Câu 5:Một số bệnh do thiếu một số chất khoáng vi lượng trên động vật nuôi?. Bệnh do độc tố nấm mốc gây ra trên động vật nuôi?. Một số bệnh do thiếu một số chất khoáng đại lượng trên động
Trang 1C N N T T T C ỌC P ẦN
M N: Bệnh do rối loạn dinh dưỡng
ọc kỳ năm học 2012-2013
A : P ẦN CÂU Ỏ
1 Ngộ độc HCN ở động vật nuôi? Cách điều trị?
2 Bệnh bò điên trên bò (BSE)? Biện pháp phòng chống?
Câu 3 Một số bệnh do thiếu vitamin nhóm B trên gà nuôi công nghiệp? Nguồn bổ sung? Câu 4.:Bệnh Ascitis trên gà thịt nuôi công nghiệp? Biện pháp hạn chế?
Câu 5:Một số bệnh do thiếu một số chất khoáng vi lượng trên động vật nuôi? Nguồn bổ sung? (Fe/Cu/Mn/Zn/Co/I )
Câu 6: Bệnh do thiếu và thừa vitamin D trên động vật nuôi?
Câu 7 Bệnh do độc tố nấm mốc gây ra trên động vật nuôi? Biện pháp bảo quản nguyên liệu, thức
ăn chăn nuôi?
Câu 8 Độc tố có nguồn gốc thực vật trong thức ăn chăn nuôi?
Câu 9 Một số bệnh do thiếu một số chất khoáng đại lượng trên động vật nuôi? Nguồn bổ sung? (Ca/P, )
Câu 10 Bệnh liệt dạ cỏ ở bò sữa?
Câu 11 Nguyên nhân gây ngộ độc urê ở trâu bò? Cách điều trị?
Câu 12 Ngộ độc sắn và cách giải độc?
Câu 13 Bệnh do kim loại năng gây ra ở vật nuôi? (Thủy ngân (Hg)/Catmi (Cd)/Asen (As)/chì (Pb)/đồng (Cu)/kẽm (Zn)/thiếc (Sn)/ Crom (Cr)/Niken (Ni) gây ra ở vật nuôi:
Câu 14 Tác hại của bột cá ươn trên lợn và gia cầm? Biện pháp nâng cao chất lượng của bột cá làm thức ăn chăn nuôi?
Câu 15 Bệnh khi thiếu và thừa vitamin A trên vật nuôi?
Câu16 Ảnh hưởng của hàm lượng xơ trong khẩu phần ăn đối với tiêu hoá dạ cỏ và bệnh aSidosis? Biện pháp hạn chế bệnh acidosis?
Câu 17 Stress nhiệt độ cao và bệnh acidosis trên bò sữa? Biện pháp hạn chế?
Câu 18 Bột thịt xương của trâu bò và bệnh bò điên? Điều cần chú ý khi sử dụng bột thịt xương của loài nhai lại trong chăn nuôi?
Câu 19 Tác hại của bột thịt xương bị thối trên động vật nuôi?
Câu 20 Tác hại của độc tố nấm mốc trên động vật nuôi? Chất khử độc tố nấm mốc trong thức ăn chăn nuôi?
Trang 2B: TRẢ LỜ
1 Ngộ độc CN ở động vật nuôi? Cách điều trị?
a ặc điểm:
HCN có chứa trong 1 số loại thực phẩm như trong sắn, măng tươi, cao lương,cỏ su đăng, dầu cao
su với hàm lượng HCN như sau
+ Sắn củ: 10 – 490 mg/kg, nhiều nhất 785 mg/kg
+ Lá sắn tươi: 14,4 - 442,3 mg/kg
+ Thân lá cao lương: 17,8 - 20,8 mg/kg
b Cơ chế gây độc (nếu có):
-HCN kết hợp với Fe2+ -> cyanohemoglobin -> làm cho hồng cầu mất khả năng vận chuyển oxi -Ngăn chặn sự hoạt động của các enzym đặc hiệu Ngừng sản xuất ATP, các bào quan trong mô bào mất chức năng -> chết
- Trong cơ thể, cyanogen dưới tác dụng của men nên giải phóng cyanide (vi khuẩn dạ cỏ loài nhai lại nhiều enzyme này nên rất mẫn cảm với HCN)
- Nhóm cyanide tác dụng vào hệ thống men hô hấp nội bào của hồng cầu (Cytochrome coxydase) tạo thành hợp chất mất khả năng vận chuyển oxy làm cho máu có màu đen rồi ngạt thở
- GS non mẫn cảm với cyanide hơn con vật trưởng thành
- Khả năng gây độc của cyanide phụ thuộc vào:
+ Lượng cyanide trong thức ăn
+ Tốc độ giải phóng cyanide khỏi dạng liên kết
+ Khả năng hấp thu cyanide của con vật
+ Độ mẫn cảm của từng loài
- Gan có chức năng giải độc cyanide (biến HCN thành SCN - thyocyanate) dễ gây bướu cổ
c Triệu chứng:
*Thể cấp tính:
- Co giật, sùi bọt mép; hôn mê, giăn đồng tử, tiểu tiện bừa bãi
- Niêm mạc mắt, mũi, miệng tím tái
- Dịch nhày chảy ở miệng, mũi
Trang 3- Lượng cyanide ăn vào lớn chết sau vài phút đến vài giờ trong tình trạng ngạt thở
- Ngừng thở trước khi tim ngừng đập
* Thể mạn tính:
- Thức ăn thường xuyên chứa cyanide với lượng thấp làm con vật gầy, yếu; gan dễ bị nhiễm độc (do gan là cơ quan giải độc)
- Thyocyanate (sản phẩm của quá tŕnh giải độc) tích trong cơ thể sẽ ức chế đồng hóa, hấp thu iod của tuyến giáp gây bướu cổ
d Tác hại đối với con người và vật nuôi:
-Trên người : đau đầu thần kinh ataxic nhiệt đới, gây bướu cổ, mất myelin của thần kinh thị giác,
thính giác và ống thần kinh ngoại vi
- ộng vật : thoái hóa ống thần kinh, không tự tiểu tiện, viêm bàng quang, dị tật bẩm sinh
e Phòng và điều trị:
-Kiểm soát băi chăn thả, đảm bảo không có các thực vật độc hại, nếu có cần di dời đàn GS đến nơi an toàn và loại bỏ các cây có độc tố
- Sử dụng các thực vật chứa cyanide cần có nghiên cứu, áp dụng các biện pháp sử dụng hợp lư
- HCN tập trung hàm lượng cao trong vỏ nên cho ăn sắn tươi cần bóc vỏ
- HCN dễ ha tan trong nước nên ngâm nước sẽ làm giảm chất này trong sắn
- HCN dễ bay hơi nên đun, luộc chín (mở vung) hoặc phơi khô sẽ làm giảm độc tố
- Có thể ủ chua lá sắn làm thức ăn cho trâu, bò (sau 1 tuần giảm 86% lƣợng HCN)
- Truyền tĩnh mạch 75 - 150 ml dung dịch NaNO3 1% và Thiosulfate Natri 25%
- Đưa dung dịch Thiosulfate Natri 30% và Natri nitrit 2% vào dạ dày để khử HCN với Lượng: ĐGS: 30 - 50 ml/con TGS: 10 - 20 ml/con
2 Bệnh bò điên trên bò (BSE)? Biện pháp phòng chống?
a ặc điểm, tác hại gây ra ở động vật:
- Là bệnh truyền nhiễm
- Gây thoái hóa thần kinh và não
- Gây chết gia súc
- Thời gian ủ bệnh kéo dài 4-5 năm
Trang 4- Khi phát bệnh có thể chết sau vài tuần hoặc vài tháng
- Bệnh lây lan qua đường ăn uống , động vật hoặc con người
- Khó phát hiện lúc mới bị bệnh
- Bò có thay đổi bất thường : hay đá người vắt sữa
- Thỉnh thoảng bị co giật nhẹ, lắc đầu, đi hụt bước, phối hợp chân không nhịp nhàng
- Hay nghiêng đầu kêu rống
- Khi bệnh nặng sẽ làm giảm sữa, gầy yếu, trở nên hung dữ, chạy lung tung, húc đầu vào tường rào
b Nguồn gốc
- Dịch tễ học ở Anh
- Thức ăn của bò được chế biến từ mô bò đã bị nhiễm BSE
-Tác nhân gây ra sự xuất hiện tự phát ở bò -> thức ăn bò
c Nguyên nhân
- BSE có trong não gây ảnh hưởng tới não, tủy sống gia súc
- Tổn thương đặc trưng bởi những thay đổi làm cho mô não như bọt biển
- Tác nhân gây bệnh là prion = protein + ion
- Prion là các protein truyền nhiễm xuất hiện để tái tạo bằng cách chuyển đổi 1 protein của tế bào tình thường thành bản sao của các prion này
- Thức ăn được chế biến từ động vật bị bệnh : bột thịt, bột xương
- Tác nhân bền khi bị đông lạnh , sấy khô, đun nấu ở nhiệt độ nấu ăn bình thường thậm trí cả khi
sử dụng chất khử trùng thông thường
d Biện pháp ngăn chặn sự lây lan
- Năm 1994, EU cấm sử dụng bột thịt xương từ động vật có vú cho loài nhai lại
- Năm 1996 Không cho bán thức ăn và thực phẩm có thịt bò từ Anh
- Bò phải liên tục được giám sát BSE
- Cấm nhập khẩu bò sống, sản phẩm bột thịt, bột xương từ các nước đang có dịch BSE
- Giết và giám địnhnão những con nghi bị BSE
- Kiểm tra tất cả bò từ 30 tháng tuổi chở lên = sinh thiết tổ chức não
Trang 5Câu 3 Một số bệnh do thiếu vitamin nhóm B trên gà nuôi công nghiệp? Nguồn bổ sung?
* Vitamin B1:
a Triệu chứng khi thiếu:
- Làm cho gà bị gầy mòn
- Giảm sản lượng trứng
- Viêm đa dây thần kinh
- Thoái hóa hệ thần kinh
- Làm liệt cơ cổ gây nghoẹo cổ, ngửa mặt lên trời
b Nguồn cung cấp:
- Động vật : lòng đỏ trứng, gan , thận, cơ của lợn
- Thực vật: Ngũ cốc, hạt có dầu, cỏ
- Tổng hợp : Thiamin
- Các sản phẩm lên men
* Vitamin B2:
a Triệu chứng khi thiếu: Gây viêm lưỡi Loét miệng Bong da Mắt bị cương tụ kết mạc Viêm giác mạc , chảy nước mắt
- Gà đẻ : gan sưng to, gan nhiễm mỡ, giảm tỉ lệ ấp nở
- Gà con : chậm lớn, yếu ớt, ỉa chạy,da khô, chân co cứng, bại liệt
b Nguồn cung cấp:
- Động vật : gan, bơ, sữa
- Thực vật: cỏ xanh non, cỏ 3 lá
- Tổng hợp : riboflavin tổng hợp
- Các sản phẩm lên men : Nấm men
Câu 4.:Bệnh Ascitis trên gà thịt nuôi công nghiệp? Biện pháp hạn chế?
a Loài ảnh hưởng:
- ảnh hưởng chủ yếu trên gà thịt nuôi công nghiệp đặc biệt là gà Broiler ở giai đoạn sinh trưởng nhanh
Trang 6b Phân bố:
- Xảy ra trên toàn thế giới đặc biệt là vùng cao
c Nguyên nhân
- Môi trường thông thoáng kém, vùng cao Nuôi mật độ đông => thiếu oxi, không khí không đảm bảo, nhiều khí độc :NH3,CO,CO2
- Do tiến bộ di truyền về giống tạo giống gà thịt có tốc độ sinh trưởng cao
- Nhu cầu các chất dinh dưỡng và thức ăn lớn -> trao đổi chất mạnh -> tăng oxi
- Phổi gia cầm kém giãn nở nên ko đáp ứng được trong giai đoạn sinh trưởng tăng cao
d Triệu chứng:
- Chết đột ngột ở những con đang phát triển
- Gà khó thở, thở hổn hển do các túi khí trong bụng bị chèn ép
- Kèm theo hơi thở hổn hển là tiếng nước róc rách do tích dịch trong xoang bụng
- Chúi đầu, xù lông
- Xanh tím trên da và mào gà
e Mổ khám: Thấy hiện tượng đỏ sẫm ở mô cơ Tim phình to Trong bụng có nhiều dịch lỏng Gan sưng to
f iều trị:
- Bổ sung vitamin liều lượng 500 ppm
- Giới hạn thức ăn
- Thông thoáng khí
g Phòng bệnh
- Tạo điều kiện thông khí, thông thoáng chuồng nuôi
- Hạn chết thức ăn trong 3 tuần tuổi đầu gà broiler vì gà có tốc độ sinh trưởng nhanh -> dễ mắc bệnh -> cần giảm cung cấp thức ăn -> giảm trao đổi chất -> giảm oxi -> giảm mắc bệnh
- Giảm giờ chiếu sáng -> giảm thu nhận thức ăn
- Cho ăn cách nhật
Câu 5:Một số bệnh do thiếu một số chất khoáng vi lượng trên động vật nuôi? Nguồn bổ sung? (Fe/Cu/Mn/Zn/Co/I )
Trang 7- Fe
a Bệnh do thiếu : khi bị thiếu sắt sẽ gây bệnh thiếu máu anemia
b Triệu chứng :
- Chậm lớn, giảm tính thèm ăn
- Ngủ nhiều , da nhăn nheo
- Lông thô, nhợt nhạt, ỉa chảy
- Nhịp thở nhanh
- Niêm mạc miệng, lợi, mí mắt nhợt nhạt
- Hàm lượng Hb giảm nhanh
c Nguyên nhân:
- Do thiếu sắt trong khẩu phần hoặc không đáp ứng đủ
- Giai đoạn đầu đời cơ thể phát triển mạnh nhưng sữa mẹ không áp ứng đủ và chưa có nguồn thức ăn khác
d Phòng và điều trị:
- Tiêm Fe- dextran lúc 2-3 ngày sau khi sinh cho lợn con
e Nguồn cung cấp:
- ộng vật : thịt có màu đỏ
- Thực vật : lá , vỏ hạt có màu xanh
- Tổng hợp : Dextran - Fe
Câu 6: Bệnh do thiếu và thừa vitamin D trên động vật nuôi?
a Bệnh do thiếu :
- Con non : Còi xương ( thiếu vita D => ruột hấp thu Ca,P chậm)
- Con trưởng thành : mềm xương, xốp xương, loãng xương
- Chân bị biến dạng
- Gây suy thận
- Gia cầm : giảm tỉ lệ ấp nở, giảm chất lượng vỏ trứng ,giảm khả năng sinh trưởng
b Bệnh do thừa :
Trang 8- Gây tăng hấp thu Ca,P
+Hàm lượng Ca,P trong máu tăng cao
+Gây sỏi đường tiết niệu
+Lắng đọng muối Ca ở thành động mạch và các nội quan
+ Vôi hóa các mô mềm, mất tính thèm ăn
c Nguồn cung cấp
- Động vật : dầu, gan cá, lòng đỏ trứng, sữa
- Thực vật: cỏ khô, nấm men
- Tổng hợp : Vitamin D3 tổng hợp
- Tắm nắng
Câu 7 Bệnh do độc tố nấm mốc gây ra trên động vật nuôi? Biện pháp bảo quản nguyên liệu, thức ăn chăn nuôi?
a Bệnh do độc tố nấm mốc gây ra trên lợn và gia cầm
* hi nhiễm độc tố nấm mốc Aflatoxin sẽ có 2 thể:
- Thể cấp tính:
+ con vật có thể chết ngay
+ tỷ lệ chết rất cao
-Theo quy định của bộ NN & PTNN 2001 không sử dụng các loại thức ăn có chứa Aflatoxin > 30ppb
- Thể mãn tính:
+ con vật kém ăn, bỏ ăn , rối loạn trao đổi chất
+ tổn thương tổ chức nội tạng gây u và nhiều bệnh khác
+ gia súc có chửa gây sẩy thai hoặc chết thai
+ gia cầm giảm năng suất trứng
b Các biện pháp bảo quản nguyên liệu thức ăn chăn nuôi
- Sử dụng 1 số chất chống mốc : Acid propionic, CuSO4, Mycofix,Biotronic
- Tốt nhất nên bảo quản nguyên liệu để hạn chế sự phát triển của nấm mốc
Trang 9- Bảo quản nơi khô ráo thoáng mát có quạt thông gió, không để thời gian lưu kho quá lâu
- Giảm tối thiểu hạt bị xước
- Giảm tác hại côn trùng trước và sau khi thu hoạch
- Trồng các giống cây kháng bệnh
Câu 8 ộc tố có nguồn gốc thực vật trong thức ăn chăn nuôi?
- Aspersillus flavus , Aspersillus parasiticus -> sinh ra aflatoxin
- Furarium graminearum -> sinh ra deoxy nivalenol
- Furarium monilyorine, furarium proliferarum -> sinh ra fumonirin
- Aspergillus ochraceus -> sinh ra ochratoxin
- Fusarium graminearum -> sinh ra zearalenone
- Cyanogenic glycosid : khoai lang, đào, mơ, mận viên đường tiêu hóa
- Glycosinolates : lạc đậu tương gây bướu cổ, giảm khả năng hấp thu iod
- Lectins : các loại ngũ cốc gây viêm đường tiêu hóa
- Oxalate : cây đại hoàng, cà chua làm giảm khả năng hòa tan Ca,Fe,Zn
- Phenol : rau, ngũ cốc, phá hủy tiền tố vitamin B
Câu 9 Một số bệnh do thiếu một số chất khoáng đại lượng trên động vật nuôi? Nguồn bổ sung? (Ca/P, )
Canxi
a Triệu chứng khi thiếu Ca :
- Còi xương ( rickets) chỉ ở động vật non
- Mềm xương, nhuyễn xương( osteomalacia), Loãng xương,xốp xương( osteoporosis ở con trưởng thành
- Sinh trưởng chậm
- Co giật
- Ca huyết giảm trầm trọng
- Cơ yếu, nằm 1 chỗ, nhiệt độ không được bình thường, co cơ, bại liệt và chết nếu không được điều trị
Trang 10- ây sốt sữa ở bò:
+ liệt sau khi đẻ hoặc lúc gần đẻ
+ xuất hiện 8,9% ở bò sữa tại Mỹ
+ bò già , giống jersey bị nhiều nhất
+ kết hợp với bệnh viêm vú và xeton huyết
b Nguyên nhân
- Bò tiết sữa => mất nhiều Ca ngoại bào => huy động lượng Ca dự trữ từ xương => loãng xương,
- Khẩu phần ăn dẫn tới sốt sữa do : thiếu Ca, Vitamin D
c Phòng và điều trị :
- Trước 2 tuần cho ăn < 100g Ca/ ngày Tỉ lệ Ca:P < 2.5:1
- Bò cạn sữa 600kg ~ 40g Ca/ngày, P~ 28-30g/ ngày
- Tiêm vitamin D trước khi đẻ 7 ngày
d Nguồn cung cấp
- Động vật : sữa, bột xương, bột vỏ sò, hến, mai mực
- Thực vật: hạt họ đậu, lá màu xanh
- Khoáng : Đá vôi CaCO3 : 38% Ca
- Dicalcium phosphate: Ca2 PO4 : 23,55 %Ca, 18,21% P
*Phot pho
a.triệu Trứng : Còi xương, mềm xương, cứng khớp, cơ yếu
b nguồn cung cấp : Htạ ngũ cốc, bột xương ( 24% Ca, 12% P, 0,64 % Mg), monocanxi phot
phat ( 15,9% Ca, 24,6% p )
Câu 10 Bệnh liệt dạ cỏ ở bò sữa?
a Loài ảnh hưởng: Bò sữa,
b Nguyên nhân
- Ngoại cảnh:
+ thay đổi về thời tiết, khẩu phần ăn, khai thác gia súc quá mức
Trang 11+ với bò sữa thường do thiếu vận động và ăn quá nhiều thức ăn tinh
- Do kế phát từ các quá trình bệnh lý làm giảm nhu động như : sốt cao,cảm nắng, cảm nóng, viêm màng bụng
c Triệu chứng:
- Giảm ăn hay bỏ ăn
- Giảm nhai lại, không ợ hơi
- Khát nước, miệng hôi, khô, có bựa lưỡi,
- Vùng dạ cỏ mềm khi ấn vào như ấn vào túi cháo đặc có để lại vết lõm
- Táo bón
- Nếu kéo dài con vật sốt cao do bị viêm ruột cấp
d iều trị:
- Nguyên tắc: làm tăng nhu động dạ cỏ và giảm chất chứa
- Khi mới mắc cho gia súc nhịn ăn 1-2 ngày, không hạn chế uống nước, sau đó cho ăn thức ăn dễ tiêu, cho ăn ít và chia làm nhiều lần trong ngày
- Xoa bóp kích thích nhu động dạ cỏ :Bằng các tinh đâu thực vật nhày 2 -2 3 lần, mỗi lần 10 tới 15’, Các thuốc pilocarpin 0,2 -0,3 g/ com, tiêm dưới da…
+ Các tinh dầu thực vật , ngày 2-3 lần, mỗi lần 10-15p
+ Sử dụng thuốc làm tăng nhu động dạ cỏ như Pilocarpin 0,2-0,3g/con, tiêm dưới da Strychnine sulfat 0,05-0,1g/con
- Thải trừ các chất chứa : MgS04, Na2SO4
- Ức chế sự lên men vsv dạ cỏ
- Dùng các thuốc trợ tim, trợ sức
- Các thuốc giảm sự toan huyết
Câu 11 Nguyên nhân gây ngộ độc urê ở trâu bò? Cách điều trị?
a ặc điểm, ứng dụng:
- Ure : (NH2)2CO
- ứng dụng trong ngành nông nghiệp : phân bón
- thức ăn cho gia súc nhai lại lượng ít