tiểu luận kinh tế phát triển Mối quan hệ giữa lạm phát và xuất nhập khẩu giai đoạn 2005-2014

Lạm phát nảy sinh do tổng cung và tổng cầu mất cân bằng.” Thuyết kinh tế học hiện đại đã nêu rất rõ: -Vào năm 2008 giá xuất khẩu của nhóm hàng nhu yếu phẩm của Việt Nam tăng cao như: gạo

Nhóm 22

Mối quan hệ giữa lạm phát và xuất nhập khẩu

giai đoạn 2005-2014

GVHD: thầy Nguyễn Trọng Đắc

Bộ môn: kinh tế phát triển

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

1 Tổng quan về lạm phát

2 Đánh giá mức lạm phát ở Việt Nam giai đoạn 2005-2014

3 Xuất nhập khẩu đã ảnh hưởng như thế nào đến lạm phát?

4 Lạm phát có ảnh hưởng đến xuất nhập khẩu không?

5 Kết luận

6 Tài liệu tham khảo

- Khái niệm:

“ Chỉ khi nào có toàn dụng, sử dụng hết nhân công và năng lực sản xuất, mới tạo nên cầu dư thừa và giá cả hàng hóa tăng lên

từ cầu cá biệt làm thay đổi cầu tổng quát và mức giá chung từ đó

gây nên lạm phát”

( John Maynard Keynes, 1936)

1, Tổng quan về lạm phát

-Nguyên nhân dẫn đến lạm phát :

1 • Lạm phát do cầu kéo

2 • Lạm phát do chi phí đẩy

3 • Lạm phát do cầu thay đổi.

4 • Lạm phát tiền tệ

5 • Lạm phát do nhập khẩu

6 • Lạm phát do xuất khẩu

Căn cứ vào

cường độ

Lạm phát

vừa phải

Lạm phát

tuyệt đối

Siêu lạm

phát

Căn cứ vào mức độ

Lạm phát ngầm

Lạm phát công khai

Phân loại lạm phát

2 Đánh giá mức độ lạm phát ở Việt Nam giai đoạn

2005-2014 (đánh giá qua chỉ số giá tiêu dùng CPI)

Hình 1: CPI các tháng giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2014

Mức lạm phát tính theo chỉ số giá tiêu dùng

Hình 2: Mức lạm phát tính theo chỉ số giá tiêu dùng (2005-2014)

2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014

8.4

6.6

12.7

22

7

11.75

18.13

6.81

6.04

4.09

3, Xuất nhập khẩu đã ảnh hưởng như thế nào tới lạm phát?

1.Đánh giá chung:

• Kim ngạch XNK chung của Việt Nam

Biểu đồ tương quan giữa Xuất nhập khẩu –

lạm phát – nhập siêu

2 Mối liên hệ giữa nhập khẩu và lạm phát.

- Năm 2005 tổng kim ngạch hàng hóa XNK ước tính đạt 69,114 tỷ USD Trong năm 2005, tốc độ tăng xuất khẩu cao hơn tốc độ tăng nhập nhẩu

Nhập siêu chỉ chiếm 4,65 tỷ USD, bằng 14,4% kim ngạch xuất khẩu

- Năm 2006 ước tính đạt 84,015 tỷ USD, tăng 21% so với năm 2005 Trong

đó xuất khẩu tăng 22,1%; nhập khẩu tăng 20,1% Nhập siêu là 4,8 tỷ USD, bằng 12,1% kim ngạch xuất khẩu

- Năm 2007 kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước ước tính đạt 109,217 tỷ

USD, tăng 28% so với năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 21,5%, nhập

khẩu tăng 35,5% Nhập siêu năm 2007 ở mức 12,4 tỷ USD, bằng 25,7% giá trị xuất khẩu hàng hóa và gấp gần 2,5 lần mức nhập siêu của năm 2006

Năm 2008, kim ngạch hàng hoá xuất nhập khẩu ước tính đạt 143,322 tỷ USD, tăng 28,9% so với năm 2007 Kim ngạch xuất khẩu tăng 29,5%, kim ngạch hàng hoá nhập khẩu tăng 28,3% so với năm 2007 Nhập siêu năm 2008 ước tính 17,5 tỷ USD, tăng 24,1 % so với năm 2007, bằng 27,8% tổng kim ngạch xuất khẩu

3 Mối liên hệ giữa xuất khẩu với lạm phát

“Sản phẩm được huy động cho xuất khẩu khiến lượng cung sản

phẩm cho thị trường trong nước giảm khiến tổng cung thấp hơn

tổng cầu Lạm phát nảy sinh do tổng cung và tổng cầu mất cân

bằng.”

Thuyết kinh tế học hiện đại đã nêu rất rõ:

-Vào năm 2008 giá xuất khẩu của nhóm hàng nhu yếu phẩm của Việt

Nam tăng cao như: gạo, thịt, lương thực… nhu cầu nhập khẩu lương

thực trên thị trường thế giới tăng, làm giá xuất khẩu tăng kéo theo cầu

về lương thực trong nước phục vụ cho xuất khẩu tăng

Trong khi đó, nguồn cung trong nước do tác động của thiên tai, dịch bệnh không thể đáp ứng kịp, cùng với đó là nhu cầu về lương thực của người dân trong nước Lượng cung thì ít, lượng cầu thì nhiều Tất cả các yếu tố

đó đã gây ra lạm phát cầu kéo, đẩy giá một số hàng hoá và dịch vụ, lương thực thực phẩm tăng theo

- CPI cũng là một yếu tố để tính toán chỉ số lạm phát Ta có thể dùng yếu

tố này để làm rõ hơn việc xem xét xuất khẩu có tác động đến chỉ số lạm phát

22,97% vào năm 2008)

Để ví dụ cụ thể cho yếu tố

xuất khẩu tác động đến

lạm phát này ta có thể thấy

rất rõ tác động này

thông qua sự kiện xuất khẩu

thịt lợn năm 2008

4 Lạm phát có ảnh hưởng đến tình hình xuất nhập

khẩu không?

Trong quá trình tìm hiểu về sự tác động của lạm phát đối với tình hình xuất

nhập khẩu tại quốc gia, chúng tôi đã đưa ra nhận định rằng: “Sự chênh lệch tỷ lệ lạm phát ở hai quốc gia khác nhau làm cho tỷ giá hai đồng tiền khác nhau Giả

sử lạm phát Việt Nam cao hơn lạm phát ở Mỹ thì tỷ giá USD/VND tăng kích

thích các doanh nghiệp Việt Nam tăng xuất khẩu và giảm nhập khẩu” Để xác

định tính đúng đắn của nhận định trên, chúng tôi đã so sánh với các thuyết kinh

tế học hiện đại Sau quá trình so sánh, tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy rằng nhận định trên tương ứng với “lý thuyết sức mua ngang giá” (hay còn gọi là

Purchasing power parity - PPP)

Tuy nhiên, PPP là một lý thuyết được xây dựng dựa trên nhiều giả định, mà những giả định này rất ít, nếu không muốn nói là khó tồn tại trong thực tế, chẳng hạn như thị trường là cạnh tranh hoàn hảo, không có chi phí giao dịch, chi phí vận chuyển và thương mại là hoàn toàn tự do, đó là chưa kể đến những sai biệt về chất lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, vấn đề thương hiệu và thị hiếu người tiêu dùng…

Hay nói cách khác là mối quan hệ PPP phần lớn có tính ứng dụng

lý thuyết, dùng để nghiên cứu mối tương quan giữa biến động tỷ giá hối đoái và chênh lệch lạm phát trong một thời gian dài

Cũng liên quan đến lý thuyết sức mua ngang giá này, chúng tôi cũng

đưa ra thêm một giả thuyết rằng: “Lạm phát tăng làm giá hàng nội địa tăng cao so với giá hàng ngoại nhập Dẫn tới nhu cầu xài hàng ngoại tăng lên kích thích tăng nhập khẩu hàng ngoại giảm xuất khẩu hàng nội

và ngược lại.”

Cùng với lý luận trên, lý thuyết sức mua ngang giá cũng đưa ra một

giải thích gồm 2 yếu tố sau:

* Tỷ lệ lạm phát trong nước giảm so với nước ngoài làm đồng tiền

trong nước tăng giá dẫn đến sức mua hàng nước ngoài giảm

* Tỷ lệ lạm phát nước ngoài tăng so với trong nước làm đồng tiền

nước ngoài giảm giá dẫn đến sức mua nước ngoài giảm

Theo nhận định trong bài báo của tác giả Nguyễn Khắc Quốc Bảo trên báo Đầu tư chứng khoán online, tác giả cũng đã đưa ra những tính toán dựa trên những công cụ phân tích của hai nhà Nobel kinh tế học người

Mỹ năm 2003 là Clive W.J Granger và Robert F Engle

“Kết quả kiểm định thống kê cho thấy, mối quan hệ PPP giữa VND và USD là không tồn tại trong thực tế, vì ngoài

lạm phát thì tỷ giá hối đoái còn chịu tác động của nhiều yếu

tố khác như chênh lệch trong lãi suất, mức thu nhập, các

biện pháp kiểm soát của Chính phủ hoặc không có hàng hóa

thay thế cho hàng nhập khẩu… mà lý thuyết PPP đã bỏ qua

Vì vậy mà, ứng dụng mối quan hệ của PPP để kết luận về

tính tương thích giữa lạm phát và biến động tỷ giá hối đoái ở

Việt Nam là hoàn toàn thiếu chính xác và xa rời thực tiễn.”

5 Kết luận

Từ những phân tích trên xem xét mức độ và sự ảnh hưởng, tác động qua lại giữa lạm phát và xuất nhập khẩu Chúng tôi xin đưa ra

nhận định rằng: “Trong điều kiện kinh tế thế giới hiện nay, việc lạm phát tác động tới xuất nhập khẩu là khó có khả năng xảy ra do có nhiều yếu tố khách quan khác tác động vào quá trình xuất nhập khẩu cũng như là các yếu tố hình thành nên lạm phát Tuy nhiên, xét theo chiều ngược lại, xuất nhập khẩu có ảnh hưởng khá lớn đến lạm phát của một quốc gia, do yếu tố cầu kéo xuất nhập khẩu.” Như vậy, việc

tác động ảnh hưởng này chỉ xảy ra theo hướng 1 chiều và lạm phát của ở Việt Nam phụ thuộc vào tình hình xuất nhập khẩu Việt Nam

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Money (1936)

• Anh Quân, “Lạm phát, từ bất thường đến dễ đoán”, ngày đăng 12/01/2009,

http://vneconomy.vn/20090111103951213P0C19/lam-phat-tu-bat-thuong-de n-de-doan.htm

• Từ điển bách khoa toàn thư mở, vi.wikipedia.org

• M.F.J Prachowny, “THE RELATION BETWEEN INFLATION AND EXPORT PRICES: AN AGGREGATE STUDY”, Queen’s Economics Department Working Paper No 27

• Phạm Trung, “Xuất nhập khẩu lạm phát”, ngày đăng 18/07/2008, diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam

http://dddn.com.vn/2008071709554484cat133/xuat-nhap-khau-lam-phat.ht m