Quản lý đào tạo dựa trên công nghệ thông tin và truyền thông ở các trường đại học tư thục miền Trung Việt Nam (TT)

Công trình hoàn thành t i: Vi n Khoa h c Giáo d c Vi t Nam

M U

1 Lý do ch n đ tƠi

Th k XXI, v i nh ng bi n đ i m nh m c a khoa h c, k thu t và n n kinh t tri th c Xu th toàn c u hóa đã t o môi tr ng phát tri n kinh t , v n hóa, giáo d c và có s c nh tranh gi a các qu c gia L i th c nh tranh s thu c

v qu c gia có ngu n nhân l c ch t l ng cao Vì v y, GD& T ph i có nh ng

bi n đ i phù h p, k p th i v i xu th phát tri n c a th i đ i

Trong nh ng n m qua giáo d c đ i h c Vi t Nam đã có nhi u b c phát tri n v quy mô, hình th c, ngành ngh đào t o và h p tác qu c t … Tuy nhiên,

ch t l ng đào t o ch a đáp ng đ c yêu c u phát tri n c a s nghi p CNH,

H H đ t n c và h i nh p qu c t Hi n nay, nâng cao ch t l ng giáo d c đ i

h c đang là bài toán c n gi i quy t nh ng v n đ này đ t đ c thành qu , s

ph thu c vào ch t l ng công tác QLGD, là khâu đ t phá then ch t đ nâng cao ch t l ng giáo d c đ i h c

nhi u n c trên th gi i các ho t đ ng giáo d c hi n nay đang trong xu

th th c hi n cu c cách m ng qu n lý v i công ngh cao n c ta, cùng v i s

đ i m i giáo d c đ i h c, ho t đ ng QLGD trong nhà tr ng hi n nay c n ph i chuy n sang ph ng th c qu n lý m i, trong đó không th không nói đ n vai trò

đ c bi t quan tr ng c a CNTT&TT Mô hình QL T tr ng H theo ph ng pháp truy n th ng, thi u công c , thi u tính đ ng b , làm cho quá trình th c hi n công tác qu n lý ch a đáp ng k p th i v i yêu c u đ ra kh c ph c nh ng

nh c đi m này, c n ph i thay đ i ph ng th c t ch c QL T, nh m xây d ng

m t n n giáo d c đ i h c t ng thích v i yêu c u c a xã h i trong k nguyên kinh

t tri th c CNTT&TT là công c đ c l c h tr đ i m i công tác QL T, góp

ph n nâng cao ch t l ng, hi u qu giáo d c QL T d a trên CNTT&TT có ý ngh a quy t đ nh đ i v i s phát tri n c a các tr ng H nói chung và các tr ng HTT mi n Trung nói riêng Hi n nay, vi c QL T d a trên CNTT&TT các

tr ng HTT mi n Trung Vi t Nam đã đ c tri n khai, nh ng ph n l n v n ch a tri t đ và đ ng b i u ki n và hoàn c nh c a các tr ng HTT mi n Trung đ i

v i ho t đ ng này trong QL T còn nhi u đi m khi m khuy t, ch a thúc đ y đ c công tác QL T đ t đ c hi u qu Do v y vi c tìm hi u, đánh giá nh ng u đi m,

t n t i m t s khâu c a ho t đ ng QL T d a trên CNTT&TT các tr ng HTT mi n Trung Vi t Nam, qua đó tìm ra nh ng gi i pháp phù h p, tri n khai quy t li t đ góp ph n nâng cao hi u qu QL T là m t vi c làm h t s c c p thi t

Xu t phát t nh ng lý do nêu trên, tác gi ch n đ tài ắQu n lý đƠo t o

d a trên công ngh thông tin và truy n thông các tr ng đ i h c t th c

mi n Trung Vi t Nam” làm n i dung nghiên c u cho lu n án

2 M c đích nghiên c u

- Nghiên c u c s lý lu n và th c ti n QL T d a trên CNTT&TT các

tr ng HTT mi n Trung Vi t Nam đ đ xu t các gi i pháp qu n lý, nh m nâng cao ch t l ng và hi u qu QL T

- Góp ph n phát tri n c s khoa h c QL T d a trên CNTT&TT các

tr ng đ i h c

3 Khách th vƠ đ i t ng nghiên c u

3.1 Khách th nghiên c u: Ho t đ ng đào t o các tr ng đ i h c t th c 3.2 i t ng nghiên c u: Qu n lý đào t o d a trên CNTT&TT các tr ng

gi i pháp qu n lý phù h p, góp ph n nâng cao hi u qu QL T các tr ng HTT mi n Trung Vi t Nam

5 Nhi m v nghiên c u

Nghiên c u c s lý lu n v QL T, QL T d a trên CNTT&TT các tr ng

đ i h c; Tìm hi u kinh nghi m n c ngoài và trong n c v QL T d a trên CNTT&TT; ánh giá th c tr ng ho t đ ng QL T d a trên CNTT&TT các tr ng HTT mi n Trung Vi t Nam; xu t các gi i pháp phù h p góp ph n nâng cao hi u

qu QL T d a trên CNTT&TT các tr ng HTT mi n Trung Vi t Nam

6 Ph m vi nghiên c u

Lu n án t p trung nghiên c u, phân tích th c tr ng ho t đ ng QL T d a trên CNTT&TT m t s tr ng HTT duyên h i mi n Trung Vi t Nam, đ có c s đ

xu t các gi i pháp cho phù h p; Th nghi m gi i pháp “Qu n lý vi c tri n khai h th ng

ph n m m QL T d a trên CNTT&TT” đ c ti n hành th c hi n v i gi i h n, đi u

ki n cho phép thông qua vi c tri n khai phân h “Qu n lý nh p h c c a sinh viên”

7 Ph ng pháp nghiên c u

7.1 Ph ng pháp ti p c n

Ph ng pháp ti p c n h th ng; Ph ng pháp ti p c n ch c n ng; Ph ng pháp ti p c n l ch s - logic

9 óng góp c a lu n án

- Lu n án đã t ng quan đ c m t s v n đ c b n v đ i t ng nghiên

c u, góp ph n phát tri n c s lý lu n QL T d a trên CNTT&TT

- Qua nghiên c u và ti p c n QL T theo CIPO, lu n án đã đ xu t đ c

mô hình QL T d a trên CNTT&TT

- Phân tích, đánh giá đ c th c tr ng ho t đ ng QL T d a trên CNTT&TT

m t s tr ng HTT mi n Trung Vi t Nam và góp ph n đ i m i ph ng th c

QL T d a trên CNTT&TT vào công tác QLGD

- xu t các gi i pháp và th nghi m gi i pháp QL T d a trên CNTT&TT

đ đ i m i ph ng th c và t duy QL T

- Xây d ng đ c các tiêu chí đánh giá v QL T d a trên CNTT&TT

- QL T d a trên CNTT&TT góp ph n nâng cao ch t l ng, hi u qu

QL T; Gi m b t nhân l c trong ho t đ ng QL T, ti t ki m chi phí đ i v i các

tr ng HTT Vi t Nam v i c ch hoàn toàn t ch v tài chính và ngu n kinh phí ch y u d a vào h c phí

- Nh ng k t qu nghiên c u là c s khoa h c cho vi c xây d ng các chính sách QLGD mang tính th c ti n trong vi c qu n lý d a trên CNTT&TT

CH NG 1

D A TRểN CỌNG NGH THỌNG TIN VÀ TRUY N THỌNG 1.1 T ng quan nghiên c u v n đ

1.1.1 n c ngoài

- Tác gi Victoria L.Tinio đã xu t b n tài li u “CNTT&TT trong giáo

d c” nh m giúp các nhà QLGD ho ch đ nh chính sách GD các n c đang phát tri n, xác đ nh các ph ng h ng cho vi c s d ng CNTT&TT m t cách hi u

qu và phù h p v i th c ti n trong h th ng giáo d c c a qu c gia

- Peter Van Gils tác gi c a cu n “CNTT trong Giáo d c”, ông đã vi t:

“Nh ng ng d ng c a CNTT có th cung c p cho các nhà tr ng c h i đ c

t i u hóa toàn b ho t đ ng c a mình M t nhà tr ng th ng xuyên ng d ng CNTT thì chính nhà tr ng đó đang ti p c n v i cách gi i quy t các công vi c hành chính và các ho t đ ng phát sinh m t cách chuyên nghi p h n”

- Nhóm tác gi ng i n Sharmila Devi, Mohammad Rizwaan, Subhash Chander, trong bài vi t “CNTT&TT cho ch t l ng giáo d c n ”

- Tác gi Sukanta Sarkar, khoa Qu n lý Tr ng i h c ICFAI (Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Tripura), Agartala n v i bài vi t “Vai trò c a CNTT&TT trong giáo d c đ i h c c a th k XXI”

- Sayling Wen ( ài Loan) tác gi cu n “CNTT và n n giáo d c trong

t ng lai”, nh n th c vi c đ i m i giáo d c không còn là m t kh u hi u, mà là

nh ng hành đ ng c th

1.1.2 Vi t Nam

- Tác gi Tr n Ki m, trong cu n “Nh ng v n đ c b n c a khoa h c

qu n lý giáo d c” cho r ng: M t trong b y xu th l n c a giáo d c th gi i trong

th k XXI là: “Áp d ng r ng rãi CNTT - m t h ng đ i m i giáo d c có hi u

- Nhóm tác gi : Jef Peeraer, Tr n N Mai Thi, Tr n Th Thái Hà v i bài vi t: “Phân Tích Chính Sách áp d ng CNTT&TT trong giáo d c đ i h c

Vi t Nam”

- Tác gi ào Thái Lai trong bài vi t: “CNTT và nh ng thay đ i trong giáo d c”

- Tác gi Hoàng V n Ki m đ c p v n đ phát tri n giáo d c đ i h c trên

n n t ng CNTT, v i tài li u “Công ngh thông tin và đ i h c sáng t o”

- Tác gi Võ ình B y nghiên c u và phát tri n “H th ng QL T learning theo h c ch tín ch cho các tr ng đ i h c, d a trên n n t ng ng

y u t c a quá trình qu n lý, cách th c phân tích m t quá trình qu n lý ph c t p thành các ch c n ng t ng đ i đ c l p và mang tính ph bi n g m các ch c

n ng: D đoán - l p k ho ch; T ch c; i u khi n; Ph i h p; Ki m tra

- Theo UNESCO “ ào t o là nh ng ho t đ ng t o t p trung ki n th c, k

n ng, thái đ c a m t ngành ngh , đòi h i ho c là đ c i ti n công vi c ho c nhi m v đang th c hi n g n đây”

- Nhóm tác gi ng V Ho t - Hà Th Ng , quan ni m “ ào t o là phát tri n có h th ng v ki n th c, k n ng, thái đ , m u hành vi theo yêu c u cá nhân, nh m th c hi n thích đáng m t công vi c, hay m t ngành ngh ”

- Qua ti p c n v i m t s mô hình c a các tác gi và t ch c nêu trên đã

t ng quan nh ng đ c đi m chung, c b n v mô hình QL T Ti p thu và v n

d ng mô hình CIPO vào QL T d a trên CNTT&TT theo 3 thành ph n c b n:

u vào - Quá trình - u ra và B i c nh là phù h p v i đ tài nghiên c u

sát v i n i dung c a các thành ph n trong QL T tr ng đ i h c theo h ng nghiên c u c a đ tài, lu n án đ xu t và s d ng mô hình QL T sau:

Hình 1: Các thành ph n c b n c a mô hình QL T tr ng đ i h c

1.3.3 N i dung qu n lý đào t o

Các n i dung QL T đ c s p x p phù h p theo 3 thành ph n c b n c a

ho t đ ng QL T:

- u vào (input): Là các đi u ki n đ m b o ch t l ng đào t o

- Quá trình (process): Th c hi n các công tác qu n lý vi c t ch c quá trình đào t o; Qu n lý quá trình d y h c và các ho t đ ng c a GV, SV

- u ra (output/outcome): Qu n lý k t qu đào t o ng i h c sau khi t t

nghi p v ki n th c, k n ng, thái đ và s th a mãn nhu c u cá nhân; Tình hình vi c làm c a SV sau khi t t nghi p, m c đ hòa nh p xã h i và kh n ng đáp ng v i th

tr ng lao đ ng: N ng su t lao đ ng, phát tri n ngh nghi p, m c thu nh p v.v

1.4 Qu n lý đƠo t o tr ng đ i h c d a trên CNTT&TT

1.4.1 Công ngh thông tin và truy n thông trong QL T

 Vai trò c a CNTT&TT trong qu n lý đào t o

CNTTT&TT là m t công c m nh m , ti m n ng đ m r ng các c h i phát tri n giáo d c, hi n nay đã tr thành m t trong nh ng y u t then ch t làm thay đ i m t s m t ho t đ ng, ph ng th c qu n lý trong h th ng QL T

 H th ng thông tin trong qu n lý đào t o

H th ng thông tin trong QL T là t p h p c a các thành t có liên h v i nhau (t p h p nh ng con ng i, nh ng thi t b ph n c ng, ph n m m và nh ng ngu n l c khác), th c hi n các ho t đ ng thu th p, x lý, l u tr thông tin v ho t

đ ng đào t o c a nhà tr ng, nh m ph c v cho công tác QL T

Nh v y, qua nh ng v n đ nêu trên cho th y: CNTT&TT trong QL T là

đem nh ng thành t u c a CNTT&TT áp d ng vào các khâu qu n lý c a ho t đ ng đào t o m t cách h th ng, phù h p quy lu t đào t o nh m đ m b o ch t l ng

và hi u qu công tác đào t o, t o ra môi tr ng làm vi c, môi tr ng giáo d c

d a trên m t công ngh hi n đ i

1.4.2 N i dung qu n lý đào t o d a trên CNTT&TT

- Qu n lý các khâu đ u vào, quá trình, đ u ra c a ho t đ ng đào t o d a trên CNTT&TT

- Các n i dung c a ho t đ ng QL T tr ng đ i h c d a trên công c

qu n lý CNTT&TT đ c lu n án ti p c n theo mô hình sau:

1.4.3 Y u t tác đ ng đ n qu n lý đào t o d a trên CNTT&TT

đ t đ c các m c tiêu QL T d a trên CNTT&TT trong các nhà tr ng,

c n ph i th c hi n đ ng b các y u t : Nh n th c, nhân l c, c s pháp lý và chính sách, c s v t ch t và h t ng

1.5 Tr ng đ i h c t th c

1.5.1 M t s v n đ v tr ng đ i h c t th c

- Tác gi William.K Cumming và Philip G.Altbach (M ) nghiên c u v giáo

d c t th c các n c ông Á nh : Nh t B n, Hàn Qu c, Indonexia, Philippins,

Malaysia, Thái Lan, Trung Qu c cho r ng m i n i trên th gi i, giáo d c t th c phát tri n, t n t i nhi u ki u khác nhau

trong nh ng n m g n đây h th ng này đã có nh ng b c phát tri n v quy mô d a trên ch tr ng chính sách xã h i hóa giáo d c c a ng và Nhà n c, d a trên quy

t t nhân ho c cá nhân đ u t , xây d ng c s v t ch t

1.5.2.1 C c u t ch c

Bao g m: i h i đ ng c đông, H i đ ng qu n tr , Ban ki m soát, Ban giám

hi u, H i đ ng khoa h c, các khoa, phòng ban, trung tâm, các t ch c đoàn th

1.5.2.2 T ch c và qu n lý

T ch c và qu n lý d a trên các ch c n ng nhi m v c a c c u t ch c

K t lu n ch ng 1

Trong xu th đ i m i QLGD đ i h c Vi t Nam và h i nh p giáo d c qu c t

hi n nay, s d ng ph ng th c QL T d a trên CNTT&TT vào các tr ng HTT duyên h i mi n Trung s góp ph n nâng cao ch t l ng đào t o c a nhà tr ng

CH NG 2

TH C TR NG QU N Lụ ÀO T O

D A TRểN CỌNG NGH THỌNG TIN VÀ TRUY N THỌNG

2.1 Khái quát đ c đi m t nhiên, kinh t vƠ xư h i

Mi n Trung là khu v c r ng l n, có 14 t nh thành ph , di n tích t nhiên 95.838 km2, chi m 28% di n tích t nhiên c n c, dân s 19.046 nghìn ng i Trong quá trình nghiên c u đ tài, lu n án t p trung kh o sát th c tr ng QL T

d a trên CNTT&TT các tr ng HTT duyên h i mi n Trung

2.2 Tình hình phát tri n giáo d c vƠ đƠo t o

V giáo d c ph thông, n m 2013 toàn vùng có 1.513.775 h c sinh v i 2.600 tr ng ph thông trung h c; Giáo d c trung c p chuyên nghi p, n m h c

2013, có 22 tr ng trung c p chuyên nghi p, v i 28.803 h c sinh; Tính đ n n m

h c 2013, toàn vùng có 58 tr ng H, C S SV H, C kho ng 452.794 SV

2.2.1 c thù tr ng đ i h c t th c

- V tài chính: Ho t đ ng theo hình th c t ch v tài chính

- V c s v t ch t: Ph n l n các tr ng HTT c s v t ch t ph c v đào t o đang trong th i k t ng b c xây d ng và hoàn thi n, còn g p r t nhi u khó kh n;

- V đ i ng : i ng CB QLGD, GV c h u các tr ng HTT ph n l n

t các tr ng công l p sang, là nh ng CB, GV v h u, SV m i t t nghi p; T l

m i gi ng các tr ng HTT cao; Công tác đào t o và c đi đào t o nâng cao trình

đ chuyên môn các tr ng HTT còn h n ch r t nhi u so v i các tr ng đ i h c công l p, đây là m t trong nh ng nhân t nh h ng đ n ch t l ng đào t o

- V công tác đào t o và QL T: Các tr ng khi thành l p đ u u tiên ch n

m đào t o nh ng kh i ngành ít ph i đ u t ph ng ti n d y h c, thi t b và nhu

c u ng i h c cao nh các ngành: Kinh t , Qu n tr kinh doanh, Du l ch, K toán,

Lu t, Ngo i ng , CNTT… Còn đ i v i các ngành k thu t thì các tr ng HTT

b c đ u đã có đào t o, tuy nhiên còn r t khiêm t n c thù t ch là u th c a các tr ng HTT Tuy nhiên, n u không có chi n l c, t m nhìn lâu dài thì

nh ng u th này c a các tr ng HTT s tác đ ng ng c l i, nh h ng không

t t đ n quá trình đào t o và qu n lý so v i các tr ng đ i h c công l p

V i nh ng đ c thù v tình hình phát tri n c a các tr ng HTT nêu trên cho th y có m t s y u t thu n l i, song khó kh n là ph n nhi u V i th c t này

s nh h ng nhi u đ n đ n công tác đào t o và ho t đ ng QL T d a trên CNTT&TT c a các tr ng Vì v y, khi tri n khai ho t đ ng QL T d a trên CNTT&TT c a các tr ng HTT s có nhi u c ch khác nhau so v i vi c tri n khai ho t đ ng QL T d a trên CNTT&TT các tr ng đ i h c công l p

2.3.3 Ch n m u và t ch c kh o sát

D a trên b ng tính s n c m u cho c l ng t l v i đ tin c y 95%,

ch n quy mô t ng th nghiên c u đ i t ng cán b QLGD, GV là 5000, t l c

l ng là 50, v i m c sai s 5%, ch n m u kh o sát là 357 m u; i v i SV ch n

quy mô t ng th nghiên c u là 7500, t l c l ng là 50, v i m c sai s 5%,

ch n m u kh o sát là 365 m u

2.3.4 X lý s li u

X lý các lo i phi u h i và th ng kê các s li u thu th p đ c, l a ch n các

s li u đ phân tích phù h p, so sánh, đánh giá, xây d ng các bi u b ng, đ th

hi n qu n lý theo ki u quy trình

2.4.1.3 Th c tr ng qu n lý quá trình d y h c

Qua th c tr ng cho th y các tr ng đã qu n lý đ c các thành t c b n c a quá trình d y h c m c đ trung bình, đáp ng đ c công tác qu n lý quá trình

d y h c theo yêu c u chung Tuy nhiên, n i dung quan tr ng là v n đ qu n lý

ph ng pháp, m c tiêu d y h c c a các tr ng hi n nay đ c đ i ng cán b QLGD, GV đánh giá m c đ ch a cao so v i các n i dung khác