Đề cơng chơng trình Tên nghề Kỹ thuật trồng cây ăn quả Tên chơng trình Kỹ thuật trồng cam, bởi,quýt Số lợng mô đun 7 Mục tiêu đào tạo - Kiến thức * Sau khóa học, học viên mô tả đợc đặc
Trang 1Phần thứ nhất: Vị trớ bài giảng trong chương trỡnh
Chơng trình dạy nghề ngắn hạn Dung cho đào tạo lu động
1 Đề cơng chơng trình
Tên nghề
Kỹ thuật trồng cây ăn quả Tên chơng trình
Kỹ thuật trồng cam, bởi,quýt Số lợng mô đun
7
Mục tiêu
đào tạo - Kiến thức
* Sau khóa học, học viên mô tả đợc đặc điểm sinh trởng, phát triển và yêu cầu ngoại cảnh của cây cam, bởi, quýt Hiểu và giải thích đợc những kiến thức cơ bản có liên quan đến kỹ thuật trồng cam, bởi, quýt
- Kỹ năng
Trồng và chăm sóc đợc cây ăn quả cam, bởi, quýt đúng yêu cầu kỹ thuật
- Thái độ
Có ý thức bảo vệ môi trờng, môi sinh bảo vệ các nguồn tài nguyên phục vụ nông nghiệp Tiến hành quá trình sản xuất một cách an toàn, hiệu quả đồng thời
đảm bảo an toàn cho ngời sử dụng sản phẩm
Trình độ
Chứng chỉ
Kế hoạch đào tạo Thời gian (tuần) % Thời gian so với toàn
khóa
2 Phân phối thời gian cho các môđun
Thời gian yêu cầu của
môđun
Tổng số (giờ)
Lý thuyết (tiết)
Thực hành (giờ)
Quy hoạch
thiết kế vờn
trồng cam, bởi,
quýt
- Chọn đất trồng cam, bởi, quýt
- Thiết kế vờn trồng
- Xây dựng vờn trồng cam, bởi, quýt
Nhân giống
cam, b ởi, quýt - Lựa chọn giống cam, bởi, quýt để trồng- Thiết kế vờn ơm giống
- Xây dựng vờn ơm giống
- Chiết cành
- Chăm sóc cành sau chiết
- Gieo ơm và chăm sóc gốc ghép
- Ghép cây
- Chăm sóc cây con sau ghép
- Điều tiết nớc cho cây con trong vờn ơm
- Bón phân cho cây con trong vờn ơm
- Theo dõi sinh trởng của cây con trong vờn ơm
- Theo dõi tình hình sâu bệnh hại cây con trong vờn ơm
- Phòng trừ sâu hại cây con trong vờn ơm
- Phòng trừ bệnh hại cây con trong vờn ơm
- Phòng trừ cỏ dại trong vờn ơm
- Điều tiết sinh trởng của cây con trong vờn
ơm
Trồng cam,
b-ởi, quýt - Làm đất trồng cam, bởi, quýt- Bón phân lót trớc khi trồng cam,bởi,quýt
- Trồng cam, bởi, quýt
Trang 2Chăm sóc vờn
cam, bởi, quýt - Chăm sóc cam,bởi,quýt sau khi trồng- Trồng xen trong vờn cam, bởi, quýt thời kỳ
KTCB
- Bón phân thúc cho vờn cam, bởi, quýt ở thời kỳ KTCB
- Bón phân cho cam, bởi, quýt ở thời kỳ kinh doanh
- Tạo hình cho cây cam, bởi, quýt
- Điều tiết nớc cho cam, bởi, quýt sản xuất
- Sử dụng cây trồng xen làm phân bón tại chỗ
- Vun xới và quản lý cỏ dại trong vờn cam,
b-ởi, quýt sản xuất
Phòng trừ dịch
hại cho cam,
b-ởi, quýt
- Điều tra sâu hại trong vờn cam, bởi, quýt sản xuất
- Điều tra bệnh hại trong vờn cam, bởi, quýt sản xuất
- Điều tra các thiên địch trong vờn cam, bởi, quýt sản xuất
- Phòng trừ sâu vẽ bùa
- Phòng trừ sâu đục thân, cành
- Phòng trừ bọ xít hại cam, bởi, quýt
- Phòng trừ ruồi vàng hại cam, bởi, quýt
- Phòng trừ rệp hại cam, bởi, quýt
- Phòng trừ nhện hại cam, bởi, quýt
- Phòng trừ bệnh loét cam, bởi, quýt
- Phòng trừ bệnh sẹo cam, bởi, quýt
- Phòng trừ bệnh vân vàng lá (greening)
- Phòng trừ bệnh sơng mai hại cam, bởi, quýt
- Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) đối với cây cam, bởi, quýt
Điều tiết sinh
trởng - Khắc phục hiện tợng ra quả cách năm - Sử dụng hóa chất để tăng tỷ lệ đậu hoa đậu
quả
- Điều tiết thời điểm chín
Thu hoạch và
bảo quản sản
phẩm
- Xác định thời điểm thu hoạch
- Dự tính sản lợng
- Thu hoạch cam, bởi, quýt
- Bảo quản sản phẩm cam, bởi, quýt sau thu hoạch
mã
môđun
LĐC 02
Tên môđun
Nhân giống Cam, Bởi, Quýt
Thời gian (giờ)
Lý thuyết 15 Thực hành 55 Tổng số 70
1 Mục
tiêu thực
hiện
Học xong môđun này học sinh có khả năng :
- Mô tả, nhận biết đợc các giống cam, bởi đang đợc trồng phổ biến
- Giải thích đợc những kiến thức cơ bản có liên quan đến việc nhân giống cam, bởi, quýt
- Thực hiện đợc các phơng pháp nhân giống cam, bởi, quýt (chiết, ghép) đúng quy trình kỹ thuật
- Chăm sóc đúng yêu cầu kỹ thuật đối với cây con trong vờn ơm
2 Yêu cầu
để học
môđun
Để học môđun này, học sinh đã đợc học các môđun: quy hoạch và thiết kế vờn cam, bởi, quýt
3 Nội
dung
môđun
- Lựa chọn giống cam, bởi, quýt để trồng
- Thiết kế vờn ơm giống
- Xây dựng vờn ơm giống
- Chiết cành
- Chăm sóc cành sau chiết
Trang 3- Gieo ơm và chăm sóc gốc ghép
- Ghép cây
- Chăm sóc cây con sau ghép
- Điều tiết nớc cho cây con trong vờn ơm
- Bón phân cho cây con trong vờn ơm
- Theo dõi sinh trởng của cây con trong vờn ơm
- Theo dõi tình hình sâu bệnh hại cây con trong vờn ơm
- Phòng trừ sâu hại cây con trong vờn ơm
- Phòng trừ bênh hại cây con trong vờn ơm
- Phòng trừ cỏ dại trong vờn ơm
- Điều tiết sinh trởng của cây con trong vờn ơm
4 Đánh
giá kết
quả học
tập
+ Lý thuyết:
Kiểm tra viết dạng bài trắc nghiệm về đặc điểm các giống cam, bởi, quýt, cac phơng pháp nhân giống và kỹ thuật chăm sóc vờn ơm
1 Trình bày đặc điểm, yêu cầu ngoại cảnh của một số giống cam, bởi, quýt
đang đợc trồng phổ biến trong vùng.
2 Cho biết u, nhợc điểm của việc nhân giống cam, bởi, quýt bằng phơng pháp chiết, ghép.
3 Trong vờn ơm cam, bởi, quýt thờng có những loại sâu bệnh hại nào? Cho biết tác hại của các loại sâu bệnh hại đó.
+ Thực hành:
Kiểm tra các kỹ năng thực hành:
1 Kỹ năng nhận biết giống cam, bởi, quýt.
2 Kỹ năng chiết cành cam, bởi, quýt.
3 Kỹ năng ghép mắt và ghép đoạn cành cam,bởi,quýt
4 Kỹ năng trừ sâu bệnh hại trong vờn ơm cam, bởi, quýt.
5 Các
nguồn lực
cần thiết
để dạy và
học
môđun
Vật liệu:
Các loại chất kích thích ra rễ sử dụng trong việc chiết cành
Dụng cụ và trang thiết bị:
- 50 bộ dụng cụ ghép + cắt tỉa
- 10 bộ dụng cụ làm đất Học liệu:
- 55 ảnh slide trong đĩa CD-ROM
- 5 bảng số liệu
- 10 bản giấy trong
•100 mẫu quả
•32 sơ đồ, biểu đồ
•133 trang tài liệu hớng dẫn
•31 trang tài kiệu phát tay
•30 tiêu bản
•40 tranh treo tờng
•92 phút Video mô tả các bớc và thao tác nhân giống cam, bởi, quýt
Nguồn lực khác :
2 mô hình vờn ơm cây cam, bởi, quýt
Trang 4Phần thứ hai: Giáo án
Trang bìa 1 Mẫu số 7 ( Khổ 19x26,5)
Ban hành kèm theo Quyết định số 62/2008/QĐ-BLĐTBXH
ĐƠN VỊ QUẢN LÝ TRỰC TIẾP (nếu có)
(phông chữ: VnTime, in hoa, cỡ chữ: 14)
CƠ SỞ DẠY NGHỀ (phông chữ: VnTime, in hoa, cỡ chữ: 14, đậm)
SỔ GIÁO ÁN TÍCH HỢP Môn học/ Mô-đun : Nh©n gièng cam, bëi, quýt Lớp : ………Khoá :………
Họ và tên giáo viên : ……….
Năm học:
QuyÓn sè:
Trang 5GIÁO ÁN SỐ: 04 Thời gian thực hiện: 04 giờ
Tờn bài học trước: Xây dựng vờn ơm cây giống
Thực hiện từ ngày đến ngày
TấN BÀI: Chiết cành Cam, Quýt, Bởi
MỤC TIấU CỦA BÀI:
Sau khi học xong bài này người học cú khả năng:
- Trỡnh bày được khỏi niệm chiếc cành, cơ sở khoa học và thực tiễn của phơng pháp chiếc cành và những yếu tố ảnh hởng đến ra rễ cành chiết;
- Trỡnh bày được quy trình nhân giống chiết cành;
- Chiếc được cành đỳng qui trỡnh kỹ thuật;
- Chăm súc cành cho đến khi ra rễ đỳng kỹ thuật;
- Cú ý thức bảo vệ cõy mẹ trong việc chọn cành chiếc;
- Thực hiện chiếc cành đảm bảo an toàn, tiết kiệm chi phớ sản xuất
ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC:
- Bộ ảnh mẫu quá trình thực hành và phát triển của rễ cành chiết;
- Thiết bị trỡnh chiếu Video mô tả quy trình chiết cành cõy cam;
- Cõy thật, nguyờn vật liệu, dụng cụ chiếc cành
HèNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC:
Dẫn nhập và giới thiệu chủ đề: Tập trung cả lớp
Giải quyết vấn đề: Tập trung cả lớp và thực hành theo nhúm (2 người/nhúm) Kết thỳc vấn đề: Tập trung cả lớp.
I ỔN ĐỊNH LỚP HỌC: Thời gian: 2’
Kiểm tra sỉ số lớp và tỡnh hỡnh chung của lớp.
II THỰC HIỆN BÀI HỌC
GIAN
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIấN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
video về chiếc cành cõy cú mỳi
Tiếp cận tỡnh huống học tập để
tự xỏc định kỹ năng cần luyện tập.
15’
2 Giới thiờu chủ đề Đặt cõu hỏi xung
quanh tỡnh huống học tập cú liờn quan đến chủ đề nhõn giống bằng
Trả lời cỏc cõu hỏi dựa trờn tỡnh huống quan sỏt được.
Ghi nhận chủ đề chớnh của bài học
5’
Trang 6phương pháp chiếc cành
cần giải quyết là kỹ thuật nhân giống bằng phương pháp chiếc cành.
3 Giải quyết vấn đề
- Thao tác mẫu của
giáo viên.
- Thao tác thử của học
viên
- Đánh giá thao tác thử
của học viên.
- Các lỗi thường gặp,
nguyên nhân và biện
pháp phòng tránh, khắc
phục.
- Quá trình luyện tập
của học viên.
- Tổ chức thực hiện thao tác mẫu theo qui trình chuẩn, có giải thích các bước trong qui trình.
- Đặt câu hỏi ở một
số bước trong qui trình và mời học sinh trả lời.
- Tổ chức cho 1 học viên thực hiện thao tác thử.
- Tổ đánh giá quá trình thao tác thử của học viên.
- Lưu ý một số lỗi thường gặp trong quá trình chiếc cành.
- Phân tích các nguyên nhân gây lỗi.
- Đề xuất các biện pháp phòng tránh lỗi và các biện pháp khắc phục cho các lỗi.
- Tổ chức cho các nhóm học viên luyện tập chiếc cành theo phiếu giao bài tập.
- Quan sát thao tác mẫu của giáo viên
để hình thành kỹ năng ban đầu.
- Lĩnh hội các kiến thức lý thuyết có liên quan đến phương pháp chiếc cành thông qua việc trả lời và đặt câu hỏi với giáo viên.
-Thực hiện thao tác thử dưới sự hướng dẫn của giáo viên.
- Tự đánh giá quá trình thao tác thử
để bổ sung kiến thức.
- Ghi nhận các lỗi
có thể gặp phải trong quá trình luyện tập.
- Lĩnh hội kiến thức mới, kinh nghiệm về nguyên nhân các lỗi.
- Lĩnh hội kiến thức mới, kinh nghiệm trước khi luyện tập kỹ năng.
- Thực hiện bài tập nhóm theo công việc được phân công.
15’
10’ 5’
5’
5’
5’
150’
4 Kết thúc vấn đề
Trang 7- Đánh giá quá trình
luyện tập của các
nhóm.
- Tổng kết chủ đề của
bài học.
- Tổ chức đánh giá quá trình luyện tập của các nhóm về thao tác, sản phẩm cuối cùng, tinh thần thái độ học tập.
- Nhấn mạnh các lỗi phổ biến ở các nhóm.
- Giải thích rõ nguyên nhân các lỗi, đề xuất hướng khắc phục.
- Tự đánh giá quá trình luyện tập của bản thân theo tiêu chuẩn trong phiếu giao bài tập.
- Tự xác định các lỗi đã xảy ra trong quá trình luyện tập.
- Đối chiếu các nguyên nhân đã được phân tích trước để củng cố kiến thức và kỹ năng.
10’
5’
5’
5 Hướng dẫn tự học - Đọc thêm tài liệu và phương pháp
chiếc cành trên cây có múi.
- Thực hành chiếc cành đúng trình trên cây giả định tại nhà.
3’
III RÚT KINH NGHIỆM TỔ CHỨC THỰC
HIỆN:
TRƯỞNG KHOA/ TRƯỞNG TỔ MÔN Ngày tháng năm
GIÁO VIÊN
Trang 8Phần thứ ba: Đề cương bài giảng
1.Mở đầu :
Nhân giống cam, quýt, bởi bằng phơng pháp chiết cành là một phơng pháp nhân giống đợc áp dụng rộng rãi trong sản xuất giống cam hiện nay Ưu điểm của phơng pháp là tạo ra đợc giống cam, quýt, bởi đồng đều về kiể di truyền, hệ số nhân giống cao, nhanh cho ra quả và giá thành hạ
2 Những kiến thức có liên quan trực tiếp đến công việc
2.1 Khái niệm về chiết
Chiết cành là một phơng pháp nhân giống vô tính mà trong đó ngời ta tách các cơ quan sinh dỡng nh cành, thân, thân ngầm, thân rễ và tác động các biện pháp kỹ thuật
để tạo rễ bất định tạo ra cây con có khả năng sống độc lập với cây mẹ, sinh trởng phát triển tốt, cho năng suất cao, phẩm chất tốt và có khả năng chống chịu tốt
2.2 Cơ sở khoa học và thực tiễn của phơng pháp
- Phơng pháp nhân giống vô tính bằng chiết cành đợc dựa hình thức nhân giống tự nhiên của thực vật và có thể gọi là phơng thức nhân giống cổ truyền của nhiều nớc trên thế giới
- Giâm chiết cành cũng nh nuôi cấy mô tế bào là dựa trên tính toàn năng của tế bào thực vật, trong mỗi tế bào chứa đầy đủ các thông tin di truyền về cấu trúc, sinh trởng phát triển của tất cả các cơ quan dinh dỡng và sinh sản
2.3 Những yếu tố ảnh hởng đến ra rễ cành chiết
- Nhiệt độ: Lý tởng cho sự ra rễ bất định là 22-280C
- ánh sáng: Tốt nhất cho sự ra rễ bất định từ 4000-6000lux
- ẩm độ: ở vờn giâm, giai đoạn đầu ẩm độ không khí tốt nhất là bão hòa trên bề mặt lá, khi đó ẩm độ không khí trong vờn ở mức 95% Độ ẩm giá thể không vợt quá 70%
- Các chất dinh dỡng dự trữ trong cành chiết có ảnh hởng rất quyết định đến sự phát sinh và hình thành rễ mới Bổ xung chất dinh dỡng cho cành chiết trong giai đoạn còn trên cây mẹ cũng nh giai đoạn giâm là rất quan trọng để tạo ra cây giống đủ tiêu chuẩn
- Bệnh côn trùng gây hại cũng là những yếu tố có tính rất quết định đối với sự thành công trong quá trình nhân giống
2.4 Quy trình nhân giống chiết cành
- Lựa chọn đúng cây mẹ đầu dòng đã cho quả và năng suất ổn định nhiều năm
- Lựa chọn cành bánh tẻ ở trung tán, đờng kính cành chiết 0.5-1.0cm
- Dùng dao khoanh và bóc vỏ độ dài khoanh vỏ 1.5-2.0cm, làm sạch tợng tầng
- Bôi chất kích thích ra rễ lên phía trên vết khoanh
- Dùng giá thể có ẩm độ vừa phải bao quanh vết khoanh
- Dùng nilon màu bó thành bầu
- Chăm sóc cành chiết, bổ sung nớc vào bầu chiết khi quá khô để rễ phát triển mạnh
- Bảo vệ cành chiết không bị sâu gây phá hại
2.5 Chăm sóc cành chiết trong giai đoạn giâm cành
- Sự cần thiết phải giâm cành chiết trớc khi đem trồng: Bộ rễ cành chiết khi mới cắt rời khỏi cây mẹ còn rất yếu Do đó đem trồng ngay thơng dễ chết do mất cân bằng nớc nghiêm trọng
- Tại sao phải cắt bớt lá non và mầm non trớc khi giâm? Nhằm hạn chế sự mất cân băng nớc ở cây giâm
- Đảm bảo ẩm độ không khí bão hòa, ẩm độ đất 70%, ánh sang tán xạ 4000-6000lux là thích hợp nhất cho giâm cành
- Làm cỏ, bón phân, phòng trừ sâu bệnh kịp thời
3 Quy trình thực hiện công việc
3.1 Chuẩn bị dụng cụ phơng tiện cần thiết và giá thể để bó bầu cành chiết
Trang 9- Bộ công cụ nh ở mục 4
- Dao chiết không cần độ sắc nh dao ghép
3.2 Lựa chọn đúng cây mệ, cành để khoanh vỏ
- Lựa chọn đúng cây mẹ đầu dòng đã cho quả và năng suất ổn định nhiều năm
- Lựa chọn cành bánh tẻ trung tán, đờng kính cành chiết 0.5- 1.0 cm
3.3 Cắt khoanh vỏ cành chiết, vệ sinh vết cắt, xử lý chất kích thích ra rễ
- Dùng dao khoanh và bóc vỏ độ dài khoanh vỏ 1.5- 2.0 cm, làm sạch tợng tầng
- Làm vệ sinh vế cắt khoanh vỏ
- Bôi chất kích rra rễ lên vùng ra rễ của cành chiết
Dùng bông tẩm chất kích ra rễ bôi lên phần vỏ phía trên vết cắt về phía ngọn
3.4 Đa giá thể lên bao quanh vế cắt, bọc nilon và bó bầu
Tùy từng cành chiết mà bó bầu to hay nhỏ, nhng trung bình đờng kính bầu là 6-8
cm, nếu dài bầu 10- 12 cm Chú ý bó chặt giá thể vào cành chiết, đồng thời giá thể phải phủ lên hai đầu vết cắt
4 Những thiết bị cần có để thực hiện công việc
- Bộ dụng cụ chiết cành: Dao, kéo, dây buộc, thang chữ A
- Giá thể và các vật liệu cần thiết để bó bầu
- Chất kích thích đẻ ra rễ
- Bảo hộ lao động
Trang 10Phần thứ tư: Cỏc phiếu học tập
1 Phiếu hướng dẫn thực hiện:
1 Chọn cây mẹ để lấy cành chiết, đảm bảo độ thuần cao
2 Chọn cành chiết đảm bảo sinh trởng khỏe, không sâu bệnh,
đ-ờng kính cành từ 1-2 cm
3 Chuẩn bị dụng cụ, nguyên vật liệu để chiết đạt tiêu chuẩn thực
hiện công việc, vật liệu chiết đầy đủ, đúng theo yêu cầu của
việc chiết cành
4* Khoanh vỏ đúng yêu cầu kỹ thuật (bóc hết vỏ, độ dài 1.5-2cm)
5* Bó bầu đảm bảo về tỷ lệ các chất trong vật liệu bó bầu, độ ẩm
đất, bầu đợc bó chặt, kín, không bị xoay
6 Chăm sóc cây sau chiết đảm bảo độ ẩm, không sâu bệnh.
2 Cỏc lỗi thường gặp, nguyờn nhõn, biện phỏp phũng trỏnh, khắc phục:
T
1 Chất lợng cành chiết
không đảm bảo
Cây mẹ không thuần Cành chiếc quá non, quá lớn Chọn cây mẹ phải thuần.Chọn cành không quá non,
không quá lớn
2 Khoanh vỏ không
đúng kỹ thuật kích thớc vùng khoanh quábé, quá lớn, vỏ không đợc
bóc hết, khoanh quá sâu vào thân
Khoanh đúng kích thớc qui định, bằng dụng cụ chuyên dùng
3 Bầu đợc bó không
đúng kỹ thuật Bó không chặt, vật liệukhông đảm bảo về độ ẩm, về
thành phần các chất
Chuẩn bị vật liệu đúng thành phần, đảm bảo độ ẩm
Bó bầu chặt, đúng kỹ thuật
3 Bài tập nhóm:
Cho trớc mỗi nhóm một bộ dụng cụ chiếc cành, cây thực nghiệm, nguyên vật liệu bó bầu đầy đủ cho 6 cành chiếc (2 cây bởi, 2 cây cam và 2 cây quýt)
Công việc: Mỗi nhóm 2 học viên thực hành chiếc cành theo phiếu hớng dẫn
thực hiện đợc cung cấp
Yêu cầu: Mỗi nhóm phải hoàn thành 6 cành chiếc (mỗi học viên 3 cành/ 3
loại cây) đúng kỹ thuật, trong thời gian quy định 120’ Trong quá trình chiếc cành, một học viên thực hiện, học viên còn lại hỗ trợ, sau mỗi cành chiếc, đổi vị trí thực hiện