Phát biểu được điều kiện cân bằng của một vật rắn có trục quay cố định hay qui tắc momen lực.. Kĩ năng : Hình thành cho HS • Vận dụng được khái niệm mômen lực và quy tắc mômen lực để g
Trang 1Ngày soạn : 04-12-2006 Tiết soạn : 30 Tuần dạy : 15
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp HS:
Phát biểu được định nghĩa và viết được biểu thức momen lực
Phát biểu được điều kiện cân bằng của một vật rắn có trục quay cố định( hay qui tắc momen lực)
2 Kĩ năng : Hình thành cho HS
• Vận dụng được khái niệm mômen lực và quy tắc mômen lực để giải thích một số hiện tượng vật lí thường gặp trong đời sống và kĩ thuật cũng như để giải quyết các bài tập tương tự như ở trong bài
• Vận dụng được phương pháp thực nghiệm ở mức độ đơn giản.
3 Thái độ: Vận dụng để giải thích các hiện tượng ứng dụng đòn bẩy trong thực tế của các vật.
II CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên : Chuẩn bịthí nghiệm theo hình 18.1 SGK
2. Học sinh : Ôn lại kiến thức về dòng bẩy (lớp 6),tìm hiểu bài học trước ở nhà
III.TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:
1.Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.
2 Kiểm tra bài cũ: Em hãy nêu điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của ba lực không song song?
GV: Chắc chắn em đã biết câu nói nổi tiếng của Aùc-si-mét khi ông khám phá ra quy tắc đòn bẩy “Hãy cho tôi một
điểm tựa, tôi sẽ nhấc bổng Trái Đất” Tuy nhiên, đòn bẩy chỉ là trường hợp riêng của một vật rắn có trục quay và quy tắc đòn bẩy chỉ là trường hợp riêng của một quy tắc tổng quát hơn mà ta sẽ học dưới đây
3 Giảng bài mới :
T
L
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO
VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC
SINH
NỘI DUNG
Hoạt động 1 : Tìm hiểu tác
dụng làm quay của lực.
GV bố trí thí nghiệm 18.1.
GV lần lượt tác dụng lựcF1rồi
lực F uur2 .
O Hãy nhận xét tác dụng tác dụng
của từng lực khi tác dụng vào vật?
GV bố trí vật có trục quay cố định
cân bằng dưới tác dụng của hai
lực rồi thay đổi các yếu tố của
một lực
GV nhận xét các phương án thí
nghiệm của HS và đưa ra cách
làm thí nghiệm kiểm tra, và
làm thí nghiệm
Hoạt động 1 : Tìm hiểu tác dụng làm quay của lực.
Quan sát thí nghiệm, nhận xét về phương của hai tác dụng lên vật.
Hai lực F1,F uur2 có tác dụng làm cho vật rắn quay xung quanh trục của nó
Nhận xét sơ bộ tác dụng làm quay của một lực có thể phụ thuộc những yếu tố nào?
Thảo luận phương án thí nghiệm kiểm tra
Quan sát và nhận xét kết quả của thí nghiệm
I- CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CÓ TRỤC
QUAY CỐ ĐỊNH MÔMEN LỰC:
1 Thí nghiệm:
MÔ MEN LỰC
Trang 2TL HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO
VIÊN
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm
mômen lực.
O Từ thí nghiệm hãy cho biết tác
dụng làm quay của lực phụ thuộc
vào những yếu tố nào?
GV nêu và phân tích khái niệm và
biểu thức của mômen lực
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm mômen lực.
Nêu những yếu tố ảnh hưởng đến tác dụng làm quay của một lực
Ghi nhận khái niệm momen lực
Nêu đơn vị của mômen lực
2 Mômen lực: Momen lực
đối với một trục quay là đại lượng đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực và được đo bằng tích của lực với tay đòn của nó
M = F.d (2)
• Đơn vị của momen lực là niutơn mét, kí hiệu là N.m
Hoạt động 3 : Tìm hiểu và vận
dụng quy tắc momen lực.
GV tác dụng đồng thời hai lực F uur1,
2
F
uur
làm cho vật đứng yên
O Em hãy giải thích sự cân bằng của
vật chịu tác dụng làm quay của
hai lực?
◊ Nêu và phân tích quy tắc mo
men lực.
GV yêu cầu HS đọc phần chú ý
SGK
OHãy viết quy tắc momen lực
cho chiếc cuốc chim khi cân
bằng(Hình 18.2)?
◊ Mở rộng các trường hợp có
thể áp dụng quy tắc.
Hoạt động 3 : Tìm hiểu và vận dụng quy tắc momen lực.
Quan sát thí nghiệm
Sở dĩ đĩa đứng yên là vì tác dụng làm quay của lực F uur1 cân bằng với tác dụng làm quay của lực F uur2 .
Ghi nhận qui tắc momen lực.
Nhận xét về tác dụng làm quay của các lực tác dụng lên vật trong thí nghiệm 18.1.
Vận dụng trả lời câu C1.
F1.d1 = F2.d2 Làm bài tập 3 trang 99.
II- ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG
CỦA MỘT VẬT CÓ TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH (HAY QUY TẮC MOMEN) :
1 Quy tắc:
Muốn cho một vật có trục quay cố định ở trạng thái cân bằng, thì tổng các momen lực có xu hướng làm vật quay theo chiều kim đồng hồ phải bằng tổng các momen lực có
xu hướng làm vật quay ngược chiều kim đồng hồ
Chú ý: (SGK)
Hình 18.2
1 Dặn dò :
- Về nhà học bài, làm các bài tập 4,5 SGK Và làm bài tập thêm BT trong sách bài tập
- Đọc và tìm hiểu trước bài 19
IV RÚT KINH NGHỊÊM :
………
………
O
d 1
d 2
1
F
2
F
Trang 3………