QUI TRÌNH XÉT NGHIỆM VI SINH LÂM SÀNG - NHIỄM TRÙNG TIỂU

Các dạng nhiễm trùng tiểuThận Niệu quản Bàng quang Niệu đạo Viêm Viêm thận, viêm niệu quản ð Nhiễm trùng tiểu: không có triệu chứng, cấp tính, mạn tính.. ð Nhiễm trùng tiểu cấp tính th

QUY TRÌNH XÉT NGHIỆM

VI SINH LÂM SÀNG

NHIỄM TRÙNG TIỂU

Phạm Thái Bình

Các dạng nhiễm trùng tiểu

Thận Niệu quản

Bàng quang Niệu đạo

Viêm

Viêm thận, viêm niệu quản

ð Nhiễm trùng tiểu: không có triệu chứng, cấp tính, mạn tính

ð Nhiễm trùng tiểu cấp tính

thường gặp ở nữ trên mọi độ tuổi, thường là nhiễm trùng cộng đồng, hiếm khi là nhiễm trùng bệnh viện

ð Nhiễm trùng tiểu mạn tính gặp

ở nam và nữ trên mọi độ tuổi Thường liên quan đến một bệnh lý nào đó (viêm bể thận, viêm thận, viêm tiền liệt tuyến, dị vật

ở đường tiết niệu ) và thường là nhiễm trùng bệnh viện

Nguyeân nhaân gaây nhieãm truøng tieåu

Tác nhân thường gây nhiễm trùng tiểu

E coli Proteus Klebsiella

P aeruginosa Enterococci

S aureus

S saprophyliticus

Lấy và chuyên chở bệnh phẩm

ð Lấy nước tiểu giữa dòng, chọc

qua da trên xương mu, qua ống thông tiểu, qua nội soi bọng đái.

ð Lâm sàng phải gởi ngay đến

phòng xét nghiệm sau khi lấy.

ð Phòng xét nghiệm phải khảo sát vi

sinh ngay khi nhận được bệnh phẩm.

ð Thời gian chuyên chở bệnh phẩm:

ð < 2h ở nhiệt độ thường

ð < 4h ở 2-8oC

Khảo sát trực tiếp

Nhuộm Gram

Nghi ngờ nhiễm trùng tiểu

khi trên 1 quang trường có:

ð vi khuẩn

và/hoặc

ð bạch cầu

Không nhiễm trùng tiểu khi

trên toàn phết nhuộm

không có hoặc có rất ít:

ð vi khuẩn

hoặc

ð bạch cầu

Môi trường nuôi cấy nước tiểu

Môi trường nuôi cấy thường quy:

hoặc

Môi trường nuôi cấy trong phiên trực:

Chai cấy nước tiểu hai mặt thạch:

Quy trình cấy nước tiểu thường quy

Dùng vòng cấy 1µl (hoặc 10µl)

cấy trãi trên môi trường phân lập

BA: 35 o C/5%CO2/16-24h

Uri4; MC: 35 o C/16-24h

Xác định hàm lượng

vi khuẩn (CFU/ml) của

từng loại khúm khuẩn.

S saprophyliticus (Blood agar)

E coli (Mac Conkey Agar)

E faecalis (UriSelect 4 Agar)

≥ 105 CFU/ml 104-105 CFU/ml ≤ 104 CFU/ml

Nhiễm trùng tiểu Nghi ngờ

nhiễm trùng tiểu nhiễm trùng tiểuKhông

Quy trình cấy nước tiểu thường quy

Nhiễm trùng tiểu hoặc

nghi ngờ nhiễm trùng tiểu

ð Đặc điểm khúm khuẩn

ð Đặc điểm mọc trên

môi trường nuôi cấy

ð Đặc điểm Gram

Tiên đoán

tác nhân nhiễm trùng

Thông báo kết quả

sơ bộ cho lâm sàng

Định danh &

kháng sinh đồ

Trắng Khác

Xanh biển nhạt, 0.5-1.5mm

E faecalis

Xanh biển đậm, 3mm

K pneumoniae

Nâu cam, 2mm, indol (+)

P vulgaris, Morganella, Providencia

Nâu cam, 2mm, indol (-)

P mirabilis

Hồng, 3mm, indol (+)

E coli

Đặc điểm khúm khuẩn

Vi khuẩn

E coli K pneumoniae

E faecalis P mirabilis

Uri select 4 Agar

Trực khuẩn Gram (-)

Cầu khuẩn Gram (+)

Blood Agar &

Mac Conkey Agar

>10 4 CFU/ml

Quy trình cấy nước tiểu trong phiên trực

Đổ nước tiểu vào chai

môi trường (5-10ml), tráng

đều trên hai mặt thạch

của chai và đổ bỏ phần

nước tiểu dư thừa.

Ủ 35 o C/16-24 giờ

Xác định hàm lượng

vi khuẩn (CFU/ml) có trên chai môi trường dựa theo tiêu chuẩn

≥ 10 5 : Nhiễm trùng tiểu

10 4 - 10 5 : Nghi ngờ nhiễm trùng tiểu

≤ 10 4 : Không nhiễm trùng tiểu

Nhiễm trùng tiểu hoặc nghi ngờ nhiễm trùng tiểu

Định danh & kháng sinh đồ

ð Đặc điểm khúm khuẩn

ð Đặc điểm mọc trên môi trường nuôi cấy

ð Đặc điểm Gram

Tiên đoán tác nhân nhiễm trùng

Thông báo kết quả sơ bộ cho lâm sàng

Quy trình cấy nước tiểu trong phiên trực

Vi khuẩn khác

Staphylococcus

E coli

E faecalis

K pneumoniae

Tiên đoán

vi khuẩn Mannitol Salt

Uriselect 4 Gram