SỰ HÌNH THÀNH bản PHÔI 2 lá và bản PHÔI 3 lá

Sự tạo túi noãn hoàng nguyên phát : - Ngày 9, phôi nang lọt sâu vào nôi mạc TC - Cực phôi: Lá nuôi phát triển mạnh, xuất hiện những không bào nôi bào/ lá nuôi hợp bào hốc... Sự tạo ra t

SỈÛ HÇNH THAÌNH BAÍN PHÄI 2 LẠ VAÌ

BAÍN PHÄI 3 LẠ

MỤC TIÊU:

1 Trình bày được sự hình thành

bản phôi 2 lá, 3 lá

2 Trình bày được sự hình thành

khoang ối, túi noãn hoàng, trung bì ngoài phôi

3 Trình bày được sự phát triển

tiếp theo của lá nuôi trong tuần thứ 2 và thứ 3 của quá trình phát triển phôi thai

3 1 Sự tạo ra đĩa phôi lưỡng bì

+ Lá nuôi biệt hoá thành 2 lớp:

* Lá nuôi tế bào/ trong: TB 1 nhân, ranh giới rõ ràng

* Lá nuôi hợp bào/ ngoài: lớp bào tương chứa nhiều nhân, ranh giới tế bào không rõ tiến sâu vào nôi mạc thân TC

+ Khoang nhỏ xen giữa lá nuôi - đại phôi bào

5

1.2 Sự tạo túi noãn hoàng nguyên phát :

- Ngày 9, phôi nang lọt sâu vào nôi mạc TC

- Cực phôi: Lá nuôi phát triển mạnh, xuất

hiện những không bào nôi bào/ lá nuôi hợp bào hốc

1.3 Sự tạo ra trung mô ngoài phôi và khoang ngoài phôi (ngày 11,12):

- Phôi nang lọt hoàn toàn vào lớp đệm của nội mạc TC

- Cực phôi:

+ Các hốc thông với nhau, lá nuôi hợp bào tiến sâu vào nội mạc TC, phá hủy các mao mạch máu của TC

+ Hốc lá nuôi thông với mao mạch máu chứa đầy máu mẹ

+ Hệ thống tuần hoàn rau hình thành Bắt đầu thời kỳ máu dưỡng

- Cực đối phôi: Lá nuôi hợp bào

- Xuất hiện dạng TB mới xen giữa mặt trong của lá nuôi TB và mặt ngoài của túi noãn hoàng nguyên phát trung mô ngoài phôi:

+ Lá thành: xen giữa mặt trong / lá nuôi và mặt ngoài / màng ối

+ Lá tạng: phủ mặt ngoài của túi noãn hoàng

+ Xuất hiện hốc khoang ngoài phôi (khoang màng đệm) bao quanh túi NH nguyên phát và khoang ối

- Ngày 12: các TB có nguồn gốc nội bì bắt đầu lan rộng ở mặt trong màng Heuser

trung bì màng đệm, trung bì màng ối, trung bì túi noãn hoàng và cuống phôi (ngày 13):

- Túi noãn hoàng thứ phát hình thành do

tế bào mới/ nội bì di cư vào mặt trong màng Heuser

- Khoang ngoài phôi khoang lớn

- Trung bì ngoài phôi lót bên trong lá nuôi Trung bì màng đệm

- Chỗ nối trung bì màng ối, trung bì

noãn hoàng với trung bì màng đệm Cuống phôi/Đuôi phôi

- Cuối tuần thứ 2, đĩa phôi được cấu tạo bởi 2 lá phôi dán vào nhau: ngoại

bì và nội bì Đĩa phôi lưỡng bì

- Tấm trước dây sống hình thành do tế bào/nội bì đầu phôi dày lên

2.1 Sự tạo trung bì phôi:

- Đầu tuần 3,mặt lưng của đĩa phôi

xuất hiện 1 rãnh dài, hẹp/đuôi phôi đường nguyên thủy

- Đầu trước đường nguyên thủy: chỗ

lõm hố nguyên thủy được bao quanh bởi gờ hình vành khuyên mở ra sau do sự tăng sinh của tế bào nút Hensen

- Đường nguyên thủy + nút Hensen là nơi tế bào chưa được biệt hóa phát sinh và di cư để tạo lá phôi thứ 3

- 2 bên bờ đường ngthủy: Tbào hình cầu, tăng sinh, thụt xuống phía dưới, xen

giữa nội bì- ngoại bì, lan sang 2 bên trung bì phôi

23

+ Trung bì lan sang 2 bên tấm trước dây sống, vòng ra phía trước, sát

nhập với nhau ở đường giữa diện tim mạch máu đầu tiên hình

thành

+ Tấm trước dây sống: nơi chỉ có

ngoại bì và nội bì màng lưỡng bì (màng họng)

- Đuôi phôi: ngay đầu sau của màng

nguyên thủy, trung bì lan không tới màng nhớp

27

2.2 Sự tạo ra dây sống:

- Ơí nút Hensen, tế bào di chuyển thụt xuống dưới và từ nút Hensen di cư ra đường giữa về phía đầu phôi ống kín đầu trước ống dây sống

- Ngày 18, sàn ống dây sống sát nhập với nội bì bên dưới, theo hướng đầu đuôi, ống dây sống đặc lại

+ Đoạn sót lại của ống dây sống

ống TK - ruột thông túi noãn hoàng và khoang ối

+ Dải tế bào hình máng còn sót lại/thành trên ODS tăng sinh dây tế bào dây sống vĩnh viễn

+ Gây ra sự cảm ứng tạo ra các cơ quan khác: não, tủy sống, tuyến yên, cột sống

- Đuôi phôi: ngày 16: nội bì phát triển

vào cuống phôi túi thừa (niệu nang), định hướng sự phát triển các mạch máu/ cuống phôi

2.2 Sự lớn lên của đĩa phôi:

- Tròn /trứng dẹt phôi dài ra, phần đầu phát triển mạnh hình quả lê dẹt

đầu to, đuôi nhỏ

- Do sự di cư liên tiếp của các tế bào

từ đường NT về phía đầu phôi

- Sự di cư của các tế bào về phía đuôi phôi xảy ra muộn hơn đến cuối tuần 4

- Ôúng thần kinh - ruột ngắn lại, biến

mất

- Đường nguyên thủy và nút Hensen khép lại, ngắn đi, thoái hóa, biến mất

lá nuôi:

- Đầu tuần 3: lá nuôi tạo thành nhung mao nguyên phát

+ Trục: Lá nuôi TB

+ Ngoài: Lá nuôi hợp bào

- Trung mô/màng đệm xâm nhập vào trục nhung mao nhung mao đệm thứ phát

- Mạch máu được tạo ra trong trục nhung mao thứ phát nhung mao đệm vĩnh

viễn

Rau, phôi nối với nhau

- Rau thai đảm nhiệm sự hô hấp và dinh dưỡng/ phôi ngày 22, 23

- Lớp vỏ tế bào lá nuôi ngoài ngăn cách màng đệm với nmac thân TC

- Phôi nối với vỏ tế bào lá nuôi ở phần đuôi phôi bởi cuống phôi dây rốn nối phôi với rau