SKKN huong nghiep; SOẠN GIẢNG và tổ CHỨC một CHỦ đề GIÁO dục HƯỚNG NGHIỆP lớp 9 NHƯ THẾ nào CHO có HIỆU QUẢ

Do đó để nâng cao được chất lượng, hiệu quả của việc giảng dạy hướng nghiệp ở khối lớp 9 THCS, người giáo viên phụ trách môn hướng nghiệp cần phải suy nghĩ, tìm ra những biện pháp hữu hi

LỜI NGỎ

Kính thưa: - Hội đồng Khoa học Trường THCS Tân Duyệt.

- Hội đồng Khoa học Phòng Giáo dục huyện Đầm Dơi

Nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục hướng nghiệp, phát huy những tiềm năng của ngành nghề vốn có Nghề nghiệp là điều kiện cần thiết để con người ổn định cuộc sống trong tương lai và tạo được cho bản thân một vị thế trong xã hội góp phần vào công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Do đó để nâng cao được chất lượng, hiệu quả của việc giảng dạy hướng nghiệp ở khối lớp 9 THCS, người giáo viên phụ trách môn hướng nghiệp cần phải suy nghĩ, tìm ra những biện pháp hữu hiệu nhất để phát huy trong học sinh một vốn nhận thức đúng đắn việc chọn nghề và tham gia vào nghề nghiệp là điều cần thiết quan trọng nhất

Nhận biết sâu sắc tầm quan trọng đó, là một giáo viên phụ trách môn hướng nghiệp ở trường, tôi xin trình bày sáng kiến của mình qua một năm cải

tiến phương pháp giảng dạy: SOẠN GIẢNG VÀ TỔ CHỨC MỘT CHỦ ĐỀ GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP LỚP 9 NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ?

Gần hai năm phụ trách môn này, với kinh nghiệm chưa nhiều, không sao tránh khỏi những sai sót trong quá trình giảng dạy Rất mong Hội đồng Khoa học các cấp và tập thể xây dựng, đóng góp chân thành để làm tiền đề cho công tác giảng dạy hiện tại và mai sau

Xin chân thành ca

I- ĐẶT VẤN ĐỀ:

Năm học lớp 9 là năm học đầu tiên giáo viên và học sinh cấp THCS làm quen với hoạt động giáo dục hướng nghiệp Khác với việc cung cấp các tri thức khoa học cơ bản như một số môn học khác trong chương trình

Giáo dục hướng nghiệp có yêu cầu chung: chỉ là giúp học sinh thấy được việc chọn nghề là hệ trọng, phải lí giải được sự lựa chọn nghề của bản thân Mặc khác thông qua hướng nghiệp, dần dần hình thành ở học sinh ý thức tôn trọng lao động và người lao động Từ đó chuẩn bị cho các em bước đầu hình thành tâm lí sẵn sàng đi vào nghề nghiệp tương lai

Qua một năm thực hiện 9 chủ đề với 36 tiết hướng nghiệp trong chương trình lớp 9, tôi nhận thấy giáo viên và học sinh còn gặp phải một số vướng mắc như sau:

- Về phía học sinh:

Đây là môn học tương đối mới, tài liệu tham khảo hoàn toàn không có, nên học sinh khó có thể tự học ở nhà như các môn học khác; Ở các vùng nông thôn, tuy có nhiều làng nghề truyền thống, nhưng lại thiếu các khu công nghiệp, nhà máy, nên việc tham quan học tập phục vụ cho các tiết học có liên quan gặp rất nhiều khó khăn

- Về phía giáo viên:

Giáo viên phụ trách thường là kiêm nhiệm, chưa được đào tạo bài bản về

kĩ năng, phương pháp lên lớp; Công tác soạn giảng còn lúng túng, bỡ ngỡ vì thiếu tài liệu tham khảo, mẫu giáo án định hướng hoàn toàn chưa có

- Về phía nhà trường:

Nhiều trường chưa có phòng chức năng, tổ chuyên môn giáo dục hướng nghiệp, việc chỉ đạo rút kinh nghiệm sau các tiết dạy; Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học còn lúng túng, hiệu quả chưa cao

- Về diễn đàn trao đổi:

Qua theo dõi trên các tờ báo, tạp chí của ngành trong thời gian vừa qua, tôi nhận thấy rằng rất hiếm có những bài viết trao đổi về môn giáo dục hướng nghiệp của các giáo viên trực tiếp tham gia giảng dạy mà chỉ có bài viết của các nhà nghiên cứu, của các nhà soạn sách mang tính lí luận cao

Xuất phát từ thực trạng trên, qua gần hai năm thực hiện 9 chủ đề hướng nghiệp ở lớp 9, giáo viên chúng tôi cũng rút ra được khá nhiều kinh nghiệm trong công tác soạn giảng, trong việc tổ chức các chủ đề cụ thể đã được áp dụng

và thực tiễn đạt hiệu quả thiết thực nhất

II- BIỆN PHÁP – NHỮNG KINH NGHIỆM.

Để củng cố tri thức, ý thức tôn trọng lao động và người lao động cũng như hình thành ý tưởng tốt đẹp của học sinh trong việc chọn nghề để sẵn sàng đi vào tương lai nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện nay, người giáo viên giảng dạy hướng nghiệp cần vận dụng các biện pháp sau đây:

* Một là: Tổ chức khai thác các hoạt động của chủ đề đạt hiệu quả tốt

nhất Tìm tòi những tư liệu có liên quan đến hoạt động của chủ đề để minh hoạ tạo cho học sinh hào hứng, phấn khởi khi tiếp cận với hoạt động này

Mục đích của hoạt động hướng nghiệp là tạo điều kiện để học sinh biết được, thấy được sự đa dạng phong phú nghề nghiệp trong xã hội Từ đó học sinh hình thành ý thức xác định chọn nghề đúng đắn và phù hợp với bản thân để mọi học sinh có một vị thế trong xã hội nhằm ổn định cuộc sống góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đạt hiệu quả cao

* Hai là: Tổ chức cho học sinh tham quan các ở các làng quê truyền

thống hoặc ở một số nơi nhà máy, xí nghiệp nhằm giúp các em trao đổi tìm hiểu sâu về các ngành nghề Qua đó các em am hiểu thêm về nghĩa vụ lao động của mỗi công dân đối với đật nước

Mục đích của tổ chức hoạt động tham quan này sẽ giúp học sinh hiểu rõ được vai trò trách nhiệm của mỗi con người khi tham gia vào nghề nghiệp Đó

là điều kiện ổn định cuộc sống của bản thân, góp phần xây dựng đất nước ngày càng phát triển

* Ba là: Cần phải thiết kế một bài giảng tổ chức một chủ đề phù hợp với

các đối tượng học sinh trên lớp Thể hiện rõ từng hoạt động trong bài soạn thật

cụ thể, tạo một không khí thoải mái, phấn khởi cho học sinh khi học môn hướng nghiệp

Sau đây tôi xin giới thiệu cách thiết kế một bài giảng về tổ chức một hoạt động ở một chủ đề hướng nghiệp 9 Mong các đồng nghiệp góp ý, xây dựng để giáo án được hoàn chỉnh hơn

Chủ đề I: Ý NGHĨA, TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC CHỌN

NGHỀ CÓ CƠ SỞ KHOA HỌC.

I - MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

Giúp học sinh:

- Biết được ý nghĩa, tầm quan trọng trong việc lựa chọn nghề có cơ sở khoa học

- Nêu được dự định ban đầu về chọn hướng đi sau khi tốt nghiệp THCS

- Bước đầu có ý thức chọn nghề có cơ sở khoa học

II - CÔNG VIỆC CHUẨN BỊ:

1- Giáo viên:

- Đọc trước một số tài liệu hướng nghiệp phục vụ chủ đề 1

- Giúp bạn chọn nghề, nhiều tác giả, Nhà Xuấn bản Thanh niên 2004 trang 24, 25

- Công tác hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông, Phạm Tấc Dong (chủ biên), tài liệu Bộ Giáo dục – Đào tạo Hà Nội 1987

2- Học sinh:

- Chuẩn bị một số bài hát, bài thơ, mẫu chuyện ca ngợi lao động ở một số nghề hoặc ca ngợi những người có thành tích cao trong lao động nghề nghiệp

(đọc trước truyện ngắn Lặng lẽ Sapa của Nguyễn Thành Long – Ngữ văn 9, tập

1)

- Chuẩn bị thi tìm hiểu nghề trong giờ giáo dục hướng nghiệp

III - PHƯƠNG PHÁP.

Giáo viên hướng dẫn học sinh thảo luận câu hỏi, tổ chức trò chơi và ghi nhớ những điều cần thiết

IV - NỘI DUNG CHỦ ĐỀ:

1- Tìm hiểu ba nguyên tắc chọn nghề

2- Tìm hiểu ý nghĩa của việc chọn nghề có cơ sở khoa học

3- Tổ chức trò chơi

V - TỔ CHỨC CHỦ ĐỀ:

Hoạt động giáo viên Hoạt động học

sinh

Nội dung cần đạt

HĐ1: Tìm hiểu ba nguyên tắc

chọn nghề:

- GV đưa câu hỏi thảo luận:

Khi chọn nghề, chúng ta cần

tuân thủ các nguyên tắc chọn

nghề nào?

- Giáo viên bổ sung khái quát

- GV cho HS đọc đoạn 4 ba câu

hỏi đặt ra khi chọn nghề

- GV hướng dẫn HS thảo luận

Câu hỏi: Trong chọn nghề, có

cần bổ sung câu hỏi nào khác

- HS thảo luận

- HS trả lời

- HS lắng nghe

- 1 HS đọc (trang 7), cả lớp lắng nghe

- HS thảo luận và trả lời

- HS chú ý lắng

1- Những nguyên tắc chọn nghề:

a- Không chọn nghề mà bản thân không yêu thích b- Không chọn nghề mà bản thân không đủ điều kiện thực hiện

c- Không chọn những nghề nằm ngoài kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, đất nước

- GV khái quát lại

- GV yêu cầu HS nhận xét về

nhân vật anh thanh niên làm

nghề khí tượng trong tác phẩm

“Lặng lẽ Sapa” ở ba nguyên tắc

chọn nghề?

- GV khái quát:

Anh thanh niên thực hiện tốt ba

nguyên tắc chọn nghề, đó là anh

có tình yêu nghề nghiệp, anh đủ

trình độ, sức khoẻ, điều kiện

hoàn thành công việc và nghề

này cũng rất cần thiết cho tổ

quốc trong kháng chiến chống

Mĩ

- GV yêu cầu HS tìm thêm các

ví dụ để chứng minh rằng

không được vi phạm ba nguyên

tắc chọn nghề

- GV đưa ví dụ về một số người

ban đầu chưa có hứng thú nghề

nghiệp hay kết quả chưa cao,

nhưng giác ngộ được tầm quan

trọng của nghề nghiệp và có sự

cố gắng, nên đã đạt được kết

quả khá tốt trong công việc

- GV khái quát thêm

nghe

- HS phân tích nhận xét về nhân vật

- HS lắng nghe

- HS tìm ví dụ

- HS khác bổ sung

- HS tìm thêm ví

dụ khác

* Ba câu hỏi đó mang nội dung ba nguyên tắc chọn nghề Khi chọn nghề mỗi người không được vi phạm ba nguyên tắc đó

* Có khi thực hiện ba nguyên tắc chọn nghề nhưng sự nỗ lực cố gắng vẫn có thể đem lại thành công

* GV cho HS chép vào vở đoạn

ghi nhớ

Trong khi còn học ở trường THCS, mỗi HS phải chuẩn bị cho mình sự sẵn sàng về tâm lí đi vào lao động nghề nghiệp, thể hiện rõ các mặt sau:

1- Tìm hiểu về một số nghề mà mình yêu thích, nắm chắc những yêu cầu của nghề đặt ra trước người lao động.

2- Học thật tốt các môn học có liên quan đến việc học nghề với thái độ vui vẻ, thoải mái, thích thú.

3- Rèn luyện một số kĩ năng, kĩ sảo lao động mà nghề đó yêu cầu, một số phẩm chất nhân cách mà người lao động trong nghề phải có.

4- Tìm hiểu nhu cầu nhân lực của nghề và điều kiện theo học trường đào tạo nghề đó.

Hoạt động giáo

viên

Hoạt động học sinh

Nội dung cần đạt

HĐ 2: Tìm hiểu ý

nghĩa của việc

chọn nghề có cơ sở

khoa học.

- GV nêu khái quát

4 ý nghĩa của việc

chọn nghề

+ Ý nghĩa kinh tế

+ Ý nghĩa xã hội

+ Ý nghĩa giáo dục

+ Ý nghĩa chính trị

- HS lắng nghe

- Mỗi tổ cử một

2- Ý nghĩa của việc chọn nghề.

a- Ý nghĩa kinh tế:

Chọn nghề, có nghề vừa đưa lại thu nhập cho bản thân, gia đình, vừa góp phần vào sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước

b- Ý nghĩa xã hội.

- Có việc làm, nghề nghiệp ổn định

để cống hiến cho xã hội là yêu cầu bức thiết của xã hội đặt ra trước thanh niên

- GV yêu cầu mỗi

tổ cử người bóc

thăm nội dung thảo

luận từng ý nghĩa

- GV yêu cầu các tổ

trình bày nội dung

thảo luận

- GV nhận xét đánh

giá trả lời của từng

tổ GV xếp loại

- GV nhấn mạnh

nội dung cơ bản,

cần thiết

người bóc thăm

HS các tổ thảo luận nội dung vừa bóc thăm được

- HS trình bày các nội dung 1, 2, 3, 4

HS khác bổ sung nhận xét

- HS lắng nghe ghi nhớ

những nghề đang cần sẽ góp phần làm giảm sức ép xã hội về việc làm, cải thiện đời sống

c- Ý nghĩa giáo dục.

- Có nghề ổn định qua lao động nghề nghiệp, nhân cách con người sẽ từng bước hoàn thiện và phát triển

- Con người không ngừng học tập và trưởng thành trong công việc

d- Ý nghĩa chính trị.

- Chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho CNH - HĐH đất nước

là một nhiệm vụ chính trị của ngành giáo dục

- Nếu HS hiểu rõ của việc chọn nghề

có cơ sở khoa học, tạo điều kiện phân luồng HS sau khi tốt nghiệp THCS

* Nhằm mục tiêu CNH – HĐH đất nước, làm cho đất nước ngày càng phát triển

Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung cần

đạt

HĐ 3: Tổ chức trò chơi.

- GV yêu cầu HS chia lớp thành hai

đội

- HS chia thành hai đội

+ Đội 1: tổ 1 + tổ 2

3- Tổ chức trò chơi.

- GV đưa yêu cầu trò chơi.

Câu hỏi:

1- Mỗi đội hãy tìm ba bài hát, ba bài

thơ, ba câu chuyện nói về sự nhiệt

tình lao động, xây dựng đất nước

của những người trong các nghề

khác nhau?

2- Hãy trình bày mỗi đội một bài hát

và đọc một bài thơ có nội dung theo

yêu cầu như trên?

- GV nhận xét, công bố kết quả, xếp

loại và trao phần thưởng cho đội

thắng cuộc

+ Đội 1: tổ 3 + tổ 4

- Các đội tìm và cử đại diện lên trả lời

- Các đội cử người lên

dư thi

- Đội thắng cuộc cử người lên nhận phần thưởng

VI - ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CHỦ ĐỀ.

GV cho HS viết thu hoạch (cả lớp viết ra giấy)

- Em có nhận thức những điều gì qua buổi giáo dục hướng nghiệp này?

- Hãy nêu ý kiến của mình?

+ Em yêu thích nghề gì?

+ Những nghề nào phù hợp với khả năng của em?

+ Hiện nay ở quê hương em, nghề nào đang cần nhân lực?

III- KẾT QUẢ THỰC TIỄN.

Vận dụng những biện pháp nêu trên trong thời gian gần một năm qua Đồng thời so sánh với năm học trước, việc thực hiện soạn giảng về hoạt động giáo dục hướng nghiệp ở khối lớp 9 đạt được những kết quả cụ thể sau:

- Tỉ lệ HS tham gia học hướng nghiệp đạt 100% Trong đó chất lượng tiếp thu bài, am hiểu bài đạt khá cao (từ 90% trở lên)

- So với năm học trước thì năm học này sau khi học xong chương trình hướng nghiệp, các em đã chuẩn bị tư thế sẵn sàng lao vào nghề nghiệp một cách triệt để Cụ thể như qua buổi khảo sát tư vấn nghề thì các em đã đăng kí tham gia vào học các trường đạt trừ 95% trở lên Đây cũng chính là nguyện vọng của

HS muốn có được một nghề nghiệp ổn định nhằm góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh

IV- KIẾN NGHỊ.

Để việc soạn giảng môn hướng nghiệp đạt kết quả tốt hơn trong thời gian tới ở khối lớp 9 THCS, tôi xin kiến nghị:

1- Ngành giáo dục cần quan tâm đầu tư tài liệu phục vụ cho môn hướng nghiệp

2- Tổ chức mở những chuyên đề về việc xây dựng soạn giảng môn hướng nghiệp để những giáo viên giảng dạy hướng nghiệp có điều kiện học hỏi rút kinh nghiệm lẫn nhau nhằm nâng cao được phương thức hướng nghề nghiệp cho HS đạt hiệu quả tốt nhất

Xin trân trọng cảm ơn!

Tân duyệt, ngày 16 tháng 5 năm 2007

Người viết sáng kiến

Hoàng Đình Quế