Nâng cao hiệu quả quản trị tài sản ngắn hạn tại công ty TNHH hệ thống tin học viễn thông NDS

Trong công tác... TSNH TSDH TSNH TSDH... Ch tiêu này cao hay th p c ng c ng nên xem xét nh ng ngành khác nhau.

SINH VIÊN TH C HI N : NGÔ MINH TRANG

CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH ậ NGÂN HÀNG

HÀ N I - 2015

L I C Mă N

Qua th i gian th c t p t i Công ty TNHH H th ng Tin h c ậ Vi n thông NDS,

đ c s h ng d n t n tình c a cô giáo ThS Chu Th Thu Th y c ng nh cán b phòng k toán c a Công ty, em đư hoàn thành khóa lu n t t nghi p c a mình V i đ tài t ng đ i m i m v i b n thân, h n n a do th i gian, ki n th c c ng nh kinh nghi p th c t còn có h n nên em ch d ng l i m c đ đ c p và gi i quy t nh ng

v n đ c b n trong vi c nâng cao hi u qu qu n lý tài s n ng n h n t i Công ty Trong khóa lu n còn nhi u thi u sót nên em r t mong nh n đ c s góp ý t th y cô

b môn c a tr ng

M t l n n a em xin g i l i c m n chân thành t i cô giáo, ThS Chu Th Thu

Th y ậ gi ng viên khoa Tài chính Ngân hàng ậ Tr ng i h c Th ng Long cùng t p

th cán b công nhân viên Công ty TNHH H th ng Tin h c ậ Vi n thông NDS đư giúp đ , t o đi u ki n cho em hoàn thành t t khóa lu n này

Em xin chân thành c m n!

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n, có s h

tr c a giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng

Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!

Sinh viên

Ngô Minh Trang

M C L C

C ăS LÝ LU N V HI U QU QU N TR TÀI S N NG N

CH NGă1.

H N TRONG DOANH NGHI P 1

1.1 Lý lu n chung v hi u qu qu n tr tài s n ng n h n trong doanh nghi p 1

1.1.1 Tài s n ng n h n 1

1.1.2 Qu n tr tài s n ng n h n 4

1.1.3 Hi u qu qu n tr tài s n ng n h n 23

1.2 Các nhân t nhăh ngăđ n hi u qu qu n tr tài s n ng n h n c a DN 33

1.2.1 Nhân t ch quan 33

1.2.2 Nhân t khách quan 34

TH C TR NG HI U QU QU N TR TÀI S N NG N H N CH NGă2 C A CÔNG TY TNHH H TH NG TIN H C ậ VI N THÔNG NDS 36

2.1 Vài nét v Công ty TNHH H th ng Tin h c Vi n thông NDS 36

2.1.1 S l c v quá trình hình thành và phát tri n 36

2.1.2 Khái quát v ngành ngh kinh doanh 36

2.1.3 C c u t ch c 37

2.1.4 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a công ty trong nh ng n m g n đây

39

2.2 Th c tr ng hi u qu qu n tr tài s n ng n h n c a Công ty TNHH H th ng Tin h c ậ Vi n thông NDS 42

2.2.1 Th c tr ng bi n đ ng và c c u tài s n ng n h n trong công ty TNHH H th ng Tin h c – Vi n thông NDS 42

2.2.2 Th c tr ng qu n tr tài s n ng n h n trong công ty TNHH H th ng Tin h c – Vi n thông NDS 49

2.2.3 Qu n lý các kho n ph i thu ng n h n 51

2.2.4 Chính sách qu n lý tài s n ng n h n trong Công ty TNHH H th ng Tin h c – Vi n thông NDS 58

2.2.5 Hi u qu qu n tr tài s n ng n h n trong Công ty TNHH H th ng Tin h c – Vi n thông NDS 60

2.3 ánhă giáă v hi u qu qu n tr tài s n ng n h n c a Công ty TNHH H th ng Tin h c - Vi n thông NDS 75

GI I PHÁP NÂNG CAO CH TăL NG QU N TR TÀI S N

CH NGă3.

NG N H N T I CÔNG TY TNHH H TH NG TIN H C ậ VI N THÔNG

NDS 80

3.1 nhăh ng ho tăđ ng s d ng tài s n ng n h n c a Công ty TNHH H th ng Tin h c ậ Vi n thông NDS 80

3.1.1 nh h ng phát tri n c a Công ty TNHH H th ng Tin h c – Vi n thông NDS 80

3.1.2 nh h ng ho t đ ng s d ng tài s n ng n h n c a Công ty TNHH H th ng Tin h c – Vi n thông NDS 82

3.2 M t s gi i pháp nâng cao ch tăl ng qu n tr tài s n ng n h n t i Công ty TNHH H th ng Tin h c ậ Vi n thông NDS 82

3.2.1 Xác đ nh nhu c u tài s n ng n h n cho Công ty 82

3.2.2 Qu n lý ti n m t 83

3.2.3 Qu n lý các kho n ph i thu ng n h n 84

3.2.4 Qu n lý hàng t n kho 86

3.2.5 Áp d ng m t s gi i pháp và đánh giá hi u qu qu n tr tài s n ng n h n c a Công ty TNHH H th ng Tin h c – Vi n thông NDS n m 2015 88

DANH M C TH , HỊNH,ăS ă , B NG BI U

th 1.1 Mô hình d tr ti n m t t i u Baumol 8

th 1.2 Mô hình l ng đ t hàng t i u 16

Hình 1.1.Chính sách qu n lý TSNH 21

Hình 1.2 Chính sách qu n lý k t h p qu n lý TSNH và n NH 23

Hình 2.1 Chính sách qu n lý TSNH c a Công ty giai đo n 2012 ậ 2014 59

Hình 2.2 Chính sách qu n lý TSNH k t h p v i n c a Công ty giai đo n 2012 ậ 2014 60

S đ 1.1 Khai tri n h s sinh l i c a TSNH 32

S đ 2.1 B máy t ch c c a Công ty NDS 38

B ng 1.1 Mô hình ch m đi m tín d ng 12

B ng 1.2 Phân nhóm khách hàng theo m c đ r i ro 12

B ng 1.3 Ph ng th c bán hàng tr ti n ngay và bán hàng tr ch m 13

B ng 1.4 Ph ng th c bán hàng không s d ng và s d ng thông tin r i ro 14

B ng 2.1 Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh giai đo n 2012 ậ 2014 39

B ng 2.2 Tình hình bi n đ ng tài s n ng n h n c a Công ty giai đo n 2012 ậ 2014

42

B ng 2.3 C c u tài s n ng n h n và bi n đ ng trong c c u c a Công ty giai đo n 2012 ậ 2014 46

B ng 2.4 Tình hình bi n đ ng c a n ng n h n c a Công ty giai đo n 2012 ậ 2014

55

B ng 2.5 C c u n ng n h n và bi n đ ng trong c c u c a Công ty giai đo n 2012 ậ 2014 56

B ng 2.6 Chi phí vay ng n h n c a Công ty giai đo n 2012 ậ 2014 58

B ng 2.7 Chi phí huy đ ng ngu n v n t ph i tr nhà cung c p giai đo n 2012 ậ 2014 58

B ng 2.8 Các ch tiêu đánh kh n ng thanh toán c a Công ty giai đo n 2012 ậ 2014 60

B ng 2.9 Ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng TSNH 63

B ng 2.10 H s đ m nhi m TSNH c a Công ty giai đo n 2012 ậ 2014 65

B ng 2.11 Ch tiêu tính toán m c ti t ki m TSNH c a Công ty 66

B ng 2.12 Ch tiêu đánh giá hi u qu các kho n ph i thu c a Công ty 68

B ng 2.13 Ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng hàng t n kho c a Công ty 70

B ng 2.14 Th i gian luân chuy n v n b ng ti n TB c a Công ty giai đo n 2012 ậ

2014 72

B ng 2.15 Ch tiêu ph n ánh kh n ng sinh l i c a Công ty giai đo n 2012 ậ 201474

B ng 2.16 Phân tích tác đ ng c a t ng y u t trong mô hình Dupont 74

B ng 2.17 ánh giá hi u qu qu n tr TSNH c a Công ty giai đo n 2012 ậ 2014 75

B ng 3.1 Danh sách nhóm r i ro và đi m tín d ng m t s khách hàng tiêu bi u c a Công ty 85

B ng 3.2 Chi phí cho m t l n đ t hàng 91

B ng 3.3 T ng chi phí l u kho d tính 92

B ng 3.4 Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh d ki n c a Công ty n m 2015 93

B ng 3.5 B ng cân đ i k toán d ki n c a Công ty n m 2015 94

B ng 3.6 Ch tiêu đánh giá hi u qu qu n tr TSNH d ki n c a Công ty n m 2015 95

M U

1 Tính c p thi t c aăđ tài

N n kinh t n c ta hi n nay đang g p nhi u khó kh n, trong đó n x u ngân hàng t ng cao, b t đ ng s n đóng b ng và th tr ng ch ng khoán suy thoái đ c cho

là nh ng nguyên nhân chính gây nên tình tr ng này Bên c nh đó, d i s tác đ ng

c a vi c chuy n đ i sang n n kinh t th tr ng mà các doanh nghi p đang g p ph i s

c nh tranh gay g t, kh c li t B i v y đi u này đòi h i các doanh nghi p luôn luôn

ph i nh n th c, đánh giá đ c th c l c doanh nghi p c a mình trên th tr ng đ có

th t n t i, đ ng v ng và ngày càng phát tri n Vi c đ i m t v i nh ng thách th c đòi

h i nhà qu n lý doanh nghi p ph i tìm ra cho mình m t h ng đi thích h p Hi u qu kinh t là v n đ đ t ra hàng đ u đ i v i t t c các doanh nghi p, vì có hi u qu kinh t thì doanh nghi p m i có th đ ng v ng trên th tr ng

có th ti n hành s n xu t kinh doanh, các doanh nghi p c n ph i có m t

l ng tài s n nh t đ nh và ngu n tài tr t ng ng, n u không có tài s n s không có

b t k ho t đ ng s n xu t kinh doanh nào Song vi c s d ng tài s n nh th nào cho

có hi u qu m i là nhân t quy t đ nh cho s t ng tr ng và phát tri n c a doanh nghi p.V i Ủ ngh a đó, vi c qu n lý, s d ng và nâng cao hi u qu s d ng tài s n nói chung và tài s n ng n h n nói riêng là m t n i dung r t quan tr ng c a công tác qu n

lý tài chính doanh nghi p Trong công tác t ch c qu n lý và s d ng tài s n ng n h n

có hai m c tiêu c n đ t đ c M t là, v i s tài s n ng n h n hi n có có th s n xu t thêm m t s l ng s n ph m v i ch t l ng t t, giá thành h đ t ng thêm l i nhu n cho doanh nghi p Hai là, đ u t thêm tài s n ng n h n m t cách h p lý nh m m r ng quy mô s n xu t đ t ng doanh thu tiêu th v i yêu c u đ m b o t c đ t ng l i nhu n

ph i l n h n t c đ t ng tài s n N u nh tr c đây, khi n n kinh t n c ta còn trong

th i k bao c p, m i nhu c u v n,tài s n cho s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

đ u đ c Nhà n c c p phát ho c c p tín d ng u đưi nên các doanh nghi p không đ t

n ng v n đ khai thác và s d ng tài s n m t cách có hi u qu Th m chí đ n nay, khi

mà n n kinh t n c ta đư chuy n đ i sang n n kinh t th tr ng, các doanh nghi p đư

ph i t tìm ngu n v n đ ho t đ ng thì hi u qu s d ng tài s n ng n h n v n m c

th p do các doanh nghi p ch a b t k p v i c ch th tr ng nên còn nhi u b t c p trong công tác qu n lý và s d ng tài s n

Do đó, l i ích kinh doanh đòi h i các doanh nghi p ph i s d ng m t cách h p

lý, hi u qu t ng đ ng tài s n ng n h n nh m làm cho tài s n ng n h n đ c thu h i sau m i chu k s n xu t Vi c t ng t c đ luân chuy n tài s n ng n h n cho phép rút

ng n th i gian chu chuy n c a v n, qua đó, v n đ c thu h i nhanh h n, có th gi m

b t đ c s tài s n ng n h n c n thi t mà v n hoàn thành đ c kh i l ng s n ph m

hàng hoá b ng ho c l n h n tr c Nâng cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n còn có

Ủ ngh a quan tr ng trong vi c gi m chi phí s n xu t, chi phí l u thông và h giá thành

s n ph m

Bên c nh đó, t ng c ng qu n lý và nâng cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n còn giúp cho doanh nghi p có đ c trình đ s n xu t kinh doanh phát tri n, trang thi t

b , k thu t đ c c i ti n Vi c áp d ng k thu t tiên ti n, công ngh hi n đ i s t o ra

kh n ng nâng cao n ng su t lao đ ng, nâng cao ch t l ng s n ph m, t o ra s c c nh tranh cho s n ph m trên th tr ng c bi t vi c s d ng hi u qu tài s n ng n h n trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh s gi m b t nhu c u vay v n c ng nh vi c gi m chi phí v lãi vay

T nh ng lý do trên, cho th y s c n thi t ph i nâng cao hi u qu công tác qu n

lý và s d ng tài s n ng n h n trong các doanh nghi p nên em đư l a ch n nghiên c u

đ tài: ắNâng cao hi u qu qu n tr tài s n ng n h n t i Công ty TNHH H th ng

Tin h c - Vi n thông NDS” cho khóa lu n c a mình

c a doanh nghi p Sau đó c n c vào các s li u th c t , phân tích, đánh giá th c tr ng

hi u qu s d ng tài s n ng n h n c a Công ty TNHH H th ng Tin h c ậ Vi n thông NDS T k t qu phân tích thu đ c, đ a ra m t s đ xu t nh m nâng cao hi u qu s

d ng tài s n ng n h n t i Công ty TNHH H th ng Tin h c ậ Vi n thông NDS

 V không gian: Lu n v n đi sâu nghiên c u gi i pháp nâng cao hi u qu s

d ng tài s n ng n h n c a Công ty TNHH H th ng Tin h c ậ Vi n thông NDS

 V th i gian: Các s li u và tình hình s d ng tài s n ng n h n c a Công ty

đ c thu th p trong kho ng th i gian t n m 2012 đ n n m 2014

lu n, ki n ngh , gi i pháp

 Ph ng pháp th ng kê và phân tích là vi c s d ng các s li u th ng kê trong

m t th i gian dài nh m đ m b o tính n đ nh, lâu dài và đ tin c y c a s li u thông tin bên c nh đó phân tích t ng h p s li u các thông tin đ đ a ra k t

ắTài s n ng n h n là nh ng tài s n có th i gian thu h i v n ng n, th i gian thu

h i v n ph thu c vào chu k kinh doanh c a doanh nghi p i v i doanh nghi p có chu k kinh doanh bình th ng trong vòng 12 tháng, nh ng tài s n có kh n ng thu h i

v n hay thanh toán tr c 12 tháng k t khi k t thúc k toán n m đ c coi là tài s n

ng n h n i v i doanh nghi p có chu k kinh doanh dài h n 12 tháng, nh ng tài s n

có kh n ng thu h i v n hay thanh toán tr c 1 chu k kinh doanh k t khi k t thúc

k toán n m đ c coi là tài s n ng n h n” [1, trang 257]

Trong quá trình tham gia vào các ho t đ ng s n xu t kinh doanh, tài s n ng n

h n không ng ng v n đ ng giúp cho quá trình s n xu t đ c liên t c Trong b ng cân

đ i k toán c a doanh nghi p, tài s n ng n h n đ c th hi n các b ph n nh ti n

m t, các ch ng khoán có kh n ng thanh kho n cao, các kho n ph i thu, hàng t n kho,…Giá tr các lo i tài s n ng n h n c a doanh nghi p kinh doanh, s n xu t th ng chi m t tr ng l n trong t ng giá tr tài s n c a chúng, vì v y s d ng h p lý tài s n

ng n h n có nh h ng r t quan tr ng đ i v i vi c hoàn thành nhi m v chung c a doanh nghi p

Tài s n ng n h n đ c phân b đ trong t t c các khâu, các công đo n nh m

đ m b o cho quá trình s n xu t kinh doanh đ c di n ra liên t c, n đ nh, tránh lãng phí và t n th t v n do ng ng s n xu t, không làm nh h ng đ n kh n ng thanh toán

và đ m b o kh n ng sinh l i c a t i s n Do đó, tài s n ng n h n trong doanh nghi p

có các đ c đi m ch y u: u tiên là trong quá trình s n xu t, khác v i tài s n c đ nh, TSNH c a doanh nghi p luôn thay đ i hình thái bi u hi n đ t o ra s n ph m Và giá

tr c a nó c ng đ c d ch chuy n m t l n vào giá tr s n ph m tiêu th c đi m này quy t đ nh s v n đ ng c a v n l u đ ng t c hình thái giá tr c a TSNH là: kh i đ u vòng tu n hoàn v n, TSNH t hình thái ti n t sang hình thái v t t hàng hoá d tr Qua giai đo n s n xu t, v t t đ c đ a vào ch t o bán thành ph m và thành ph m

K t thúc vòng tu n hoàn, sau khi hàng hoá đ c tiêu th , TSNH l i tr v hình thái

ti n t nh đi m xu t phát ban đ u c a nó Ti p theo, các giai đo n v n đ ng c a TSNH đ c đan xen vào nhau các chu k s n xu t đ c l p đi l p l i TSNH hoàn thành m t vòng tu n hoàn sau m t chu k s n xu t g m 3 giai đo n: d tr ậ s n xu t

ậ l u thông Cu i cùng, TSNH luân chuy n toàn b giá tr ngay trong m t l n, tu n

hoàn liên t c và hoàn thành m t vòng tu n hoàn sau m t chu k s n xu t L y ví d

đ i v i doanh nghi p s n xu t, TSNH ban đ u là ti n r i đ c chuy n đ i sang hình thái nguyên v t li u, công c , d ng c d tr sau đó đ c đ a vào s n xu t ra thành

ph m, hàng hóa, cu i cùng đ c đ a ra th tr ng l u thông, chào bán và tr v hình thái ban đ u là ti n t ậ k t thúc m t chu k kinh doanh

Phân lo i tài s n ng n h n

1.1.1.2

Trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ qu n lý và s d ng tài s n ng n h n có

hi u qu thì c n ph i phân lo i tài s n ng n h n c a doanh nghi p theo các tiêu chí khác nhau Có r t nhi u cách đ phân lo i TSNH nh ng đây, tác gi xin gi i thi u hai cách phân lo i ch y u và đ c s d ng trong khóa lu n

Cách phân lo i th nh t là c năc vào các khâu c a quá trình kinh doanh, TSNHăđ c chia ra d a vào 3 khâu chính

u tiên là tài s n ng n h n trong khâu d tr bao g m: ti n m t t i qu , ti n

g i ngân hàng, ti n đang chuy n, hàng mua đang đi d ng, nguyên nhiên v t li u t n kho, công c d ng c , hàng g i bán, hàng g i gia công, tr tr c cho ng i bán

Ti p theo là tài s n ng n h n trong khâu s n xu t bao g m: giá tr bán thành

ph m, các chi phí s n xu t kinh doanh d dang, chi phí ch k t chuy n, chi phí tr

tr c, các kho n chi ph c v cho khâu s n xu t,…

Cu i cùng là tài s n ng n h nătrongăkhơuăl uăthông bao g m: các kho n giá

tr thành ph m t n kho, v n b ng ti n, các kho n v n đ u t ng n h n , các kho n v n trong thanh toán, các kho n th ch p, ký c c, ký qu ng n h n

Theo cách phân lo i này, vai trò và s phân b c a tài s n ng n h n trong t ng khâu c a quá trình luân chuy n đ c th hi n m t cách rõ ràng nh t, t đó có các

bi n pháp đi u ch nh h p lý đ mang l i hi u qu cao nh t cho doanh nghi p

Cách phân lo i th hai là c năc vào hình thái bi u hi n và kh n ngăthanhă

kho n, TSNH s đ c chia thành nh ng m c sau

Tài s n b ng ti n đ c hi u là ti n t n qu , ti n trên tài kho n thanh toán c a doanh nghi p ngân hàng, ti n đang chuy n Tài s n này đ c s d ng đ tr l ng, mua nguyên v t li u, tài s n c đ nh, n p thu C th h n, tài s n b ng ti n l i đ c

chia thành 3 kho n m c nh Th nh t, ti n m t t i qu là s ti n mà doanh nghi p

đang gi t i qu nh ti n Vi t Nam, ngo i t , ngân phi u, các lo i ch ng t có giá, vàng b c, kim khí, đá quỦ,… Th hai, ti n g i ngân hàng là s ti n hi n có trong tài

kho n ngân hàng c a doanh nghi p t i các ngân hàng, kho b c Nhà n c, công ty tài

chính đ th c hi n vi c thanh toán không dùng ti n m t Th ba, ti năđangăchuy n là

s ti n bao g m ti n Vi t Nam và ngo i t c a doanh nghi p đư n p vào ngân hàng, kho b c nh ng ch a nh n đ c gi y báo Có c a ngân hàng, kho b c, ho c đư làm th

3

t c chuy n ti n b u đi n đ thanh toán nh ng ch a nh n đ c gi y báo c a đ n v th

h ng

uăt ătƠiăchínhăng n h n: Là các kho n đ u t v tài chính ra bên ngoài c a

doanh nghi p d i các hình th c nh cho vay, cho thuê, góp v n liên doanh, đ u t

ch ng khoán (c phi u, trái phi u, th ng phi u…) có th i h n thu h i v n d i m t

Hàng t n kho: Là nh ng tài s n h u hình thu c quy n s h u c a doanh nghi p,

đ c s d ng vào s n xu t kinh doanh ho c th c hi n d ch v , hàng hóa đ bán ho c

g i đi bán trong k kinh doanh i v i các doanh nghi p s n xu t, hàng t n kho bao

g m: nguyên li u, v t li u chính, v t li u ph , công c lao đ ng, bao bì đóng gói, thành ph m, s n ph m d dang Tuy nhiên đ đ m b o cho s n đ nh trong s n xu t

và tiêu th , doanh nghi p ph i duy trì m t l ng hàng t n kho d tr an toàn và tùy thu c vào lo i hình doanh nghi p mà l i có nh ng m c d tr an toàn khác nhau

Tài s n ng n h n khác: Là các kho n t m ng, chi phí tr tr c, nh ng kho n

th ch p, ký qu , kỦ c c ng n h n… Trong đó, các kho n t m ng: là các kho n

ti n ho c v t t do doanh nghi p giao cho cán b công nhân viên đ mua hàng hóa, tr

chi phí, đi công tác…Và chi phí tr tr c là các kho n chi phí th c t đư phát sinh,

nh ng ch a tính vào chi phí s n xu t, kinh doanh c a k phát sinh mà đ c đ a vào chi phí s n xu t, kinh doanh c a các k k toán sau trong m t n m tài chính ho c m t chu k kinh doanh

Cách phân lo i này giúp cho các cán b qu n lý doanh nghi p có th phân tích,

đánh giá tài s n ng n h n hi n có c a mình t đó đ a ra các quy t đ nh v m c t n

kho d tr và kh n ng thanh toán c a doanh nghi p

đ t ch c Có th tính t tr ng c a t ng b ph n TSNH c u thành theo công th c t ng quát sau

T ătr ngăc aăt ngăb ăph năTSNHăă=ă Giáătr ăt ngăb ăph năTSNHă T ngăTSNH ă×ă100

M i doanh nghi p có m t k t c u tài s n ng n h n riêng Các nhân t nh h ng

đ n k t c u tài s n ng n h n là đi u ki n s n xu t, quy trình công ngh , ph ng th c thanh toán trong bán hàng, trình đ qu n lý s n xu t, qu n lý tài chính, quy mô s n

xu t…Vi c tính t tr ng c a t ng lo i TSNH đ nâng cao hi u qu s d ng, trong đo doanh nghi p c n không ng ng c i ti n k t c u tài s n ng n h n theo ph ng h ng chung là t ng t tr ng c a v n s n xu t, gi m t tr ng c a các kho n m c v n khác

Tr c h t ta c n ph i n m đ c rõ khái ni m qu n tr là gì? ắThu t ng ắqu n

tr” có r t nhi u đ nh ngh a Thông th ng nó đ c đ nh ngh a nh là ngh thu t làm

vi c b ng và thông qua ng i khác M t đ nh ngh a khác đ n gi n h n thì cho r ng

qu n tr là vi c ra nh ng quy t đ nh” [2, trang 197]

Trong m i quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, tài s n ng n h n luôn

n m gi m t vai trò t i quan tr ng V y nên đ t n t i và phát tri n thì qu n lý và s

d ng tài s n ng n h n nh m đ t đ c hi u qu t i đa luôn là m i quan tâm hàng đ u

c a các doanh nghi p

ắQu n lý tài s n ng n h n là vi c k t h p s d ng nhi u bi n pháp khác nhau đ duy trì m t kh i l ng các tài s n ng n h n v i c c u h p lý, nh m nâng cao hi u qu

s n xu t kinh doanh” [3, trang 201] Vi c qu n lý và s d ng tài s n ng n h n có tác

đ ng r t l n đ n vi c t ng hay gi m chi phí s n xu t kinh doanh và giá thành s n

ph m, t đó nh h ng t i l i nhu n ậ m c tiêu hàng đ u c a doanh nghi p

N i dung qu n tr tài s n ng n h n

1.1.2.2

Qu n tr TSNH bao g m m t s n i dung c b n nh sau: th nh t xác đ nh nhu

c u tài s n ng n h n, qu n lý ti n và đ u t ch ng khoán ng n h n, qu n lý các kho n

ph i thu ng n h n, qu n lý hàng t n kho và cu i cùng là huy đ ng ngu n v n ng n h n

đ tài tr cho TSNH

1.1.2.2.1 Xác đ nh nhu c u tài s n ng n h n

Nhu c u TSNH trong doanh nghi p th hi n s v n ti n t c n thi t mà doanh nghi p ph i ng ra đ hình thành m t l ng d tr hàng t n kho nh : v t t , s n ph m

d d ng, thành ph n ho c hàng hóa và các kho n ph i thu khách hàng Nhu c u TSNH

s thay đ i theo t ng th i đi m kinh doanh c a m i doanh nghi p Trong công tác

5

qu n tr TSNH, v n đ quan tr ng là xác đ nh đ c nhu c u TSNH t ng ng v i quy

mô và đi u ki n kinh doanh c a doanh nghi p xác đ nh đ c nhu c u TSNH có nhi u ph ng pháp nh ng hai ph ng pháp xác đ nh ph bi n là ph ng pháp tr c

ti p và ph ng pháp gián ti p

Ph ngăphápătr c ti p

Theo ph ng pháp này, ng i ta xác đ nh nhu c u tài s n ng n h n d a trên c

s tính toán tr c ti p t ng b ph n c u thành nên tài s n ng n h n c a doanh nghi p

C th là c n c vào các y u t nh h ng tr c ti p đ n nhu c u tài s n ng n h n trong

t khâu: khâu s n xu t, khâu d tr và khâu l u thông đ tính toán đ c tài s n ng n

h n c n cho m i khâu trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

Công th c t ng quát:

V=  ( M ij  N ij )

Trong đó

V : Nhu c u TSNH c a doanh nghi p

M : M c tiêu dùng bình quân 1 ngày c a lo i TSNH đ c tính toán

N : S ngày luân chuy n c a lo i TSNH đ c tính toán

I : Sô khâu kinh doanh

NTP : S ngày luân chuy n c a v n thành ph n

Nhu c u tài s n ng n h n xác đ nh theo ph ng pháp này s có đem l i k t qu

t ng đ i chính xác và phù h p v i các doanh nghi p s n xu t b i doanh nghi p s n

xu t có đ y đ c ba khâu trong quy trình kinh doanh Tuy v y, ph ng pháp này có

h n ch là vi c tính toán t ng đ i ph c t p, kh i l ng tính toán nhi u và chi m nhi u th i gian

Ph ngăphápăgiánăti p

đây, tác gi xin đ c gi i thi u ph ng pháp d báo d a vào vòng quay v n

l u đ ng Ph ng pháp d báo nhu c u v n l u đ ng d a vào vòng quay v n l u

đ ng là s d ng thông tin v vòng quay v n trong quá kh đ xác đ nh nhu c u v n

l u đ ng c a doanh nghi p trong t ng lai

V nc = V 0  M 1  (1 + t)

M 0

Trong đó

Vnc : Nhu c u TSNH c a n m k ho ch

V0 : Nhu c u TSNH c a n m báo cáo

M1, M0: T ng m c luân chuy n TSNH n m k ho ch và n m báo cáo

t : T l gi m ho c t ng s ngày luân chuy n TSNH n m k ho ch so v i n m báo cáo

Công th c đ n gi n: V nc =

M 1

L 1

7

Trong đó

M1 : T ng m c luân chuy n v n n m k ho ch

L1 : S vòng quay TSNH k k ho ch

u đi m c a ph ng pháp này là cách tính toán t ng đ i đ n gi n, phù h p v i

h u h t các doanh nghi p nh ng phù h p h n c v i nh ng doanh nghi p không có

bi n đ ng nhi u v t l thành ph n trong b ng cân đ i k toán c ng nh các kho n

m c chi phí trên doanh thu Tuy nhiên bên c nh đó thì ph ng pháp c ng t n t i

nh c đi m đó là vi c tính toán vòng quay TSNH d a vào TSNH bình quân, l y t các

s th i đi m đ u k và cu i k nên không ph n ánh đ c h t m c đ bi n đ ng t ng

gi m trong k c a các kho n m c TSNH, chính vì v y th ng x y ra tình tr ng thi u

h t v n cho doanh nghi p

1.1.2.2.2 Qu n lý tài s n ti n và đ u t ch ng khoán ng n h n

Qua tìm hi u có th th y các doanh nghi p th ng có hai m c tiêu qu n tr ti n

m t chính Th nh t đó là t ng vi c đ u t l ng ti n nhàn r i nh m thu l i nhu n C

th doanh nghi p có th g i ti t ki m, mua vàng, ngo i t , đ u t b t đ ng s n, đ u t

c phi u… đ t ng l i nhu n thu v Th hai đó là doanh nghi p mu n duy trì m c thanh kho n h p lỦ đ đáp ng các nhu c u trong t ng lai Ti n m t là lo i tài s n đ c

bi t, nó có tính thanh kho n cao nh t nh ng đ ng th i c ng ch a r t nhi u r i ro trong

vi c n m gi Trong quá trình s n xu t kinh doanh, các doanh nghi p luôn có nhu c u

d tr ti n m t và các kho n t ng đ ng đ đáp ng nhu c u thanh kho n nh mua

s m hàng hóa, v t li u, thanh toán các kho n chi phí c n thi t Ngoài ra còn xu t phát

t nhu c u d phòng đ ng phó v i nh ng nhu c u v n b t th ng ch a d đoán

đ c trong t ng lai ví d nh s n sàng ắđ u c ” khi xu t hi n các c h i kinh doanh

có t su t l i nhu n cao

Sau khi trình bày m c tiêu c a vi c qu n lý tài s n ti n, đ làm rõ h n tác gi xin

đ c p đ n n i dung qu n tr ti n m t trong doanh nghi p thông th ng bao g m ba

ph n chính

Th nh t đó là xác đ nh m c d tr ti n m t t i u Ti n m t c a doanh nghi p

bao g m ti n trong qu , ti n g i ngân hàng, ti n đang chuy n B n thân ti n m t là tài

s n không sinh lãi v y nên trong qu n lý ti n m t thì vi c t i thi u hóa l ng ti n m t

ph i gi là m c tiêu quan tr ng nh t Sau đây em s gi i thi u m t mô hình xác đ nh

l ng d tr ti n m t t i u th ng đ c s d ng ó là m ôăhìnhăxácăđ nhăl ng d

tr ti n m t t iă uă(ăMôăhìnhăBaumol) Mô hình đ c xây d ng nh ng gi đ nh sau:

Nhu c u v ti n c a doanh nghi p là n đ nh và không có d tr ti n m t cho m c đích

an toàn, doanh nghi p ch có hai hình th c d tr : ti n m t và ch ng khoán kh th ,

không có r i ro trong đ u t ch ng khoán Sau đó d a vào nh ng công th c đ tính toán nh ng chi phí thành ph n bao g m chi phí giao dch và chi phí c h i đ tính ra

t ng chi phí C th ta có:

 Chi phí giao d ch (Transaction Cost ậ TrC)

Trong đó

T : T ng nhu c u v ti n trong n m

C : Quy mô m t l n bán ch ng khoán

T/C : S l n doanh nghi p bán ch ng khoán kh th đ bù đ p ti n m t đư chi tiêu

9

Mô hình Baumol cho th y n u lãi su t càng cao thì doanh nghi p s n m gi s

d ti n m t càng th p và khi n cho doanh s bán ch ng khoán nh h n nh ng v i t n

su t bán nhi u h n (ngh a là C* th p h n) Mô hình Baumol cho th y s d ti n m t không th c ti n gi đ nh r ng doanh nghi p chi tr ti n m t m t cách n đ nh, b i

đi u này không x y ra trong th c t Trong ho t đ ng c a các doanh nghi p r t hi m khi l ng ti n vào, ra c a doanh nghi p l i đ u đ n và d ki n tr c đ c N u l ng

ti n m t m c th p thì doanh nghi p ph i bán ch ng khoán đ có l ng ti n d ki n,

ng c l i n u doanh nghi p s d ng s ti n v t quá m c gi i h n thì s mua ch ng khoán đ đ a l ng ti n m t v m c d ki n Mô hình Baumol giúp ta hi u đ c t i sao các doanh nghi p v a và nh l u tr m t s d ti n m t đáng k Trong khi đ i

v i các công ty l n, các chi phí giao d ch mua bán ch ng khoán l i tr nên không đáng

k so v i chi phí c h i m t đi do gi m t s l ng ti n m t nhàn r i

Th hai là qu n lý thu – chi ti n m t Ho t đ ng thu chi ti n m t c a doanh

nghi p di n ra hàng ngày, hàng gi H n n a ti n m t là m t lo i tài s n có kh n ng thanh toán cao, d dàng chuy n hóa sang hình th c tài s n khác, vì v y doanh nghi p

ph i có bi n pháp qu n lý, s d ng m t cách ch t ch đ tránh b th t thoát u tiên là

qu n lý thu ti n, qu n lý thu ti n là vi c đ a ra các quy t đ nh đ y nhanh t c đ thu

ti n, t c là gi m th i gian chuy n ti n (total float) thông qua h th ng thu ti n Th i gian chuy n ti n là kho ng th i gian k t khi khách hàng phát hành séc cho đ n khi

ng i th h ng nh n đ c và có th rút ti n C th h n

Th i gian

chuy n ti n =

Th i gian chuy năth +

Th i gian x lý

ch ng t +

Th i gian thanh toán bù tr

rút ng n th i gian chuy n ti n thì doanh nghi p có th xem xét đ n nh ng bi n pháp rút ng n th i gian chuy n th , th i gian x lý ch ng t ho c th i gian thanh toán

bù tr Có r t nhi u ph ng th c chuy n ti n (séc chuy n kho n, séc chuy n kho n

đi n t , đi n chuy n ti n, séc đ c y quy n tr c, lock box…) và công vi c c a các nhà qu n tr là đ a ra l a ch n t i u nh t C s c a vi c l a ch n này là d a trên so sánh gi a chi phí t ng thêm và l i ích đ t đ c gi a các ph ng th c

Bă=ă t × TSă× I ă× (1 T)

Trong đó

B : L i ích t ng thêm

t : Th i gian chuy n ti n (theo ngày)

TS : Quy mô chuy n ti n

I : Lãi su t đ u t /ngày

T : Thu su t thu thu nh p doanh nghi p

Că=ă(C 2 - C 1 ) × (1 T)

C = B Tùy thu c doanh nghi p l a ch n

Ti p theo là qu n lý chi ti n trong doanh nghi p M c tiêu c n đ t đ c khi qu n

lý chi ti n là gi m t c đ chi, kéo dài th i gian chi ti n c a doanh nghi p C ng gi ng

nh thu ti n, qu n lý chi ti n c ng có nhi u ph ng pháp đ th c hi n Có th k đ n

m t vài ph ng pháp nh tài kho n có s d b ng 0, h i phi u có th đ c chi tr qua ngân hàng, tính gi ký phát hành séc Tuy nhiên đi u c n chú ý đây là dù s d ng

b t c ph ng pháp nào thì l i ích và chi phí đ u ph i đ c xem xét k

Th ba là đ u t ti n nhàn r i M i doanh nghi p mu n sinh l i t kho n ti n

nhàn r i thì ch ng khoán là m t kênh đ u t nên cân nh c Tuy nhiên, khi đ u t vào

ch ng khoán tuy l i nhu n cao nh ng s n y sinh r t nhi u y u t b t l i không th

l ng tr c, vì v y đ đ a ra quy t đ nh đ u t đúng đ n doanh nghi p nên đ c bi t

l u Ủ các r i ro có th g p ph i Nh ng lo i r i ro này đ c phân làm 2 lo i chính là

r i ro c a công ty (r i ro phi h th ng) và r i ro th tr ng (r i ro có h th ng) Trong

đó, r i ro phi h th ng bao g m: r i ro th tr ng, r i ro lãi su t, r i ro s c mua, r i ro chính tr , còn r i ro h th ng bao g m: r i ro kinh doanh, r i ro thanh kho n, r i ro t giá và r i ro tài chính L i nhu n k v ng c a m t ch ng khoán có quan h đ ng bi n

v i r i ro c a ch ng khoán đó Có ngh a là nhà đ u t k v ng ch ng khoán r i ro cao thì có l i nhu n cao và ng c l i Hay nói khác đi, nhà đ u t gi ch ng khoán có r i

ro cao ch khi nào l i nhu n k v ng đ l n đ bù đ p r i ro

1.1.2.2.3 Qu n lý các kho n ph i thu ng n h n

H u nh doanh nghi p nào c ng mu n nh n đ c ti n ngay sau khi giao d ch v i

đ i tác, nh ng đ thu hút khách hàng, các doanh nghi p th ng ph i ch p nh n bán

ch u trong m t kho ng th i gian nào đó T l các kho n ph i thu trong m i doanh nghi p là khác nhau, nh ng th ng chi m m t t l không nh trong t ng TSNH c a công ty, th m chí chi m 15%-30% trên t ng tài s n Do đó n u khách hàng không thanh toán ho c thanh toán ch m h n th i h n thì doanh nghi p s g p r i ro trong

vi c quay vòng v n Vì th m c tiêu qu n lý kho n ph i thu c a doanh nghi p là đ m

b o ti n đ c thanh toán đ và đúng h n đ ng th i l i nhu n c ng ph i t ng thêm Các kho n ph i thu c a doanh nghi p th ng ch u tác đ ng c a các nhân t nh s l ng,

11

giá c hàng hóa, d ch v bán ra, s thay đ i doanh thu theo mùa v , chính sách tín

d ng th ng m i c a doanh nghi p…

i sâu h n vào v n đ này, tác gi xin đ a ra n i dung qu n lý các kho n ph i

thu đ c chia thành các ph n nh sau: xác đ nh tiêu chu n bán ch u, xác đ nh đi u kho n bán ch u, phân tích tín d ng, quy t đ nh bán ch u và cu i cùng là chính sách thu

h i n ây còn đ c coi là các b c trong quy trình xây d ng chính sách bán ch u

c a doanh nghi p

u tiên là xác đ nh tiêu chu n bán ch u Tiêu chu n bán ch u là tiêu chu n t i

thi u v m t uy tín tín d ng c a khách hàng đ đ c doanh nghi p ch p nh n bán ch u hàng hóa và d ch v Tiêu chu n bán ch u là m t b ph n c u thành nên chính sách bán ch u c a doanh nghi p và m i doanh nghi p đ u thi t l p m t tiêu chu n bán ch u khác nhau Tóm l i, tiêu chu n bán ch u nói riêng và chính sách bán ch u nói chung có

nh h ng đáng k đ n doanh thu c a doanh nghi p.V y nên, v n đ đ t ra là khi nào doanh nghi p nên n i l ng tiêu chu n bán ch u và khi nào doanh nghi p nên th t ch t tiêu chu n bán ch u?

Ti p theo là xác đ nh đi u kho n bán ch u Chính sách bán ch u không ch liên

quan đ n tiêu chu n bán ch u nh v a xem xét mà còn liên quan đ n đi u kho n bán

ch u C th , ta có đi u kho n bán ch u là đi u kho n xác đ nh th i h n bán ch u và t

l chi t kh u áp d ng n u khách hàng tr s m h n th i gian bán ch u cho phép Ví d

đi u kho n bán ch u ắ2/10 net 30” có ngh a là khách hàng đ c h ng 2% chi t kh u

n u thanh toán trong th i h n 10 ngày k t ngày hóa đ n đ c phát hành và n u không khách hàng đ c tr ch m trong th i gian 30 ngày k t ngày phát hành hóa

th ng m i hay không, n u có thì nên thay đ i nh th nào trong t ng chính sách đ

h p lý nh t

i v i m i doanh nghi p tr c khi quy t đ nh bán ch u ph i phân tích tình hình tín d ng c a khách hàng M c đích c a phân tích tín d ng là đánh giá kh n ng hoàn

tr trên c s tìm hi u và đánh giá m t cách toàn di n chính xác v khách hàng nh m

h n ch đ c r i ro cho doanh nghi p phân tích tình hình tín d ng, doanh nghi p

s phân nhóm khách hàng theo m c đ r i ro thông qua mô hình ch m đi m tín d ng

T mô hình này, doanh nghi p có th xem xét nh m đ a ra quy t đ nh có nên cho khách hàng mua ch u hay không

B ng 1.1 Mô hình ch m đi m tín d ng

Kh n ng thanh toán lưi 4 >47 1

Kh n ng thanh toán nhanh 11 40 ậ 47 2

s l ng, giá c hàng hóa, d ch v bán ra, s thay đ i doanh thu theo mùa, chính sách tín d ng… Trong đó, chính sách tín d ng nh h ng nhi u nh t, tr c ti p đ n quy mô các kho n ph i thu c a doanh nghi p Do đó đ a ra quy t đ nh c p tín d ng cho khách

hàng hay không là vô cùng quan tr ng đ a ra quy t đ nh, các nhà qu n tr có th

d a vào mô hình n n t ng sau:

ACP : Th i gian thu ti n trung bình (ngày)

BD : T l n x u trên doanh thu (%)

Bên c nh đó đ đ m b o công tác qu n lý r i ro tín d ng hi u qu , doanh nghi p

có th s d ng thông tin r i ro tín d ng Tuy nhiên doanh nghi p c n xem xét vi c s

d ng thông tin r i ro tín d ng này có đem l i m c l i nhu n l n h n hay không Nhà

qu n tr đ a ra quy t đ nh d a vào vi c so sánh NPV hai ph ng pháp

B ng 1.4 Ph ng th c bán hàng không s d ng và s d ng thông tin r i ro

1+R t ă- AC 1 ×Q 1 -ăC

Quy t đ nh:

NPV2 > NPV1 S d ng thông tin r i ro tín d ng NPV2 < NPV1 Không s d ng thông tin r i ro tín d ng NPV2 = NPV1 Bàng quan

Cu i cùng nh ng không kém ph n quan tr ng đó là chính sách thu h i n Qu n

lý chính sách tín d ng và quy trình thu ti n là m t trong nh ng nhi m v c b n c a

qu n lý tài chính, v y nên nhà qu n tr ph i qu n lý các chính sách thu h i n làm sao

đ đ m b o l i nhu n đem l i cao nh t Mu n làm đ c đi u này, các nhà qu n tr có

th d a vào vi c phân tích nh ng thay đ i trong chính sách thu ti n đ đ a ra quy t

50% t ng giá tr tài s n c a m t doanh nghi p Vì v y, m c tiêu qu n lý hàng t n kho

là xác đ nh m c đ cân b ng gi a đ u t hàng t n kho và l i ích đ th a mãn nhu c u

s n xu t c ng nh tiêu dùng v i chi phí t i thi u

Chính vì l đó, vi c ki m soát t t hàng t n kho luôn là m t v n đ h t s c m u

ch t và c n thi t trong qu n tr s n xu t tác nghi p Vi c s d ng hàng t n kho s giúp doanh nghi p giành đ c nhi u l i ích, tuy nhiên cùng th i đi m đó c ng s phát sinh

nh ng chi phí liên quan t ng ng bao g m: chi phí đ t hàng, chi phí d tr , chi phí thi t h i khi không có hàng B n thân v n đ qu n lý hàng t n kho c ng có hai m t trái

ng c nhau, đó là: đ đ m b o s n xu t liên t c, đáp ng nhanh chóng nhu c u c a

ng i tiêu dùng trong b t c tình hu ng nào, doanh nghi p ph i t ng hàng t n kho Trái l i, hàng t n kho t ng lên khi n doanh nghi p c ng t n nh ng chi phí khác có liên quan

đi sâu tìm hi u v v n đ qu n lý hàng t n kho trong doanh nghi p, tác gi

xin trình bày n iădungăc ăb n c a qu n lý hàng t n kho v i ba ph n nh sau: xác

đ nh m c d tr t n kho t i u, qu n lý nh p ậ xu t kho và quy t đ n đ u t t ng gi m hàng t n kho

u tiên đ xác đ nh m c d tr t n kho t i u, ph ng pháp xác đ nh ph bi n

là thông qua mô hình qu n lý hàng t n kho hi u qu EOQ ây là mô hình qu n lý hàng t n kho mang tính đ nh l ng đ c s d ng đ xác đ nh m c t n kho t i u cho doanh nghi p, d a trên c gi a 2 y u t là chi phí d tr hàng l u kho và chi phí đ t hàng có m i quan h t ng quan t l ngh ch C th , n u s l ng s n ph m cho m i

l n đ t t ng lên thì s l n đ t hàng trong k gi m xu ng và d n đ n chi phí đ t hàng trong k gi m trong kho chi phí d tr hàng t n kho t ng lên Do đó m c đích khi áp

d ng mô hình này là cân b ng hai lo i chi phí d tr và chi phí đ t hàng sao cho t ng chi phí l u kho là th p nh t s d ng mô hình này thì c n tuân theo nh ng gi đ nh sau: nhu c u v hàng l u kho n đ nh; không có bi n đ ng giá, hao h t, m t mát trong khâu d tr ; ch có duy nh t 2 lo i chi phí: chi phí d tr và chi phí đ t hàng; không

x y ra thi u h t hàng l u kho n u đ n đ t hàng đ c th c hi n đúng h n

T ng chi phí bao g m chi phí đ t hàng (Ordering Cost) đ c tính

Chiăphíăđ tăhƠng = Q ×O S

Trong đó

S : L ng hàng c n đ t

S/Q : S l n đ t hàng

O : Chi phí cho m t l n đ t hàng

Và chi phí d tr (Carrying Cost) đ c tính

Chiăphíăd ătr ăhƠngăl uăkho

Trong đó

Q/2: M c l u kho trung bình

C : Chi phí d tr kho cho m t đ n v hàng l u kho

Ta có t ng chi phí

T ng chi phí = Chiăphíăđ t hàng + Chi phí d tr

G i m c d tr kho t i u là Qx khi t ng chi phí t i thi u, đ c tính b ng

th 1.2 Mô hình l ng đ t hàng t i u

Ti p theo là quy trình qu n lý nh p – xu t hàng t n kho Quy trình này đ c b t

đ u t th i đi m nhà cung c p giao nguyên v t li u đ n kho c a Công ty cho đ n th i

đi m thành ph m đ c xu t ra kh i kho thành ph m Quy trình qu n lý nh p ậ xu t

đ c chia ra làm ba quy trình ph là: quy trình nh p kho, quy trình xu t kho, quy trình

17

ki m kê hàng t n kho và quy trình xu t bán nh ng quy trình này th c hi n trôi

ch y, doanh nghi p c n ph i th c hi n nh ng công vi c sau:

Th nh t là phân lo i hàng hóa theo nhóm hàng cho phù h p, d tìm ki m, nhìn

đ m, d x p d

Th hai b ph n qu n lý kho c n xây d ng quy ch nh p xu t v t t rõ ràng, các

m t hàng c n thi t l p h th ng mã qu n lý khoa h c, b mã làm sao th hi n đ c

m t s tiêu chí c b n c a m t hàng: ch ng lo i, hãng s n xu t, khu v c l u tr c t

x p, s th t và có kh n ng b sung xen gi a khi phát sinh hàng m i

Th ba hu n luy n nh ng ng i tham gia vào công tác nh p xu t nh mã, hi u

và tuân th đúng quy trình nh p hàng, xu t hàng L p s tay ho c dùng ph n m m theo dõi hàng ngày vi c nh p xu t

i v i nhà qu n tr ch khi th c hi n t t nh ng b c trên, vi c qu n lý hàng t n kho s tr nên d dàng và hi u qu h n bao gi h t

Tuy nhiên xác đ nh đ c l ng hàng t n kho t i u c ng nh qu n lý t t quá trình nh p ậ xu t hàng t n r i, nhà qu n tr v n luôn ph i theo dõi nh ng bi n đ ng

nh m tránh nh ng s c trong s n xu t và d n đ n chi phí t ng cao, cân nh c các y u

t đ đ a ra quy t đ nh t ng – gi m hàng t n kho

i v i vi c đ u t thêm vào hàng t n kho, đ đ a ra quy t đ nh nhà qu n tr có

th phân tích d a vào công th c sau

NPV= CF k t CF 0

Trong đó

NPV : Giá tr hi n t i ròng c a vi c đ u t vào hàng l u kho

CF0 : Giá tr đ u t vào hàng l u kho

CFt : L i ích gia t ng hàng n m

k : T l chi t kh u

Quy t đ nh:

N u NPV > 0 Nên đ u t vào hàng t n kho

N u NPV < 0 Không nên đ u t vào hàng t n kho

N u NPV = 0 Tùy thu c vào doanh nghi p

i v i vi c gi m l ng hàng t n kho, h th ng cung c p đ c xem là tiên ti n

hi n nay đang đ c áp d ng là h th ng cung c p k p th i (just in time) Theo h

th ng này, m i nhu c u v v t t , hàng hóa ph c v cho s n xu t kinh doanh trong k

đ u đ c doanh nghi p l p k ho ch và ký h p đ ng v i các nhà cung c p h t s c chi

ti t Nh v y, doanh nghi p không nh ng ti t ki m đ c v n trong khâu d tr mà còn

ti t ki m đ c các chi phí liên quan, góp ph n nâng cao hi u qu s d ng và hi u qu kinh doanh nói chung

1.1.2.2.5 ảuy đ ng ngu n v n ng n h n đ tài tr cho tài s n ng n h n

V i đi u ki n kinh t nh hi n nay, quy mô kinh doanh có xu h ng m r ng, nhu c u s d ng v n ngày càng phát tri n Do v y ngu n v n ch s h u ch đáp ng

ph n nào nhu c u v n kinh doanh có đ v n trong quá trình s n xu t kinh doanh các doanh nghi p ph i ch đ ng t o ra cho mình ngu n v n đ kinh doanh

V i m i hình th c huy đ ng v n l i có nh ng đi u ki n xây d ng ràng bu c khác nhau Ví d n u doanh nghi p vay c a t ch c tín d ng ngân hàng thì đi u ki n đ xét

v n vay là doanh nghi p ph i làm n có lưi, có tài s n th ch p Sau m t chu k ho c

m t kho ng th i gian nh t đ nh doanh nghi p ph i hoàn tr ti n vay v n

Ngoài vi c vay v n c a t ch c tín d ng, c a ngân hàng, cá nhân qua vi c phát hành c phi u, còn xu t hi n vi c vay v n l n nhau mà th c ch t là chi m d ng v n

l n nhau Nh v y vi c vay v n s t o đi u ki n thu n l i, n m b t đ c c h i kinh doanh và phát tri n l i nhu n cho doanh nghi p Tuy nhiên khi huy đ ng ngu n v n

ng n h n, c n chú Ủ đ n 4 y u t : m c đ r i ro; chi phí huy đ ng; chi phí tr c ti p và

chi phí c h i; tính s n có c a kho n tín d ng và y u t linh ho t Gi i thích rõ h n,

m i ngu n v n huy đ ng đ u có m t m c đ r i ro khác nhau, nh ng ngu n có chi phí

th p có th t o r i ro cao cho doanh nghi p và do v y, s gây thi t h i nghiêm tr ng

h n Nhi m v nhà qu n tr ph i tính toán cân nh c các ph ng th c huy đ ng v n thích h p nh t và đ a ra các ph ng án ki m soát các chi u h ng r i ro huy đ ng

v n khác nhau (r i ro lãi su t, r i ro thanh kho n…) V chi phí huy đ ng, nh đư nêu trên, tr c tiên có m t s đánh đ i gi a r i ro và chi phí huy đ ng v n - ngu n v n có chi phí th p có th ph i ch u r i ro cao v lãi su t, thanh kho n hay là v n s h u, v y nên đây c ng là y u t nên chú ý tr c khi quy t đ nh huy đ ng v n Th ba là tính

s n có c a kho n tín d ng, nhà qu n tr nên ch n nh ng ngu n v n s n có, d huy

đ ng, th t c huy đ ng đ n gi n, đ ti t ki m th i gian nh m đáp ng k p th i cho nhu

c u s d ng v n c a doanh nghi p Cu i cùng nh ng không kém ph n quan tr ng là

y u t linh ho t, nhà qu n tr nên ch n nh ng ngu n v n huy đ ng v i th i h n cho vay linh ho t, đáp ng m i nhu c u vay v n c a doanh nghi p; kh i l ng tín d ng

l n; ph m vi đ c m r ng v i m i ngành, m i l nh v c

Công th c chung c a chi phí ngu n v n ng n h n (Lãi vay h ng n m tr c thu - The before tax annual percentage rate ậ kb)

k b = T ngăchiăphíăth căt ăph iătr

Giáătr ătƠiătr ăròng

k b = (1+ Giáătr ătƠiătr ăròng ) Chiăphíă L iăích m 1

Ngu n v n ng n h n bao g m: tín d ng th ng m i, các kho n vay ng n h n không đ m b o và các kho n vay ng n h n đ m b o

Tín d ngăth ngăm i là hình th c tín d ng do các c s kinh doanh cung c p,

đ c bi u hi n d i hình th c mua bán ch u hàng hóa ho c ng ti n tr c khi nh n hàng hóa u đi m c a hình th c này đ i v i doanh nghi p là đ c nh n v t t , tài

s n, d ch v đ ho t đ ng s n xu t ậ kinh doanh nh ng ch a c n thanh toán, tr ti n ngay Tuy nhiên d c h ng tín d ng khi n doanh nghi p ph i ch u chi phí khá cao,

r i ro tài chính l n n u không đ m b o kh n ng thanh toán

Các kho n vay ng n h n không b oăđ m bao g m vay ng n h n ngân hàng,

vay d i hình th c th ng phi u

Vay ng n h n ngân hàng là quan h vay v n gi a ngân hàng và các ch th khác trong n n kinh t Trong đó ngân hàng v a đóng vai trò ng i cho vay (c p tín d ng cho các ch th khác trong n n kinh t b ng vi c thi p l p các h p đ ng tín d ng, kh

c nh n n …) u đi m c a vi c vay v n ngân hàng là doanh nghi p có th t p trung

đ c ngu n v n l n cùng lúc n u có tài s n th ch p l n M c đ r i ro th p h n khi

đ n k thanh toán mà không tr đ c n s đ c ngân hàng gia h n, các doanh nghi p nhà n c s đ c tr h Tuy nhiên nh c đi m c a hình th c này là v i th i gian vay

ng n (trong vòng 1 n m) nêu n u doanh nghi p không s d ng hi u qu và l p k

ho ch tr n không h p lý có th đ a đ n nh ng r i ro trong kh n ng thanh toán, bên

c nh đó doanh nghi p còn b đ ng trong quá trình vay vì s l ng vay ph thu c vào quy t đ nh t phía ngân hàng, ngoài ra còn ph i ch u giám sát trong quá trình s d ng

v n vay Vay theo ng n h n ngân hàng doanh nghi p có th vay theo h n m c tín d ng

ho c vay riêng l Trong đó vay theo h n m c tín d ng là ngân hàng cho doanh nghi p vay trong m t h n m c nào đó mà không c n ph i th ch p Còn vay riêng l là hình

th c cho vay cùng gi y h a tr ti n v i n i dung: s ti n vay, lãi su t, th i gian thanh

lý h p đ ng và k ho ch thanh toán, tài s n th ch p (n u có) và các kho n th ng

l ng khác

Vay d i hình th c th ng phi u trong đó th ng phi u là gi y h n tr ti n do

các công ty l n bán ra đ huy đ ng v n M c đích c a phát hành th ng phi u là b sung ngu n v n ng n h n cho các nhu c u TSNH có tính ch t mùa v Th ng phi u

có ba đ c đi m đó là tính tr u t ng, tính b t bu c và tính l u thông Gi i thích rõ h n

ta có tính tr u t ng c a th ng phi u là trên th ng phi u không c n ph i ghi n i dung quan h kinh t mà ch c n ghi rõ s ti n ph i tr là bao nhiêu, tr cho ai, ng i nào s thanh toán, th i h n…V tính b t bu c c a th ng phi u là ng i tr ti n ph i

tr ti n đ y đ , đúng h n nh yêu c u trên th ng phi u Còn tính l u thông đ c th

hi n qua kh n ng chuy n nh ng m t hay nhi u l n trong th i h n c a th ng phi u

Nh vào nh ng tính ch t đ c bi t này mà th ng phi u có nh ng u đi m nh tr thành công c l u thông tín d ng thay th ti n m t, có tính l ng cao; có c s pháp lý trong quan h mua bán ch u, b o v quy n l i c a doanh nghi p c ng nh ng i mua

th ng phi u; th m chí, th ng phi u có th i h n d i 90 ngày còn đ đi u ki n tr thành tài s n vay th ch p ngân hàng

Các kho n vay ng n h năđ m b o g m 2 hình th c là đ m b o b ng các kho n

ph i thu khách hàng và đ m b o b ng hàng l u kho Trong đó:

B o đ m b ng các kho n ph i thu khách hàng có ngh a là doanh nghi p có th

có đ c m t kho n vay ng n h n t ngân hàng hay các công ty tài chính b ng cách s

d ng các hóa đ n thu ti n làm v t đ m b o cho kho n vay N u ngân hàng đ ng ý cho doanh nghi p vay v n, h s đánh giá ch t l ng c a các lo i hóa đ n thu ti n đ c dùng làm v t th ch p và sau đó, xác đ nh giá tr kho n cho vay t ng x ng v i giá tr

c a kho n ph i thu Giá tr c a kho n cho vay tùy thu c vào m c đ r i ro, có th dao

đ ng trong kho ng 20% đ n 90% giá tr danh ngh a c a kho n ph i thu Hình th c cho vay này s b o v doanh nghi p trong tr ng h p ng i mua không có kh n ng thanh toán Ngoài ra doanh nghi p s không c n ph i theo dõi kho n ti n thanh toán Nh ng

hi n nay trên th tr ng có r t ít ngân hàng có hình th c cho vay th ch p b ng kho n

ph i thu và th ng thì có vay th ch p b ng b t đ ng s n ho c tài s n c đ nh Vì v y

h s th t c r t ph c t p, lãi su t ch a n đ nh, nh t là trong đi u ki n kinh t b t n

m b o b ng các kho n ph i thu khác hàng đ c chia làm hai hình th c là c m c kho n ph i thu và bán kho n ph i thu Trong ho t đ ng c m c kho n ph i thu khách hàng s ti n vay đ c xác đ nh theo t l ph n tr m c a các kho n ph i thu khách hàng c m c Ng i đi vay th ng tr m t kho n phí đ x lý trên giá tr c a kho n

ph i thu đ c c m c Còn bán kho n ph i thu g m 2 tr ng h p là ngân hàng mua toàn b kho n ph i thu và ngân hàng cung c p v n trên kho n ph i thu khách hàng

B o đ m b ng hàng l u kho là doanh nghi p đi vay ngân hàng và l y hàng l u

kho đ b o đ m Sau đó ngân hàng xác đ nh t l ph n tr m giá tr hàng l u kho đ

Chính sách qu n lý tài s n ng n h n trong doanh nghi p

1.1.2.3

Tài s n ng n h n là nh ng tài s n th ng xuyên luân chuy n trong quá trình s n

xu t kinh doanh Do đó, qu n lý và s d ng tài s n ng n h n có vai trò quan tr ng trong vi c hoàn thành m c tiêu chung c a doanh nghi p

Qu n lý tài s n ng n h n đ c th hi n thông qua hai chính sách c p ti n và

th n tr ng (Aggressive and Conservative Management) Chính sách qu n lý TSNH

theo tr ng phái c p ti n là chính sách duy trì m t t tr ng TSNH th p trong t ng TS

c a doanh nghi p Còn chính sách qu n lỦ TSNH theo tr ng phái th n tr ng là chính sách duy trì m t t tr ng TSNH cao trong t ng TS c a doanh nghi p

Hình 1.1.Chính sách qu n lý TSNH

V tr ng phái qu n lý c p ti n có u và nh c đi m n i b t sau:

M t s u đi m mà chính sách c p ti n mang l i là chi phí th p h n d n t i l i nhu n tr c thu và lưi cao h n Do kho n thu khách hàng m c th p nên chi phí

qu n lý dành cho công n cùng t ng giá tr c a nh ng kho n n không th thu h i

đ c s gi m đi Thêm vào đó, vi c doanh nghi p d tr ít hàng t n kho h n c ng giúp ti t ki m chi phí l u kho Nh ti t ki m đ c chi phí nên l i nhu n c a DN t ng Tuy nhiên, DN c ng có th g p ph i nh ng r i ro nh : c n ki t hay không có đ

ti n đ có đ c nh ng chính sách qu n lý hi u qu , m t doanh thu khi d tr hàng l u kho, m t doanh thu khi s d ng các chính sách tín d ng ch t đ duy trì kho n ph i thu khách hàng th p

TSNH

TSDH

TSNH

TSDH

V tr ng phái qu n lý th n tr ng, chính sách này có m t s đ c đi m ng c l i

v i chính sách qu n lý c p ti n:

Th nh t là th i gian quay vòng ti n dài h n do hàng t n kho t ng t đó làm

gi m vòng quay c a hàng t n kho kéo theo làm t ng th i gian luân chuy n trung bình Thêm n a, do kho n ph i thu khách hàng t ng nên làm gi m vòng quay các kho n

ph i thu t đó làm t ng th i gian thu n trung bình

Th hai là vi c d tr ti n, hàng t n kho và ph i thu khách hàng m c cao s làm t ng các kho n chi phí c a doanh nghi p nh chi phí c h i, chi phí d tr ti n, chi phí l u kho… Trong tr ng h p này n u DN có m c doanh thu th p h n s kéo theo l i nhu n th p h n

Mô hình qu n lý tài s n th n tr ng mang tính r i ro th p h n do kh n ng thanh toán ng n h n c a daonh nghi p đ c đ m b o, d tr hàng t n kho k p th i ph c v nhu c u th tr ng Bên c nh đó, v i chính sách qu n lý th n tr ng mang l i nh ng u

đi m nh t đ nh nh k p th i có hàng bán khi c n thi t, kh n ng thanh toán cao và đ c

l p v tài chính Tuy nhiên, song song v i đó là qu n lý theo chi n l c này làm t ng chi phí v v n và kéo dài chu k chu chuy n c a ti n

Khi k t h p vi c qu n lý TSNH và n NH, doanh nghi p có ba chi n l c qu n

lý có th theo đu i là: c p ti n, dung hòa và th n tr ng

N u công ty theo đu i chi n l c qu n lý TSNH và n NH th n tr ng t c là s

d ng m t ph n ngu n v n dài h n đ tài tr cho toàn b ho c m t ph n nhu c u TSNH Do s d ng r t ít ngu n v n ng n h n nên an toàn trong tính thanh kho n cao Ngoài ra vi c TSNH đ c tài tr hoàn toàn b ng ngu n v n dài h n bao g m n dài

h n và v n ch s h u giúp công ty gi m áp l c v vòng quay ti n, th m chí có th gia

t ng công n cho khách hàng và thông qua các chính sách bán ch u l i có th thúc đ y

t ng doanh s và th ph n.Tuy v y chi phí s d ng v n cao, do chi phí ngu n dài h n cao h n ng n h n M t khác còn x y ra s d d th a v n th i k nhu c u TSNH

xu ng th p do vi c tài tr cho TSNH hoàn toàn b ng ngu n dài h n làm gi m tính linh

ho t trong s d ng v n do vi c huy đ ng ngu n dài h n r t t n th i gian, nhà đ u t

th ng ph i th m đ nh k , kh t khe h n, đòi h i tài s n th ch p nhi u h n…

N u công ty theo đu i chi n l c qu n lý TSNH và n NH c p ti n có ngh a là

s d ng ngu n v n ng n h n đ tài tr cho m t ph n ho c toàn b nhu c u TSNH

th m chí cho m t ph n TSDH V i chính sách này có u đi m là làm gi m l ng v n tài tr cho tài s n l u đ ng vì không b chôn v n quá nhi u vào hàng t n kho hay ti n

m t nhàn r i, qua đó góp ph n gi m chi phí s d ng v n Vi c tài tr cho tài s n l u

đ ng hoàn toàn b ng ngu n n ng n h n c ng có l i b i tính linh ho t và lãi su t th p

c a n ng n h n Tuy nhiên n u doanh nghi p dùng n NH đ tài tr cho tài s n DH s

23

vi ph m nguyên t c tài tr vì l y ngu n v n ng n h n tài tr cho tài s n dài h n, d n

đ n r i ro m t kh n ng thanh toán doanh nghi p

Còn đ i v i công ty theo đu i chi n l c qu n lý TSNH và n NH dung hòa

ngh a là s d ng ngu n tài tr có th i gian phù h p v i lo i hình tài s n C th TSDH

đ c tài tr b ng ngu n v n dài h n và TSNH đ c tài tr b ng ngu n v n ng n h n

có th i h n phù h p Nh v y chính sách này v a có tính linh ho t v a gi m đ r i ro

m t kh n ng thanh toán, giúp cho tình hình tài chính đ c n đ nh T t nhiên chi phí

s d ng v n trong tr ng h p này s cao h n chính sách m o hi m và th p h n chính sách th n tr ng

ắHi u qu theo ngh a chung nh t đ c hi u là nh ng l i ích v m t kinh t và xã

h i do m t ho t đ ng nào đó mang l i, hay nói cách khác là hi u qu g m hai m t:

hi u qu kinh t và hi u qu xã h i.” [6, Trang 121]

ắHi u qu xã h i là nh ng l i ích đ t đ c v m t xã h i do m t ho t đ ng nào

đó đem l i nh th a mãn nhu c u v t ch t, v n hóa, tinh th n xã h i, là s góp ph n cân đ i cung c u, m r ng giao l u v n hóa ậ kinh t gi a các khu v c, các n c ho c

t o công n vi c làm, t ng thêm thu nh p cho ng i lao đ ng.” [7, Trang 56]

ắHi u qu kinh t là s so sánh gi a k t qu đ u vào v i y u t đ u ra, ph n ánh trình đ s d ng các ngu n nhân l c, v t l c c a doanh nghi p ho c xã h i đ đ t

đ c hi u qu kinh doanh cao nh t v i chi phí th p nh t.” [8, Trang 110]

Hi u qu kinh t và hi u qu xã h i có m i quan h m t thi t, nh h ng và tác

đ ng l n nhau Nó v a th ng nh t, v a có mâu thu n t ng n i, t ng lúc Hi u qu kinh t d xác đ nh, có th đo l ng b ng các ch tiêu đ đánh giá hi u qu m c đ

TSDH

ph ng, vùng lưnh th ho c trong ph m vi n n kinh t qu c dân Do v y đ i v i vi c các doanh nghi p khi đánh giá hi u qu th ng ch đ c p đ n hi u qu kinh t Hi u

qu xã h i ch đ c t ng h p đánh giá đan xen cùng hi u qu kinh t

T khái ni m trên, ta có công th c đ đánh giá hi u qu kinh t

Hi uăqu ăs năxu tăkinhădoanhă=ă Chiăphíăđ uăvƠo

K tăqu ăđ uăra

Trong đó đ u ra có th là nh ng y u t nh t ng v n, t ng tài s n, chi phí b ra

c th trong khóa lu n em s d ng TSNH hay các TSNH thành ph n nh m đánh giá

hi u qu s d ng TSNH u vào là các y u t nh doanh thu ho c l i nhu n đem l i, EBIT…

Hi u qu qu n tr tài s n ng n h n ph n ánh trình đ qu n lý và s d ng TSNH

c a doanh nghi p, nh m t i đa hóa k t qu l i ích và th i gian s d ng theo các đi u

ki n c th đ đ t hi u qu cao nh t trong kinh doanh v i chi phí th p nh t [9, Trang 259]

Các ch tiêu đánh giá hi u qu qu n tr tài s n ng n h n

1.1.3.2

Quá trình v n đ ng c a tài s n ng n h n b t đ u t giai đo n dùng ti n đ mua nguyên v t li u d tr cho quá trình s n xu t, sau đó ti n hành t ch c s n xu t và tiêu

th s n ph m Mu n quá trình này di n ra liên t c thì doanh nghi p ph i có m t l ng

v n nh t đ nh đ đ u t vào t ng giai đo n Qu n lý ch t ch tài s n ng n h n s góp

ph n gi m chi phí s n xu t, h giá thành s n ph m và nâng cao hi u qu ho t đ ng cho doanh nghi p phân tích hi u qu s d ng tài s n ng n h n ta th ng s d ng các

ch tiêu sau

Các ch tiêu v kh n ngăthanhătoán là nh ng ch tiêu ph n ánh kh n ng thanh

toán c a doanh nghi p Nh ng ch tiêu này th hi n m i t ng quan gi a tài s n mà doanh nghi p có th dùng đ tr n và t ng s n ph i tr Ch tiêu này càng l n thì

kh n ng thanh toán c a doanh nghi p càng l n Ng c l i, n u ch tiêu này càng nh cho th y doanh nghi p đang m t d n kh n ng thanh toán Ch tiêu kh n ng thanh toán cao hay th p nh h ng b i nhi u y u t nh do n ng l c c a doanh nghi p, s

bi n đ ng c a th tr ng và các r i ro trong kinh doanh, thi u v n do đ u t dàn tr i hay do đ c tr ng c c u tài tr ngành L y ví d v đ c tr ng c c u tài tr ngành nh các doanh nghi p trong ngành th ng m i có TSNH chi m t tr ng cao trong t ng TS thì h s kh n ng thanh toán cao, ngành s n xu t thì th p h n

H s thanh toán hi n hành

H s thanh toán hi n hành = Tài s n ng n h n

N ng n h n

25

Là ch tiêu đ c s d ng r ng rãi nh m đo l ng kh n ng tr n ng n h n c a doanh nghi p H s thanh toán hi n hành cho th y doanh nghi p có bao nhiêu tài s n

có th chuy n đ i thành ti n đ đ m b o kh n ng thanh kho n cho các kho n n ng n

h n Qua đó, có th th y đ c kh n ng đáp ng các kho n n ng n h n c a doanh nghi p là cao hay th p Thông th ng, n u ch tiêu này x p x 1 thì doanh nghi p có

đ kh n ng thanh toán các kho n n ng n h n, ng c l i n u ch tiêu này nh h n 1 thì kh n ng doanh nghi p thanh toán đ c các kho n n ng n h n là r t th p, báo

tr c nh ng khó kh n v tài chính mà doanh nghi p có th g p ph i trong t ng lai

nh : không đ kh n ng tr n khi n cho doanh nghi p b m t uy tín tài chính, d n t i

vi c huy đ ng v n khó kh n, chi phí huy đ ng v n cao nh h ng t i kh n ng sinh

l i Ng c l i, n u h s này cao có ngh a là doanh nghi p luôn có s n sàng chi tr cho các kho n n Tuy nhiên s li u này ch mang tính ch t tham kh o b i vì nó bi n đ ng tùy thu c vào nhi u nhân t và đi u ki n khác nhau c a t ng ngành, không th nói đ n

gi n tình hình tài chính c a doanh nghi p là t t n u kh n ng thanh toán ng n h n l n

Kh n ng thanh toán ng n h n l n có th do: các kho n ph i thu v n còn l n, hàng t n kho l n (t c nguyên v t li u d tr quá l n không dùng h t và hàng hóa, thành ph m

t n không bán đ c) TSNH t n tr l n, ph n ánh vi c s d ng tài s n không hi u

qu , vì b ph n này không v n đ ng nên không sinh l i Và khi đó kh n ng thanh toán c a doanh nghi p th c t là không cao n u không mu n nói là không có kh n ng thanh toán

Tính h p lý c a h s này ph thu c vào ngành ngh kinh doanh, ngành ngh nào

có TSNH chi m t tr ng cao (ch ng h n ngành th ng m i) trong t ng tài s n thì h

s này cao và ng c l i C n chú ý r ng tuy 2 doanh nghi p có th có cùng h s kh

n ng thanh toán hi n hành nh ng có th m i doanh nghi p có đi u ki n tài chính và

ti n đ thanh toán các kho n n khác nhau vì nó ph thu c vào TSNH dùng đ tr n

c a t ng doanh nghi p

Vì nh ng h n ch trên nên khi đánh giá kh n ng thanh toán c a doanh nghi p các nhà phân tích th ng k t h p thêm h s kh n ng thanh toán nhanh

H s thanh toán nhanh

H s thanh toán nhanh = Tài s n ng n h n  Hàng t n kho

N ng n h n

H s thanh toán nhanh cho bi t kh n ng thanh toán các kho n n ng n h n không bao g m y u t hàng t n kho; b i ch tiêu này đ c tính toán d a trên nh ng

y u t tài s n ng n h n có th chuy n đ i nhanh chóng thành ti n m t, hay còn g i là

nh ng tài s n có tính thanh kho n Tài s n có tính thanh kho n cao bao g m t t c

nh ng tài s n ng n h n tr hàng t n kho Kh n ng thanh toán nhanh c a doanh

nghi p cao hay th p, tình hình tài chính đ c đánh giá t t hay x u tùy thu c vào l ng

ti n và các kho n đ u t tài chính ng n h n l n hay bé, n ng n h n nh hay l n

Trên lý thuy t, h s này càng cao, kh n ng tr n ng n h n c a doanh nghi p càng l n N u h s này nh h n 1 thì doanh nghi p có kh n ng không hoàn thành

đ c ngh a v tr n khi t i h n Th nh ng trên th c t công th c này vô hình chung

đư tri t tiêu n ng l c thanh toán "không dùng ti n" c a doanh nghi p trong vi c tr các kho n n đ n h n T c là ch a tính đ n kh n ng doanh nghi p dùng m t l ng hàng hóa mà th tr ng có nhu c u cao có th bán ngay đ c Và nh v y s là sai l m khi

l ng ti n c a doanh nghi p có th ít, kho n đ u t ng n h n c a doanh nghi p không

có nh ng l ng hàng hóa, thành ph m t n kho có th bán ngay b t c lúc nào mà l i đánh giá kh n ng thanh toán nhanh c a doanh nghi p th p Nhìn chung h s này

b ng 1 là lỦ t ng nh t Tuy nhiên gi ng nh h s thanh toán n ng n h n, đ l n c a

h s này ph thu c vào ngành ngh kinh doanh và k h n thanh toán các món n trong k

Có r t ít doanh nghi p có s ti n m t và các kho n t ng đ ng ti n đ đ đáp

ng toàn b các kho n n ng n h n, do đó ch s thanh toán ti n m t r t ít khi l n h n hay b ng 1 Tuy nhiên, gi ng nh tr ng h p c a kh n ng thanh toán hi n hành (kh

n ng thanh toán ng n h n) và kh n ng thanh toán nhanh, đ k t lu n giá tr c a h s thanh toán t c th i là t t hay x u m t doanh nghi p c th còn c n xem xét đ n b n

ch t kinh doanh và đi u ki n kinh doanh c a doanh nghi p đó M t doanh nghi p gi

ti n m t và các kho n t ng đ ng ti n m c cao đ b o đ m chi tr các kho n n

ng n h n là m t vi c làm không th c t vì nh v y c ng đ ng nogh a v i vi c doanh nghi p không bi t s d ng lo i tài s n có tính thanh kho n cao này m t cách có hi u

qu Nh ng n u h s này quá nh thì nh t đ nh doanh nghi p s g p khó kh n trong

vi c thanh toán n

H s kh n ng thanh toán lãi vay

H s kh n ngăthanhătoánălưiăvayă=ă L i nhu nătr c thu và lãi vay

Chi phí lãi vay

27

H s kh n ng thanh toán lãi vay cho bi t m c đ l i nhu n đ m b o cho kh

n ng tr lãi N u ch tiêu này l n h n 1 thì doanh nghi p hoàn toàn có kh n ng tr lãi vay Còn n u nh h n 1, ch ng t ho c doanh nghi p đư vay quá nhi u so v i kh

n ng c a mình, ho c doanh nghi p kinh doanh kém đ n m c l i nhu n thu đ c không đ chi tr lãi vay Ch tiêu này càng cao th hi n kh n ng bù đ p chi phí lãi vay càng t t N u doanh nghi p có kh n ng thanh toán lưi vay t t và n đ nh qua các kì, các nhà cung c p tín d ng s s n sàng ti p t c cung c p v n cho doanh nghi p khi s

g c vay n đ n h n thanh toán Tuy nhiên ch riêng h s kh n ng thanh toán lưi vay thì ch a đ đ đánh giá m t doanh nghi p, vì h s này ch a đ c p đ n các kho n thanh toán c đ nh khác nh tr ti n n g c, chi phí ti n thuê, và chi phí c t c u đưi

Nhóm các ch tiêu ho tăđ ng dùng đ đo l ng hi u qu s d ng v n, tài s n

c a m t doanh nghi p b ng cách so sánh doanh thu v i vi c b v n vào kinh doanh

d i các lo i tài s n khác nhau nâng cao h s ho t đ ng, các nhà qu n tr ph i

bi t nh ng TS nào không s d ng, ch a s d ng ho c s d ng không t o ra thu nh p cho doanh nghi p nh m phát huy hi u qu ho c lo i b Do đó khi phân tích các ch tiêu ho t đ ng ng i ta th ng s d ng các ch tiêu sau đây:

Hi u su t s d ng tài s n ng n h n

Vòng quay TSNH = Doanh thu thu n

TSNH

Ch tiêu này đo l ng hi u qu s d ng TSNH trong doanh nghi p,cho bi t trong

k phân tích, TSNH quay đ c bao nhiêu vòng H s này càng l n, hi u qu s d ng TSNH càng cao vì hàng hóa tiêu th nhanh, v t t t n đ ng th p, ít có các kho n ph i thu Ng c l i, n u h s này th p, ph n ánh hàng t n kho l n, l ng ti n t n qu nhi u, doanh nghi p không thu đ c các kho n ph i thu, t đó doanh nghi p c n xem xét l i tình hình tài chính c a mình đ kh c ph c Tuy nhiên ch tiêu này còn ph thu c vào đ c đi m ngành ngh kinh doanh và đ c đi m c th c a tài s n trong doanh nghi p

Th i gian quay vòng tài s n ng n h n

Doanh thu thu n

Th i gian quay vòng tài s n ng n h n cho bi t đ dài bình quân c a m t l n luân chuy n c a TSNH hay s ngày bình quân c n thi t đ TSNH th c hi n m t vòng quay trong k Ch tiêu này càng th p ch ng t các tài s n ng n h n v n đ ng càng nhanh, góp ph n nâng cao doanh thu và l i nhu n cho doanh nghi p T đây, ta có th tính

đ c vi c ti t ki m hay lãng phí th i gian do s vòng quay c a tài s n ng n h n nhanh hay ch m so v i k tr c ho c các doanh nghi p kinh doanh cùng ngành đánh giá

M c ti t ki m t ng đ i là do t ng t c đ luân chuy n nên doanh nghi p có th

t ng thêm t ng m c luân chuy n v n song không c m t ng thêm ho c t ng không đáng k quy mô TSNH

Đ

Trong đó

M1, M0 : T ng m c luân chuy n TSNH k k ho ch, k báo cáo

K1, K0 : K luân chuy n TSNH k k ho ch, k báo cáo

H s đ m nhi m tài s n ng n h n

Doanh thu thu n

Ch tiêu này ph n ánh m c đ m nh n v TSNH trên doanh thu H s này cho

bi t mu n t o m t đ ng doanh thu c n ph i có bao nhiêu đ ng TSNH Ch s này

ng c v i vòng quay TSNH vì h s này càng th p thì hi u qu s d ng TSNH càng cao Vì TSNH đ c s d ng tri t đ , không lưng phí đ t o ra doanh thu cao nh t

Ng c l i, n u ch tiêu này càng cao, ch ng t TSNH s d ng ch a h p lý Các nhà tài chính doanh nghi p c n có bi n pháp kh c ph c k p th i nh m t ng hi u qu s

d ng, sao cho m t đ ng TSNH b ra ph i thu l i doanh thu t i đa Ch tiêu này cao hay th p c ng c ng nên xem xét nh ng ngành khác nhau i v i ngành công nghi p

nh thì hàm l ng TSNH chi m trong doanh thu r t cao Còn đ i v i nh ng ngành công nghi p n ng thì hàm l ng TSNH chi m trong doanh thu th p

Vòng quay các kho n ph i thu

Vòng quay các kho n ph i thu = Doanh thu thu n

Các kho n ph i thu

Vòng quay các kho n ph i thu ph n ánh t c đ bi n đ i các kho n ph i thu thành

ti n m t c a doanh nghi p H s vòng quay các kho n ph i thu càng l n ch ng t t c

đ thu h i n c a doanh nghi p càng nhanh, kh n ng chuy n đ i các kho n n ph i thu sang ti n m t cao; đi u này giúp cho doanh nghi p nâng cao l ng ti n m t, t o ra

s ch đ ng trong vi c tài tr ngu n TSNH trong s n xu t Ng c l i, n u h s này càng th p thì s ti n c a doanh nghi p b chi m d ng ngày càng nhi u, l ng ti n m t