Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án - Mục đích của luận án Trên cơ sở làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch
Trang 1
HÀ NỘI - 2016
Trang 2Mã số: 62 38 01 01
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS TRỊNH ĐỨC THẢO
HÀ NỘI - 2016
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu của luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN ÁN
Phutsady PHANYASITH
Trang 4Trang
Chương 1: TỔNG QUANTÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI VÀ VẤN ĐỀ
1.3 Đánh giá chung những công trình đã nghiên cứu và những vấn đề cần
Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC BẰNG PHÁP
LUẬT ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DU LỊCH Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ
2.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý nhà nước bằng pháp luật
2.2 Nội dung và các điều kiện đảm bảo quản lý nhà nước bằng pháp luật
2.3 Kinh nghiệm quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du
lịch của một số nước trên thế giới - giá trị tham khảo cho Cộng hòa
Chương 3: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN VÀ THỰC TRẠNG
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC BẰNG PHÁP LUẬT ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DU
3.1 Quá trình hình thành và phát triển về quản lý nhà nước bằng pháp luật
đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào qua
3.2 Thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch
3.3 Đánh giá chung về thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật đối
Trang 5LUẬT ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DU LỊCH Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ
4.1 Mục tiêu và phương hướng phát triển du lịch ở nứoc Cộng hòa dân
4.2 Quan điểm bảo đảm quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt
4.3 Các giải pháp đảm bảo quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
Trang 6ACMECS : Chiến lược hợp tác kinh tế
ADB : Ngân hàng phát triển Châu Á
ASEAN : Các nước trong khu vực asean
CHDCND (Lào) : Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào
CHXHCN : Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
CLMV : Khu vực mậu dịch tự do ASEAN
CNH-HĐH : Công nghiệp hóa - hiện đại hóa
CNTT : Công nghệ thông tin và truyền thông
ECTT : Hội đồng Châu Âu về du lịch và thương mại GMS : Các nước tiểu vùng Sông Mê Không
IUCN : Tổ chức bảo tồn thế giới
JICA : Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản
KOICA : Cơ quan hợp tác quốc tế Hàn Quốc
PATA : Hiệp hội Lữ hành Thái Bình Dương
TWO : Tổ chức Thương mại thế giới
UNWTO : Tổ chức Du lịch thế giới
WTTC : Hội đồng Du lịch và lữ hành thế giới
WWF : Quỹ Quốc tế bảo vệ thiên nhiên
Trang 7Trang
Bảng 3.1: Số lượng, cơ cấu khách du lịch quốc tế đến Lào (thời kỳ
Bảng 3.2: Số lượng khách sạn, nhà nghỉ, phòng ngủ (năm 2014) 98 Bảng 3.3: Số lượng, cơ cấu khách du lịch quốc tế đến Lào (thời kỳ
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Đại hội của Đảng nhân dân cách mạng Lào lần thứ IV (năm 1986) đã đề ra đường lối đổi mới toàn diện đất nước Hiện nay, cùng với xu hướng toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng nhanh ở hầu khắp các quốc gia trên thế giới, ngành du lịch đã dần có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa của đất Lào Theo đó, du lịch được xác định là ngành kinh tế trọng điểm trong các ngành kinh tế quốc dân ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
Thực hiện chủ trương của Đảng, những năm qua ngành du lịch đã được Chính phủ Lào đầu tư phát triển Vì vậy, từ năm 1986 đến nay tốc độ phát triển du lịch ngày càng nhanh và có bước tiến vượt bậc đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước Quản lý hoạt động du lịch đã sử dụng khá hiệu quả các công cụ quản lý khác nhau Trong đó, quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với du lịch đóng vai trò quan trọng và ngày càng tăng cường phù hợp với từng giai đoạn góp phần bảo đảm tăng cường hoạt động của du lịch ở Lào Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được trong quá trình phát triển nhiều tiềm năng du lịch chưa được khai thác có hiệu quả Công tác quản lý nhà nước nói chung và quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với du lịch nói riêng còn nhiều bất cập và hạn chế Thực trạng đó do nhiều nguyên nhân: Đó là, mặc dù thời gian qua du lịch ở Lào đã được xác định là ngành kinh tế trọng điểm, nhưng thực tế các bộ, ban ngành và địa phương chưa quan tâm đúng mức tới việc tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển
du lịch, chưa khơi dậy được tiềm năng và chưa huy động được các thành phần kinh
tế tham gia phát triển du lịch Việc giáo dục du lịch và tuyên truyền phổ biến pháp luật về du lịch cho cán bộ, công chức và nhân dân chưa được quan tâm đúng mức Đáng chú ý là việc sử dụng các công cụ quản lý của Nhà nước, nhất là quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch còn nhiều hạn chế, bất cập và hiệu quả thấp Điều đó được thể hiện trên các phương diện cụ thể như: hệ thống pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực du lịch chưa đồng bộ; cơ chế chính sách về du lịch còn nhiều bất cập, thiếu tính nhất quán Tổ chức thực thi
Trang 9pháp luật chưa được quan tâm đúng mức Việc phát hiện xử lý những vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này còn hạn chế Những điều đó đang cản trở đến sự phát triển
du lịch của Lào nói riêng và ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước nói chung
Để khắc phục những hạn chế, bất cập trên đây, đòi hỏi phải có những công trình khoa học nghiên cứu bài bản và tương đối toàn diện cả lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước trong lĩnh vực du lịch nói chung và quản lý nhà nước bằng pháp luật với hoạt động du lịch ở Lào nói riêng là rất cần thiết và cấp bách
Xuất phát từ những lý do trên, nghiên cứu sinh đã lựa chọn đề tài: "Quản lý
nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào" để nghiên cứu và viết Luận án Tiến sĩ luật học chuyên ngành lý
luận và lịch sử nhà nước và pháp luật Đây là đề tài mang tính cấp thiết, không những về lý luận, mà còn là đòi hỏi của thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả của quản
lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
- Mục đích của luận án
Trên cơ sở làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở Lào, luận án đề xuất quan điểm và giải pháp cơ bản nhằm bảo đảm quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động
du lịch ở Lào đến năm 2020
- Nhiệm vụ nghiên cứu luận án:
Để đạt được mục tiêu nêu trên, luận án có nhiệm vụ:
- Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan đến vấn
đề quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch, trong đó tập trung nghiên cứu khái niệm quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch, nhằm xác định nội hàm và rút ra những đặc điểm của
nó, đồng thời xác định vai trò, nội dung và các điều kiện đảm bảo quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch
Trang 10- Trên cơ sở nghiên cứu quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động
du ở một số nước trên thế giới, luận án rút ra một số giá trị tham khảo cho Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay
- Nghiên cứu thực trạng về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, trong đó đi sâu nghiên cứu các nội dung quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch, từ đó chỉ
ra ưu điểm, hạn chế và những nguyên nhân của thực trạng về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào từ năm 2005 đến 2015
- Đề xuất những quan điểm và giải pháp nhằm bảo đảm quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của luận án:
Luận án được nghiên cứu dưới góc độ lý luận về lịch sử nhà nước và pháp luật Tập trung luận giải cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về nội dung: Quản lý nhà nước bằng pháp luật có nhiều nội dung khác nhau, tuy nhiên trong phạm vi luận án tập trung nghiên cứu lý luận, thực trạng và đề xuất giải pháp bảo đảm quản lý nhà nước bằng pháp luật ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào thông qua ba nội dung: Xây dựng pháp luật về du lịch; tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch và phát hiện, xử lý hành vi vi phạm pháp luật về du lịch
+ Về không gian: Giới hạn nghiên cứu thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch chủ yếu là trong phạm vi cả nước Lào Còn nghiên cứu kinh nghiệm một số nước trên thế giới chủ yếu là qua tài liệu đã được công bố
+ Về thời gian: Giới hạn thời gian nghiên cứu của luận án là nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển pháp luật du lịch từ 1986 đến 2015 Đánh giá thực
Trang 11trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch và đề xuất giải pháp từ 2005 đến 2020
4 Cơ sở lý luận, phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- Về phương pháp nghiên cứu:
Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, luận án
sử dụng một số phương pháp nghiên cứu chủ yếu đó là: Phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp lịch sử và logic… Những phương pháp này được dùng để nghiên cứu phù hợp với những nội dung cụ thể như sau:
- Phương pháp phân tích, tổng hợp được dùng để nghiên cứu những vấn đề
lý luận ở chương 2, đánh giá khái quát kết quả nghiên cứu ở chương 3, quan điểm
và những giải pháp bảo đảm quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở chương 4 và luận án dùng để rút ra những kết luận của các chương
- Phương pháp so sánh được dùng để để giải quyết các nội dung tổng quan tình hình nghiên cứu và chủ yếu là phân tích thực trạng trong quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào ở chương 3 của Luận án
- Phương pháp lịch sử và lô gíc được sử dụng trong quá trình hình thành và phát triển, thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào ở chương 2 và chương 3
Trang 125 Những đóng góp mới của luận án
Luận án là công trình khoa học chuyên khảo đầu tiên nghiên cứu tương đối
có hệ thống, toàn diện về lý luận và thực tiễn "Quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào" Vì vậy, có một số đóng góp khoa học mới sau:
- Luận án đưa ra được khái niệm quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch là phương thức nhà nước sử dụng pháp luật tác động vào đối tượng hoạt động du lịch để định hướng cho hoạt động này vận động và phát triển đạt đến mục tiêu xác định Đồng thời luận án đã chỉ ra được các đặc điểm và xác định được các nội dung quản lý nhà nước bằng pháp luật ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
- Luận án đã chỉ ra được kết quả và hạn chế cũng như nguyên nhân của thực trạng hệ thống pháp luật; tổ chức thực hiện pháp luật và phát hiện, xử lý những hành vi vi phạm pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
- Luận án đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ, khả thi nhằm hoàn thiện pháp luật về du lịch; các giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật và xử lý vi phạm pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào hiện nay
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
Thông qua những kết quả nghiên cứu và kiến nghị của luận án, tác giả mong muốn đóng góp phần của mình vào việc làm phong phú thêm tri thức lý luận nhà nước và pháp luật và lý luận về quản lý, góp phần nâng cao nhận thức lý luận về vai trò, giá trị của nhà nước và pháp luật đối với đời sống kinh tế nói chung và hoạt động du lịch tại nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào nói riêng
Luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu và giải dạy
về vấn đề liên quan đến việc quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
7 Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục công trình khoa học của tác giả đã công bố liên quan đến luận án và danh mụch tài liệu tham khảo, luận án gồm 4 chương, 12 tiết
Trang 13Chương 1 TỔNG QUANTÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
VÀ VẤN ĐỀ CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
Quản lý nhà nước bằng pháp luật nói chung là vấn đề khá phức tạp, có ý nghĩa to lớn cả về lý luận và thực tiễn Do vậy, trong những năm gần đây, nhất là từ khi Đảng nhân dân cách mạng Lào đã quyết định quá trình đổi mới toàn diện, và
mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, vấn đề này luôn được sự quan tâm, chú ý nghiên cứu của các cơ quan nghiên cứu, các nhà khoa học Những công trình nghiên cứu
đã được công bố cũng đã đề cập quản lý nhà nước, quản lý nhà nước bằng pháp luật dưới nhiều góc độ khác nhau và trên từng lĩnh vực cụ thể Có thể nhận thấy các công trình này tập trung chủ yếu các nhóm vấn đề
1.1 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU Ở NƯỚC CỘNG HOÀ DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
1.1.1 Những công trình nghiên cứu liên quan đến du lịch
Luận văn thạc sĩ của Phonemany Soukhathammavong, “Phát triển du lịch
sinh thái tại Lào, một số nghiên cứu tại tỉnh Khăm Muân” [71, tr.1-5], đã làm sáng
- Giảm thiểu tác động tiêu cực về thiên nhiên và văn hoá Lào
- Tối đa hoá lợi ích kinh tế cho nền kinh tế quốc gia Lào đặc biệt là các doanh nghiệp địa phương và người dân sống trong và xung quanh mạng lưới các khu bảo tồn
- Nhấn mạnh sự cần thiết của du lịch quy hoạch, kế hoạch quản lý truy cập cho các trang website sẽ được phát triển như khu sinh thái
Trang 14Luận văn đã góp phần làm rõ một số nhận thức chung về môi trường tạo ra lợi ích kép: làm giảm rò rỉ bằng cách khuyến khích sử dụng dịch vụ sản phẩm địa phương, và giảm chất thải, rác thải, và suy thoái môi trường Các giải pháp phát triển du lịch sinh thái cộng đồng trên địa bàn tỉnh Khăm Muân, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào hiện nay
Luận văn thạc sĩ kinh tế của Su Căn bútthavông, “Kinh tế du lịch ở Thủ đô
Viêng Chăn, nước CHDCND Lào” [61, tr.1-5], trên cơ sở nghiên cứu một số vấn đề
lý luận và thực tiễn về kinh tế du lịch, phân tích thực trạng vai trò của kinh tế du lịch đối với sự phát triển kinh tế - xã hội và kinh nghiệm phát triển kinh tế du lịch ở một số địa phương của CHDCND Lào và kinh nghiệm của nước ngoài Đề tài đưa
ra phương hướng và giải pháp cơ bản để phát triển kinh tế du lịch ở Thủ đô Viêng Chăn, nước CHDCND Lào trong những năm tới Trên cơ sở đó, luận văn đánh giá những kết quả và những vấn đề đặt ra trong hoạt động kinh tế du lịch ở Thủ đô Viêng Chăn
Luận văn thạc sĩ kinh tế của Hum Phăn phưapasít, “Phát triển du lịch trên
địa bàn tỉnh Luâng Pha Băng trong giai đọan hiện nay” [37, tr.1-6], Học viện
Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, (Hà Nội 2008) Luận văn nghiên cứu một số vấn đề chung về phát triển du lịch ở nước CHDCND Lào Trên cơ sở
đó, luận văn đánh giá thực trạng phát triển du lịch ở tỉnh Luâng Pha Băng của Lào, các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh tác động đến du lịch Trên cơ sở
đó luận văn đánh giá những kết quả đã đạt được trong những năm vừa qua, luận văn đã góp phần xây dựng khái niệm và chỉ ra những đặc điểm và vai trò của du lịch trong phát triển kinh tế-xã hội, ngoài ra, luận văn còn đưa ra phương pháp quản lý nhà nước đối với du lịch như: Quản lý nhà nước đối với hướng dẫn viên, quản lý nhà nước đối với cảnh quan môi trường, quản lý nhà nước đối với bảo tồn
di tích và giữ gìn bản sắc văn hoá và đưa ra những quan điểm có tính định hướng
và một số giải pháp chủ yếu phát triển du lịch ở tỉnh Luâng Pha Băng trong các giai đoạn hiện nay
Trang 15Luận văn thạc sĩ kinh tế của Soun Manivông, “Phát triển du lịch dân cư ở
nước CHDCND Lào”, [60, tr.1-3] Luận văn đã trình bày vai trò, tầm quan trọng của
công tác phát triển du lịch dân cư hiện nay và những năm tiếp theo với việc tổ chức thực hiện trong thời gian qua, cho thấy được những tiềm năng vốn có, cơ hội, thách thức và các vấn đề đã đạt ra, tìm ra những phương pháp để giải quyết Luận văn đã
đề ra và triển khai kế hoạch phát triển du lịch dân cư, phân phối thu nhập cho các dân tộc ở địa phương và góp phần cho việc phát triển kinh tế-xã hội của quốc gia, tìm ra phương hướng và phương pháp để nâng cao chất lượng của ngành du lịch, đặc biệt là du lịch dân cư với sự tham gia đóng góp của cộng đồng dân cư, đồng thời, mở rộng phát triển du lịch từ thành phố đến địa phương Tác giả còn đóng góp kinh nghiệm và khả năng của mình trong việc đề ra kế hoạch và chương trình phát triển du lịch dân cư để làm cho sản phẩm du lịch có chất lượng cao và bền vững
Các bài báo, tạp chí khoa học
Tạp chí Du lịch Mương Lào, “Pháp Luật về du lịch có sự quan trọng nhất
đối với việc phát triển và khuyến khích du lịch của Lào” [62, tr.18-19], Nội dung
bài đã giới thiệu về mục đích, mục đích của pháp luật về du lịch trong việc phát triển và khuyến khích du lịch của Lào, Pháp luật Du lịch đã rút ra kinh nghiệm từ nước ngoài và các ý kiến nhà chuyên gia, khoa học nhất là kinh nghiệm về tổ chức thực hiện Pháp luật Du lịch, trong bài viết đã đưa phân tích về việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về ngành du lịch, hướng dẫn các đơn vị cá nhân trong xã hội góp phần vào việc khuyến khích và phát triển du lịch tại Lào
Tạp chí Khoa học – xã hội quốc gia Lào: “Một số ảnh hưởng của du lịch
tác động đến kinh tế văn hóa - xã hội và môi trường của Lào” [63, tr.43-49], Nội
dung của bài viết đã phân tích, đánh giá về ảnh hưởng của du lịch tác động đến kinh tế văn hoá - xã hội và môi trường ở CHDCND Lào, trong đó đã đề ra những phương pháp để giải quyết những mặt hạn chế các ảnh hưởng đó mà nó có thể tác động đến đến kinh tế văn hoá - xã hội và môi trường ở CHDCND Lào, vấn đề đã nêu trên chưa được nghiên cứu một cách khoa học, chỉ được quy định trong bài tổng kết và kế hoạch hoặc chiến lược về phát triển du lịch và các tài liệu khác có liên quan Trong những năm tiếp theo phải có những yêu cầu cần thiết trong công
Trang 16tác nghiên cứu đó nhằm để khuyến khích du lịch, đồng thời, cũng phải tìm ra phương pháp giải quyết về mặt trái của nó để làm cho ngành du lịch trở thành bộ phần chủ yếu trong phát triển kinh tế - xã hội và môi trường bền vững
1.1.2 Những công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý nhà nước và quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch
Luận văn thạc sĩ kinh tế của Sa Năn siphaphômmachăn, “Quản lý du lịch
theo hướng hội nhập với các nước láng giềng ở tỉnh Chăm Pa Sắc”, [57, tr.2-3]
Luân văn đề cập:
- Tổng kết lại các lý thuyết về quản lý du lịch theo hướng hội nhập
- Nghiên cứu, trình bày và đánh giá thực trạng về quản lý du lịch theo hướng hội nhập với các nước láng giềng ở tỉnh Chăm Pa Sắc trong thời gian qua
- Nghiên cứu sâu sắc, tập trung kiến nghị phương hướng và các phương pháp chủ yếu để giải quyết các vấn đề còn hạn chế, thúc đẩy hoạt động quản lý du lịch theo hướng hội nhập với các nước láng giềng ở tỉnh Chăm Pa Sắc đạt hiệu quả cao
- Luận văn nghiên cứu sâu và làm rõ hơn về quản lý du lịch theo hướng hội nhập với các nước láng giềng ở tỉnh Chăm Pa Sắc Luận văn còn đưa ra kinh nghiệm của nước ngoài về quản lý du lịch theo hướng hội nhập với các nước láng giềng, trong đó có kinh nghiệm của Việt Nam, luận văn đã nghiên cứu sâu vào phương pháp chủ yếu để giải quyết những mặt còn hạn chế và những cấn đề đặt ra
và đẩy mạnh hoạt động quản lý du lịch theo hướng hội nhập với các nước láng giềng ở tỉnh Chăm Pa Sắc đạt hiệu quả cao hơn
Luận văn thạc sĩ kinh tế của Boun sôm Khunmany, “Quản lý du lịch trong
điều kiện kinh tế thị trưởng ở tỉnh Luân Pha Băng” [21, tr.1-3], Luận văn đã phân
tích các vấn đề cơ bản lý thuyết về du lịch, đặc biệt là vai trò và sự cần thiết của công tác quản lý du lịch trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước CHDCND Lào nói chung và ở tỉnh Luâng Pha Băng nói riêng Đưa ra những thực trạng của ngành
du lịch ở tỉnh Luâng Pha Băng trong những năm vừa qua, đặc biệt là sau khi Đảng Nhân dân cách mạng Lào thực hiện con đường đổi mới toàn diện, luận văn đã đề ra một số vấn đề nổi bật và một số vấn đề cần tiếp tục giải quyết nghiên cứu trong những năm tiếp theo Tác giả còn đề ra một số trình bày mang tính cụ thể nhằm để củng cố và nâng cao công tác quản lý du lịch trong điều kiện kinh tế thị trưởng ở
Trang 17tỉnh Luâng Pha Băng, tạo ra cơ sở kỹ thuật và môi trường thuận lợi để khuyến khích
và quản lý du lịch, bổ sung sửa đổi các văn bản pháp luật liên quan đến quản lý du lịch, tăng cường vai trò chỉ đạo của lãnh đạo đảng ủy tỉnh đối với ngành du lịch
Luận văn thạc sĩ của Xin Thạ Lay Chănthạphone, “Tăng cường đảm bảo an
toàn khách du lịch ở Thủ đô Viêng Chăn”, [93, tr.3-4] Luận văn đã đề cập nhiệm vụ
vai trò của cảnh sát du lịch để ủng hộ được nhu cầu của việc bảo vệ trật tự an ninh trong thời kỳ mới, đảm bảo cho công tác tổ chức thực hiện con đường đổi mới của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, cũng như tổ chức triển khai các văn kiện của Đại hội
IX Luận văn phân tích về lý thuyết các nội dung và hoạt động của công tác tăng cường bảo vệ an toàn cho khách du lịch ở Thủ đô Viêng Chăn, thấy được quan điểm
cơ bản của Đảng về quản lý khách du lịch, văn bản pháp luật của Nhà nước gắn liền với công việc bảo vệ khách du lịch Luận văn đưa ra đánh giá công tác tổ chức thực hiện vấn đề bảo vệ an toàn khách du lịch ở Thủ đô Viêng Chăn trong những năm qua
và đề ra kế hoạch giải pháp trong những năm tiếp theo đảm bảo cho ngành du lịch có
sự phát triển cao Luận văn tập trung nghiên cứu giải quyết vấn đề tăng cường quản
lý khách du lịch ở Thủ đô Viêng Chăn có trật tự an toàn phù hợp với thời kỳ mới Luận văn còn nghiên cứu tìm ra những phương hướng và giải pháp nhằm tăng cường
sức mạnh bảo vệ an toàn cho khách du lịch ở Thủ đô Viêng Chăn
1.2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ở NƯỚC NGOÀI
1.2.1 Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
1.2.1.1 Nhóm các công trình nghiên cứu liên quan đến du lịch
Quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở Việt Nam đã được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu dưới góc độ và cấp độ khác nhau Hiện nay, ở nhiều nước trên thế giới cũng đã có công trình nghiên cứu và tổng kết rút ra được bài học quý báu Mặt khác, với đặc điểm của một ngành kinh tế có tính chất liên ngành, việc hình thành một khuôn khổ pháp lý hoàn chỉnh, có tính toàn diện, đồng bộ, hợp lý và khả thi để nhà nước quản lý hoạt động du lịch là một vấn
đề phức tạp, đòi hỏi phải có quá trình nghiên cứu sâu sắc và toàn diện Ở Việt Nam
đã có nhiều công trình nghiên cứu, công bố trên các sách chuyên khảo, luận án, luận văn, bài báo và Tạp chí, đã được nhiều nhà lý luận, nhà khoa học, nhà quản lý quan
Trang 18tâm nghiên cứu Đến hiện nay, có thể tổng quan tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
và một số công trình nghiên cứu ở Thái Lan và Trung Quốc như sau:
a) Đề tài khoa học chủ yếu có liên quan
Đề tài khoa học: Lê Tuấn Anh (chủ nhiệm), cơ quan tại: Trung tâm thông tin
du lịch, “Đánh giá thực trạng, định hướng xây dựng Chiến lược phát triển công
nghệ thông tin trong ngành Du lịch đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020” [1,
tr.1-3], Mục tiêu đề tài: Nhận thức rõ hơn vai trò của CNTT đối với phát triển du lịch trong giai đoạn hiện nay, xây dựng được dự thảo Chiến lược phát triển CNTT của ngành đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020 nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển và đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong ngành du lịch; đề tài nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn, một số kinh nghiệm thực tiễn ở nước ngoài; ứng dụng CNTT vào sự phát triển du lịch, xu hướng rõ nhất đó là xây dựng một hệ thống quản lý điểm đến, vì hệ thống quản lý điểm đến chính là công cụ công nghệ thông tin và truyền thông chiến lược có thể giúp các tổ chức quản lý điểm đến và các doanh nghiệp du lịch có liên quan có thể phối hợp, xúc tiến và phân phối các sản phẩm và dịch vụ du lịch Tìm hiểu môi trường pháp lý cho phát triển CNTT ở Việt Nam, một số văn bản pháp quy, các chiến lược kế hoạch tổng thể liên quan đến phát triển CNTT, nghiên cứu thực trạng và nhận thức về ứng dụng CNTT trong ngành du lịch Việt Nam hiện nay, phân tích tính đặc thù của việc ứng dụng CNTT vào sự phát triển du lịch: công nghệ thông tin và truyền thông có ảnh hưởng sâu sắc
và tích cực đối với du lịch khi nó tạo một môi trường tiếp cận toàn cầu; CNTT mang lại cơ hội tiếp cận trực tiếp với các thị trường du lịch lịch quốc tế; CNTT là động lực thúc đẩy sự hợp tác giữa các chủ thể trong ngành du lịch; CNTT đáp ứng nhu cầu của khách du lịch trong thời đại Internet
Phân tích các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của việc ứng dụng CNTT như: Điểm mạnh: Nhận thức về vai trò quan trọng của CNTT: Được lãnh đạo của ngành đánh giá cao vai trò của CNTT đối với du lịch ngay từ những ngày CNTT bắt đầu được đẩy mạnh ứng dụng tại Việt Nam, có cách tiếp cận ICT phù hợp, có nguồn nhân lực CNTT tại chỗ, đội ngũ chuyên trách về CNTT đã thực sự là một nhân tố tích cực cho sự phát triển, ứng dụng CNTT trong ngành du lịch, khai thác có hiệu quả ứng dụng CNTTcủa Tổ chức Du lịch Thế giới Điểm yếu:Thiếu
Trang 19chiến lược, kế hoạch tổng thể phát triển CNTT của ngành, chưa có sự phối hợp chặt chẽ về ứng dụng CNTT giữa các cơ quan quản lý du lịch các cấp, giữa cơ quan quản lý và các doanh nghiệp Nhận thức về vai trò CNTT vẫn cần được nâng cao, kinh phí đầu tư cho CNTT chưa tương xứng
Đề tài khoa học cấp bộ của Đỗ Cẩm Thơ (Chủ nhiệm) “Nghiên cứu xây
dựng sản phẩm du lịch Việt Nam có tính cạnh tranh trong khu vực, quốc tế” [66,
tr.1-4] Mục đích đề tài nhằm đề xuất định hướng phát triển sản phẩm du lịch có tính cạnh tranh cho du lịch Việt Nam trong giai đoạn hội nhập, cụ thể như sau: Nghiên cứu cơ sở khoa học (lý thuyết và thực tiễn) để xây dựng sản phẩm du lịch Việt Nam có tính cạnh tranh trong khu vực, quốc tế
Đề xuất định hướng xây dựng sản phẩm du lịch Việt Nam có tính cạnh tranh
và đề xuất chiến lược khung xây dựng sản phẩm du lịch Việt Nam có tính cạnh tranh giai đoạn 2010 - 2015
Về nội dung: Đề tài đã đưa ra phân tích những hệ thống chọn lọc những vấn
đề lý luận về cạnh tranh sản phẩm du lịch: Tiếp cận trên quan điểm quản lý nhà nước và kinh tế vĩ mô Phân tích và đánh giá thực trạng hệ thống sản phẩm du lịch Việt Nam: Rà soát và đánh giá thực trạng sản phẩm du lịch Việt Nam hiện tại theo hai tiêu chí, cấu thành sản phẩm chung của điểm đến và sản phẩm theo các loại hình
du lịch Nghiên cứu cạnh tranh và định vị sản phẩm du lịch Việt Nam trong thị trường du lịch khu vực và quốc tế: Phân tích và đánh giá hệ thống sản phẩm du lịch của các nước cạnh tranh trong khu vực như Thái Lan, Malaysia, Singapo, Trung Quốc, Inđônexia Nghiên cứu điều tra tính cạnh tranh từ góc độ tiêu dùng Tìm ra định vị hiện tại của sản phẩm du lịch Việt Nam
Phân tích đặc thù và thế mạnh cho sản phẩm du lịch Việt Nam: đánh giá một cách có hệ thống các sản phẩm du lịch Việt Nam, so sánh, xác định sản phẩm du lịch Việt Nam với các sản phẩm cạnh tranh, tập trung 3 nhóm:
+ Sản phẩm du lịch biển đảo
+ Sản phẩm du lịch văn hoá
+ Sản phẩm du lịch sinh thái
Trang 20- Phân tích kết quả nghiên cứu cạnh tranh với các đối thủ quốc tế
- Phân tích khả năng cạnh tranh của sản phẩm từ phía cung - cầu của thị trường du lịch Việt Nam
Tìm hiểu một số đặc điểm và nhu cầu thị trường khách quốc tế đối với sản phẩm du lịch Việt Nam, đề xuất biện pháp chủ yếu góp phần tăng cường tính cạnh tranh của sản phẩm du lịch Việt Nam hiện tại và đề xuất xây dựng sản phẩm du lịch
có tính cạnh tranh cho giai đoạn đến 2015 Đề tài đã đề xuất được quy trình và các nguyên tắc xây dựng sản phẩm du lịch cạnh tranh cũng như đề xuất cụ thể định hướng xây dựng sản phẩm du lịch cạnh tranh cho giai đoạn 2015 cụ thể như:
Đề tài đã làm rõ về mặt lý luận, tiến đến nghiên cứu đánh giá sản phẩm du lịch Việt Nam và so sánh với các nước Đề tài nghiên cứu các đặc điểm và nhu cầu của thị trường cũng như các đánh giá thị trường về so sánh cạnh tranh sản phẩm đề từ đó có thể đề xuất xây dựng sản phẩm du lịch Việt Nam có tính cạnh tranh, tổng kết các lý luận cơ bản và quan trọng nhất trên thế giới và trong nước về các lý thuyết cạnh tranh để từ đó đề xuất mô hình nghiên cứu sản phẩm du lịch cạnh tranh, đề xuất khái niệm sản phẩm du lịch tổng thể quốc gia được sử dụng trong tài liệu và áp dụng mô hình 10 tiêu chí đánh giá so sánh cạnh tranh sản phẩm du lịch
b) Các bài báo, tạp chí khoa học
Nguyễn Văn Tuấn, “Du lịch Việt Nam 53 năm đồng hành cùng sự phát triển
của đất nước” [80, tr.1-4] Bài đã nói đến bước phát triển của du lịch Việt Nam trải
qua 53 năm xây dựng và trưởng thành (1960 - 2013), báo cáo về Khách du lịch
quốc tế đến Việt Nam năm 2010, 2011 và 2012, việc mở rộng hợp tác quốc tế, du lịch Việt Nam đã ký hiệp định hợp tác du lịch, đưa ra sự phát triển về công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân lực du lịch đã được chú trọng và đạt được những tiến bộ đáng ghi nhận
Tạp chí du lịch Việt Nam: Đã có bài phân tích về: “kinh nghiệm quản lý nhà
nước về du lịch của Thái Lan” [79, tr.1-3] Đặc biệt bài này đã đánh giá kinh
nghiệm về du lịch mà Thái Lan có thế mạnh như: công tác quảng bá xúc tiến du lịch, việc xây dựng các sản phẩm du lịch, chất lượng đội ngũ lao động và công tác
Trang 21đạo tào nguồn nhân lực, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ trong phát triển du lịch, công tác bảo vệ môi trường và việc phối hợp liên ngành để phát triển du lịch
Viện nghiên cứu phát triển du lịch: Đã có bài phân tích về: "Nghiên cứu đề
xuất các giải pháp nhằm đảm bảo an toàn cho khách du lịch tại Việt Nam" [88,
tr.1-3] Bài viết đã tổng quan các vấn đề lý luận về an toàn của khách du lịch, đánh giá thực trạng vấn đề an toàn cho khách du lịch ở Việt Nam hiện nay, phân tích nhu cầu của khách du lịch liên quan tới các vấn đề đảm bảo an toàn, đánh giá, phân tích những mặt tích cực, những yếu kém, bất cập trong vấn đề đảm bảo an toàn cho khách du lịch tại một số khu, điểm du lịch hiện nay Đưa ra kinh nghiệm của một số quốc gia, một số địa phương, khu du lịch ở Việt Nam cho việc đảm bảo an toàn cho khách du lịch (Nghiên cứu một số biện pháp được áp dụng tại một
số quốc gia, một số địa phương, khu, điểm du lịch ở Việt Nam trong việc đảm bảo
an toàn cho khách du lịch) Đề xuất một số giải pháp nhằm đảm bảo an toàn cho khách du lịch ở Việt Nam như: Giải pháp về cơ chế chính sách trong vấn đề đảm bảo an toàn cho khách du lịch ở Việt Nam, giải pháp nhằm tăng cường và đảm bảo chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm trong cơ sở lưu trú du lịch ở Việt Nam, giải pháp về tổ chức và phối hợp liên ngành, giải pháp về tuyên truyền, nâng cao ý thức bảo vệ du khách và giải pháp đảm bảo an toàn cho khách du lịch khi tham gia một số loại hình du lịch mạo hiểm
c) Luận án, luận văn có liên quan
Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế của Nguyễn Thị Thanh Hiền “Quản lý nhà
nước về du lịch trong giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế Việt Nam” [32,
tr.1-5] Luận văn đã phân tích đặc điểm, vai trò của ngành du lịch trong giai đoạn đầu phát triển nền kinh tế thị trường Việt Nam, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về
du lịch nói chung và đề xuất những giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về du lịch Tuy nhiên, tác giả chưa nghiên cứu vấn đề quản lý nhà nước về du lịch ở một địa phương cụ thể
Luận án tiến sĩ của Vũ Đình Thủy “Những điều kiện và giải pháp chủ yếu để
phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn” [68, tr.2-5] Chuyên
ngành quản lý và kế hoạch hóa, Đai học kinh tế quốc dân, Hà Nội, luận án đã đi sâu
Trang 22phân tích về hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn, đưa du lịch thành kinh tế mũi nhọn trong nền kinh tế quốc dân, từ cơ sở lý luận và thực tiễn luận án đã phân tích tiềm năng phát triển về ngành du lịch Việt Nam, và chủ yếu nghiên cứu về nội dung
vị trí vai trò ngành kinh tế mũi nhọn trong nền kinh tế quốc dân và đưa các xu hướng phát triển du lịch trong thời gián đó, điều kiện cơ bản về phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn ở Việt Nam, và phân tích những thực trạng về du lịch
ở Việt Nam qua các giai đoạn nhằm đánh giá thành tựu và những tồn tại hạn chế đối với các yêu cầu phát triển du lịch ở Việt Nam Rút ra bài học kinh nghiệm chủ yếu
ở một số nước đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn Đánh giá tiềm năng và thực trạng của ngành du lịch Việt Nam Từ cơ sở đó, luận án đã đề ra những định hướng và giải pháp chủ yếu để phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn
Luận văn thạc sĩ kinh tế chính trị học của Huỳnh Vĩnh Lạc “Khai thác tiềm
năng du lịch đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang”, [41, tr.1-4] Luận văn chủ yếu phân
tích, đánh giá thực trạng tiềm năng phát triển du lịch và đề xuất những giải pháp đẩy mạnh khai thác tiềm năng phát triển du lịch trong phạm vi của một huyện, thuộc tỉnh Kiên Giang Tác giả chưa nghiên cứu sâu vấn đề quản lý nhà nước đối với hoạt động du lịch nói chung và tỉnh Kiên Giang nói riêng
Luận án tiến sĩ kinh tế học của Nguyễn Minh Đức “Quản lý nhà nước đối
với hoạt động thương mại, du lịch tỉnh Sơn La trong quá trình CNH, HĐH” [30,
tr.1-5] Đây là một công trình nghiên cứu quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại, du lịch ở một địa phương cụ thể Luận án đã phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn nhằm làm rõ chức năng, nhiệm vụ; đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm góp phần đổi mới và nâng cao trình độ quản lý nhà nước về thương mại, du lịch ở tỉnh Sơn La Tuy nhiên, tác giả chỉ nghiên cứu quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại, du lịch thuộc khu vực Tây Bắc Bộ, bao gồm các tỉnh miền núi, trong
đó có tỉnh Sơn La, có điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, văn hoá, tiềm năng phát triển du lịch khác nhiều so với khu vực Tây Nam Bộ, trong đó có tỉnh Kiên Giang
Luận văn thạc sĩ quản lí kinh tế của Nguyễn Tân Vinh “Hoàn thiện quản lý
nhà nước về du lịch trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng” [91, tr 2-4] Trên cơ sở vận dụng
lý luận chung của quản lý nhà nước về kinh tế nói chung quản lý nhà nước về du
Trang 23lịch nói riêng, luận văn đi sâu vào phân tích đánh giá thực trạng quản lý nhà nước
về ngành du lịch trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng (giai đoạn 2001-2007), từ đó đề xuất phương hướng, biện pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về du lịch, góp phần phát triển ngành du lịch của tỉnh Lâm Đồng Đưa ra các phương hướng và biện pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020
Luận án tiến sĩ quản lí hành chính công của Trần Hải Sơn “Phát triển nguồn
nhân lực ngành Du lịch khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên” [59,
tr.5-6] Luận án là công trình nghiên cứu chuyên sâu đầu tiên về vấn đề phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch ở các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, bằng cách tiếp cận liên ngành giữa phương pháp luận nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực, phương pháp luận nghiên cứu phát triển ngành du lịch và phương pháp luận nghiên cứu phát triển vùng của khoa học vùng Luận án phân tích, lập luận, làm sáng tỏ những nội dung cơ bản liên quan đến phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch như khái niệm, các đặc điểm, đặc trưng của nguồn nhân lực ngành du lịch, nội dung quản lý nhà nước đối với phát triển nguồn nhân lực ngành
du lịch, trong đó bao gồm việc xây dựng chiến lược, chính sách, tạo hành lang pháp
lý phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch Luận án tiến hành điều tra xã hội học, khảo sát khá toàn diện và đầy đủ địa bàn các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, sử dụng các kết quả điều tra xã hội học làm minh chứng cho các nhận định, đánh giá, đặc biệt là về những nguyên nhân hạn chế sự phát triển nguồn nhân lực ngành Du lịch, làm tăng thêm cơ sở pháp lý và giá trị thực tiễn về phát triển nguồn nhân lực ngành Du lịch các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên Luận án đề xuất hệ thống các nhóm giải pháp đồng bộ, có tính khả thi gồm nhóm giải pháp tăng cường quản lý nhà nước đối với phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch, nhóm giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực ngành du lịch và nhóm giải pháp hỗ trợ nhằm phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch tại khu vực nghiên cứu Trong đó, các giải pháp về xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực, đào tạo theo nhu cầu xã hội và tăng cường sự liên kết của các bên có liên quan là những nội dung then chốt trong phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch ở các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên
Trang 24Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Đoan “Quản lý nhà nước đối về du lịch
trên địa bàn Hà Nội ” [29, tr.2-5] Tác giả luận văn đã nghiên cứu những kết quả
đạt được, đưa ra khái niệm về du lịch và khái niệm về quản lý nhà nước về du lịch
và đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Hà Nội, làm rõ những thành công và hạn chế, lý giải nguyên nhân của thực trạng đó trên tổng thể các nội dung định hướng, chiến lược, quy hoạch và thực hiện quy hoạch; chính sách bảo vệ môi trường các vùng du lịch, xây dựng quảng bá thương hiệu của du lịch Hà Nội trên phạm vi toàn thế giới, các giải pháp liên kết du lịch Hà Nội với các tỉnh bạn, nước bạn; quản lý thị trường khách du lịch; đào tạo nguồn nhân lực… Nghiên cứu và so sánh kinh nghiệm của các nước, thành phố khác làm cơ sở rút ra những bài học mà Việt Nam nói chung và Thành phố Hà Nội nói riêng có thể vận dụng Luận văn còn đề xuất những giải pháp, kiến nghị nhằm phát huy những kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Hà Nội
Bùi Thị Thanh Hiền “Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý
điểm đến du lịch Hương Sơn, Mỹ Đức, Hà Nội” [32, tr.4-5] Tác giả luận văn đã
nghiên cứu đến những kết quả đạt được về công tác quản lý hoạt động tại điểm đến
du lịch Hương Sơn, Mỹ Đức, Hà Nội và chỉ ra những thành công, hạn chế và nguyên nhân của công tác quản lý hoạt động tại điểm đến du lịch đó Luận văn đã xây dựng được khái niệm, vị trí, vai trò trong phát triển du lịch Hệ thống hóa một
số quan điểm lý luận về Nhà nước, xây dựng khái niệm và chỉ ra những đặc điểm
và thực trạng khai thác điểm đến du lịch tại Việt Nam Phân tích vai trò và nội
dung và những nguyên tắc của công tác quản lý điểm đến du lịch Hương Sơn, Mỹ
Đức, Hà Nội Đưa ra những quan điểm có tính định hướng và một số giải pháp cụ
thể như: Một số giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác quản lý điểm đến du
lịch Hương Sơn, Mỹ Đức, Hà Nội, đưa ra quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu
lực, hiệu quả về công tác quản lý điểm đến du lịch Hương Sơn, kiện toàn, đổi mới
cơ cấu tổ chức quản lý nhà nước về du lịch tại điểm đến du lịch Hương Sơn, và phát triển đầu tư điểm đến du lịch tại điểm du lịch đó và việc tuyên truyền quảng
bá nâng cao hình ảnh của điểm đến du lịch Hương Sơn đối với khách du lịch trong
Trang 25và ngoài nước Luận văn góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận về công tác quản lý
điểm đến du lịch, góp phần tổng kết đánh giá thực trạng công tác quản lý điểm đến
du lịch Hương Sơn
Luận văn thạc sĩ kinh tế của Phân Xuân Hoà “Các giải pháp phát triển
ngành du lịch Khánh Hoà đến năm 2020” [33, tr.3-5] Luận án đề cập nội dung về
phát triển du lịch, vai trò của phát triển du lịch đối với kinh tế - xã hội Đồng thời, tác giả cũng đã đề cập các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch, trong đó gồm có các yêu tố bên ngoài và các yếu tố bên trong Bên cạnh đó, luận văn tiến hành nghiên cứu kinh nghiệm phát triển du lịch của một số quốc gia có hoạt động du lịch phát triển trong khu vực ASEAN, để rút ra một số kinh nghiệm thiết thực trong quá trình phát triển du lịch tại Khánh Hoà Trên cơ sở đánh giá thực trạng phát triển ngành du lịch Khánh Hoà trong thời gian qua, nhận diện các yếu tố hạn chế, các vấn
đề còn tồn tại của phát triển du lịch Khánh Hoà Luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển ngành du lịch Khánh Hòa đến năm 2020
Luận án tiến sĩ kinh tế của Nguyễn Hồ Minh Trang “Tác động của ngành du
lịch đến tăng trưởng kinh tế ở tỉnh Thừa Thiên Huế” [76, tr.2-6] Luận án đã đưa ra
một số khái niệm về du lịch, hệ thống hóa các chỉ tiêu, phương pháp và bộ số liệu
mà các nghiên cứu trên thế giới đã sử dụng kiểm tra và đo lượng tác động của ngành du lịch đến tăng trưởng kinh tế Từ đó, xác định được chỉ tiêu và phương pháp phù hợp đối với bộ số liệu ở tỉnh Thừa Thiên Huế khi phân tích tác động của ngành du lịch đến tăng trưởng kinh tế Luận án đã ập trung nghiên cứu các mô hình
và phương pháp lượng hóa tác động của ngành du lịch đến tăng trưởng kinh tế, từ
đó, lựa chọn mô hình và phương pháp phù hợp với bộ số liệu của tỉnh Thừa Thiên Huế, nghiên cứu để kiểm tra và đo lượng tác động của nền kinh tế ở tỉnh Thừa Thiên Huế trong giai đoạn 1990 - 2012, từ đó, đánh giái lại những tác động tích cực, tác động tiêu cực và rút ra được những nguyên nhân của phát triển ngành du lịch đến tăng trưởng kinh tế ở tỉnh Thừa Thiên Huế Luận án đưa ra dự báo và đề xuất giải pháp gia tăng tác động tích cực của ngành du lịch đến tăng trưởng kinh tế ở tỉnh Thừa Thiên Huế trong thời gian tới
Trang 261.2.1.2 Nhóm các công trình nghiên cứu liên quan đến pháp luật và quản
lý nhà nước bằng pháp luât về du lịch
Luận án Tiến sĩ Luật học Trịnh Đăng Thanh: “Quản lý nhà nước bằng pháp
luật đối với hoạt động du lịch ở Việt Nam hiện nay” [65, tr.2-6] Trên cơ sở tiếp
cận, phân tích đưa ra cơ sở lý luận về sự cần thiết phải quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở Việt Nam, luận án đã phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt du lịch từ năm 1986 đến năm 1999 trước khi Pháp lệnh về du lịch được ban hành Luận án đã nghiên cứu
và làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch, từ đó đề xuất những phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước bằng pháp luật ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở thời kỳ đó, nhiệm vụ của luận án là: phân tích cơ sở lý luận của sự cần thiết phải quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch
ở nước CHXHCN Việt Nam, phân tích đánh giá thực trạng hoạt động quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước CHXHCN Việt Nam trong thời gian qua, đề xuất những phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước CHXHCN Việt Nam
Luận văn thạc sĩ khoa lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật của Lê Nam
“Thực hiện pháp luật về du lịch ở thị xã Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa hiện nay” [47,
tr.4-6] Luận văn đã tập trung nghiên cứu lý luận thực hiện pháp luật và đánh giá thực trạng thực hiện Pháp luật Du lịch trên địa bàn thị xã Sầm Sơn, Tỉnh Thanh Hóa, luận văn đề xuất các giải pháp nhằm đảm bảo thực hiện có hiệu quả Pháp luật
Du lịch trên địa bàn thị xã Sầm Sơn, Tỉnh Thanh Hóa, luận văn có nhiệm vụ phân tích cơ sở lý luận về thực hiện pháp luật về du lịch, nghiên cứu, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật trên địa bàn thị xã Sầm Sơn, Tỉnh Thanh Hóa, đề xuất phương hướng và giải pháp đảm bảo thực hiện pháp luật trên địa bàn thị xã Sầm Sơn, Tỉnh Thanh Hóa, chưa đi sâu nghiên cứu về lý luận quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch
Trang 27Luận văn thạc sĩ của Phạm Cao Thái “Pháp luật và thực thi pháp luật trong
hoạt động lữ hành, hướng dẫn du lịch ở Việt Nam hiện nay” [64, tr.2-5] Nội dung
nghiên cứu đề tài này tập trung vào những quy định pháp luật về lữ hành, hướng dẫn du lịch và một số quy định pháp luật liên quan có nội dung điều chỉnh hoạt động lữ hành, hướng dẫn du lịch; thực trạng việc thi hành pháp luật trong hoạt động
lữ hành, hướng dẫn du lịch ở Việt Nam hiện nay, những tồn tại, bất cập giữa những quy định so với thực tiễn, những vấn đề mới nảy sinh trong quá trình diễn ra hoạt động lữ hành, hướng dẫn du lịch đòi hỏi có sự điều chỉnh của pháp luật; những đề xuất tăng cường thực thi pháp luật trong hoạt động lữ hành, hướng dẫn du lịch và giải pháp hoàn thiện những quy định pháp luật về du lịch
Bên cạnh ý nghĩa khoa học nêu trên, đề tài nghiên cứu đặc biệt có ý nghĩa thực tiễn Là một đề tài ứng dụng, góp phần cùng ngành Du lịch vận dụng lý luận khoa học nhà nước - pháp luật vào thực tiễn, thực hiện công cuộc cải cách hoàn thiện hệ thống pháp luật, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực du lịch
Mục tiêu - nhiệm vụ nghiên cứu Trên cơ sở lý luận về pháp luật và thực thi pháp luật, thực tiễn thi hành pháp luật về lữ hành, hướng dẫn du lịch, nghiên cứu nhằm hoàn thiện pháp luật về lữ hành, hướng dẫn du lịch góp phần tăng cường thực thi pháp luật trong du lịch Nhiệm vụ nghiên cứu: Để thực hiện được mục tiêu trên, nhiệm vụ nghiên cứu là hệ thống được những quy định pháp luật hiện hành về lữ hành, hướng dẫn du lịch, tập trung vào những quy định trong Luật Du lịch năm
2005 và các văn bản hướng dẫn thi hành, có nghiên cứu đến một số văn bản khác có nội dung liên quan Đồng thời, tổng kết được những hoạt động lữ hành, hướng dẫn
du lịch đã diễn ra trong thực tiễn nhưng chưa được pháp luật điều chỉnh hoặc có điều chỉnh nhưng bất cập Trên cơ sở đó, đề xuất sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện những quy định pháp luật hiện hành về du lịch và tăng cường thực thi pháp luật trong du lịch Về nội dung đã nghiên cứu những quy định pháp luật về lữ hành, hướng dẫn du lịch trong Luật Du lịch và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Du lịch; nghiên cứu việc chấp hành quy định pháp luật của các tổ chức, cá nhân hoạt
Trang 28động kinh doanh lữ hành, hướng dẫn du lịch và việc thi hành pháp luật của các cơ quan quản lý trong quá trình thực hiện chức năng quản lý nhà nước
Luận văn thạc sĩ luật học của Nguyễn Thị Như Huyền “Pháp luật về bảo vệ
tài nguyên du lịch ở Việt Nam” [38, tr.2-4] Thông qua việc nghiên cứu đề tài, tác
giả luận văn nêu khái quát một số vấn đề lý luận về tài nguyên du lịch, pháp luật bảo vệ tài nguyên du lịch, phân tích các quy định của pháp luật về bảo vệ tài nguyên
du lịch và đánh giá thực trạng thực hiện chúng trên thực tế, luận văn đã nghiên cứu những kết quả đã đạt được, những hạn chế của thực trạng thực hiện pháp luật về bảo vệ tài nguyên du lịch ở Việt Nam trong những năm qua và chỉ ra nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan của những hạn chế đó Luận văn còn nghiên cứu các quy định của Pháp luật Du lịch và pháp luật về bảo vệ các nguồn tài nguyên trong mối liên hệ với hoạt động du lịch Trên cơ sở đó, đề ra các giải pháp pháp lý
về bảo vệ tài nguyên du lịch Việt Nam Từ đó đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật, góp phần bảo vệ tài nguyên du lịch ở Việt Nam và bảo vệ tài nguyên du lịch bằng pháp luật và được triển khai ở khía cảnh xây dựng pháp luật và thực tế thực hiện pháp luật với những cách thức, biện pháp đa dạng, phong phú, phù hợp với xu hướng hội nhập quốc tế
1.2.2 Một số công trình nghiên cứu khoa học của Thái Lan và Trung Quốc
Đề tài khoa học của Sokxay Soutthaveth “Quản lý du lịch bền vững chuẩn bị
hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN”, [58, tr.1-4] Công trình đã đề cập đến vấn đề
quản lý du lịch của Thái Lan chuẩn bị sẵn sàng để hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN vào cuối năm 2015, mục đích của đề tài này nhằm để giới thiệu về phương thức quản lý du lịch của Thái Lan chuẩn bị hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN, đưa ra một số nội dung như: chính sách của Nhà nước về phát triển du lịch, cộng đồng kinh tế ASEAN về du lịch, phát triển du lịch bền vững, tổng kết và các khuyến nghị liên quan đến phát triển du lịch, đề tài này còn phân tích việc chuẩn bị sẵn sàng hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN của Thái Lan, Nhà nước phải chú ý đến vấn đề quản lý du lịch bền vững, sử dụng tài sản vốn có gây ảnh hưởng ít nhất đến môi trường và sử dụng lợi ích lâu dài, chú ý đến hoạt động du lịch gây ảnh
Trang 29hưởng tới đời sống của nhân dân, nhất là nền văn hoá, phong tục tập quán của các cộng đồng dân cư
Luận án tến sĩ của Saknalin Keosi “Sử dụng các biện pháp pháp lý đối với
quản lý khách du lịch trong việc mua bán dịch vụ du lịch ở Thái Lan theo kiểu đóng tiền phí một lần” [56, tr.1-7] Luận án đã nghiên cứu đến vấn đề sử dụng các biện
pháp pháp lý đối với quản lý khách du lịch trong việc mua bán dịch vụ du lịch theo kiểu đóng tiền phí một lần giữa khách du lịch và các công ty dịch vụ lữ hành lớn và nhỏ Luận án còn đưa phân tích đánh giá, việc thực hiện các biện pháp pháp lý của Thái Lan và quốc tế về quản lý khách du lịch ở các nước trong Cộng đồng châu Âu như: Anh, Tây Ban Nha, Pháp, Đức, Hà Lan… như ở châu Á là Nhật Bản Phân tích các vấn đề xảy ra khi có tranh chấp giữa khách du lịch và các công ty dịch vụ lữ hành, khi họ đóng tiền phí cho công ty dịch vụ lữ hành trước khi họ đi tham quan, khi đăng ký hợp đồng phải có điều kiện xác định trả lại cho khách du lịch ở trường hợp có vấn đề xảy ra trong chương trình đi du lịch, đề ra những vấn đề cần tiếp tục sửa đổi bổ sung trong nội dung của Nghị định năm 2007, về quản lý khách du lịch trong việc mua bán dịch vụ du lịch ở Thái Lan, Nghị định này là văn bản pháp luật
về quản lý kinh doanh lữ hành, người làm kinh doanh lữ hành phải thực hiện theo Nghị định này Luận án còn đưa ra một số ý tưởng về việc sắp xếp chương trình đi
du lịch, nhận thức ban đầu về công nghiệp du lịch, giải thích pháp luật về quản lý người tiêu dùng và giải thích các văn bản pháp luật liên quan đến ngành du lịch của Thái Lan
Có bài viết của tác giả Xu Xeng “Quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch của Trung Quốc”, [94, tr.1-3] Bài viết đã nói đến vấn đề quản
lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch là công tác quản lý nhà nước đối với toàn bộ những vấn đề liên quan đến các hoạt động của các cá nhân, tổ chức diễn ra trong quá trình này Trong nền kinh tế toàn cầu hiện nay, thị trường
du lịch ngày một sôi động và khốc liệt, kéo theo sự phát triển của lĩnh vực kinh doanh du lịch đồng thời song song với nó là những vấn đề đáng quan tâm và những thách thức nặng nề trong lĩnh vực này Vấn đề đặt ra là làm thế nào để quản lý hoạt động kinh doanh du lịch một cách có hiệu quả giữa bộn bề thách
Trang 30thức đó Bài viết đã giới thiệu vài nét tổng quan về Du lịch và hoạt động Kinh doanh du lịch ở các tình của Trung Quốc Đồng thời nêu tổng quan về quản lý nhà nước đối với hoạt động này Tác giả cũng đã đưa ra những thực trạng trong hoạt động quản lý: thành tựu đạt được, hạn chế còn tồn đọng Từ đó đưa ra một
số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch trong thời kỳ hội nhập như: Công tác ban hành và thực hiện pháp luật về du lịch cần được khắc phục từ khâu ban hành văn bản quy phạm pháp luật nói chung, tổ chức bộ máy nhà nước về du lịch cần được kiện toàn, ổn định nhanh chóng, xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển
du lịch cần chú trọng đến công tác đào tạo nguồn nhân lực du lịch, công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong hoạt động kinh doanh du lịch cần hướng đến việc làm trong sạch môi trường du lịch và áp dụng công nghệ thông tin trong hệ thống quản lý du lịch
1.3 ĐÁNH GIÁ CHUNG NHỮNG CÔNG TRÌNH ĐÃ NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU TRONG LUẬN ÁN
1.3.1 Đánh giá chung
Những công trình khoa học đã được công bố trong nước và nước ngoài trên đây ở mức độ khác nhau đã đề cập đến một số vấn đề lý luận về du lịch, quản lý nhà nước về du lịch, các công cụ quản lý về du lịch như: chính sách du lịch, kế hoạch hóa và pháp luật Đồng thời, một số công trình đã nghiên cứu đối với quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch (chủ yếu là nước ngoài) Những công trình này cũng đã đề cập đến một số vấn đề lý luận như khái niệm về quản lý nhà nước bằng pháp luật; nội dung quản lý nhà nước bằng pháp luật Đây là kết quả quan trọng cho việc nghiên cứu và kế thừa trong luận án
Về phương diện thực tiễn các công trình được công bố trong nước chủ yếu
đề cập đến thực tiễn của hoạt động du lịch và chủ yếu đứng ở góc độ khoa học kinh
tế để nghiên cứu và đánh giá hoạt động này Những nghiên cứu đánh giá về pháp luật và quản lý nhà nước bằng pháp luật ở trong nước chưa có công trình nào đề cập Các công trình ở nước ngoài chỉ có một số công trình nghiên cứu của các tác giả Việt Nam nghiên cứu đánh giá thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật đối
Trang 31với hoạt động du lịch ở Việt Nam Những kết quả nghiên cứu này cũng là tài liệu tham khảo có giá trị cho việc nghiên cứu và viết luận án
Từ những kết quả nêu trên cho thấy, đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu tương đối toàn diện cả phương diện lý luận và thực tiễn đề tài: Quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
Mặc dù vậy, các công trình khoa học đã được công bố trên đây là những tài liệu tham khảo bổ ích và có giá trị cho việc nghiên cứu và viết luận án nàu của nghiên cứu sinh
1.3.2 Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
Vấn đề quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào đến nay chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu ở trong nước Luận án là công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu vấn đề này Tuy nhiên đây là vấn đề có phạm vi nghiên cứu rộng và liên quan đến nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau Luận án, dưới góc độ khoa học chuyên ngành lý luận và lịch
sử nhà nước và pháp luật, tập trung giải quyết và trả lời một số nội dung sau:
- Về phương diện lý luận:
Luận giải cơ sở lý luận của quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, cụ thể là lý giải và trả lời các câu hỏi: Thế nào là quản lý nhà nước bằng pháp luật? Quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch là gì? Đặc điểm của quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch là gì? Nội hàm (nội dung) quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch bao gồm những nội dung nào? Có những điều kiện nào đảm bảo cho quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch
- Về phương diện thực tiễn:
Căn cứ vào các nội dung về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào; trong phạm vi của luận án tập trung nghiên cứu đánh giá thực trạng, chỉ ra được những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân
+ Hệ thống pháp luật và công tác xây dựng hoàn thiện hệ thống pháp luật du lịch ở Lào
Trang 32+ Tổ chức thực hiện pháp luật du lịch ở Lào trên các phương diện như: tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật du lịch; tuân thủ, thi hành, sử dụng, áp dụng pháp luật du lịch; kiểm tra giám sát việc thực hiện pháp luật du lịch; hoàn thiện tổ chức bộ máy và đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về du lịch
+ Nhà nước thực hiện thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm pháp luật du lịch
- Trên cơ sở những đánh giá thực trạng trên đây để giải quyết những bất cập thì luận án có những quan điểm gì và đề xuất những giải pháp nào? nhằm bảo đảm quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay
1.3.3 Quan điểm kế thừa và phát triển mới của đề tài
Trên cơ sở nghiên cứu, tiếp thu, tham khảo các công trình nghiên cứu đã đi trước, nghiên cứu sinh học hỏi được nhiều kinh nghiệm về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch của một số nước trong khu vực đặc biệt là Việt Nam Trong đó nghiên cứu sinh tâm đắc nhất là bài học kinh nghiệm của Việt Nam
về công tác quản lý nhà nước bằng pháp luật Luận án trân trọng và cố gắng kế thừa một cách chọn lọc những kết quả nghiên cứu về mặt lý luận cũng như một số ý tưởng về giải pháp của tác giả đi trước để tìm ra bài học kinh nghiệm vận dụng vào tình hình thực tế của CHDCND Lào
Luận án tập trung nghiên cứu làm rõ và bổ sung cơ sở lý luận về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch, đánh giá đúng thực trạng tìm ra nguyên nhân cả điểm mạnh, điểm yếu của vấn đề quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước CHDCND Lào, hoàn thiện tiêu chuẩn, xây dựng nội dung đánh giá thực trạng đối với quản lý nhà nước bằng pháp luật Đề xuất một
số giải pháp khả thi đổi mới trong việc quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước CHDCND Lào
Trang 33KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Nghiên cứu vấn đề quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước CHDCND Lào hiện nay, Chương 1 của luận án, đã phân tích tổng quan tình hình nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước CHDCND Lào hiện nay, đã được các nhà khoa học ở Việt Nam và Lào công bố thông qua các tác phẩm, sách chuyên khảo, chuyên luận, công trình khoa học cấp nhà nước, cấp bộ, luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ, các ấn phẩm trên Tạp chí, các bài viết đã đề cập, tiếp cận, nghiên cứu đánh giá, phân tích, khái quát từ nhiều góc độ khác nhau như: luật học, kinh tế học, lịch sử Đảng, văn hoá học , trên những khía cạnh, cấp độ khác nhau Cho đến nay, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách đầy đủ, toàn diện hệ thống về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước CHDCND Lào Nhất là, khái quát, phân tích làm rõ các khái niệm, vai trò và nội dung quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch, những quy định của pháp luật liên quan đến quản lý nhà nước đối với hoạt động du lịch với tính chất là cơ sở lý luận cũng như thực tiễn về hoạt động quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động
du lịch ở nước CHDCND Lào hiện nay, từ đó đề xuất những quan điểm và các giải pháp cụ thể để quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở nước CHDCND Lào hiện nay, nhằm đẩy mạnh và phát triển ngành du lịch ở nước CHDCND Lào hiện nay
Trang 34Chương 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC BẰNG PHÁP LUẬT ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DU LỊCH
Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
2.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC BẰNG PHÁP LUẬT ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DU LỊCH Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
2.1.1 Khái niệm về hoạt động du lịch
Ngày nay du lịch trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến Hiệp hội
lữ hành quốc tế đã công nhận du lịch là một ngành kinh tế lớn nhất thế giới vượt lên
cả ngành sản xuất ô tô, thép điện tử và nông nghiệp Vì vậy, du lịch đã trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn của nhiều quốc gia trên thế giới Thuật ngữ du lịch đã trở nên khá thông dụng, nó bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp với ý nghĩa là đi một vòng
Du lịch gắn liền với nghỉ ngơi, giải trí, tuy nhiên do hoàn cảnh, thời gian và khu vực khác nhau, dưới mỗi góc độ nghiên cứu khác nhau nên khái niệm du lịch cũng không giống nhau
loài người Lúc đầu có thể là những hiện tượng riêng rẽ và cá biệt, sau đó trở thành một hiện tượng xã hội phổ biến và trở thành nhu cầu của con người Song để cho du lịch có thể phát triển thì cần có các điều kiện để phát triển du lịch, các lĩnh vực kinh doanh trong du lịch cũng như việc khai thác các loài hình du lịch để thỏa mãn nhu cầu của con người trong chuyến đi Đồng thời, thấy được các tác động của du lịch
về kinh tế, văn hoá - xã hội và môi trường
Khái niệm về du lịch có nhiều cách hiểu do được tiếp cận bằng nhiều cách khác nhau, sau đây là một số quan niệm về du lịch theo các cách tiếp cận phổ biến
Du lịch là một hiện tượng: Trước thế kỷ XIX đến tận đầu thế kỷ XX, du lịch
hầu như vẫn được coi là đặc quyền của tầng lớp giàu có, quý tộc và người ta chỉ coi đây như một hiện tượng cá biệt trong đời sống kinh tế - xã hội Trong thời kỳ này, người ta coi du lịch như một hiện tượng xã hội góp phần làm phong phú thêm cuộc sống và nhận thức của con người Đó là hiện tượng con người rời khỏi nơi cư trú
Trang 35thường xuyên để đến một nơi xa lạ vì nhiều mục đích khác nhau ngoại trừ mục đích tìm kiếm việc làm và ở đó họ phải tiêu tiền mà họ đã kiếm được ở nơi khác Các Giáo sư Thụy Sĩ là Hunziker và Krapf đã khái quát: Du lịch là tổng hợp các hiện tượng và các mối quan hệ nảy sinh từ việc đi lại và lưu trú của những người ngoài địa phương - những người không có mục đích định cư và không liên quan tới bất cứ hoạt động kiếm tiền nào
Với quan niệm này, du lịch mới được giải thích ở hiện tượng đi du lịch, tuy nhiên đây cũng là một khái niệm làm cơ sở để xác định người đi du lịch và là cơ sở
để hình thành cầu về du lịch sau này
Du lịch là một hoạt động: Theo Mill và Morrison du lịch là hoạt động xảy ra
khi con người vượt qua biến giới một nước, hay ranh giới một vùng, một khu vực
để nhằm mục đích giải trí hoặc công vụ và lưu trú tại đó ít nhất 24 giờ nhưng không quá một năm Như vậy, có thể xem xét du lịch thông qua hoạt động đặc trưng mà con người mong muốn trong các chuyến đi Du lịch có thể được hiểu là hoạt động của con người nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm thoả mãn nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng trong một thời gian nhất định
Với cách tiếp cận nói trên du lịch mới chỉ được giải thích dưới góc độ là một hiện tượng, một hoạt động thuộc nhu cầu của khách du lịch
Ngày nay, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động du lịch được mở rộng, phức tạp và đa dạng, những quan niệm về du lịch ngày càng hoàn thiện, phản ánh khá đầy đủ nội hàm hoạt động của nó
Trong Tuyên ngôn Malila về du lịch (1980) thì: Du lịch được hiểu như hoạt động chủ yếu trong đời sống của các quốc gia do hiệu quả trực tiếp của nó trên các lĩnh vực xã hội, văn hoá, giáo dục và kinh tế của các quốc gia và trong quan hệ quốc
tế trên thế giới Sự phát triển du lịch gắn với sự phát triển của kinh tế - xã hội của các quốc gia và phụ thuộc vào việc con người tham gia vào nghỉ ngơi và vào kỳ nghỉ, tự do đi du lịch, trong khuôn khổ thời gian tự do và thời gian nhàn rỗi mà du lịch nhấn mạnh tính nhân văn sâu sắc
Theo Tổ chức Du lịch thế giới (1986):
Du lịch là việc lữ hành của mọi người bắt đầu từ mục đích không phải di
cư và một cách hoà bình, hoặc xuất phát từ mục đích thực hiện sự phát
Trang 36triển cá nhân về phương diện kinh tế, văn hoá - xã hội và tinh thần cùng với việc đẩy mạnh sự hiểu biết và sự hợp tác giữa mọi người [18, tr.12] Với quan niệm về du lịch như vậy, nhấn mạnh được tính nhân văn vì mục đích hoà bình, nhưng chưa nêu bật tính chất khám phá, tìm tỏi của hoạt động du lịch
Trên cơ sở tổng hợp những lý luận và thực tiễn của hoạt động du lịch trên thế giới, các nhà nghiên cứu Khoa Du lịch và khách sạn - Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội đã cho rằng:
Du lịch là một ngành kinh doanh bao gồm các hoạt động tổ chức hướng dẫn du lịch, sản xuất, trao đổi hàng hoá và dịch vụ của những doanh nghiệp, nhằm đáp ứng các nhu cầu khác của khách du lịch
Các hoạt động phải đem lại lợi ích kinh tế, chính trị, xã hội thiết thực cho nước làm du lịch và cho bản thân doanh nghiệp [28, tr.18]
Với các định nghĩa khác nhau về du lịch, Luật Du lịch Việt Nam năm 2005,
Điều 5 đã ghi: “Du lịch là hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người
ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định” [51, tr.20]
Luật Du lịch của Lào năm 2013 (sửa đổi), tại Chương I, Điều 2 đã ghi:
Du lịch là cuộc hành trình khỏi nơi cư trú thường xuyên của mình đến sứ khác hoặc quốc gia khác để tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, giao lưu văn hoá - thể thao, phát triển thể chất và tinh thần, khám phá nghiên cứu, trưng bày, hội họp… Loại trừ mục đích tìm việc làm và hành nghề để kiếm tiền [53, tr.1]
Như vậy, từ phân tích trên, có thể rút ra khái niệm du lịch như sau:
Du lịch là một ngành kinh doanh tổng hợp mang lại nhiều giá trị kinh tế và văn hóa thông qua việc cung cấp các hàng hóa và dịch vụ cho du khách bao gồm cung cấp chỗ ở cho du khách, thực phẩm và đồ uống phục vụ sinh hoạt, vận tải hành khách, hoạt động lữ hành, các hoạt động văn hóa, thể thao, hoạt động giải trí
và hoạt động khác
Trang 372.1.2 Đặc điểm của hoạt động du lịch
Du lịch thuộc ngành kinh tế dịch vụ Ngoài những đặc điểm chung như các ngành kinh tế khác, du lịch còn có những đặc điểm cơ bản sau đây:
+ Tính nhạy cảm: Do sản phẩm của ngành du lịch mang tính tổng hợp cao
nên so với các ngành khác, du lịch thể hiện đặc điểm này rõ nét hơn Một chương trình du lịch được nhà cung cấp chào bán khi thực hiện phải đảm bảo sự chính xác
về thời gian và cả tính khoa học…, có như vậy du khách mới có thể hài lòng về nơi
ăn, nghỉ, các chương trình vui chơi, giải trí…, và mới cảm nhận được nhiều điều thú
vị trong chuyến đi đó Một sáng kiến, sự thông minh hóm hỉnh, bất ngờ của hướng dẫn viên có thể làm tăng hiệu quả chuyến đi nhờ ấn tượng tốt, ngược lại chỉ một thay đổi nhỏ của một khâu nào đó, cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chuyến đi
Hiện nay, những biến động chính trị, kinh tế - xã hội khác cũng là nguyên nhân trực tiếp hoặc gián tiếp tác động đến hiệu quả kinh doanh du lịch như: những bất ổn về chính trị của vùng hay quốc gia, phát sinh dịch bệnh hoặc tình hình an ninh trật tự…
+ Tính thời vụ: Do chịu ảnh hưởng của các yếu tố địa lý, tự nhiên biến đổi và
thất thường nên hoạt động kinh doanh du lịch có tính thời vụ rõ rệt Nắm được điểm này sẽ giúp các nhà quản lý tạo định hướng đầu tư, thời điểm kinh doanh và loài hình dịch vụ, đồng thời cũng tạo lập được kế hoạch cho một chu kỳ kinh doanh, giữa hoạt động trong nội bộ ngành và hoạt động kinh doanh du lịch nhằm thu được hiệu quả cao Đối với du khách, sẽ giúp cho việc lựa chọn chương trình du lịch phù hợp với điều kiện thời gian, sức khỏe, tài chính… một cách tốt ưu
+ Tính tổng hợp: Xuất phát từ nhu cầu mang tính tổng hợp cao của du khách
mà hoạt động du lịch có tính chất đặc thù nay Có thể nói không có ngành nào có đặc điểm tổng hợp rõ nét như du lịch Bởi mỗi một nhu cầu của du khách đều trở thành một công doạn trong chuỗi các dịch vụ mà ngành phải cung ứng như: ăn, uống, đi lại, tham quan, lưu trú… mà người làm du lịch phải cung cấp một cách đầy
đủ, chính xác, kịp thời, phù hợp với du khách
+ Tính đa ngành: Ngoài những yêu cầu trên đối với một chuyến du lịch, du
khách đòi hỏi phải có những dịch vụ không thể thiếu như: các dịch vụ của ngân
Trang 38hàng, hải quan, cửa khẩu, bưu chính viễn thông… mọi dịch vụ này phải hoạt động một cách đồng bộ và có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, cùng hướng tới việc thoả mãn nhu cầu của khách Hoặc du khách sẽ mất đi cảm giác yên tâm khi vắng bóng của các lĩnh vực bảo hiểm, dịch vụ y tế, đảm bảo giao thông, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường… tại nơi tham quan, dịch vụ Chính đặc điểm này có tác dụng thúc đẩy
sự phát trển đối với các ngành kinh tế, văn hoá - xã hội; đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng không chỉ giữa các khách sạn, nhà hàng, dịch vụ vận chuyển… trong nội bộ ngành du lịch mà đòi hỏi phải có sự liên kết chặt chẽ giữa các ngành có liên quan Mọi sự toan tính lợi ích cục bộ hoặc sự phối hợp không đồng bộ đều liên quan mật thiết đến hiệu quả không chỉ riêng của ngành du lịch mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế - xã hội của cả vùng hay quốc gia
+ Tính liên vùng: Do nhu cầu khám phá, hưởng thụ của du khách luôn động,
đòi hỏi nhà cung cấp dịch vụ hay hoạt động trong ngành phải luôn đưa ra được các gói sản phẩm du lịch hấp dẫn, tránh sự nhàm chán đơn điệu Chính điều đó đã hối thúc các nhà làm du lịch phải có sự liên kết, các vùng làm du lịch phải có sự gắn kết, để có thể đưa ra được những tour, tuyến, những sản phẩm du lịch luôn hấp dẫn
du khách, có như vậy mới thu hút được khách
+ Tính chi phí: Mục đích đi du lịch của du khách cơ bản là hưởng thụ các sản
phẩm du lịch, chứ không phải với mục tiêu kiếm tiền Du khách sẵn sàng trả khỏang phi trong chuyến đi của mình về các khỏang dịch vụ như: ăn, uống, ở đi lại, và nhiều khách nhằm thực hiện mục đích vui chơi, giải trí, hưởng thụ vẻ đẹp của thiên nhiên, giá trị văn hoá, lịch sử…
Hiểu rõ đặc tính này, để các quốc gia, các nhà kinh doanh có biện pháp nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch, đa dạng các loại hình dịch vụ, nhằm thu hút khách
du lịch, kéo dài thời gian lưu trú của du khách
2.1.3 Vai trò của du lịch đối với nền kinh tế quốc dân
Một là, du lịch có vai trò quan trọng đối với sản xuất xã hội Du lịch tác động mạnh lên lĩnh vực lưu thông và do vậy ảnh hưởng lớn lên những lĩnh vực khác của quá trình tái sản xuất xã hội Kinh tế du lịch gây biến đổi lớn trong cơ cấu của cán cân thu chi của đất nước, của vùng du lịch Đối với đu lịch quốc tế, việc
Trang 39khách mang ngoại tệ đến đổi và tiêu ở khu du lịch làm tăng tổng số tiền trong cán cân thu chi của vùng và của đất nước Còn đối với du lịch nội địa, việc tiêu tiền của dân ở vùng du lịch chỉ gây biến động trong cơ cấu cán cân thu chi của nhân dân theo vùng chứ không làm thay đổi tổng số như tác động du lịch quốc tế
Trong quá trình hoạt động, du lịch đòi hỏi số lượng lớn vật tư và hàng hoá đa dạng Ngoài ra việc khách mang tiền đến tiêu ở vùng du lịch góp phần làm sống động kinh tế ở vùng du lịch và đất nước du lịch Du lịch góp phần huy động nguồn vốn rỗi rãi trong nhân dân vào vòng chu chuyển, vì chi phí cho hành trình du lịch là
từ tiền tiết kiệm của dân
Hai là, thông qua lĩnh vực lưu thông mà du lịch có ảnh hưởng tích cực lên sự phát triển của nhiều ngành công nghiệp và nông nghiệp (như công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, công nghiệp thực phẩm, công nghiệp gỗ, công nghiệp dệt, ngành trồng trọt, ngành chăn nuôi ) Du lịch luôn đòi hỏi hàng hoá có chất lượng cao, phong phú về chủng loại, mỹ thuật và hình thức Do vậy, du lịch góp phần định hướng cho sự phát triển của các ngành ấy trên một số mặt: số lượng, chất lượng, chủng loại sản phẩm và việc chuyên môn hoá các xí nghiệp trong sản xuất Ảnh hưởng của du lịch lên sự phát triển các ngành trong nền kinh tế quốc dân như: thông tin, xây dựng, y tế, thương nghiệp, văn hoá cũng rất lớn Sự sẵn sàng đón tiếp khách du lịch cuả một vùng không chỉ thể hiện ở chỗ những nơi đó có tài nguyên du lịch mà bên cạnh chúng phải có cả cơ sở vật chất kĩ thuật, hệ thống đường sá, nhà
ga, sân bay, bưu điện, ngân hàng, mạng lưới thương nghiệp Việc tận dụng đưa những nơi có tài nguyên du lịch vào sử dụng, kinh doanh đòi hỏi phải xây dựng ở
đó hệ thống đường sá, màng lưới thương nghiệp, bưu điện qua đó cũng kích thích
sự phát triển tương ứng của các ngành liên quan Ngoài ra, du lịch phát triển còn đánh thức một số ngành thủ công cổ truyền
Ba là, du lịch góp phần xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật cho đất nước và bảo vệ môi trường xanh và thiên nhiên Kinh tế du lịch góp phần làm tăng thu nhập quốc dân trên 2 mặt sáng tạo và sử dụng Hoạt động du lịch quốc tế là nguồn thu ngoại tệ đáng kể cho đất nước Ngoại tệ thu được từ du lịch quốc tế làm sống động cán cân thanh toán của đất nước và thường được sử dụng để mua sắm máy móc
Trang 40thiết bị cần thiết cho quá trình tái sản xuất xã hội Do vậy du lịch quốc tế góp phần xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật cho đất nước Cũng như ngoại thương, du lịch quốc
tế tạo điều kiện cho đất nước tiết kiệm lao động xã hội khi xuất khẩu một số mặt hàng Do đó, du lịch còn là một ngành xuất khẩu (xuất khẩu tại chỗ) Việc xuất khẩu tại chỗ có hiệu quả cao nhất vì nó tiết kiệm được chi phí đóng gói, bảo quản, vận chuyển và tránh được những rủi ro mất mát khi vận chuyển ra nước ngoài Đồng thời, việc phát triển du lịch cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng các quan hệ kinh tế của các thương gia, các nhà đầu tư trong nước và ngoài nước thông qua việc khách du lịch đã kết hợp giữa việc tham quan du lịch với việc tìm hiểu thị trường, môi trường đầu tư kinh doanh Du lịch làm thay đổi sắc thái kinh tế của mỗi vùng, mỗi địa phương và mỗi quốc gia Với vị trí kinh tế đó, nhiều nhà kinh tế đã
gọi du lịch là một ngành “công nghiệp không khói” hoặc ngành “xuất khẩu vô
hình’’ Cũng từ đây, du lịch cũng tạo nhiều việc làm cho xã hội Với yêu cầu phát
triển liên ngành, việc phát triển du lịch không chỉ tạo ra việc làm trực tiếp cho ngành du lịch mà còn tạo ra việc làm ở các ngành kinh tế khác Qua đó, du lịch đã tham gia vào quá trình phân công lao động trong nước và hợp tác lao động quốc tế Cùng với sự phát triển của xã hội, du lịch ngày càng trở thành một hiện tượng kinh
tế xã hội phổ biến, là nhu cầu không thể thiếu của nhân dân nhiều nước, đặc biệt là các nước có nền kinh tế phát triển Khi xã hội phát triển, đời sống vật chất tăng lên thì nhu cầu về du lịch cũng tăng lên Có thể coi du lịch là một chỉ tiêu đánh giá mức sống của nhân dân mỗi nước Du lịch là chiếc cầu nối của tình hữu nghị, tạo sự cảm thông giữa các dân tộc, đoàn kết nhân dân các nước, tạo nên một thế giới hoà bình, thịnh vượng, tôn trọng lẫn nhau Ngoài ra, sự phát triển du lịch còn có ý nghĩa lớn đối với việc góp phần khai thác, bảo tồn các di sản văn hoá và dân tộc, góp phần bảo vệ và phát triển môi trường thiên nhiên xã hội
Với vị trí kinh tế, chính trị, xã hội, du lịch đã và đang khẳng định vị trí của mình trong tổng thể nền kinh tế xã hội của mỗi nước, là mục tiêu phát triển của nhiều quốc gia Nhận thức được thế mạnh của du lịch, Đảng và Nhà nước Lào đã dành cho du lịch một vị trí xứng đáng, coi phát triển du lịch là một định hướng phát