Quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường mầm non đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Xuất phát từ vai trò của quản lí hoạt động tổ chuyên môn trong việc nâng cao chất lượng giáo viên mầm non từ đó nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ mầm non như Chủ tịch Hồ Chí Minh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

BÙI THỊ KIỀU ANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TRƯỜNG MẦM NON ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, NĂM 2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

BÙI THỊ KIỀU ANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TRƯỜNG MẦM NON ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS NGUYỄN XUÂN THỨC

HÀ NỘI, NĂM 2015

LLỜI

LỜI CẢM ƠN Với lòng biết ơn sâu sắc, em xin bày tỏ lời cảm ơn

chân thành tới:

PGS - TS Nguyễn Xuân Thức, Người thầy đã tận tâm, nhiệt tình chỉ bảo, hướng dẫn em trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Đồng thời, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc Ban lãnh đạo trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2, Khoa sau đại học nhà trường và các thầy giáo, cô giáo tham gia quản lý, giảng dạy

đã tạo điều kiện thuận lợi quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện cho

em trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài;

Lãnh đạo, chuyên viên Phòng Giáo dục & Đào tạo Bắc

Từ Liêm, Tổ Mầm non; Cán bộ quản lý, giáo viên các trường mầm non trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm đã nhiệt tình tham gia góp ý kiến, cung cấp tư liệu, tài liệu trong quá trình điều tra, khảo sát phục vụ công tác nghiên cứu;

Em xin gửi lời tri ân sâu sắc đến gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện để em hoàn thành tốt luận văn

Với thời gian nghiên cứu còn hạn chế, tuy đã có nhiều cố gắng, song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong được sự chỉ dẫn, đóng góp giúp đỡ của các thầy giáo,

cô giáo, các cấp lãnh đạo, bạn bè đồng nghiệp và bạn đọc để luận văn có giá trị thực tiễn

Tôi xin chân thành cảm ơn !

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Bùi Thị Kiều Anh

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này

là trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác Luận văn phản ánh rõ đặc điểm tình hình của quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội và thực trạng hoạt động

Tổ chuyên môn trong trường mầm non

Luận văn sử dụng số liệu của phiếu trưng cầu ý kiến được tiến hành trong buổi kiến tập chuyên đề cấp quận của cán bộ và giáo viên các trường mầm non quận Bắc Từ Liêm tổ chức vào tháng 3 năm 2015 tại trường mầm non nơi tác giả luận văn đang công tác

Biện pháp sử dụng trong luận văn đã, đang và sẽ được áp dụng rộng rãi trong các trường mầm non trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm nhằm nâng cao chất lượng hoạt động Tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới

Em cũng xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Bùi Thị Kiều Anh

- Quyết định – Bộ Giáo dục và Đào tạo QĐ-BGD&ĐT

- Thông tư- Bộ Giáo dục và Đào tạo TT-BGD&ĐT

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT iii

DANH MỤC BẢNG SỐ vii

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ viii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2.Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TRƯỜNG MẦM NON ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 6 1.1.Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Các nghiên cứu về quản lý trường mầm non 6

1.1.2 Các nghiên cứu về quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường nhằm nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục Có thể kể ra một số công trình nghiên cứu sau 7

1.2 Lý luận về quản lý 8

1.2.1 Khái niệm 8

1.2.2 Chức năng quản lý 11

1.3 Tổ chuyên môn và hoạt động tổ chuyên môn ở trường mầm non 13

1.3.1 Trường mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân 13

1.3.2 Tổ chuyên môn và hoạt động tổ chuyên môn trong trường mầm non 14

1.4 Đổi mới giáo dục và yêu cầu đạt ra với hoạt động tổ chuyên môn và quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở trường mầm non 20

1.4.1 Đổi mới giáo dục mầm non 20

1.4.2 Yêu cầu đạt ra với hoạt động tổ chuyên môn và quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở trường mầm non 23

1.5 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng trường mầm non 23

1.5.1 Lập kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn theo năm học, tháng, tuần 24

1.5.2 Tổ chức hoạt động tổ chuyên môn 26

1.5.3 Chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn 28

1.5.4 Kiểm tra đánh giá hoạt động tổ chuyên môn 30

1.5.5 Tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động tổ chuyên môn 31

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tổ chuyên môn giáo viên mầm non 31

1.6.1 Các yếu tố thuộc về chủ thể quản lý hoạt động tổ chuyên môn 31

1.6.2 Các yếu tố thuộc đối tượng quản lý (giáo viên mầm non) 32

1.6.3 Các yếu tố thuộc về môi trường tổ chức hoạt động tổ chuyên môn 32

Kết luận chương 1 33

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TRƯỜNG MẦM NON QUẬN BẮC TỪ LIÊM- HÀ NỘI 34

2.1 Tổ chức khảo sát thực trạng 34

2.1.1 Mục đích nghiên cứu 34

2.1.2 Nội dung nghiên cứu 34

2.1.3 Phương pháp nghiên cứu 34

2.1.4 Tiêu chí và thang đánh giá khảo sát hoạt động chuẩn bị và quản lý hoạt động tổ chuyên môn 35

2.1.5 Khách thể khảo sát và địa bàn nghiên cứu 35

2.2 Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn của một số trường mầm non trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội 35

2.2.1 Nhận thức tầm quan trọng của hoạt động tổ chuyên môn ở trường mầm non 35

2.2.2 Mức độ thực hiện các nhiệm vụ của tổ chuyên môn 37

2.3 Thực trạng quản lí hoạt động tổ chuyên môn trường mầm non trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục 38

2.3.1 Lập kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn theo năm học, tháng, tuần 39

2.3.2 Tổ chức thực hiện hoạt động tổ chuyên môn ở trường mầm non 41

2.3.3 Kiểm tra, đánh giá hoạt động tổ chuyên môn 47

2.3.4 Tạo môi trường hoạt động tổ chuyên môn ở trường mầm non 50

2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở một số trường

mầm non trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội 53

2.5 Đánh giá thực trạng quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở trường mầm non 58

2.5.1 Mặt mạnh và nguyên nhân 58

2.5.2 Mặt yếu và nguyên nhân 60

Kết luận chương 2 62

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG MẦM NON QUẬN BẮC TỪ LIÊM - HÀ NỘIĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 63

3.1 Nguyên tắc đề xuất 63

3.1.1 Nguyên tắc kế thừa 63

3.1.2 Nguyên tắc thực tiễn và khả thi 63

3.1.3 Nguyên tắc hệ thống 64

3.2 Biện pháp quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở một số trường mầm non trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục 64

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của hoạt động tổ chuyên môn 64

3.2.2 Cụ thể hóa kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn theo kế hoạch của

nhà trường 68

3.2.3 Chỉ đạo đổi mới cách thức tổ chức hoạt động tổ chuyên môn 72

3.2.4 Kiểm tra đánh giá hoạt động tổ chuyên môn 78

3.2.5 Tăng cường cơ sở vật chất, điều kiện cho hoạt động tổ chuyên môn 81

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 84

3.4 Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về các biện pháp quản lí hoạt động tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục 85

Kết luận chương 3 92

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 93

1 Kết luận 93

2 Khuyến nghị 95

2.1 Đối với Phòng giáo dục và Đào tạo quận Bắc Từ Liêm 95

2.2 Đối với các trường Mầm non 95

2.3 Đối với giáo viên Mầm non 96

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 97

DANH MỤC BẢNG SỐ

Bảng 2.1 Nhận thức tầm quan trọng của tổ chuyên môn trong hoạt độngcủa

trường mầm non 36

Bảng 2.2 Mức độ thực hiện nhiệm vụ tổ chuyên môn ở trường mầm non 37

Bảng 2.3 Lập kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn ở trường mầm non 39

Bảng 2.4 Mức độ thực hiện tổ chứchoạt động tổ chuyên môn hiện nay ở trường mầm non 41

Bảng 2.5 Mức độthực hiện chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn hiện nay ở các trường mầm non 44

Bảng 2.6 Mức độ thực hiện kiểm tra, đánh giá hoạt động tổ chuyên mônở trường mầm non 47

Bảng 2.7 Việc tạo môi trường cho hoạt động tổ chuyên môn ở trường mầm non 50

Bảng 2.8 Số trẻ trên lớp ở một số trường mầm non quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội 51

Bảng 2.9 Các yếu tố thuộc về chủ thể quản lý (Hiệu trưởng) 53

Bảng 2.10 Các yếu tố thuộc về đối tượng quản lý (giáo viên) 54

Bảng 2.11 Các yếu tố thuộc về môi trường quản lý 56

Bảng 3.1 Đánh giá nhận thức tính cần thiết của biện pháp quản lí hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng trường mầm non quận Bắc Từ Liêm 86

Bảng 3.2 Đánh giá nhận thức về mức độ khả thi của biện pháp quản lí 88

hoạt động tổ chuyên môn các trường mầm non quận Bắc Từ Liêm 88

Bảng 3.3 Mối quan hệ giữa tính cần thiết và mức độ khả thi của biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn các trường mầm non quận Bắc Từ Liêm 89

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Mô hình về quản lý 10

Sơ đồ 1.2: Quan hệ giữa các chức năng quản lý 12 Biểu đồ 2.1 Mức độ thực hiện biện pháp lập kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn 40 Biểu đồ 2.2 Mức độ thực hiện biện pháp tổ chức hoạt động tổ chuyên môn của các trường trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội 43 Biểu đồ 2.3 Mức độ thực hiện chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn hiện nay ở các trường mầm non 47 Biểu đồ 2.4 Mức độ thực hiện các nội dung quản lí cơ sở vật chất, điều kiện phục vụ cho hoạt động TCM ở các trường mầm non quận Bắc Từ Liêm 52 Biểu đồ 2.5 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý hoạt động tổ chyên môn của hiệu trưởng trường mầm non 57 Biểu đồ 3.1 Đánh giá nhận thức tính cần thiết biện pháp quản lí hoạt động tổ chuyên môn các trường mầm non quận Bắc Từ Liêm 87 Biểu 3.2 Đánh giá nhận thức tính khả thi biện pháp quản lí hoạt động tổ chuyên môn các trường mầm non quận Bắc Từ Liêm 89 Biểu đồ 3.3 Mối quan hệ giữa tính cần thiết và tính khả thi của biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên mầm non 91

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

1.1.Trong những năm gần đây, với xu thế hội nhập, công cuộc đổi mới trên đất nước ta đang có bước phát triển với nhịp điệu nhanh, quy mô lớn, đòi hỏi nhanh chóng phải có đội ngũ cán bộ quản lý, có phẩm chất, năng lực, trình

độ mới đáp ứng được yêu cầu đó Nghị quyết hội nghị lần thứ tư BCH TƯ khóa VII khẳng định: “Khẩn trương đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản

lý các cấp” Bởi lẽ đội ngũ quản lí có nhận thức đúng về hoạt động tổ chuyên môn, nhận thức đúng về quản lí thì mới quản lí tốt hoạt động tổ chuyên môn

Xuất phát từ vai trò của quản lí hoạt động tổ chuyên môn trong việc nâng cao chất lượng giáo viên mầm non từ đó nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ mầm non như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nhấn mạnh về chuyên môn: “Mỗi người phải biết một nghề để sinh hoạt…ai lãnh đạo ngành hoạt động nào phải biết chuyên môn về ngành ấy” (Hồ Chí Minh: toàn tập, NXB Chính trị Quốc gia, H.,2002,t6, tr.46-47); chúng tôi - những người quản

lí cần nhận thức sâu sắc về nhiệm vụ, vai trò của mình trong mỗi nhà trường đang từng ngày quản lí tốt việc dạy và học để nâng cao chất lượng chuyên môn trong trường mầm non

1.2 Quận Bắc Từ Liêm là một quận thuộc Hà Nội, nằm dọc phía bờ nam của sông Hồng, Đông giáp quận Tây Hồ, Đông Nam giáp quận Cầu Giấy, Tây giáp huyện Đan Phượng, Hoài Đức, Nam giáp quận Nam Từ Liêm, Bắc giáp sông Hồng

Quận được thành lập theo Nghị quyết số 132/NQ-CP ngày 27 tháng

12 năm 2013 của Chính phủ Phòng giáo dục và Đào tạo Bắc Từ Liêm tuy mới đi vào hoạt động từ ngày 01 tháng 4 năm 2014 nhưng đã gặt hái được thành tích đáng kể trong đợt tổng kết toàn ngành giáo dục Thành phố Hà Nội năm học 2013-2014 Điều đó chứng tỏ hoạt động chuyên môn ở các nhà trường trên địa bàn quận đang từng ngày hoàn thiện và khẳng định vị thế trên toàn Thành phố.[1]

Thực tế hoạt động tổ chuyên môn và quản lí hoạt động tổ chuyên môn

ở các trường mầm non Thụy Phương, Đông Ngạc A, Đông Ngạc B, Cổ Nhuế

1, Cổ Nhuế 2, Thượng Cát, Liên Mạc, Phú Diễn, Minh Khai, Phúc Diễn, Xuân Đỉnh, Xuân Tảo thuộc Quận Bắc Từ Liêm đứng trước yêu cầu đổi mới giáo dục còn có những bất cập cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng hoạt động

tổ chuyên môn

Hoạt động của tổ chuyên môn có vai trò hết sức quan trọng, hoạt động của từng thành viên có vai trò quyết định rất lớn đến kết quả giảng dạy của giáo viên cũng như các hoạt động khác của nhà trường Thông qua hoạt động của giáo viên nhân viên, Ban giám hiệu quản lí được giáo viên về chuyên môn, cũng thông qua hoạt động của tổ chuyên môn giáo viên được tự học nâng cao trình độ chuyên môn cho bản thân, giáo viên được học hỏi lẫn nhau, trao đổi kinh nghiệm giảng dạy, kinh nghiệm chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục học sinh…

Tuy nhiên thực tế cho thấy :

- Một số trường chưa dành nhiều thời gian dành cho sinh hoạt chuyên môn và đổi mới sinh hoạt chuyên môn chưa thường xuyên và còn hạn chế, chưa đáp ứng được với đổi mới giáo dục

- Mặc dù đó có nhiều tiến bộ tích cực, xong việc tự bồi dưỡng năng lực chuyên môn, năng lực quản lí của một số cán bộ còn hạn chế Còn để thiếu sót trong quản lí hồ sơ chuyên môn, quản lí nề nếp dạy học, quản lí hành chính, quản lí thu - chi trong trường học, quản lí tài sản và sử dụng tài sản công

1.3 Trong lĩnh vực quản lí giáo dục mầm non đã có nhiều các công trình nghiên cứu về các lĩnh vực như: quản lí chăm sóc giáo dục trẻ mầm non, quản lí thực hiện chương trình mầm non mới, quản lí bồi dưỡng giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp…còn ở lĩnh vực quản lí hoạt động tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục còn chưa có nhiều các đề tài nghiên cứu

Hoạt động của tổ chuyên môn còn là một bộ phận không thể thiếu trong nhà trường, thực hiện nhiệm vụ của nhà trường Thế nhưng một số trường mầm non trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm hoạt động chưa mấy hiệu quả Trong buổi tập huấn chuyên môn ngày 23 tháng 12 năm 2014 về nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn tại các trường mầm non thì hầu hết các nhà trường chưa tích cực phát biểu, học thụ động, thiếu thực tế để phản hồi tới giảng viên Bởi lẽ một số nhà trường có nhiều điểm lẻ, giáo viên trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm điển hình như giáo viên trường em tuổi trung bình 27,2 Do vậy hoạt động của tổ chuyên môn còn gặp nhiều lúng túng Giáo viên chưa nhận thức rõ được nhiệm vụ của tổ chuyên môn Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn

và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên

Với các lí do nêu trên nên em lựa chọn đề tài: “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường mầm non quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ”

2.Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực tiễn, đề xuất một số biện pháp quản

lí hoạt động tổ chuyên môn trường mầm non Quận BắcTừ Liêm - Thành phố

Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới, nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn và chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ của trường mầm non

3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động tổ chuyên môn trường mầm non đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lí hoạt động tổ chuyên môn trường mầm non Quận Bắc Từ Liêm

- Thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

4 Giả thuyết khoa học

Quản lí hoạt động tổ chuyên môn trường mầm non trên địa bàn quận Bắc

Từ Liêm trong thời gian qua đã đạt được kết quả nhất định Tuy nhiên đứng trước yêu cầu đổi mới giáo dục bộc lộ bất cập, hạn chế Nếu đề xuất và áp dụng các biện pháp quản lí hoạt động tổ chuyên môn phù hợp hơn với thực tế giáo dục mầm non theo từng địa phương, vùng miền và đổi mới giáo dục mầm non thì sẽ nâng cao được chất lượng giáo viên mầm non và chất lượng giáo dục mầm non ở trường mầm non trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Hệ thống hóa cơ sở lí luận về quản lí hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng trường mầm non

5.2 Khảo sát thực trạng hoạt động tổ chuyên môn và quản lý hoạt động của hiệu trưởng trường mầm non trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội

5.3 Đề xuất biện pháp quản lí hoạt động tổ chuyên môn các trường mầm non nói trên

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

6.1 Giới hạn về đối tượng, địa bàn nghiên cứu

Do điều kiện và thời gian nghiên cứu có hạn nên khi thực hiện đề tài này em chỉ thực hiện nghiên cứu “Một số biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu trưởng trường mầm non Quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” Để thực hiện đề tài này em lấy số liệu khảo sát thực trạng trong ba năm học từ 2012-2013; 2013 -2014; 2014-2015

6.2 Giới hạn khách thể khảo sát

Khảo sát 96 người gồm cán bộ quản lý và giáo viên ở các trường mầm non Thụy Phương, Đông Ngạc A, Đông Ngạc B, Cổ Nhuế 1, Cổ Nhuế 2, Hồ Tùng Mậu, Kim Mai, Liên Mạc, Minh Khai, Phú Diễn, Phúc Diễn, Tây Tựu, Thượng Cát, Xuân Đỉnh A, Xuân Đỉnh B, Tây Tựu- quận Bắc Từ Liêm- Hà Nội

7 Phương pháp nghiên cứu

Để hoàn thành nhiệm vụ trên, em đã sử dụng các phương pháp nhiên cứu sau:

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Phương pháp tổng hợp, phân tích các dữ liệu, những tài liệu trong sách báo, các công trình nghiên cứu khoa học, luật giáo dục, tham khảo các văn bản về những vấn đề có liên quan đến đề tài nghiên cứu

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp điều tra, quan sát, tổng kết kinh nghiệm, phỏng vấn và phân tích các kết quả khảo sát thực trạng quản lí hoạt động tổ chuyên môn trường mầm non trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm - Thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới

7.3 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng phương pháp toán thống kê trong việc xử lý những số liệu điều tra, khảo sát và từ đó rút ra những kết luận chính xác

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, mục lục, luận văn gồm 03 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường mầm non đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn một số trường mầm non trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn một số trường mầm non trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TRƯỜNG MẦM NON ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 1.1.Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu về quản lý trường mầm non

Tìm hiểu nghiên cứu về quản lí trường mầm non trên thế giới, có thể thấy nghiên cứu về lĩnh vực này nở rộ vào những năm 90 ở Úc và ở Anh, ví

dụ như tác phẩm của Hayden J (1996) về “Quản lí trường mầm non” (Management of Early Childhood Services) [2] - Wentworth Falls NSW, Social Sciences Press và tác phẩm cùng tên (Management in Pre -schools) do Pre - schools Learning Alliance (PLA) ấn hành tại London năm 2000 Với 40 năm kinh nghiệm, quyển sách của PLA đã giúp cho người lãnh đạo trường mầm non có phương pháp quản lý nhà trường hiệu quả [3] Bên cạnh đó, một

số nghiên cứu khác tìm hiểu rộng hơn đến vai trò của người lãnh đạo ở nhà trường mầm non như nghiên cứu của Cushla Scrivens (1990) (Professional Leadership in Early Childhood - the New Zealand Kindergarten Experience); Stamopoulos E (2003) (Leadership and Change Management in Early Childhood); và Rodd J (2006) (Leadership in Early Childhood) Vấn đề quản lý chuyên môn của hiệu trưởng trường mầm non cũng được đề cập đến trong các tác phẩm nói về vai trò của người lãnh đạo ở nhà trường mầm non như đã kể trên

Các nghiên cứu về quản lý trường mầm non đã được sự quan tâm của các nhà khoa học như Nguyễn Ánh Tuyết (1992), Phạm Thị Châu (1994), Đinh Văn Vang (1996) [4] thể hiện trong các tác phẩm “Một số vấn đề quản

lý trường mầm non”, “Quản lý giáo dục mầm non” Nội dung của các tác phẩm trên nêu một số khái niệm về quản lý, quản lý giáo dục và quản lý trường mầm non; chức năng quản lý và quản lý giáo dục; hệ thống mục tiêu, nguyên tắc, phương pháp quản lý; vị trí, tính chất, nhiệm vụ; tổ chức bộ máy;

vai trò của hiệu trưởng trong công tác quản lý trường mầm non Các tác phẩm viết khá đầy đủ cả về lý luận và thực tiễn công tác quản lý ở trường mầm non

1.1.2 Các nghiên cứu về quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường nhằm nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục Có thể kể ra một số công trình nghiên cứu sau

- Nguyễn Thế Quang (2005), Một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở các trường Trung học Phổ thông thành phố

Các công trình nghiên cứu trên trên cơ sở lí luận và khảo sát thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở cấp tiểu học, Trung học Cơ sở, Trung học Phổ thông đã đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn trong các nhà trường

Nhận xét:

- Các công trình nghiên cứu trên hướng vào nghiên cứu quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong trường phổ thông và dân tộc nội trú nhưng loại hình trường mầm non còn ít được nghiên cứu

- Đề tài luận văn hướng vào nghiên cứu quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường Mầm non Đề tài sẽ nghiên cứu và đánh giá đúng thực trạng về các biện pháp quản lý hoạt động của các tổ chuyên môn đã được áp dụng ở trường Mầm non quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội, từ đó đề xuất các

biện pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn trong trường Mầm non

1.2 Lý luận về quản lý

1.2.1 Khái niệm

Quản lý là một phạm trù xã hội, tồn tại khách quan và là một tất yếu của lịch sử Khi xã hội cần có sự chỉ huy, điều hành, phân công, hợp tác, kiểm tra, điều chỉnh trong lao động để đạt năng suất cao, lúc đó cần vai trò của người đứng đầu Đây chính là yêu cầu tất yếu để quản lý ra đời Ở mỗi giai đoạn lịch sử khác nhau, hình thái xã hội khác nhau sẽ có những hình thức quản lý khác nhau Trong mọi thời đại, vai trò của quản lý trong sự ổn định và phát triển xã hội đều được coi trọng.[9]

Khoa học quản lý là một lĩnh vực lao động trí tuệ và thực tiễn phức tạp nhằm điều khiển lao động, thúc đẩy sự phát triển của xã hội trên tất cả mọi bình diện Khoa học quản lý luôn gắn với tiến trình phát triển của xã hội, luôn mang tính lịch sử, tính giai cấp, tính dân tộc, tính thời đại Lao động xã hội ngày càng phát triển đa dạng và phong phú thì khoa học quản lý cũng ngày càng phát triển theo nội tại của quá trình lao động Nói một cách khác, nội dung, tính chất, đặc thù của mỗi loại lao động sẽ tạo nên một hệ chiếu của phương pháp quản lý Quản lý là một khoa học sử dụng tri thức của nhiều môn khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, nhân văn khác như: Toán học, thống

kê, kinh tế, tâm lý học, giáo dục học, đạo đức học, xã hội học… đồng thời quản lý còn là một nghệ thuật đòi hỏi sự mềm dẻo và tinh tế cao độ để đạt được mục đích.[10]

Chính vì vậy mà người ta có thể tiếp cận khái niệm quản lý theo nhiều cách khác nhau Theo góc độ tổ chức, quản lý là cai quản, chỉ huy, lãnh đạo, kiểm tra Theo góc độ điều khiển, quản lý có nghĩa là lái, điều khiển, điều chỉnh Theo cách tiếp cận hệ thống thì quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý (hay đối tượng quản lý) nhằm tổ chức, phối hợp hoạt động của

con người trong quá trình sản xuất xã hội để đạt được mục đích đã định

Theo lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê nin: Quản lý xã hội một cách khoa học là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đối với toàn bộ những

hệ thống xã hội Theo Aunapu: “Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và làm cái đó như thế nào và bằng phương pháp tốt nhất và rẻ nhất” [11]

Theo tác giả Nguyễn Minh Đạo: “Quản lý là một hoạt động có định hướng, có tổ chức, lựa chọn trong các đối tượng có thể dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định” [12]

Theo tác giả PGS.TS Trần Kiểm: “Quản lý là tác động có mục đích, có

kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [13]

Trên đây là những quan niệm khác nhau về quản lý với những góc độ khác nhau phụ thuộc vào cái nhìn chủ quan và mục đích hoạt động của hệ thống Tuy các cách tiếp cận khác nhau nhưng đều bao hàm một số dấu hiệu chung của quản lý:

- Quản lý là các hoạt động để đảm bảo mục đích chung là hoàn thành công việc qua nỗ lực của các cá thể trong tổ chức Đối tượng tác động của quản lý là một hệ thống xã hội hoàn chỉnh như một cơ thể sống gồm nhiều yếu tố liên kết hữu cơ theo một qui luật nhất định như tồn tại trong thời gian, không gian cụ thể

- Hệ thống quản lý bao giờ cũng gồm hai phân hệ là: Chủ thể quản lý

và khách thể quản lý (Người quản lý và người bị quản lý) Tác động quản lý

là tác động có định hướng, có tổ chức mang tính tổng hợp bao gồm nhiều giải pháp khác nhau thông qua cơ chế quản lý để sử dụng có hiệu quả cao nhất nguồn lực sẵn có của tổ chức trong điều kiện nhất định nhằm đảm bảo cho hệ thống ổn định phát triển và đạt được mục tiêu đã định

- Mục tiêu cuối cùng của quản lý là chất lượng sản phẩm vì lợi ích phục

vụ con người Người quản lý phải nghiên cứu khoa học nghệ thuật, giải quyết các mối quan hệ giữa con người với nhau vô cùng phức tạp, không chỉ giữa chủ thể và khách thể trong hệ thống mà còn trong mối quan hệ tương tác với các hệ thống khác nhằm hướng đến mục tiêu chung của tổ chức mình

Với những điểm chung và thống nhất trên, đề tài luận văn đã xác định khái niệm: Quản lý là tác động có định hướng của chủ thể quản lý thông qua lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đến đối tượng quản lý nhằm khai thác

và sử dụng có hiệu quả các tiềm năng và cơ hội của đối tượng quản lý để đạt được mục tiêu quản lý trong một môi trường biến động[14]

Quản lý nhà trường mầm non là những tác động có định hướng của chủ thể quản lý (lãnh đạo trường học) thông qua lập kế hoạch tổ chức, chỉ đạo kiểm tra đến đối tượng quản lý (giáo viên, trẻ em) nhằm tận dụng các nguồn lực hướng vào đẩy mạnh các hoạt động của nhà trường mầm non, thúc đẩy quá trình đào tạo, thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế hoạch dạy học

và giáo dục trong một môi trường biến động.[15]

Có thể mô tả quản lý và quản lý nhà trường mầm non bằng sơ đồ 1.1:

MÔI TRƯỜNG

Sơ đồ 1.1 Mô hình về quản lý Trần Kiểm – Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lí giáo dục

Cơ chế quản lý Phương pháp quản lý

Đối tượng quản lý

Công cụ quản lý

Mục tiêu Chủ thể

quản lý

- Chức năng tổ chức: Sau khi lập xong kế hoạch, người quản lý muốn chuyển hóa kế hoạch của mình thành hiện thực, đó chính là chức năng tổ chức, điều quan trọng trong chức năng này là phải xác định cho được vai trò của mỗi bộ phận, mỗi cá nhân, bảo đảm các mối quan hệ ngược, sự thống nhất và đồng bộ về tổ chức trong quản lý Nội dung chủ yếu là: xác định cấu trúc tổ chức; xây dựng, phát triển đội ngũ; xác định cơ chế hoạt động và các mối quan hệ của tổ chức Chức năng này sẽ có tác dụng liên kết chặt chẽ giữa các bộ phận, nhờ đó mà nhà quản lý điều hành nguồn nhân lực của mình một cách có hiệu quả

- Chức năng chỉ đạo: Là quá trình tác động ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến hành vi và thái độ của người khác nhằm đạt được các mục tiêu đã

đề ra Xét cho cùng, chỉ đạo là sự tác động lên con người, khơi dậy động lực của nhân tố con người trong hệ thống quản lý, tạo điều kiện để mọi người tích cực, tự giác làm việc và đem lại hiệu quả cao Chức năng này hình thành sau khi lập kế hoạch và cơ cấu bộ máy; vận hành và điều khiển chính là yếu tố cốt lõi của chức năng chỉ đạo Nội dung của chức năng chỉ đạo là tập hợp, động viên các thành viên nỗ lực phấn đấu để đạt mục tiêu

- Chức năng kiểm tra: Sau khi xác định được mục tiêu, lựa chọn biện pháp tối ưu nhất, đồng thời triển khai các chức năng tổ chức, chỉ đạo để thực

Kế hoạch

Chỉ đạo

Tổ chức

hiện các mục tiêu đó, một trong những công việc không thể thiếu được của người quản lý là kiểm tra việc triển khai tất cả các quyết định trong thực tiễn Qua kiểm tra sẽ giúp điều chỉnh kịp thời các hoạt động cũng như công tác quản lý Kiểm tra là một chức năng cơ bản và quan trọng của quản lý, Lênin

đã khẳng định: “Quản lý mà không có kiểm tra thì không phải là quản lý” Kiểm tra chính là quá trình thiết lập mối quan hệ ngược trong quản lý Kiểm tra còn có vị trí quan trọng trong việc đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý

Tổng hợp các chức năng quản lý tạo nên nội dung của quá trình quản

lý Nội dung lao động của đội ngũ cán bộ quản lý là cơ sở để phân công lao động quản lý giữa những cán bộ quản lý và là nền tảng hình thành cấu trúc của quản lý Điều đáng chú ý là trong quá trình quản lý người quản lý phải thực hiện một dãy chức năng kế tiếp nhau một cách logic, bắt buộc Bắt đầu

từ việc xác định mục tiêu và nhiệm vụ quản lý cho đến khi đạt được kết quả kiểm tra và tổng kết quá trình quản lý Mỗi quá trình quản lý xảy ra trong một thời gian cụ thể của một chu trình quản lý nhất định

Ngoài 4 chức năng nêu trên trong chu trình quản lý, chủ thể quản lý phải

sử dụng thông tin như là một công cụ hay chức năng đặc biệt để thực hiện các chức năng trên Chúng ta có thể biểu diễn chu trình quản lý theo sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.2 Quan hệ giữa các chức năng quản lý Trần Kiểm –Nguyễn Xuân Thức: Giáo trình khoa học quản lý và quản lý

giáo dục đại cương [16]

Tóm lại: Trong công tác của người quản lý việc thực hiện các chức năng ở trên là hết sức cần thiết, nhưng quá trình thực hiện phải phối hợp chặt chẽ các chức năng ấy sao cho tất cả các khâu của quá trình này là một chuỗi thống nhất, hỗ trợ và bổ sung cho nhau trong quá trình thực hiện

1.3 Tổ chuyên môn và hoạt động tổ chuyên môn ở trường mầm non

1.3.1 Trường mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân

Trường mầm non là đơn vị giáo dục cơ sở của ngành học mầm non,

là trường được liên hợp giữa nhà trẻ và mẫu giáo Trường mầm non có chức năng thu nhận để chăm sóc và giáo dục trẻ em từ 3 tháng đến 6 tuổi, nhằm giúp trẻ hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách; chuẩn bị cho trẻ em vào lớp 1 Trường mầm non có các lớp mẫu giáo và các nhóm trẻ Trường do một ban giám hiệu có hiệu trưởng phụ trách.[17]

Mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, trí tuệ của trẻ em Lứa tuổi mầm non có vị trí rất quan trọng trong suốt quá trình phát triển cuộc đời của mỗi con người Bởi đây là giai đoạn phát triển có tính quyết định để tạo nên thể lực, nhân cách, năng lực phát triển trí tuệ trong tương lai

Không có mô hình chung cho giáo dục mầm non ở tất cả các nước Tuy nhiên, vai trò của giáo dục ngày càng được coi trọng đối với mọi quốc gia Đến nay có 160 nước và các tổ chức quốc tế đó cam kết coi giáo dục mầm non là một mục tiêu quan trọng Thụy Điển coi giai đoạn mầm non là thời kỳ vàng của cuộc đời'' và thực hiện chính sách: trường mầm non là trường tự nguyện do chính quyền địa phương quản lý, trẻ 5 tuổi có thể theo học không mất tiền, 3 tiếng/ngày Ở New Zealand, Chính phủ hỗ trợ cho các loại trường giáo dục mầm non dựa trên kết quả họat động mà các cơ sở đó đạt được Điều kiện được nhận hỗ trợ là cơ sở giáo dục mầm non phải đáp ứng được các chuẩn do Bộ Giáo dục đưa ra Chính phủ hỗ trợ 50% chi phí hoạt động của các cơ sở giáo dục mầm non không phân biệt cơ sở công lập hay tư thục Phần

còn lại do cha mẹ đóng góp Các gia đình khó khăn về thu nhập hoặc có con ở tuổi mầm non bị khuyết tật có thể làm đơn xin miễn đóng góp Luật hệ thống giáo dục quốc gia Indonesia đó công nhận giáo dục mầm non là giai đoạn tiền

đề cho hệ thống giáo dục cơ bản Luật Giáo dục của Thái Lan nhấn mạnh gia đình và Chính phủ phải cùng chia sẻ trách nhiệm đối với giáo dục mầm non nhằm thực hiện Công ước quốc tế về quyền trẻ em.[18]

Ở nước ta, Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng giáo dục mầm non, xác định nhiệm vụ giáo dục mầm non là thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ từ ba tháng tuổi đến sáu tuổi nhằm giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp một Giáo dục mầm non có vị trí là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân Đề án Phát triển giáo dục mầm non giai đoạn 2006-2015 đó thể hiện quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về phát triển giáo dục mầm non thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa; tiếp thu các lý luận và kinh nghiệm của các nước tiên tiến trên thế giới Đề án đó được đóng góp ý kiến của các Bộ, ngành, các Sở Giáo dục và Đào tạo nên có tính khả thi cao.[19]

1.3.2 Tổ chuyên môn và hoạt động tổ chuyên môn trong trường mầm non 1.3.2.1 Tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn là (TCM) một đơn vị công tác trong nhà trường, TCM nắm giữ nhiều chức năng quan trọng trong việc điều hành hoạt động chuyên môn cũng như hoạt động giáo dục TCM là nơi giáo viên được bày tỏ quan điểm của bản thân về lĩnh vực chuyên môn cũng như lĩnh vực khác liên quan tới công tác dạy học tổ chuyên môn cũng là nơi giao lưu tình cảm của giáo viên, gắn bó đội ngũ nhà giáo với nhau thông qua việc sinh hoạt tổ

Điều 14 “Điều lệ trường mầm non” Ban hành kèm theo quyết định số 14/2008/QĐ-BGD ĐT ngày 07 tháng 4 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ giáo dục

và đào tạo quy định cụ thể: tổ chuyên môn bao gồm giáo viên, người làm

công tác thiết bị giáo dục và cấp dưỡng Tổ chuyên môn có tổ trưởng và tổ phó.[20]

* Vị trí, vai trò của tổ chuyên môn trong trường mầm non:

Tổ chuyên môn là một bộ phận chuyên môn là đầu mối mà Hiệu trưởng dựa vào đó để quản lý các hoạt động của tổ, cơ bản nhất là hoạt động dạy của giáo viên

- Tổ chuyên môn có chức năng giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động sư phạm, trực tiếp quản lý lao động của giáo viên trong tổ

-Tính chất hoạt động chủ yếu của tổ chuyên môn: Phối hợp các bộ phận nghiệp vụ chuyên môn (nuôi và dạy) và các tổ chức đoàn thể trong thực hiện nhiệm vụ của tổ và các nhiệm vụ khác của chiến lược phát triển nhà trường để đưa nhà trường đạt được các mục tiêu đề ra

- Tổ chuyên môn là nơi trực tiếp triển khai các hoạt động của nhà trường mầm non trong đó trọng tâm là hoạt động giáo dục và chăm sóc nuôi dưỡng trẻ Mầm Non

- Tổ chuyên môn là đầu mối quản lý mà Hiệu trưởng nhất thiết phải tập trung dựa vào đó để quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản nhất là hoạt động giáo dục, dạy học và hoạt động sư phạm của giáo viên

- Đặc biệt, tổ chuyên môn là nơi tập hợp, đoàn kết, tìm hiểu nắm vững tâm tư, tình cảm và những khó khăn trong đời sống của các giáo viên trong tổ, kịp thời động viên, giúp đỡ giáo viên trong tổ hoàn thành tốt nhiệm vụ của người giáo viên trong trường Mầm Non

*Nhiệm vụ của tổ chuyên môn:

Theo quy định tại khoản 2 điều14 của Điều lệ trường mầm non năm

2008, tổ chuyên môn có 4 nhiệm vụ:

- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ và các hoạt động giáo dục khác;

- Thực hiện bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ và quản lý sử dụng tài liệu, đồ dùng, đồ chơi, thiết bị giáo dục của các thành viên trong tổ theo kế hoạch của nhà trường, nhà trẻ;

- Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non;

- Đề xuất khen thưởng, kỷ luật giáo viên

Với hàng loạt nhiệm vụ trên đã giúp điều hành tốt công việc của người

Tổ trưởng chuyên môn (TTCM) đó là nhắc nhở đồng nghiệp mình thực hiện đúng, đủ chương trình dạy Tổ chức các buổi thảo luận, chuyên đề với các bài dạy khó mục đích là đổi mới phương pháp dạy học cả về bài soạn, phương pháp dạy và đánh giá trẻ nhằm phát huy tính tích cực của trẻ Kết quả của sự đổi mới đó được đánh giá trong các hoạt động được Ban giám hiệu, TTCM dự giờ, Hội thi, Hội giảng, khảo sát chất lượng trẻ bất kỳ trong lớp theo lứa tuổi

1.3.2.2 Tổ trưởngchuyên môn

* Khái niệm Tổ trưởng chuyên môn:

Tổ trưởng chuyên môn (TTCM): là người đứng đầu tổ chuyên môn, là người có năng lực, nhiệt tình, có phẩm chất đạo đức tốt, có khả năng điều hành tổ và do Hiệu trưởng bổ nhiệm, chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về hoạt động chuyên môn của nhà trường, hướng dẫn, điều hành việc thực hiện các nhiệm vụ của tổ chuyên môn theo qui định, góp phần đưa nhà trường đạt đến các mục tiêu đã đề ra theo kế hoạch

* Vai trò tổ trưởng chuyên môn:

-Tổ trưởng chuyên môn ở trường mầm non, theo quy định do Hiệu trưởng bổ nhiệm vào đầu mỗi năm học Nhiệm kỳ của TTCM theo từng năm học, hết một năm học có thể bổ nhiệm lại hoặc bổ nhiệm mới

- Sau khi có quyết định bổ nhiệm của Hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn là người chịu trách nhiệm cao nhất về chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ trong phạm vi lứa tuổi được phân công đảm trách

* Nhiệm vụ tổ trưởng chuyên môn:

- Quản lí hoạt động giáo dục và chăm sóc trẻ:

+ Quản lí việc soạn giáo án và các giờ dạy theo Phân Phối Chương Trình, theo các hướng dẫn về nội dung, phương pháp của từng môn học (lĩnh vực) do Bộ giáo dục ban hành

+ Chú ý thực hiện đầy đủ các nội dung trong chương trình: Chuẩn kiến thức, kỹ năng theo độ tuổi; Lồng ghép các nội dung về An toàn giao thông, Phòng chống tai nạn thương tích, Giáo dục môi trường…và các nội dung chuyên đề trọng tâm từng năm học;

+ Quản lí giờ dạy là bao gồm cả việc quản lý thực hiện ngày công, giờ công một cách nghiêm túc

+ Quản lí việc thực hiện các hồ sơ sổ sách chuyên môn khác theo qui định của nhà trường, của ngành

- Thống nhất các nội dung theo chỉ đạo của Ngành và của trường

+ Quản lí việc soạn kế hoạch, trao đổi chuyên môn, khảo sát học sinh theo chuẩn độ tuổi và theo thời gian quy định

* Tham gia Quản lý việc bồi dưỡng và tự bồi dưỡng để nâng cao trình

độ tay nghề, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của tổ viên, bao gồm:

- Quản lí việc tham dự các lớp bồi dưỡng do nhà trường hoặc cấp trên

- Tổ chức bồi dưỡng thông qua các buổi hội giảng, thực hành chuyên đề

* Tham gia đánh giá công tác thi đua, khen thưởng, kỷ luật trong tổ giáo viên

- Định kỳ các đợt thi đua tháng, học kỳ và cuối năm tổ trưởng họp, đánh giá

và đề xuất xếp loại thi đua cho các thành viên trong tổ theo các danh hiệu đăng ký

- Đánh giá xếp loại giáo viên phải công khai đúng quy trình được thống nhất, góp ý để giúp giáo viên cùng tiến bộ

- Tham gia đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non mỗi năm 1 lần vào tháng 4 hoặc tháng 5

1.3.2.3 Hoạt động của tổ chuyên môn

Hoạt động của tổ chuyên môn bao gồm những nội dung chính sau:

- Chăm lo các điều kiện để dạy tốt và học tốt: Phòng học, trang thiết bị

đồ dùng đồ chơi theo thông tư 02 của Bộ Giáo dục và Đào tạo; Đồ dùng dạy học, giáo án

- Nâng cao chất lượng giáo dục trẻ:

+ Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch giảng dạy và các hoạt động khác theo

kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình học trong 35 tuần theo quy định của cấp trên và kế hoạch năm học của nhà trường;

+ Xây dựng kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo từng hoạt động trong phân phối chương trình;

+ Hướng dẫn xây dựng và quản lý việc thực hiện kế hoạch cá nhân, soạn giảng của tổ viên, công tác viết sáng kiến kinh nghiệm, đổi mới phương pháp dạy học, đánh giá chất lượng giáo dục trẻ cuối năm học…

+ Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ, giáo viên mới tuyển dụng;

+ Điều hành hoạt động của tổ

+ Quản lí, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên (thực hiện hồ sơ chuyên môn, soạn giảng theo kế hoạch năm học và phân phối chương trình, kế hoạch dự giờ các thành viên trong tổ);

+ Các hoạt động khác (đánh giá, xếp loại giáo viên, đề xuất khen thưởng, kỉ luật giáo viên…

+ Trao đổi thống nhất mục đích yêu cầu từng bài dạy đối với những kiến thức nào là cơ bản cần khắc sâu cho trẻ, dùng phương pháp nào, sử dụng

đồ dùng dạy học nào cho có hiệu quả, tổ chức dưới hình thức nào để giúp trẻ lĩnh hội kiến thức mới nhanh nhất, có hiệu quả nhất, ứng dụng có hiệu quả trong thực tế nhiều nhất

- Khảo sát, đánh giá chất lượng giáo dục trẻ và thực hiện tốt quy chế chuyên môn

+ Nắm được kết quả học tập của trẻ ở từng lĩnh vực để có biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục;

+ Đề xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa

để thực hiện các mục tiêu giáo dục

+ Các hoạt động khác theo sự phân công của Hiệu trưởng

+ Thống nhất trong tổ về các hình thức và biện pháp khảo sát trẻ theo các chỉ số ở từng lứa tuổi cụ thể, về kiến thức kỹ năng theo từng lĩnh vực, thói quen chào hỏi, kỹ năng sống của trẻ…

- Các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trẻ

+ Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch các nhân của tổ viên theo kế hoạch năm học, phân phối chương trình và các qui định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

+ Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ, hàng năm tập trung giải quyết ít nhất một nội dung chuyên môn có tác dụng nâng cao chất lượng dạy và học, tổ chức kiểm tra, đánh giá chất lượng thực hiện nhiệm vụ của giáo viên theo kế hoạch của nhà trường; cử người tham gia thanh tra sư phạm giáo viên trong tổ khi có yêu cầu

+ Tổ chức các khâu phát động thi đua, đăng kí thi đua, đúc rút tổng kết kinh nghiệm, học tập và vận dụng những bài học kinh nghiệm điển hình tiên tiến; có kế hoạch phấn đấu cụ thể từng bước trở thành đơn vị tiên tiến xuất sắc

+ Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên, tổ chức tham gia đóng góp ý kiến, bỏ phiếu tín nhiệm các danh hiệu thi đua như: giáo viên giỏi, chiến sỹ thi đua cơ sở, người tốt việc tốt…

+ Tham mưu đề xuất những biện pháp giúp Hiệu trưởng hoàn thành tốt các hoạt động dân chủ trong trường học, thực hiện nghiêm túc lề lối tác phong làm việc trong tổ

- Tổ chức sinh hoạt chuyên môn 2 lần/1 tháng

Trong các kỳ họp tổ chuyên môn, nội dung sinh hoạt chuyên môn phải đảm bảo chuyên sâu vào chuyên môn như: Hội giảng, Hội thi, thống nhất nội dung chương trình, phương pháp, cách sử dụng đồ dùng dạy học, cách xây dựng bài giảng điện tử Tìm các biện pháp tổ chức hoạt động tối ưu nhất để nâng cao chất lượng giáo dục trẻ ở tất cả các lĩnh vực phát triển hướng đến mục tiêu giáo dục toàn diện cho trẻ, kết hợp với các bộ phận trong nhà trường

sẽ tạo nên một sức mạnh tổng hợp để đổi mới nhiều nội dung hoạt động phong phú nhằm phục vụ cho việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường

1.4 Đổi mới giáo dục và yêu cầu đạt ra với hoạt động tổ chuyên môn và quản

lí hoạt động tổ chuyên môn ở trường mầm non

1.4.1 Đổi mới giáo dục mầm non

* Đổi mới giáo dục

Giáo dục Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu, kết quả, góp phần quan trọng vào thắng lợi của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, giáo dục đã bộc lộ những yếu kém, bất cập, trong đó có những vấn đề gây bức xúc xã hội kéo dài, chưa đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế Những đổi mới giáo dục trong thời gian qua thiếu đồng bộ, còn chắp vá; nhiều chính sách, cơ chế, giải pháp về giáo dục đã từng có hiệu quả, nay trở nên không

còn phù hợp với giai đoạn phát triển mới của đất nước, cần được điều chỉnh,bổ sung

Công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, đặc biệt là yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu và cơ cấu lại nền kinh

tế theo hướng chất lượng, hiệu quả, có sức cạnh tranh cao đòi hỏi giáo dục phải đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của người dân, nhanh chóng góp phần tạo ra đội ngũ nhân lực chất lượng cao Nếu không đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo thì nhân lực sẽ là yếu tố cản trở sự phát triển của đất nước

Nước ta đang trong quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, khoa học giáo dục và sự cạnh tranh quyết liệt trên nhiều lĩnh vực giữa các quốc gia đòi hỏi giáo dục phải đổi mới Thực chất cạnh tranh giữa các quốc gia hiện nay là cạnh tranh

về nguồn nhân lực và về khoa học và công nghệ Xu thế chung của thế giới khi bước vào thế kỉ XXI là tiến hành đổi mới mạnh mẽ hay cải cách giáo dục

Trước thực tế trên, Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã xác định “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế” và “Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân”.[21]

* Đổi mới giáo dục mầm non

Mục tiêu cụ thể đổi mới căn bản giáo dục mầm non là: Giúp trẻ phát triển thể chất, tình cảm, hiểu biết, thẩm mĩ, hình thành các yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ bước vào lớp 1

Hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi vào năm

2015, nâng cao chất lượng phổ cập trong những năm tiếp theo và thực hiện miễn học phí trước năm 2020 cho đối tượng này Từng bước chuẩn hoá hệ thống các trường mầm non Phát triển giáo dục mầm non dưới 5 tuổi có chất lượng, phù hợp với điều kiện của từng địa phương và cơ sở giáo dục [22]

Đổi mới chương trình chăm sóc - giáo dục trẻ nhà trẻ và mẫu giáo hiện hành được nghiên cứu và xây dựng từ những năm 80 thế kỉ XX, ban hành chính thức trên toàn quốc từ năm 1994 Chương trình được xây dựng và áp dụng dựa trên những luận cứ khoa học theo lí thuyết hoạt động: lấy hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo và là con đường cơ bản để hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ Nội dung chương trình được xây dựng theo từng

độ tuổi hướng đến thực hiện mục tiêu giáo dục trẻ toàn diện Chương trình mặc dù đã có những thành công nhất định, góp phần chăm sóc, giáo dục trẻ lứa tuổi mầm non hướng tới sự phát triển toàn diện Song, trong quá trình thực hiện, chương trình đã bộc lộ những hạn chế như: chưa thể hiện được đầy

đủ các thành tố của một chương trình; nội dung chăm sóc giáo dục chưa mang tính tích hợp; phương pháp thực hiện mang tính đồng loạt, áp đặt, chưa phát huy được tối đa khả năng, tính tích cực cá nhân, sáng tạo của từng trẻ cũng như của các cô giáo khi thực hiện quá trình chăm sóc trẻ giáo dục trẻ,…

Chương trình giáo dục mầm non đổi mới, được xây dựng theo hướng tích hợp sẽ góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ toàn diện trong trường mầm non hiện nay[23]

Nghiên cứu và đổi mới chương trình giáo dục mầm non xuất phát từ việc thực hiện nhiệm vụ đổi mới chương trình giáo dục mầm non đồng bộ với đổi mới chương trình giáo dục phổ thông theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, tiếp cận với giáo dục mầm non tiên tiến của các nước trong khu vực và trên thế giới đồng thời dựa trên những nghiên cứu khoa học về đặc điểm tâm sinh

lí của lứa tuổi mầm non, về đặc trưng của giáo dục mầm non, lí luận xây dựng chương trình, thực trạng của chương trình chăm sóc giáo dục trẻ hiện hành và những yêu cầu đổi mới của thực tiễn giáo dục mầm non ở Việt Nam

Chương trình đã tiếp thu những tinh hoa của chương trình giáo dục mầm non trong và ngoài nước Tư tưởng cốt lõi của chương trình được thể hiện một cách nhất quán theo các quan điểm: quán triệt mục tiêu giáo dục

mầm non trong giai đọan mới; tiếp cận hoạt động nhân cách và phát triển; giáo dục hướng vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm và quan điểm tích hợp

Với quan điểm Đổi mới giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì yêu cầu đặt ra với hoạt động tổ chuyên môn và quản lí hoạt động tổ chuyên môn

ra sao?

1.4.2 Yêu cầu đạt ra với hoạt động tổ chuyên môn và quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở trường mầm non

Nội dung của chương trình chăm sóc giáo dục mầm non được đổi mới

và đưa vào chương trình đề ra những yêu cầu về:

-Tài chính: huy động đa dạng các nguồn lực của gia đình,các nguồn lực

xã hội nhằm đảm bảo cho các họat động giáo dục trong trường hợp lớp mầm non đợc triển khai một cách thuận lợi

- Đảm bảo cơ sở vật chất theo quy định và đủ điều kiện để thực hiện nội dung chương trình theo hướng đổi mới, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong trường, lớp mầm non

- Đội ngũ giáo viên: Đảm bảo những yêu cầu về phẩm chất, năng lực cần thiết, nắm vững chương trình chăm sóc giáo dục mầm non mới, thực hiện chương trình có chất lượng

Điều kiện thực hiện chương trình đề cập đến điều kiện về giáo viên, điều kiện về môi trường sư phạm, điều kiện về sự phối hợp giữa gia đình và cộng đồng, điều kiện về tài chính Đây là những quy định hết sức cơ bản cần thiết giúp cho việc thực hiện chương trình được đảm bảo thuận lợi, có chất lượng và đạt hiệu quả.[24]

1.5 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng trường mầm non

Từ khái niệm quản lý và hoạt động tổ chuyên môn có thể hiểu: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường mầm non là tác động có định hướng của hiệu trưởng trường mầm non thông qua lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đến hoạt động tổ chuyên môn nhằm khai thác và sử dụng có hiệu quả các

tiềm năng và cơ hội của cán bộ giáo viên nhằm đạt được mục tiêu nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường mầm non.[25]

1.5.1 Lập kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn theo năm học, tháng, tuần

Kế hoạch là chức năng quan trọng của công tác quản lý nhà tường mầm non Chất lượng của kế hoạch và hiệu quả thực hiện kế hoạch quyết định chất lượng, hiệu quả của quá trình giáo dục trẻ Trên cơ sở phương hướng nhiệm

vụ năm học của ngành, tình hình cụ thể của trường, Hiệu trưởng hướng dẫn

họ biết cách xác định mục tiêu, nhiệm vụ đúng đắn, đề ra các biện pháp rõ ràng, hợp lý và giáo viên xây dựng kế hoạch hành động của TCM và kế hoạch của lớp chủ nhiệm, giúp họ có các điều kiện đạt được những mục tiêu đề ra Chỉ đạo việc thực hiện xây dựng kế hoạch của TCM, đòi hỏi người Hiệu trưởng cần phải thực hiện các biện pháp sau:

- Triển khai các văn bản, chỉ thị, yêu cầu của ngành đến giáo viên, và giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận, từng cá nhân phấn đấu

- Hướng dẫn giáo viên, các bộ phận trong trường làm kế hoạch và duyệt kế hoạch với họ, giúp giáo viên nắm chắc kế hoạch, phân phối nội dung chương trình

- Hướng dẫn xây dựng kế hoạch mẫu

- Xác định cách thức thực hiện như: kiểm tra ngày giờ công, kỉ cương

nề nếp dạy học, kiểm tra thực hiện chương trình thông qua thời gian biểu, thăm lớp dự giờ

- Kết hợp với các đoàn thể trong nhà trường để phát động phong trào thi đua, khuyến khích chủ động sáng tạo của mỗi thành viên nhằm đạt được

kế hoạch đề ra

- Xây dựng chuẩn phương pháp đánh giá việc thực hiện kế hoạch

- Phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận, tổ, cá nhân và các đoàn thể bên ngoài nhà trường, nhằm huy động các nguồn lực để hoàn thành các nhiệm vụ trong năm học

- Cần tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm trong năm học Chính vì thế việc chỉ đạo xây dựng kế hoạch đảm bảo chất lượng và có khả năng thực thi là một yêu cầu bắt buộc đối với người Hiệu trưởng Tất cả những kế hoạch đó đều được thống nhất với nội dung kế hoạch của nhà trường, đảm bảo khả năng phối hợp cao giữa các bộ phận, để cùng thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường Các kế hoạch xây dựng đều phải được Hiệu trưởng phê duyệt trước khi thực hiện

- Lịch tiến hành thực tập quay vòng để kiểm tra, phân loại giáo viên

- Lịch khảo sát chất lượng, kiểm tra học kỳ, hoàn thành hồ sơ sổ sách, kiểm tra hồ sơ giáo viên, báo cáo

- Lịch soạn bài và làm đồ dùng dạy học…

- Kế hoạch của Tổ phải thật cụ thể, nêu rõ nội dung công việc, yêu cầu, thời gian, phân công công việc, lề lối làm việc

- Xây dựng kế hoạch dạy học là loại kế hoạch có tính chủ đạo cho các mặt hoạt động của toàn trường

* Các bước lập kế hoạch

Bước 1: phân tích đánh giá tình hình để rút ra mặt mạnh, yếu của tổ chuyên môn

Bước 2: thiết lập các mục tiêu chung

Bước 3: hình thành các quyết định để đạt được mục tiêu:

- Nêu các biện pháp cụ thể cho từng lĩnh vực, môn học

- Chỉ ra phương tiện cho nhóm và cá nhân

- Khai thác tiềm năng giáo viên

- Quy định quyền hạn, trách nhiệm, quyền lợi của giáo viên

- Biện pháp phối hợp với đoàn thể

- Kế hoạch kiểm tra, kiểm soát

- Tiêu chuẩn đánh giá, đo lường

- Lịch trình hoạt động

Bước 4: Soạn thảo kế hoạch

- Kiểm tra những quyết định đã đưa ra trong dự kiến và viết bản dự thảo nội dung của nó theo cấu trúc của bản kế hoạch hoàn chỉnh,

Bước 5: Thông qua tập thể

- Gửi dự thảo cho các nhóm trưởng chuyên môn

- Tổ chức trao đổi, thảo luận

Bước 6: Hoàn thiện chỉnh lý bản thảo

Bước 7: Xây dựng các kế hoạch phụ trợ

Lập kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn bao gồm: xác định mục tiêu hoạt động TCM; xây dựng kế hoạch cụ thể của hoạt động TCM; xác định bước thực hiện kế hoạch; chuẩn bị tài chính cơ sở vật chất thực hiện kế hoạch hoạt động TCM; chuẩn bị kế hoạch phụ trợ cho hoạt động tổ chuyên môn

1.5.2 Tổ chức hoạt động tổ chuyên môn

Các hoạt động thực hiện chỉ đạo chuyên môn, hoạt động đào tạo theo mục tiêu của trường.Về nguyên tắc chương trình là pháp lệnh của nhà nước

do Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành người Hiệu trưởng cần phải thực hiện nghiêm chỉnh, không được thay đổi thêm, bớt làm sai lệnh chương trình, Hiệu trưởng phải là người nắm vững nhất chương trình, nội dung từng công việc người thực hiện và thời gian thực hiện

Để nâng cao năng lực sư phạm cho giáo viên nhằm đẩy mạnh hiệu quả trong quá trình giáo dục, người Hiệu trưởng thường xuyên phải chỉ đạo chặt chẽ việc lập kế hoạch, thực hiện kế hoạch và kiểm tra, đánh giá, xác định mức

độ hoàn thành công việc của mỗi giáo viên, theo từng giáo viên theo từng chủ

đề, chủ đề, chủ điểm trong năm học đã quy định

Tổ chức việc thực hiện chương trình là nhiệm vụ trọng tâm trong hoạt động quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng, nhằm giúp cho giáo viên đảm bảo thực hiện đúng, thực hiện đầy đủ và thực hiện có hiệu quả, sáng tạo trong công tác giảng dạy và quản lý trẻ

Để nắm được tình hình thực hiện chương trình của giáo viên, Hiệu trưởng theo dõi thông qua hồ sơ chuyên môn, qua phản ánh của Hiệu phó,Tổ trưởng chuyên môn và dự giờ để từ những thông tin thu thập được, kịp thời có

kế hoạch điều chỉnh, uốn nắn sao cho chương trình được thực hiện phù hợp với thời gian của tiến trình năm học

- Quản lí giờ dạy của giáo viên, giữ vai trò quyết định chất lượng dạy học Vì thế Hiệu trưởng cần tìm mọi biện pháp tác động trực tiếp đến giờ dạy của giáo viên, xây dựng các chuẩn để quản lí việc tổ chức hoạt động dạy của giáo viên, dựa trên những qui định của ngành và hoàn cảnh riêng của từng trường để xây dựng giờ mẫu, giờ chuẩn lên lớp Chú ý cải tiến phương pháp dạy và phương pháp học là hai mặt của một vấn đề “Dạy tốt - Học tốt”

Quản lí hồ sơ chuyên môn; hồ sơ chuyên môn của giáo viên là phương tiện phản ánh khách quan công tác hoạt động chuyên môn và năng lực sư phạm của người giáo viên, giúp cho Hiệu trưởng nắm chắc tình hình dạy học của giáo viên trong nhà trường

Tổ chức hoạt động TCM bao gồm: xây dựng, xác định các chương trình của hoạt động của tổ; Quán triệt mục đích, yêu cầu của hoạt động tổ chuyên môn đối với giáo viên; Bố trí phân công nhiệm vụ cho giáo viên tham gia hoạt động TCM; Tổ chức phối hợp lực lượng giữa các lực lượng tham gia hoạt động tổ chuyên môn

1.5.3 Chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn

Chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch chi tiết, sau đó duyệt kế hoạch của tổ chuyên môn vào tuần III hoặc tuần IV tháng 8 hàng năm Sau khi các kế hoạch của tổ đã được duyệt, sẽ triển khai thực hiện kế hoạch từ tuần II hoặc III tháng 9 dựa trên phiên chế của Sở Giáo dục và Đào tạo và Phòng Giáo dục và Đào tạo ở các quận huyện cho đến hết năm học, đồng thời thường xuyên theo dõi, rút kinh nghiệm tổng kết

Chỉ đạo các tổ chuyên môn thống nhất khung giáo án chung, ngân hàng

đề tài cho tổ mình Hiệu trưởng ủy quyền cho Tổ trưởng chuyên môn chịu trách nhiệm thường xuyên kiểm tra bài soạn của giáo viên và ký duyệt hàng tuần vào buổi sinh hoạt tổ chuyên môn

Chỉ đạo các Tổ trưởng chuyên môn trực tiếp dự giờ đột xuất và kiểm tra việc thực hiện chương trình của một số giáo viên theo yêu cầu của Hiệu trưởng

Chỉ đạo các tổ chuyên môn kiểm tra đồ dùng dạy học và lập kế hoạch

sử dụng đồ dùng dạy học của bộ môn Hiệu trưởng thường xuyên kiểm tra việc sử dụng thí nghiệm ở các tổ chuyên môn thông qua người phụ trách

Quản lí sinh hoạt TCM: sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt động chuyên môn không thể thiếu trong hoạt động của nhà trường; là dịp để trao đổi chuyên môn góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ Thông qua sinh hoạt tổ chuyên môn sẽ xuất hiện nhiều ý tưởng Do vậy, Tổ trưởng cần tạo điều kiện để giáo viên nói lên ý tưởng, kinh nghiệm của mình Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn cần đa dạng, phong phú, có thay đổi và có chuẩn bị trước về nội dung và cách thức tổ chức thực hiện

- Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn thực hiện theo nhiệm vụ qui định tránh việc sinh hoạt chỉ để giải quyết sự vụ, sự việc hoặc mang tính hành chính

- Sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt động cơ bản, chủ yếu, thậm chí không thể thiếu trong hoạt động chung của nhà trường, sinh hoạt tổ chuyên

môn sẽ giúp cho các giáo viên có điều kiện trao đổi góp ý kiến hay cho mỗi giờ tổ chức hoạt động

- Chất lượng và hiệu quả sinh hoạt tổ chuyên môn tỉ lệ thuận và tác động mạnh đến kết quả giảng dạy cộng với kết quả chăm sóc giáo dục trẻ của nhà trường

- Thông qua sinh hoạt của tổ chuyên môn sẽ xuất hiện nhiều ý tưởng Vì vậy Tổ trưởng chuyên môn cần tập hợp và phân loại ý kiến của các thành viên

- Trong sinh hoạt của Tổ trưởng chuyên môn, giáo viên của tổ đóng vai trò chính trong nội dung sinh hoạt, do đó thời gian cần được phân bổ hợp lý, nội dung sinh hoạt cần chuẩn bị trước bởi giáo viên mầm non công việc chủ yếu là chăm sóc giáo dục trẻ, trẻ ở đâu - cô ở đó

- Quản lí chuyên môn đúng qui định của nhà nước thông qua: hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạch dạy học của cá nhân, tổ chức tổ chuyên môn họp tổ định kỳ tháng, tuần để định hướng soạn bài, giám sát kiểm tra tiến độ giảng dạy trao đổi thống nhất các bài soạn theo tuần, bài soạn khó

- Tăng cường kết quả chuyên môn, hỗ trợ chuyên môn và cải tiến chuyên môn trong tổ mình phụ trách

- Tổ trưởng hướng dẫn, trao đổi và rút kinh nghiệm về công tác quản lý nhóm lớp

Để làm tốt các buổi sinh hoạt của tổ chuyên môn, người tổ trưởng cần phải:

- Kế hoạch hóa hoạt động

- Vận dụng nội dung sinh hoạt của tổ chuyên môn phù hợp và có hiệu quả

- Xây dựng nề nếp sinh hoạt của tổ chuyên môn có khoa học và văn hóa

- Phát huy vai trò nòng cốt của Tổ trưởng chuyên môn

Sinh hoạt của TCM là việc làm cần thiết, buổi sinh hoạt của tổ chuyên môn có thành công hay không phụ thuộc rất nhiều vào Tổ trưởng chuyên môn

do vậy người tổ trưởng cần suy nghĩ kỹ và chuẩn bị trước một cách chu đáo về nội dung lẫn biện pháp sinh hoạt TCM cho từng buổi

- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ đúng theo phương hướng nhiệm vụ thực hiện chuyên môn của trường

- Quản lí, tổ chức điều hành các thành viên trong tổ hoạt động dạy và học theo đúng nội dung, chương trình, mục tiêu giáo dục đã đề ra

- Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, rèn luyện đạo đức tác phong các thành viên trong tổ, chuẩn bị các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục

- Phối hợp cùng với Chủ tịch Công đoàn để chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho giáo viên trong tổ

- Tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp

Để thực hiện tốt nhiệm vụ mình thì người tổ trưởng phải có chuyên môn nghiệp vụ tốt, thì mới có khả năng nắm bắt được những cái mới từ các

hồ sơ, văn bản chỉ đạo của cấp trên, để từ đó lên kế hoạch, điều hành hoạt động của tổ đúng trọng tâm Đồng thời tham mưu với Hiệu trưởng trong các vấn đề như phân công nhiệm vụ cho giáo viên, về cơ sở vật chất, mua sắm đồ dùng dạy học

Chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường bao gồm các nội dung: Xác định phương hướng, mục tiêu hoạt động tổ chuyên môn; Ra các quyết định thực hiện việc hoạt động tổ chuyên môn; Tổ chức thực hiện hoạt động tổ chuyên môn; Chỉ đạo việc lập kế hoạch thực hiện hoạt động tổ chuyên môn, Điều chỉnh kế hoạch thực hiện hoạt động tổ chuyên môn; Kiểm tra tổng kết việc thực hiện quyết định hoạt động tổ chuyên môn

1.5.4 Kiểm tra đánh giá hoạt động tổ chuyên môn

Kiểm tra - đánh giá việc thực hiện kế hoạch chỉ đạo, kế hoạch tác nghiệp trong trường mầm non là một hoạt động thường xuyên liên tục trong suốt cả năm học Sau đó thực hiện quyền chỉ huy và hướng dẫn triển khai kế hoạch có giám sát vàđiều chỉnh, đôn đốc thúc đẩy việc thực hiện kế hoạch Xác định tiêu chí, tiêu chuẩn đánh giá hoạt động tổ chuyên môn; Kiểm tra hoạt động của tổ chuyên môn; Phát hiện, điều chỉnh các sai lệch trong