MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU - Biên soạn các chuyên đề Sinh học phục vụ dạy học tự chọn và ôn luyện HSG môn Sinh học ở trường THPT.. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Các chuyên đề Sinh học thuộc p
Trang 1BIÊN SOẠN MỘT SỐ CHUYÊN ĐỀ PHỤC VỤ DẠY HỌC TỰ CHỌN VÀ ÔN LUYỆN
HSG MÔN SINH HỌC Ở TRƯỜNG THPT
Hướng dẫn khoa học: ThS HOÀNG THỊ KIM HUYỀN Sinh viên thực hiện : NGHIÊM THỊ HƯỜNG
ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA SINH - KTNN
Trang 2CẤU TRÚC KHÓA LUẬN
Phần I Mở đầu
Phần II Kết quả nghiên cứu
Phần III Kết luận và kiến nghị
Trang 31.1 Tầm quan trọng của phần SHPT trong chương
trình Sinh học THPT, thi HSG
1.2 Thực trạng dạy học các chuyên đề tự chọn
1.3 Thực trạng ôn luyện HSG
1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
PHẦN I MỞ ĐẦU
Trang 42 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Biên soạn các chuyên đề Sinh học phục vụ dạy học
tự chọn và ôn luyện HSG môn Sinh học ở trường THPT
+ Đối với HS: Cung cấp tài liệu học tập
+ Đối với GV: Cung cấp tài liệu cho GV Sinh học
Trang 53 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Các chuyên đề Sinh học thuộc phần CSVC
và CCDT ở cấp độ phân tử
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Nội dung kiến thức phần CSVC và CCDT
ở cấp độ phân tử
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Trang 64 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
- Tìm hiểu cơ sở lí luận và thực tiễn của việc xây dựng chuyên đề, ôn luyện thi HSG
- Nghiên cứu nội dung phần CSVC và CCDT ở cấp độ phân tử
- Xây dựng các chuyên đề Sinh học
- Lấy ý kiến nhận xét đánh giá của GV Sinh học có kinh nghiệm giảng dạy ở các trường THPT
Trang 75 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
5.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
5.2 Phương pháp điều tra, quan sát
5.3 Phương pháp chuyên gia
Trang 86 NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI
- Góp phần làm sáng tỏ cơ sở của việc xây dựng và
sử dụng các chuyên đề Sinh học vào tổ chức hoạt động
học tập của HS
- Xây dựng được 4 chuyên đề về phần SHPT
Trang 9PHẦN II KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Chương 1 Cơ sở lí luận và thực tiễn của
việc xây dựng chuyên đề Chương 2 Xây dựng các chuyên đề
Trang 101.1 Nội dung dạy chuyên đề tự chọn
1.1.1 Thời lượng dạy tự chọn
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC
XÂY DỰNG CHUYÊN ĐỀ
1.1.2 Các môn học tự chọn và chủ đề tự chọn
1.2 Cấu trúc đề thi HSG quốc gia lớp 12 THPT
môn Sinh học
1.2.1 Yêu cầu chung đối với đề thi 1.2.2 Cấu trúc đề thi
1.3 Tình hình dạy, học các chuyên đề tự chọn
1.4 Tình hình ôn luyện, thi HSG
Trang 11CHƯƠNG 2 XÂY DỰNG CÁC CHUYÊN ĐỀ
2.1 Khái quát nội dung phần CSVC và CCDT ở
cấp độ phân tử
2.2 Kết quả xây dựng các chuyên đề Sinh học phần
CSVC và CCDT ở cấp độ phân tử
2.3 Đánh giá chất lượng các chuyên đề
Trang 122.2 Kết quả xây dựng các chuyên đề Sinh học
phần CSVC và CCDT ở cấp độ phân tử
Chúng tôi đã xây dựng được 4 chuyên đề:
- Chuyên đề 1: ADN và nhân đôi ADN
- Chuyên đề 2: Gen, ARN và quá trình phiên mã
- Chuyên đề 3: Prôtêin – giải mã prôtêin
- Chuyên đề 4: Đột biến gen
3 phần: Lý thuyết, công thức làm bài tập, bài tập (tự luận và trắc nghiệm).
Trang 13CHUYÊN ĐỀ 1: ADN VÀ NHÂN ĐÔI ADN
A Lý thuyết
I ADN (Axit Đêôxiribônuclêic)
1 Cấu trúc chung
2 Cấu trúc cụ thể một Nu
3 Chức năng
II Quá trình nhân đôi ADN (tổng hợp ADN, tự sao, tái bản ADN)
1 Thời điểm
2 Nguyên liệu
3 Nguyên tắc
4 Diễn biến
Trang 14B Công thức làm bài tập
Phần 1 Cấu trúc ADN
Phần 2 Cơ chế tự nhân đôi của ADN
C Bài tập
I Tự luận (10 câu)
II Trắc nghiệm (10 câu)
Đáp án trắc nghiệm
CHUYÊN ĐỀ 1: ADN VÀ NHÂN ĐÔI ADN
Trang 152.3 Đánh giá chất lượng các chuyên đề
Thăm dò, đánh giá chất lượng các chuyên đề đã xây dựng để chỉnh sửa, hoàn thiện và đưa vào sử dụng
2.3.1 Mục đích đánh giá
2.3.2 Nội dung đánh giá
Tính chính xác về nội dung
Tính mới mẻ
Sự phù hợp với trình độ của HS
Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
Trang 162.3.3 Phương pháp đánh giá 2.3.4 Kết quả đánh giá
Các phiếu nhận xét, đánh giá thu được ban đầu cho thấy đa số nội dung trong các chuyên đề đảm bảo tính chính xác, rõ ràng, có thể dùng là tài liệu học tập của HS Một số phiếu nhận xét góp ý nên tăng số lượng bài tập tự luận, trắc nghiệm và hình ảnh minh họa; đối với HS trung bình, áp dụng còn hạn chế, cần chọn lọc nội dung khi sử dụng
Trang 17PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 KẾT LUẬN
- Các chuyên đề Sinh học được biên soạn là tài liệu giúp HS tự học, đồng thời là tài liệu bổ sung cho bài giảng của GV khi dạy học và ôn luyện HSG
- Đã tiến hành phân loại và biên soạn được 4 chuyên đề Sinh học thuộc phần CSVC và CCDT ở cấp độ phân tử
- Qua nhận xét, đánh giá của một số GV Sinh học THPT đã bước đầu khẳng định chất lượng của các chuyên đề đảm bảo
Trang 182 KIẾN NGHỊ
- Cần tiếp tục thăm dò chất lượng, chỉnh sửa, hoàn thiện nội dung các chuyên đề đã xây dựng để đưa vào sử dụng
- Tiếp tục nghiên cứu xây dựng các chuyên đề các phần kiến thức Sinh học khác nhau nhằm nâng cao chất lượng dạy bộ môn