Chương 2 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG Cao Trường Sơn – Bộ môn Quản lý môi trường, Khoa Môi trường, Học viện Nông nghiệp Việt Nam... CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNGHệ t
Trang 1Chương 2
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG
Cao Trường Sơn – Bộ môn Quản lý môi trường, Khoa Môi trường,
Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
Email: caotruongson.hua@gmail.com; ptsclass.hua@gmail.com; ĐT: 0975.278.172
Trang 2NỘI DUNG CHÍNH
CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG
CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG
CƠ SỞ KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ KTMT
CÂU HỎI + BÀI TẬP CHƯƠNG 2
Trang 31 CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG
Hệ thống văn bản
Pháp luận về môi trường Về kiểm toán môi trường Tiêu chuẩn ISO
Cơ sở pháp lý của Kiểm toán môi trường
Luật bảo vệ môi trường 2014
Các văn bản dưới Luật
Hệ thống tiêu chuẩn
môi trường
Giới thiệu
Bộ ISO 14000Các ISO vềKTMT
Trang 4HỆ THỐNG VĂN BẢN PHÁP LUẬT VỀ MÔI TRƯỜNG
Luật Bảo vệ môi trường 2014
Có hiệu lực từ 01/01/2015 thay thế Luật BVMT 2005
Bao gồm 20 chương, 170 điều Là văn bản luật quan trọng nhất
về BVMT ở nước ta.
Một số văn bản dưới luật quan trọng
NĐ 80/2006-CP: Hướng dẫn thi hành Luật BVMT 2006
NĐ 81/2006-CP: Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường
NĐ 67/2003-CP: Thu phí bảo vệ môi trường với nước thải
Trang 5CÁC TIÊU CHUẨN ISO VỀ KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG
Giới thiệu về hệ thống ISO 14000 Giới thiệu chung
Cấu trúc nội dung
Nội dung các ISO về Kiểm toán MT
ISO 14001, 14004
ISO 14010, 14011
ISO 14012, 14013
Cao Trường Sơn –Khoa Môi trường, Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
Email: caotruongson.hua@gmail.com; ptsclass.hua@gmail.com; ĐT: 0975.278.172
Trang 6 Phạm vi áp dụng
Phạm vi điều chỉnh của bộ tiêu chuẩn ISO 14000 là: “những tiêu chuẩn trong lĩnh vực thiết bị và hệ thống quản lý môi trường”
Không bao gồm:
Phương pháp thanh tra những yếu tố gây ô nhiễm
Những hạn chế đối với những yếu tố gây ô nhiễm và những ảnh hưởng
Mức độ tác động đến môi trường
Tiêu chuẩn hoá sản phẩm
Bộ tiêu chuẩn ISO 14000 không liên quan đến những quy định
GiỚI THIỆU BỘ ISO 14000
Trang 7GIỚI THIỆU BỘ ISO 14000
Cấu trúc nội dung: Chia làm 2 hệ thống & 6 lĩnh vực
Trang 8Hướng dẫn kiểm toán
ISO 14010
ISO 14011
ISO 14012
Hướng dẫn đánh giá biểu
hiện môi trường
ISO 14031
ISO 14032
Thông số EMS ISO 14001
Hướng dẫn EMS ISO 14004
Đánh giá vòng đời ISO 14040 ISO 14041 ISO 14042 ISO 14043 Cấp nhãn MT ISO 14020 ISO 14021 ISO 14022 ISO 14023 ISO 14024 ISO 14025
Khái niệm và định nghĩa ISO 14050
Tích hợp vấn đề môi trường trong tiêu
Các nhà lập tiêu
GIỚI THIỆU BỘ ISO 14000
Trang 9Mã số Mô tả/tên tiêu chuẩn Mục đích
14001 Hệ thống quản lý môi trường Các hướng dẫn sử dung riêng
14004 Hệ thống quản lý môi trường Hướng dẫn chung về các nguyên tắc,
hệ thống và các kỹ thuật khác
14010 Các hướng dẫn Kiểm toán môi trường Các nguyên tắc chung của kiểm toán
môi trường.
14011/1 Các hướng dẫn Kiểm toán môi trường Các thủ tục kiểm toán
14012 Các hướng dẫn Kiểm toán môi trường Các tiêu chuẩn chuyên môn đối với
kiểm toán viên
14013 Quản lý các chương trình Kiểm toán môi
trường
14014 Các xem xét ban đầu
14015 Đánh giá điểm môi trường
14020 Mục tiêu và Nguyên lý của các nhãn sinh
14023 Nhãn môi trường và các tuyên bố Sự tự tuyên bố về yêu cầu môi trường
– Kiểm tra và Giám sát
14024 Nhãn môi trường và các tuyên bố Dán nhãn môi trường loại 1 – Các
nguyên tắc và thủ tục hướng dẫn
14025 Dán nhãn loại III
14031 Đo đạc các thủ tục môi trường
14040 Đánh giá vòng đời Các nguyên tắc và khung mẫu
14041 Đánh giá vòng đời Phân tích tóm tắt vòng đời
14042 Đánh giá vòng đời Đánh giá tác động
14043 Đánh giá vòng đời Các giải thích
14050 Các điều khoản và Định nghĩa Hướng dẫn về các nguyên tắc cho
ISO/TC 207/SC6 Thuật ngữ làm việc Nguồn: William C Culley, 1998
Danh sách các tiêu chuẩn thuộc bộ tiêu chuẩn
ISO 14000
Trang 10Cải tiến liên tục
Chính sách môi trường Lập kế hoạch
Xem xét của Lãnh đạo
Kiểm tra Thực hiện & Điều hành
GIỚI THIỆU BỘ ISO 14000
Trang 11CÁC ISO VỀ KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG
ISO 14001: HTQLMT: Các hướng dẫn chung
ISO 14004: HTQLMT: Hướng dẫn chung về nguyên tắc, hệ thống và các kỹ thuật khác
ISO 14010: Hướng dẫn KTMT: Các nguyên tắc chung
ISO 14011: Hướng dẫn KTMT: Các thủ tục kiểm toán
ISO 14012: Hướng dẫn KTMT: Tiêu chuẩn chuyên môn đối với kiểm toán viên
ISO 14013: Quản lý các chương trình kiểm toán môi trường
Trang 122 CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA KTMT
KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG TRÊN THẾ GIỚI
Trang 13KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG Ở MỘT SỐ NƯỚC
Trang 14KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG TẠI MỸ
Hoạt động xanh
Mức độ phổ biến
Mức độ hoàn thiện
Trang 15KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG TẠI CHÂU ÂU
Du nhập từ Bắc Mỹ vào những năm 70s và phát triển mạnh vào những năm 80s
Chương trình KTMT phổ biến ở Châu Âu là EMAS
Tổng quan Môi Trường
Chính sách Môi Trường
Kiểm toán Môi Trường
Chương trình Môi Trường
Quan trắc Môi Trường
Sự ủng hộ
Dữ liệu/thông tin
Hệ thống thông tin Tài liệu & Đào tạo
Chu kỳ tổng quát Chương trình Kiểm toán và Quản lý sinh thái (EMAS)
Một số hệ thống khác: ISO 9000, ISO 14000
Trang 16KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG TẠI ANH
KTMT du nhập vào Anh từ Bắc Mỹ thông qua các công ty đa quốc gia
Ban đầu chỉ được áp dụng trong một số lĩnh vực công nghiệp, đến những năm 1990 được áp dụng cho tất cả các ngành công nghiệp
Năm 1994 CBI xuất bản Tài liệu hướng dẫn KTMT cho các doanh nghiệp
Năm 1994 Viện tiêu chuẩn Anh ban hành bộ tiêu chuẩn BS7750
Năm 1995 Chính phủ Anh công bố Hệ thống kiểm toán và Quản lý sinh thái Vương quốc Anh (UK-EMAS)
Ngày nay KTMT được thực hiện phổ biến ở Anh
Trang 17KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG TẠI ANH
Lĩnh vực Biện pháp thực hiện sau
kiểm toán môi trường
Chi phí tiết kiệm hàng năm (bảng Anh)
Thời gian hoàn vốn
Điện (truyền
tải điện)
Giảm tổn thất nhờ thay thế dây dẫn mới bằng đồng 27 000 2 nămLuyện kim Thu hồi các bụi kim loại trong sản xuất 76 000 3 tháng
200 000 10 tháng Công cộng Sản xuất điện từ rác thải 70 000 2 năm
Lợi ích kinh tế do kiểm toán môi trường mang lại
tại một số lĩnh vực ở Anh quốc
Cao Trường Sơn –Khoa Môi trường, Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
Email: caotruongson.hua@gmail.com; ptsclass.hua@gmail.com; ĐT: 0975.278.172
Nguồn:Phạm Đức Hiếu và Đặng Thị Hòa, 2009
Trang 18KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG TẠI CHÂU Á
KTMT được thực hiện ở Châu Á vào những năm 1990
Năm 1990 Ấn Độ đưa KTMT vào hệ thống QLMT của mình Đến năm
1993, Ủy ban Năng suất Ấn Độ ban hành chương trình DESIRE
Indonexia cũng đưa KTMT vào hệ thống QLMT để kiểm soát hoạt động Quan trắc môi trường của mình
Hiện nay, KTMT được thực hiện ở nhiều nước ở Châu Á như: Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore…
Trang 192 CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA KTMT
KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
Khái niệm KTMT ở nước ta còn khá mới và chưa được hiểu một cách chính xác
Hiện nay Luật pháp Việt Nam chưa có những quy định cụ thể về KTMT
Bộ Khoa học công nghệ đã dịch thuật Bộ ISO 14000 để áp dụng ở VN, Tuy nhiên khái niệm “Environmental Audit” lại được dịch thuật thành
“Đánh giá môi trường”
Nhiều nội dung của KTMT đã được thực hiện ở nước ta dưới các tên gọi khác nhau: Đánh giá MT, Thanh tra MT, Quan trắc MT…
Chính sự hạn chế về luật và dịch thuật dẫn đến khái niệm KTMT không được hiểu biết rõ ở nước ta
Cao Trường Sơn –Khoa Môi trường, Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
Email: caotruongson.hua@gmail.com; ptsclass.hua@gmail.com; ĐT: 0975.278.172
Trang 20KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
Giai đoạn hoạt động của
các dự án
Kiểm toán Môi trường
Dự án:
Chính sách Quy hoạch/kế hoạch Chương trình
Dự án đầu tư công trình
Dự án:
Chính sách Quy hoạch/kế hoạch Chương trình
Dự án đầu tư công trình cụ
VIỆT NAM (Luật MT 2005)
Quản lý môi trường trên thế giới và Việt Nam
Trang 21KIỂM TOÁN MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
Hiện nay KTMT ở chủ yếu về kiểm toán chất thải ở một số ngành công nghiệp
Tuy nhiên, Luật pháp MT ở Việt Nam ngày càng chặt chẽ, các doanh nghiệp phải chú ý hơn tới hoạt động BVMT
Các doanh nghiệp thực hiện xây dựng hệ thống QLMT theo tiêu chuẩn ISO 14000 ngày càng nhiều hơn
Một số trường Đại học đã đưa KTMT vào chương trình giảng dạy cho SV ngành môi trường
Các dự án hợp tác quốc tế và NCKH về KTMT được thực hiện ngày một nhiều hơn
KTMT có cơ hội phát triển mạnh hơn trong thời gian tới
Trang 223 CƠ SỞ KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ CỦA KTMT
LÝ THUYẾT CHUNG VỀ CÂN BẰNG VẬT CHẤT VÀ NL
PHƯƠNG PHÁP XÂY DỰNG CÂN BẰNG VẬT CHẤT VÀ NL
PHƯƠNG PHÁP ƯỚC TÍNH NGUỒN THẢI
BÀI TẬP CÂN BẰNG VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG
Trang 62CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 2
Câu 1: Giải thích ý nghĩa và vai trò của bộ tiêu chuẩn ISO 14000?
Câu 2: Phân tích nội dung chính của tiêu chuẩn ISO 14010?
Câu 3: Phân tích nội dung chính của tiêu chuẩn ISO 14011?
Câu 4: Phân tích nội dung chính của tiêu chuẩn ISO 14012?
Câu 5: Đánh giá tình hình thực hiện kiểm toán môi trường tại Việt Nam?
Câu 6: Đánh giá tình hình thực hiện kiểm toán môi trường trên thế giới?
Câu 7: Trình bày các kiến thức chung về cân bằng vật chất và năng lượng?
Câu 8: Phân tích các ứng dụng của cân bằng vật chất và năng lượng trong kiểm toán môi trường?
Trang 63XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN