t¸kPMe¬gPjes±Y[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[Y\Z]!

¹º­Y»­_Y[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[\©\!

t u v u$#(2LB (+wef+D$#n,-xy9< ;H2 z{ 5/2 5/`192 Q/HG12 |}2 o~<

 u!Le u(?D22 #DLB (+wef+D$#n,

3456     656



 !"#$%&'()*+,-./012'34567.(%*8219::::::::::::::;;<

 !=#>?22%@A?('(BCD%E.F$%G.HI.J*4:::::::::::::::;K<

 ! #>?22%@A?('(BCD%E.F$%G.HILM%*-::::::::::::;N<

 !O#>?22%@A?('(BCD%E.F$%G.HIHF2%P4Q%R9:::::::::;S<

 !/#>?22%@A?('(BCD%E.F$%G.HI6(&%.%9T%9%UM::::::KV<

 !W#>?22%@A?('(BCD%E.F$%G.HI2%*M%X:::::::::::::::KY<

 !Z#>?22%@A?('(BCD%E.F$%G.HIBL*%9U:::::::::::::K[<

 !\#>?22%@A?('(BCD%E.F$%G.HI6].I:::::::::::::K^<

 !_#>?22%@A?('(BCD%E.F$%G.HI2?22%@4F.J*2%X%:::::::K;<

` !"a#>?22%@A?('(BCD%E.F$%G.HI9b8.c2T2%X%4?2%+d.(?::Ke<

 !""#>?22%@A?('(BCD%E.F$%G.6fA?(::::::::::::::::KN<

/!=#k12'3%%CQ2P&2?29r.%G.'dp9bd.'q%2P&%J'j9

sC.-80l9+%(4?.::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::gg<

/! #t*i0'q%uv*B2(w(x*,6y&+4z4(4?%2hMHI012'3%%CQ{P&2?29r.%G.'dp9bd.'q%2P&%J'j9.C:::::::::::::::::::gS<

/!O#td.p9+*i0'q%'3.2Ub2%@A?(2P&%E.F$%G.HI.J*4::S[

/!/#td.p9+*i0'q%>-(A&2%|BM%&:::::::::::::::::::::::::S;<

345689 B3445565678 :565:56IJ560DK5L04.5/0D.4E57854H05"+>

345689!-P4E52J KQ3445565678:5651. 4.5/0D.4E57854H056 5565V 580">"

345689,? 3445565678:5651. 4.5/0D.4E57854H056 5565V 580">+

345689)? 3445565678:5651. 4.5/0D.4E57854H05X5R5868ET5Y56356 580">+

345689 *-P4E52J KQ3445565678:5651. 4.5/0D.4E57854H056 52IQ54H05Z%[\F%]^">>

h[4789R_m45&n  4X4&R454:'4oT3_3///////0013

h[478>R_m45&n  4X4&R454:'iT :#i///0013

h[4787R_m45&n  4X4&R454:'  ////////0023

h[478pR_m45&n  4X4&R454:'T</////////00=3

h[478qR_m45&n  4X4&R454:'Co4 r4////////00A3

h[478sR_m45&n  4X4&R454:'St45'4////////00A3

h[478uR_m45&n  4X4&R454:'n&#<4///00E3

h[478 R_m45&n  4X4&R454:'45 !U4wx<4

 ////////////////////////////////////////////00E3

h[478 R_m45&n  4X4&R454S7 //////////00`3

h[478 R_m45&n  4X4&R454458&///////0Vy3

345 373

 !"!#$!%"&'($)*$!(+, -(.!!/!+/0#%12!3 456(7!82

(+!!/:#$-(+;<56/%(+!9=>?>>>@ABC(7(<!82:DEC-4F!GHIJ,KL4MCNH 4 !+/0#%: /P# 5QR

;2!(<!SF>@A(<TU;V!/>.44WXY31%DZ(7

[>!>!2RC!'4:-! (%4:%4"\

=];-?B(^TC*_8&@,%(+;<5`7abcd

-(.!!/;0&@#%B!=-_R;2!!>(7(<>C!9&

>.44XeXXcc56(7BU_f#g!!>C!9!'#hijkGlmn;> =opn=#^4(+! 4B'Kn3q1n=prOstOu,vrOstOw,#^4(+>

4*$!!/!+!/0#%12!3 4=#*$+:-(.!GHG,:*€TC*_84F!!+!/0#%2)=;-4-,4&?!/%!?; 5,

fghijklmnjopqqrstknopqqusvknwkxnyzk{kjk|}~€~pqqƒs„…†‡ˆ‰opq1pŠoxw‹.^IA&8D+,&'+&5Œ9&F>&-;I&'.*%&.+&ŽCV<(,A&‘’L&“50''&‘‘”T•%4+,&+.)&CP'&5–9&5?3&-6'&+4%&CP'&5$+,&'9&F=%&(—'&+.%˜3&84%&')^+,&G_&/`+,&'.$+,&'%+&-.D5&+wk™†šj+,0>%&/01+.&+,.%KIA&.$+,&'+&-6&'0D+&›C>&5.J&963&R>&+.\+,&'.$+,&'+&8)^5&']+.&V>9&{nj‰œœVD0&5D0&'.)*+,&+%a+fžŸ cŠ5J1&5$+,&'9&›8@+,&CP'&F1%&(M&.6'&G[5&231+&'¡+,&'0+,&F%K5&53+,&5—I&+.\+,&'.$+,&'+&.\3&E5.&,%¢I&5.0&+,)*%&G_&/`+,&'.$+,&'+'0+,&F%K5&(1&2396'&8;+.&Ž£/%+1&¤&¥0+A&‘‘¦L&§00-<A&’¨¦¨L&§.<+&|}~€opqq1s©‡kyª

¤&«1R<I3A&‘‘’”T¬%˜3&+>9&5@&+,.­1&(®+,&5D5'.$+,&'+&-6&'0D+5$+,&V4›œœ{w¯j‰'+&/0&5$+,&'9&5$+,&V4&F=%&5$+,&5.¢+,&'.$+,&231&5D5&žŸ c5J1&.¡&°œ±²³´µ¶µ·¸´¹¶

ºµ»º¶¼½¾86+&23D&']+.&(1&2396'&8;+.Ž¿¬”&5J1&+,)*%&G_&/`+,&'.$+,&'+A&8O5&V%K'&>&5D5&+.>&8?3&')&fž‡ª‡ˆl t™{{…kjopq1qstknopqqusÀkjnhikopqqÁŠÂghijkÃÄmnj

Ž‘‘¦”&8Y&-6'&3Œ+&(®+,&5$+,&V4&'.$+,&'+&R>&CP'&963&'4&231+&'¡+,&5@&B+.&.)Z+,&86+&F%K5&I.–+&VÅ&.%K3&23B&5D5&+,3N+&RH5&5J1&ỈY&.P%&F>&,%BC&'.%:3&GH&+.%e3&R0S+&'.$+,&'+&,%\1&/01+.&+,.%KIfbcŠF>&5D5&84%&)^+,&G_&/`+,&'.$+,&'+&Va+&+,0>%&bcT&¬@&R>&RÇ&hnÃÈÉkn…Ä´¹µÊË´¶ÌÍỴ¶³´µ¶µ·¸´¹¶ÌÏжÌĐ´¹¶ỊĨ¶ºµĐ´¹¶º´¶Ỡ¶ºƯ×´¶ØÕ´¶ÙÊÚ̶ÛжÜÝFÞ+&8Y&F>&81+,&R>&C4%&231+&'–C&5J1&5D5&+.>&+,.%a+&5[3A&5D5&+.>&.0S5.&8;+.&5.E+.&GD5.&F>&5D5&+.>&23B+&';bc-.$+,&5.7&Z&5D5&+)=5&8Y&I.D'&(:+&C>&5M+&5B&Z&5D5&+)=5&81+,&I.D'&(:+&Ž§.<+&|}~€Âopqq1s©‡kyªlßky‡x™opqq1ŠÂ

à(a+&'.6&,%=%&8Y&5@&+.%˜3&+,.%a+&5[3&F˜&5$+,&V4&'.$+,&'+&5J1&œœbcZ&5B&5D5&+)=5&I.D'&'(:+&Ž+.)&#áA&£+.A&â5A&ã.Œ'&äB+A&ã<å&ỉ<1R1+/AT”&F>&81+,&I.D'&'%:+&Ž+.)&¥(1+A&ç0(/1+A&#1R19G%1A&ã%,<(%1A&ä1+,R1/<G.A&ỉ%CV1Vå<A&è%K'&ã1CA&

2345657899 4  2 9$%6\ 67FE2 $89 (Me

4)$6!662*$2 2,-6!9 2489462622$86(55'9##—˜1223™ /05E23)]2 86$65>

HIX(K082LM3TUcNO 46 68V6(8`S3T  V8WX4 -60b

HI"d !-Y_ 3&6LeNO 46 68V6(8`S3T V8WX-6023f4 -60b

HIX(K082LM 23NO 46 3!LM 6 82 6 68V6(8V8WX4 -606,8gghJ%3&6'4*

i

jklkimnopqrsptuqsvtpwxoi

IX! 0y+6,-e48,-6,8 ,8N-6z6-826PK3\-

234678 86668 6

6!"6!6#$%&6'4!()*+ ,-* /0

1823&4

567689:;<>?@A<BC<DEFG<B;<@AE;H@<IJK8

LMNOQRSTOSTUNVSOWXYOZ[O\MNO]Y^SOU_O`SUOUQaSTOWb^OPUcSTOPSOdeOPfgSOheSOiLOWb^OWgWOSU[OhjYOPQOWgOSUkSOPVSOmmnoOpN_POq^\rOmlfSTOSTUNVSOWXYOSstuvwxyz

PSOdeOPfgSOWcSTO{MOZ[OWgWOPUcSTOPNSO|fOdeOPfgSOWYSTOW}~OhQRWOPlSUO{[€Ov‚yƒ„ƒ…†‡†Wb^Oˆ‰SNV\O€ePŠ{^fOT‹\OWgWOPUcSTOPSO{ŒPO{YWO~U`NOWcSTO{MOŽ[OWgWOPUcSTO

PSOPOSTY€_SOhQRWOWcSTO{MrOngWOSU[OhjYOPQOPUYWOhMNOQRSTOhNYOP^OhQRWOZ^OWU‘SOST’YSUNVSOP“OP”STOPU•OhNYOP^OZ[OP}POW`OWgWOSU[OhjYOPQOWgOSUkSOPU^\OTN^OhjYOPQOPVSO

‡‡†–pN_POq^\O{}POd•OU‘OZ[OSTQ—NOpN_POq^\OU^€OSTQ—NOSQ˜WOSTf[NŠOhjYOPQOP™N

š›œwžtš‰Ÿ ¡Y¢SOgSOh£OPUWOUN_SOhNYOP^ŠOdU`fO¤gPOŽO`SUOUQaSTOWb^OPUcSTO

PSOdeOPfgSOWcSTO{MOheSOiLOhjYOPQOPUcSTO]Y^O{`STOU¥NOhMNOŽ˜NO¦§¨OSU[OhjYOPQOWgOSUkSOPVSOmmnoOpN_POq^\v©yzŽªSTO\POUgSTOST^€O¤^YOPU—NOhN•\OWgWO«qOSNV\O

€ePOWcSTO{MO¬nmq­P“O®¯°¯°§±®¦OheSO®¦°¦°§±®¦² 

56³689;´G<Gµ;<I¶·<¸K¹@<º@8

LN•\O\˜NOWb^OZY¢SOgSOh»OZ[¼O

½¾¿ngWOSTUNVSOWXYOPQ˜WOhk€Oh£STUNVSOWXYOŽO\XWOhO]Y^SOP‘STOWb^OWgWO

PUcSTOPSOhQRWOWcSTO{MO{aNO«qOheSOiLOWb^OWgWOhMNOQRSTO¤ÀO|ÁSTOPUcSTOPSOdUgWOSU^YrOmlfSTOZY¢SOgSOS[€ŠOgWOTN`OWUÂO¢~OPYSTOSTUNVSOWXYO`SUOUQaSTOWb^OPUcSTOPSOdeOPfgSOWcSTO{MO{aNOWgWO«qOSNV\O€ePOheSOiLOWb^OSU[OhjYOPQOWgOSUkSOPVSOmmnoO

pN_POq^\rO

½Ã²O¡Y¢SOgSOZ[O\POlfSTO¤MOl}POPSTUNVSOWXYOPVSOPUeOTN˜NOŽ[OaOpN_POq^\Og~O

|ÁSTOW`O~UQÅSTO~Ug~OSTUNVSOWXYOhÆSUOPÄSUOŽ[OhÆSUOZQRSTOŽ[fOŽ}SOhOSTUNVSOWXYO

PfSTOZY¢SOgSrOpOSTUNVSOWXYOhQRWOPUWOUN_SOPfSTO{MNOW`SUO\˜NOSVSOPgWOTN`O\YMSO

PUWOUN_SOSTUNVSOWXYOhÆSUOPÄSUOPlQ˜WOSUÇ\OdUg\O~UgOSUÈSTOSUkSOPMOŽ[OPU^STOhfO

\˜NO¤fOŽ˜NOWgWOSTUNVSOWXYOPlQ˜WOhk€ŠO¤^YOh»O\˜NOPNeSOU[SUOÉk€O|STO\cOUSUOSTUNVSOWXYOŽ[O{`STOU¥NOdU`fO¤gPOlfSTOSTUNVSOWXYOhÆSUOZQRSTrO

5N8 8 !1 /6)G87 8 5PH)8QR=57J4678   S78 5   5N78 58

 o 8 8 8)    ' 8!a

2pZ678 ; 348D/-87

G-