Nâng cao hiệu quả quản lý vốn tại công ty cổ phần xây lắp và trang trí nội thất việt nam

Em xin chân thành cám n cô, em chúc cô luôn thành công trong cu c s ng c ng nh công vi c sau này... Các ch tiêu chung .... Nhân t khách quan ..... Các ch tiêu chung ..... Chi phí n ph i

SINH VIÊN TH C HI N : LÊ TH THÚY AN

HÀ N I - 2015

L IăCÁMă N

Trong quá trình th c t p và hoàn thành khóa lu n t t nghi p, em đư nh n đ c s

giúp đ c ng nh đ ng viên c a ratas nhi u ng i

Tr c h t, ng i em mu n cám n sâu s c nh t chính là giáo viên h ng d n c a

em, cô giáo Chu Th Thu Th y, ng i đư luôn t n tình giúp đ , b o ban và theo dõi sát

em trong su t quá trình th c hi n bài khóa lu n này Em xin chân thành cám n cô, em

chúc cô luôn thành công trong cu c s ng c ng nh công vi c sau này

Ngoài ra, em c ng mong mu n thông qua khóa lu n này, g i l i cám n sâu s c

đ n các th y giáo, cô giáo đang gi ng d y t i tr ng i H c Th ng Long, ng i đư

truy n đ t cho em nhi u ki n th c b ích đ em có th hoàn thành t t đ tài nghiên c u

này, giúp em có m t n n t ng v ng ch c cho công vi c trong t ng lai

Em xin chân thành cám n các cô chú, anh ch t i Công ty C ph n Xây l p và

Trang trí n i th t Vi t Nam đư luôn giúp đ em trong quá trình th c t p t i công ty

Cu i cùng, em xin c m n gia đình và b n bè c a em đư luôn bên c nh, đ ng

viên và khuy n khích em đ em hoàn thành t t đ tài nghiên c u này

Sinh viên

Lê Th Thúy An

L IăCAMă OAN

Em xin cam đoan khóa lu n này là do t b n thân th c hi n và không sao chép

các công trình nghiên c u c a ng i khác đ làm s n ph m c a riêng mình Các thông

tin th c p s d ng trong khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng Em

hoàn toàn ch u trách nhi m v tính xác th c và nguyên b n c a khóa lu n

Hà N i, ngày 29 tháng 10 n m 2015

Sinh viên

M C L C

Trang

L I M U

DOANH NGHI P 1

1.1 Nh ng v năđ chung v v n trong doanh nghi p 1

1.1.1 Khái ni m, đ c đi m chung v v n trong doanh nghi p 1

1.1.2 Phân lo i v n trong doanh nghi p 2

1.1.2.1 C n c theo đ c đi m luân chuy n v n 2

1.1.2.2 C n c vào ngu n hình thành 3

1.1.2.3 C n c vào ph m vi ho t đ ng 5

1.1.2.4 C n c theo m c đích s d ng 5

1.1.3 K t c u v n c a doanh nghi p 6

1.1.4 Chi phí v n trong doanh nghi p 6

1.1.4.1 Chi phí n ph i tr 7

1.1.4.2 Chi phí v n ch s h u 10

1.1.4.3 Chi phí v n bình quân 15

1.2 Qu n lý v n 16

1.2.1 Khái ni m 16

1.2.2 N i dung qu n lý v n 16

1.2.2.1 Xác đ nh nhu c u v n 16

1.2.2.2 Qu n lý v n ch s h u 17

1.2.2.3 Qu n lý n ph i tr 19

1.2.2.4 Chính sách qu n lý v n 22

1.3 Hi u qu qu n lý v n 24

1.3.1 Khái ni m hi u qu qu n lý v n 24

1.3.2 Các ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý v n 25

1.3.2.1 Các ch tiêu chung 25

1.3.2.2 Các ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý n 27

1.3.2.3 Các ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý v n ch s h u 30

1.4 Các nhân t nhăh ngăđ n hi u qu qu n lý v n trong công ty 31

1.4.1 Nhân t khách quan 31

1.4.2 Nhân t ch quan 32

CH NGă2.ăTH C TR NG HI U QU QU N LÝ V N TRONG CÔNG TY C PH N XÂY L P VÀ TRANG TRÍ N I TH T VI T NAM 35

2.1 T ng quan v công ty C ph n Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam 35

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n công ty 35

2.1.2 L nh v c kinh doanh c a công ty 35

2.1.3 C c u t ch c và ch c n ng c a công ty 36

2.1.4 Khái quát tình hình kinh doanh c a công ty CP Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam giai đo n 2012-2014 39

2.2 Th c tr ng qu n lý v n c a công ty C ph n Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam 40

2.2.1 Th c tr ng bi n đ ng và c c u v n trong công ty C ph n Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam 40

2.2.1.1 Th c tr ng bi n đ ng v n trong công ty 40

2.2.1.2 C c u v n trong công ty C ph n Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam 46

2.2.2 Th c tr ng chi phí v n c a công ty C ph n Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam 49

2.2.2.1 Chi phí n ph i tr 49

2.2.2.2 Chi phí v n ch s h u 54

2.2.2.3 Chi phí v n bình quân 57

2.2.3 Th c tr ng qu n lý v n c a công ty C ph n Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam 58

2.2.3.1 Xác đ nh nhu c u v n c a công ty CP Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam 58

2.2.3.2 Qu n lý v n ch s h u 58

2.2.3.3 Qu n lý n ph i tr 59

2.2.4 Các ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý v n c a công ty C ph n Xây l p và trang trí n i th t Vi t Nam 59

2.2.4.1 Các ch tiêu chung 59

2.2.4.2 Các ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý n 64

2.2.4.3 Các ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý v n ch s h u 68

2.3 ánhăgiáăhi u qu qu n lý v n c a công ty C ph n Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam 71

CH NGă3.ăGI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU QU N LÝ V N T I CÔNG TY C PH N XÂY L P VÀ TRANG TRÍ N I TH T VI T NAM 73

3.1 nhăh ng phát tri n c a công ty C ph n Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam 73

3.2 M t s gi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý v n t i công ty C ph n Xây l p

và Trang trí n i th t Vi t Nam 74

3.2.1 T ng ếoanh thu ti t ki m chi phí 74

3.2.2 Xác đ nh nhu c u v n 76

3.2.3 Gi i pháp hoàn thi n c c u v n 76

K T LU N

TÀI LI U THAM KH O

EBIT L i nhu n tr c thu và lãi vay

ROA T su t l i nhu n trên t ng tài s n ROE T su t l i nhu n trên v n ch s h u ROS T su t sinh l i trên doanh thu

DANH M C B NG BI U, BI Uă , HÌNH V

Trang

B ng 2.1 T ng doanh thu – Chi phí – L i nhu n n m 2012-2014 39

B ng 2.2 N ph i tr giai đo n 2012-2014 41

B ng 2.3 Công n ph i thu, ph i tr c a công ty giai đo n 2012-2014 42

B ng 2.4 V n ch s h u c a công ty giai đo n 2012-2014 45

B ng 2.5 Chi phí n ng n h n giai đo n 2012-2014 c a công ty 49

B ng 2.6 Ph i tr ng n h n nhà cung c p n m 2012-2014 c a công ty 51

B ng 2.7 N tích l y c a công ty giai đo n 2012-2014 52

B ng 2.8 Chi phí v n bình quân c a n ph i tr ng n h n 53

B ng 2.9: So sánh s t ng đ ng gi a công ty C ph n Sông à 12 và Công ty C ph n Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam 55

B ng 2.10 Chi phí v n c ph n th ng n m 2012-2014 56

B ng 2.11 Chi phí v n bình quân c a công ty giai đo n 2012-2014 57

B ng 2.12 Các ch tiêu chung đánh giá hi u qu qu n lý v n 60

B ng 2.13 So sánh l i nhu n qua h s đ m nhi m n m 2014 60

B ng 2.14 M c ti t ki m (lãng phí) v n t i công ty 61

B ng 2.15 Các y u t nh h ng đ n t su t sinh l i t ng v n 62

B ng 2.16 Ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý n 64

B ng 2.17 Ch tiêu đánh gi hi u qu qu n lý v n ch s h u 68

B ng 3.1 Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh gi đ nh n m 2015 77

Bi u đ 2.1 C c u v n ng n h n và dài h n 46

Bi u đ 2.2 C c u n ph i tr 47

Bi u đ 2.3 C c u v n ch s h u 48

Hình 1.1 Mô hình chi n l c qu n lý v n dung hòa 23

Hình 1.2 Mô hình chi n l c qu n lý v n th n tr ng 24

Hình 1.3 Mô hình chi n l c qu n lý v n m o hi m 24

L I M U

I Tính c p thi t c aăđ tài

ti n hàng m t chu k s n xu t, kinh doanh thì doanh nghi p nào c ng đ u c n

có v n V n đóng m t vai trò r t quan tr ng đ i v i b t k các doanh nghi p hay t

ch c cá nhân nào trong n n kinh t Nh ng v y, v n là y u t s m t c a m i ho t

đ ng s n xu t kinh doanh, mua s m các trang thi t b hay tri n khai các k ho ch khác trong t ng lai V y yêu c u đ t ra đ i v i các doanh nghi p là h c n ph i có s qu n

lý và s d ng ngu n v n có hi u qu nh m b o toàn và phát tri n v n, đ m b o cho

các doanh nghi p ngày càng phát tri n và v ng m nh

Trong tình hình n n kinh t hi n nay, khi Vi t Nam v a tr i qua th i k kh ng

ho ng n ng n và v n đang d n có nh ng b c ph c h i, thêm vào đó là xu h ng

qu c t hóa ngày m t cao d n đ n s c nh tranh trên th tr ng đang ngày m t m nh

m , nhu c u v n c a các doanh nghi p cho ho t đ ng kinh doanh và đ u t phát tri n

ngày m t l n Tuy nhiên, không ph i doanh nghi p nào c ng có th s d ng đ c hi u

qu ngu n v n Trong n n kinh t hi n nay, có r t nhi u doanh nghi p s d ng t t ngu n v n, hi u qu kinh doanh t ng cao rõ r t, tuy nhiên có r t nhi u doanh nghi p

v n đang lúng túng, làm n thua l kéo dài, doanh thu không bù đ p đ c chi phí b

ra, không b o toàn đ c ngu n v n d n t i phá s n

M t v n đ luôn gây tranh cưi đ i v i các nhà qu n tr không ch Vi t Nam mà

còn trên toàn th gi i đó là xây d ng c u trúc v n c a doanh nghi p nh th nào, chi

phí v n là bao nhiêu đ có th t i đa hóa giá tr tài s n c a ch s h u, t đó t i đa hóa

đ c giá tr c a doanh nghi p Nh ng có m t c u trúc v n hoàn h o không đ , doanh

nghi p còn ph i chú tr ng t i qu n tr v n t t n u không doanh nghi p s g p khó

kh n trong vi c duy trì và m r ng SXKD Nâng cao hi u qu qu n lý v n là m t v n

đ r t trong tr ng giúp doanh nghi p đ ng v ng và phát huy h n n a th m nh c a

mình Chính vì v y bài toán đ t ra cho t t c các doanh nghi p hi n nay là ph i qu n lý

và s d ng v n nh th nào cho hi u qu

N m b t đ c t m quan tr ng c a v n đ , d a trên nh ng ki n th c đ c gi ng

d y t i i h c Th ng Long, k t h p v i th c t sau khi th c t p t i Công ty C ph n

Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam, em đư đi sâu vào tìm hi u, nghiên c u đ tài:

ắNơngăcao hi u qu qu n lý v n t i công ty C ph n Xây l p và Trang trí n i th t

Vi tăNam” làm khóa lu n t t nghi p c a mình

II M c tiêu nghiên c u

M c tiêu nghiên c u đ tài là tìm hi u nh ng u đi m và nh c đi m v c u trúc

v n c a công ty C ph n Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam (VINADECOR), t

đó đ a ra m t s gi i pháp c th nh m kh c ph c nh ng nh c đi m còn t n t i trong

c u trúc v n c a công ty

III iăt ng và ph m vi nghiên c u

i t ng nghiên c u: Hi u qu c u trúc v n và chi phí v n c a Công ty C

ph n Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam (VINADECOR)

Ph m vi nghiên c u: Công ty C ph n Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam

(VINADECOR) trong 3 n m 2012-2013

IV Ph ngăphápănghiênăc u

Nh m tìm hi u chi ti t và c th đ tài khóa lu n này, em s d ng nh ng thông tin s c p và nh ng thông tin cung c p trên m ng Internet, c ng nh tài li u th c t

c a công ty công khai Quá trình phân tích ph ng pháp ch y u đ c s d ng là

ph ng pháp th ng kê, phân tích, t ng h p, khái quát d a trên các s li u, thông tin

đ c cung c p m t cách c th

Ngoài ra, m t s ph ng pháp khác đ c s d ng thêm trong bài nh ph ng

pháp so sánh (thông qua Công ty C ph n Sông à 12 đ tính đ c các y u t trong

mô hình CAPM) và ph ng pháp t s (phân tích và đánh giá c u trúc v n d a trên

các h s tài chính c a công ty nh h s n , h s VCSH…)

V K t c u khóa lu n

N i dung c a khóa lu n chia làm 3 ch ng:

Ch ngă1:ăC ăs lý lu n v hi u qu qu n lý v n trong công ty c ph n

Ch ngă2:ăTh c trang hi u qu qu n lý v n trong Công ty C ph n Xây l p

và Trang trí n i th t Vi t Nam

Ch ngă3:ăGi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý v n t i Công ty C ph n Xây l p và Trang trí n i th t Vi t Nam

C ăS LÝ LU N V HI U QU QU N LÝ V N TRONG

DOANH NGHI P 1.1 Nh ng v năđ chung v v n trong doanh nghi p

1.1.1 Khái ni m, đ c đi m chung v v n trong doanh nghi p

V n có vai trò h t s c quan tr ng đ i v i s t n t i và phát tri n c a doanh

nghi p, v n là chìa khóa, là ph ng ti n đ bi n các ý t ng kinh doanh thành hi n

th c Trong m i th i k khác nhau thì s phát tri n v kinh t , v con ng i c ng

không gi ng nhau m i th i k l i có m t ý ki n, m t quan đi m khác, chính vì th

các khái ni m v v n ngày càng nhi u và càng hoàn thi n h n

Theo quan đi m c a Mác d i góc đ các y u t s n xu t Mác cho r ng: V n t

b n là giá tr đem l i giá tr th ng d , là đ u vào c a quá trình s n xu t B n ch t c a

v n là giá tr m c dù nó đ c th hi n d i nhi u hình th c khác nhau nh tài s n c

đ nh, nguyên v t li u, ti n công… nh ngh a c a Mác v v n có t m khái quát l n vì

nó có bao hàm đ y đ b n ch t và vai trò v v n Tuy nhiên do n n kinh t ch a phát

tri n nên Mác ch bó h p khái ni m v v n trong khu v c s n xu t v t ch t và cho r ng

ch có quá trình s n xu t m i t o ra giá tr th ng d cho n n kinh t

(Nh ng nguyên lý c b n c a ch ngh a Mác-Lênin)[3,tr147]

Theo P.A.samuelson, đ i di n tiêu bi u c a h c thuy t t ng tr ng kinh t hi n

đ i, coi đ t đai và lao đ ng là các y u t ban đ u s khai, còn v n và hàng hóa ch là

k t qu c a s n xu t V n bao g m các lo i hàng hóa lâu b n đ c s n xu t ra và s

d ng nh các đ u vào h u ích trong quá trình s n xu t sau đó M t s hàng hóa v n có

th t n t i vài n m, trong khi đó m t s khác l i có th t n tài m t th k ho c lâu h n

c đi m c b n c a hàng hóa v n th hi n ch chúng v a là s n ph m đ u ra v a là

y u t đ u vào trong s n xu t V b n ch t v n là ph ng pháp s n xu t gián ti p t n

th i gian

(Kinh t h c, Paul A.Samuelson)[7,tr 93]

Theo David Begg ông đư đ a ra hai đ nh ngh a v v n là v n hi n v t và v n tài

chính c a doanh nghi p V n hi n v t là d tr các hoàng hóa đư s xu t ra đ ti p t c

s n xu t các hàng hóa khác V n tài chính là các gi y t có giá và ti n m t c a doanh nghi p Nh v y ông đư có s đ ng nh t v n và tài s n c a doanh nghi p

(Ch ng 12, Kinh t h c, David Begg )[8,tr149]

Có th th y có r t nhi u đ nh ngh a v v n, nó th hi n rõ tác d ng c th c a

v n trong t ng đi u ki n l ch s c th v i các yêu c u, m c đích nghiên c u c th

Tuy nhiên trong đi u ki n c ch th tr ng hi n nay các quan đi m đó ch a ph n nào

th hi n rõ đ c đ y đ các yêu c u v qu n lý đ i v i ho t đ ng kinh doanh c a

doanh nghi p Vì v y khái quát khái ni m v v n nh sau: V n kinh doanh c a doanh

2

nghi p là bi u hi n b ng ti n c a các lo i tài s n c a doanh nghi p t n t i d i các

hình th c khác nhau đ c s d ng vào m c đích kinh doanh sinh l i cho doanh

nghi p ó là ngu n nguyên v t li u, tài s n c đ nh s n xu t, nhân l c, thông tin, uy

tính c a doanh nghi p đ c s d ng cho m c đích sinh l i c a doanh nghi p

1.1.2 Phân lo i v n trong doanh nghi p

Trong m i doanh nghi p, tùy theo t ng cách phân lo i mà v n đ c chia thành

các lo i khác nhau Có các cách phân lo i nh sau:

1.1.2.1 C n c theo đ c đi m luân chuy n v n

C n c vào vai trò và đ c đi m luân chuy n giá tr c a v n khi tham gia vào quá

trình s n xu t kinh doanh thì v n kinh doanh c a doanh nghi p đ c chia làm hai b

ph n: v n c đ nh và v n l u đ ng

V n c đ nh

Trong đi u ki n n n kinh t th tr ng, vi c mua s m, l p đ t các TSC c a

doanh nghi p đ u ph i thanh toán chi tr b ng ti n và s v n b ra đ đ u t , mua s m TSC này đ c g i là v n c đ nh c a doanh nghi p Nói cách khác v n c đ nh c a

doanh nghi p là b ph n c a v n đ u t ng tr c v TSC mà đ c đi m c a nó là

luân chuy n d n d n t ng ph n trong nhi u chu k s n xu t và hoàn thành m t vòng

tu n hoàn khi TSC h t th i gian s d ng

V n c đ nh là s v n đ u t ng tr c đ mua s m, xây d ng các TSC nên các

quy mô c a v n l u đ ng ít hay nhi u s quy t đ nh quy mô c a TSC Ng c l i TSC trong quá trình s d ng l i có nh h ng quy t đ nh, chi ph i đ c đi m tu n

hoàn và chu chuy n c a v n c đ nh V n c đ nh c a doanh nghi p đóng vai trò quan

tr ng trong s n xu t kinh doanh Vi c đ u t đúng h ng tài s n c đ nh s mang l i

hi u qu và n ng su t t t trong kinh doanh, giúp cho doanh nghi p c nh tranh t t h n

và đ ng v ng trong th tr ng

Có th khái quát đ c đi m c a v n c đ nh trong quá trình s n xu t kinh doanh

nh sau:

- V n c đ nh tham gia vào nhi u cho k s n xu t s n ph m, đi u này do đ c

đi m c a TSC đ c s d ng lâu dài trong nhi u chu k s n xu t quy t đ nh

- V n c đ nh đ c luân chuy n d n d n t ng ph n trong các chu k s n xu t khi tham gia vào quá trình s n xu t m t b ph n v n c đ nh đ c luân chuy n và c u

thành chi phí s n xu t s n ph m d i hình th c chi phí kh u hao t ng ng v i giá tr

TSC h t th i gian s d ng, giá tr c a nó đ c chuy n d ch h t vào giá tr s n ph m

đư s n xu t thì v n c đ nh m i hoàn thành m t vòng luân chuy n

V n l uăđ ng

hình thái ti n t sang hình thái d tr v t t hàng hóa r i l i quay v hình thái ti n t ban đ u Vì quá trình s n xu t kinh doanh di n ra liên t c cho nên v n l u đ ng c ng

tu n hoàn không ng ng có tính ch t chu k thành s chu chuy n c a v n

V y v n l u đ ng c a doanh nghi p là s ti n ng tr c v tài s n l u đ ng

và liên t c

Trong doanh nghi p vi c qu n lý v n l u đ ng có vai trò r t quan tr ng M t

doanh nghi p đ c đánh giá là qu n lý v n l u đ ng có hi u qu khi v i m t kh i

l ng v n không l n doanh nghi p bi t phân b h p lý trên các giai đo n l u chuy n

v n đ s v n l u đ ng đó chuy n bi n nhanh t hình thái này sang hình thái khác, đáp ng đ c các nhu c u phát sinh Mu n qu n lý t t v n l u đ ng các doanh nghi p

- V n l u đ ng trong khâu s n xu t: là b ph n v n tr c ti p ph c v cho giai

đo n s n xu t nh : s n ph m d dang, n a thành ph m t ch , chi phí ch ph n b

- V n l u đ ng trong khâu l u thông: là b ph n tr c ti p ph c v cho giai đo n

l u thông nh thành ph m, v n ti n m t

C n c vào hình thái bi u hi n v n l u đ ng bao g m:

- V n v t t hàng hóa: là các kho n v n l u đ ng có hình thái bi u hi n b ng

hi n v t c th nh nguyên v t li u, s n ph m d dang, bán thành ph m, thành ph m

- V n b ng ti n: bao g m các kho n v n ti n t nh ti n m t t n qu , ti n g i ngân hàng, các kho n v n trong thanh toán, các kho n đ u t ng n h n

Cách phân lo i này giúp doanh nghi p xem xét đánh giá m c t n kho d tr và

kh n ng thanh toán c a doanh nghi p

1.1.2.2 C n c vào ngu n hình thành

C n c vào ngu n hình thành v n kinh doanh c a doanh nghi p có th đ c chia

làm 2 b ph n: v n ch s h u và v n huy đ ng c a doanh nghi p

4

V n ch s h u

V n ch s h u là s v n góp c a các nhà đ u t đ thành l p ho c m r ng

doanh nghi p Ch s h u v n c a doanh nghi p có th là nhà n c, cá nhân ho c các

t ch c tham gia góp v n, các c đông mua và n m gi c phi u V n ch s h u bao

g m các thành ph n ch y u là: v n pháp đ nh, v n t b sung và v n ch s h u

khác, m i ngu n v n khác nhau đ c c u thành t các ngu n khác nhau V n pháp

đ nh là s v n t i thi u mà doanh nghi p ph i có khi mu n hình thành doanh nghi p

và s v n này đ c nhà n c quy đ nh vào t ng lo i hình kinh doanh c a doanh

nghi p V n t b sung là v n đ c mang l i t l i nhu n không chia (l i nhu n đ

l i) và các kho n trích hàng n m c a doanh nghi p nh các qu xí nghi p (Qu phúc

l i, qu đ u t phát tri n…) V n ch s h u khác là v n có đ c do đánh giá l i tài

s n, chênh l ch t giá ngo i t , đ c ngân sách c p chi phí hay do các đ n v thành

viên n p kinh phí qu n lý v n và v n chuyên dùng c b n, lo i v n này có đ c đi m là

s l ng th ng xuyên thay đ i

N ph i tr

Trong quá trình ho t đ ng, nhi u khi doanh nghi p không có đ s l ng v n

c n thi t đ tài tr cho m t d án, m t công trình hay m t nhu c u thi t y u c a doanh

nghi p T đó n y sinh nhu c u huy đ ng v n d i nhi u hình th c nh vay n , thuê

tài chính hay các hình th c khác Th m chí trong quá trình s n xu t kinh doanh có kh

n ng doanh nghi p ph i n ng i bán, n l ng công nhân đ duy trì v n đáp ng nhu

c u v n khâu nào đó thì m i có th duy trì đ c các ho t đ ng T t c nh ng kho n

trên đ c h ch toán vào kho n m c n ph i tr c a doanh nghi p nên sau m t th i h n

nh t đ nh theo th a thu n doanh nghi p ph i tr c g c l n lãi cho ch n , vì v y khi

doanh nghi p huy đ ng v n t ngu n này s ph i đ i m t v i áp l c tr n và không

ch đ ng v m t tài chính M c dù v y ngu n t các kho n vay n v n là ngu n tài tr

l n cho các doanh nghi p c n v n đ duy trì ho t đ ng hay tích l y v n đ tái s n xu t

và m r ng quy mô kinh doanh

Theo tính ch t và th i h n thanh toán, các kho n n c a doanh nghi p đ c chia

thành:

- N ng n h n: là các kho n n mà doanh nghi p ph i tr trong m t th i gian

ng n nh vay ng n h n, ph i tr ng i bán, thu và các kho n ph i n p nhà n c…

- N dài h n: là các kho n n mà trên m t n m doanh nghi p m i ph i hoàn tr

nh vay dài h n, phát hành c phi u…

N ph i tr đ c th c hi n d i các ph ng th c sau:

- Tín d ng ngân hàng: là các kho n mà doanh nghi p vay c a các ngân hàng

th ng m i ho c các t ch c tín d ng

- Tín d ng th ng m i: là các kho n doanh nghi p chi m d ng t m th i t các nhà cung c p v t t , hàng hóa cho doanh nghi p thông qua ph ng th c thanh toán tr

ch m, ng i mua tr ti n tr c…

- Phát hành trái phi u: là hình th c huy đ ng v n b ng cách phát hành trái phi u, khi phát hành trái phi u doanh nghi p không ch ph i tr lãi m i k mà còn ch u thêm chi phí phát hành

- Các kho n n t m th i khác: nh kho n ph i tr ng i lao đ ng, thu và các

kho n ph i n p nhà n c, chi phí ph i tr …

đ m b o cho ho t đ ng kinh doanh đ t hi u qu cao, doanh nghi p th ng

ph i ph i h p c hai ngu n v n trên S k t h p hai ngu n này ph thu c vào đ c

đi m c a ngành mà doanh nghi p ho t đ ng và quy t đ nh c a ng i qu n lý Nh n

th c đ c t ng lo i v n s giúp doanh nghi p tìm đ c bi n pháp t ch c qu n lý, s

d ng v n h p lý và tìm ra k t c u v n h p lý và chi phí s d ng v n th p nh t

1.1.2.3 C n c vào ph m vi ho t đ ng

- Ngu n v n t bên trong doanh nghi p: là ngu n v n có th huy đ ng đ c t

ho t đ ng c a b n thân doanh nghi p Ngu n v n bên trong th hi n kh n ng t tài

tr c a doanh nghi p Ngu n v n này có ý ngh a r t l n đ i v i s phát tri n c a

doanh nghi p Ngu n v n bên trong doanh nghi p bao g m l i nhu n gi l i, kh u hao TSC , ti n nh ng bán tài s n, v t t

- Ngu n v n t bên ngoài doanh nghi p: là ngu n v n mà doanh nghi p có th huy đ ng t bên ngoài đ đáp ng nhu c u v v n cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh

Vi c huy đ ng v n t bên ngoài s làm khuy ch đ i l i nhu n sau thu cho doanh

nghi p n u nh doanh nghi p làm n có hi u qu Lo i ngu n v n này bao g m: v n vay ngân hàng, vay các t ch c tài chính và kinh t , g i góp v n liên doanh liên k t và tín d ng th ng m i c a nhà cung c p u đi m c a ngu n v n này là t o cho doanh

nghi p m t c c u tài chính linh đ ng h n N u doanh nghi p đ t đ c m c doanh l i

cao h n chi phí s d ng v n càng nhi u thì vi c huy đ ng v n t bên ngoài nhi u s

giúp cho doanh nghi p phát tri n m nh h n Tuy nhiên nh c đi m c a ngu n v n này

là doanh nghi p s ph i tr l i t c ti n vay và hoàn tr kho n vay đúng th i h n, n u

doanh nghi p s d ng v n s n xu t kinh doanh kém hi u qu thì kho n n ph i tr tr thành gánh n ng và doanh nghi p ph i ch u r i ro l n Nh v y n u vi c s d ng k t

h p ngu n v n bên trong và ngu n v n bên ngoài h p lý s đem l i cho doanh nghi p

th y đ c tình hình phân b v n và s d ng m i kho n trong m i giai đo n c a chu k

v n T đó ta bi t đ c tr ng đi m qu n lý v n trong t ng doanh nghi p

ch nh k t c u ngu n v n t i u luôn là m t trong các quy t đ nh tài chính quan tr ng

c a ch doanh nghi p Các quy t đ nh tài tr v n ph i phù h p v i c c u ngu n v n

c a doanh nghi p

Chính sách k t c u v n c a m t doanh nghi p là s k t h p l a ch n gi a r i ro

và l i nhu n: vi c s d ng v n vay càng l n s làm t ng m c r i ro dòng thu nh p c a

doanh nghi p, t l v n vay càng cao thì su t sinh l i k v ng càng cao Nh v y, v n

vay càng l n trong k t c u v n thì r i ro càng cao, m t k t c u v n t i u là m t k t

c u có s cân đ i gi a r i ro và l i nhu n sao cho doanh nghi p kinh doanh đ t hi u

qu cao nh t

1.1.4 Chi phí v n trong doanh nghi p

đáp ng nhu c u cho đ u t và ho t đ ng kinh doanh, doanh nghi p có th huy đ ng s d ng nhi u ngu n tài tr khác nhau nh vay v n, phát hành c phi u u đưi, c phi u th ng… có quy n s d ng các ngu n v n này, doanh nghi p ph i

tr m t kho n thu nh p nh t đ nh cho ng i cung c p v n ó chính là cái giá mà

doanh nghi p ph i tr cho vi c s d ng ngu n tài tr đ th c hi n đ u t c ng nh

ho t đ ng kinh doanh nói chung c a doanh nghi p hay còn g i là chi phí s d ng v n Theo góc đ c a nhà đ u t là ng i cung c p v n cho doanh nghi p thì chi phí

v n là t su t sinh l i mà nhà đ u t đòi h i khi cung c p v n cho doanh nghi p M c

sinh l i này ph i t ng ng v i m c đ r i ro mà nhà đ u t có kh n ng g p ph i khi

cung c p v n Nói chung, khi nhà đ u t nh n th y m c đ r i ro c a doanh nghi p

l n h n thì h s đòi h i m t t su t sinh l i l n h n t ng ng v i m c r i ro

(Giáo trình tài chính doanh nghi p, NXB H c vi n Tài Chính)[2,tr 215]

Vì th chi phí v n trong doanh nghi p là v n đ r t quan tr ng đ i v i doanh

nghi p Chi phí v n là m t c n c quan tr ng đ l a ch n d án đ u t làm t ng giá tr

c a doanh nghi p

1.1.4.1 Chi phí n ph i tr

ch tài chính nh ngân hàng c p đ n chi phí n ph i tr ta quan tâm đ n n ng n

h n và n dài h n

a, Chi phí n ng n h n

- Chi phí n ng n h n: Là kho n ti n doanh nghi p vay có th i h n d i m t

n m Doanh nghi p có th vay t các ngu n nh vay ngân hàng, tín d ng th ng m i

và t kho n n khác Chi phí n ng n h n tr c thu đ c xác đ nh theo công th c

T ng chi phí: toàn b chi phí ph i tr cho ng i cho vay bao g m c chi phí tr c

ti p và chi phí gián ti p nh lưi vay, phí đ m b o, phí th m đ nh,…

L i ích: toàn b l i ích doanh nghi p đ t đ c liên quan đ n vi c s d ng n

ng n h n

Giá tr tài tr ròng: giá tr v n doanh nghi p s d ng đ c trong k

- Chi phí tín d ngăth ngăm i: Tín d ng th ng m i là quan h tín d ng gi a

các doanh nghi p d i hình th c mua bán ch u hàng hóa Hành vi mua bán ch u hàng hóa đ c xem là hình th c tín d ng – ng i bán chuy n giao cho ng i mua quy n s

d ng v n t m th i trong m t th i gian nh t đ nh Khi đ n th i h n th a thu n, ng i

mua ph i hoàn l i v n cho ng i bán d i hình th c ti n t và c ph n lưi cho ng i

bán ch u, hay chính là chi phí tín d ng th ng m i và đ c xác đ nh b ng công th c

- Chi phí vay ngân hàng:

Chi phí vay ng n h năcóăđ m b o:

+ m b o b ng các kho n ph i thu khách hàng: Ngân hàng mua toàn b kho n

ph i thu khách hàng Ngân hàng s cung c p kho n ti n vay cho doanh nghi p trên kho n ph i thu khách hàng, ngân hàng ch u phí s sách và thu ti n nh ng hàng tháng

8

doanh nghi p ph i tr cho ngân hàng m t phí nh t đ nh và kho n lưi đ c tính theo

th i gian đáo h n trên các kho n ph i thu đư bán đ c

Ta có công th c tính chi phí vay ng n h n có đ m b o b ng kho n ph i thu nh

nghi p d a theo t l % giá tr hàng l u kho nh t đ nh Doanh nghi p s ph i tr cho

ngân hàng m t kho n chi phí vay bao g m chi phí x lý, chi phí b o qu n kho và lãi

Kb = (1 + T ng phí kho, bưi và lưi vay

Giá tr tài tr ròng trung bình )365/T ng s ngày– 1

Chi phí vay ng n h n khôn găcóăđ m b o:

+ Vay theo h n m c tín d ng: vay theo h n m c tín d ng là hình th c th ng

l ng gi a ngân hàng và doanh nghi p, trong đó th a thu n h n m c tín d ng cho

phép công ty có th vay t i đa trong kho ng th i gian xác đ nh Vi c hoàn tr có th

th c hi n theo ý mu n nh ng đ n khi th ng l ng ch m d t thì doanh nghi p ph i

hoàn tr t t c các kho n vay

Kb = (1 + T ng phí cam k t và lưi vay

Giá tr tài tr ròng trung bình)

365/T ng s ngày– 1

Trong đó:

Phí cam k t = ph n không s d ng x % phí cam k t hàng n m x Ph n trong n m

+ Vay riêng l : Chi phí c a cá kho n vay ngân hàng ph thu c vào hình th c tr lãi mà ngân hàng yêu c u và hình th c vay Có các hình th c tr lưi khác nhau nh tr

lãi thông th ng; tr lãi chi t kh u; tr lãi nhi u l n; lãi su t thay đ i; lãi g i bù đ p

Chi phí các kho n vay tuy có hình th c tr lưi khác nhau nh ng đ u tính b ng

- Chi phí vay ngân hàng: V nguyên t c, chi phí n ng n h n và chi phí n dài

h n có cách tính gi ng nhau Chi phí n dài h n đ c tính toán trên c s lãi su t đ c

n đ nh trong h p đ ng vay Chi phí n dài h n ph thu c vào t t nhi u y u t nh lưi

su t c a kho n vay dài h n, s k tính lưi trong n m

Vì kho n n dài h n có r i ro thanh toán cao h n kho n n ng n h n, nên bên cho vay th ng áp d ng lãi su t cho vay cao h n lưi c a vay ng n h n Và khi đó chi

phí n dài h n s cao h n

S k tính lưi trong n m c ng là m t y u t l n nh h ng t i chi phí n dài h n

Th i h n cho vay lâu h n thì s k tính lãi s l n h n Do đó, chi phí n dài h n s cao

P0: Giá phát hành (giá tr lý thuy t)

n : k h n trái phi u

I : Lãi phát hành

F : M nh giá trái phi u

Kd : T su t sinh l i k v ng (chi phí s d ng n trái phi u) Trái phi u có k h n đ c h ng lãi đ nh k

Trái phi u có k h n đ c h ng lưi đ nh k là lo i trái phi u có xác đ nh th i gian đáo h n và lãi su t đ c h ng qua t ng th i h n nh t đ nh Khi mua lo i trái

b trên m nh giá trái phi u và đ c hoãn l i v n g c b ng m nh giá khi trái phi u đáo

h n

P0 = I x - -

+

Trái phi u có k h n không h ng lãi đ nh k

Trái phi u có k h n không h ng lưi đ nh k là lo i trái phi u không có tr lãi

đ nh k mà đ c bán v i giá th p h n nhi u so v i m nh giá Nh ng bù l i các nhà

đ u t v n đ c nh n l i t c, chính là ph n chênh l ch gi a giá mua g c c a trái phi u

v i m nh giá c a nó

Cách xác đ nh giá tr lo i trái phi u này c ng t ng t nh trái phi u có k h n

đ c h ng lưi đ nh k , ch khác ch lãi su t đây b ng 0 nên toàn b hi n giá c a

ph n lưi đ nh k b ng 0 Do v y, giá tr c a trái phi u không đ c h ng lưi đ c đ nh

giá là hi n giá c a m nh giá khi trái phi u đáo h n:

P0 =

Trái phi u n a n m tr lãi m t l n

Thông th ng trái phi u đ c tr lưi hàng n m m t l n, nh ng đôi khi c ng có

lo i trái phi u tr lãi m i n m hai l n K t qu là mô hình đ nh giá trái phi u thông

th ng ph i có m t s thay đ i thích h p đ đ nh giá trong tr ng h p này

Chi phí v n ch s h u bao g m chi phí c phi u u đưi, chi phí phát hành c

phi u th ng m i và chi phí l i nhu n không chia

a, Chi phí c phi u u đưi (kp)

Chi phí c phi u u đưi chính là chi phí hi n t i c a vi c s d ng c phi u u đưi đ gia t ng ngu n v n C phi u u đưi đ c xem nh là m t lo i ngu n v n ch

s h u đ c bi t trong m t lo i doanh nghi p C t c c a c phi u u đưi đ c tr theo

m t m c c đ nh

Chi phí c phi u u đưi = L i t c tr cho m i c phi u

Giá tr ròng c a c phi u u đưi

Giá bán-chi phí phát hành Dp

Hay : rp =

Trong đó

rp : Chi phí c phi u u đưi

Pn : Giá phát hành thu n c a c phi u u đưi (giá mà doanh nghi p nh n đ c sau khi đư tr đi chi phí phát hành)

Dp : C t c tr cho c phi u u đưi

Khác v i lãi vay, c t c c a c phi u u đưi không đ c kh u tr thu khi tính

thu nh p ch u thu Do đó chi phí c phi u u đưi không đ c đi u ch nh thu hay chi phí tr c thu và sau thu c a c phi u u đưi b ng nhau i u này làm cho chi phí s

d ng v n c phi u u đưi cao h n chi phí s d ng n

b, Chi phí phát hành c phi u th ng (ke)

Chi phí phát hành c phi u th ng là m t m c sinh l i trên m i c ph n th ng

do các nhà đ u t trên th tr ng v n k v ng V n c ph n t ng thêm có th huy đ ng

b ng hai cách: B ng cách gi l i l i nhu n c a n m hi n hành ho c b ng cách phát

hành c phi u m i

Chi phí v n c ph n th ng là m c t l lãi su t chi t kh u mà nhà đ u t chi t

kh u các kho n thu nh p c t c mong đ i đ xác đ nh giá tr c ph n th ng c a công

ty Có 3 cách xác đ nh chi phí s d ng v n c ph n th ng là mô hình chi t kh u dòng

c t c, mô hình s d ng chi t kh u dòng ti n và mô hình đ nh giá tài s n v n

(CAPM)

- S d ng mô hình chi t kh u dòng c t c

Mô hình chi t kh u c t c đ c thi t k đ tính giá tr lý thuy t c a c phi u

th ng Mô hình này đ c s d ng v i gi đ nh: Bi t đ c đ ng thái t ng tr ng c a

c t c; bi t tr c t su t chi t kh u (t su t sinh l i k v ng c a nhà đ u t ) c

đi m c a c phi u là không có k h n thanh toán Vì v y, t công th c đ nh giá c

phi u t ng quát k t h p v i đ ng thái t ng tr ng c t c có th xác đ nh đ c giá c

phi u Mô hình đ nh giá c phi u th ng có d ng nh sau:

P0 =

+

Pn(1 ke)n

Trong đó:

Dt:C t c đ c chia th i k t

ke : T su t sinh l i mong đ i c a nhà đ u t

Pn: Giá c phi u mà nhà đàu t d ki n bán l i vào th i đi m n

V i công th c trên, khi xác đ nh ke ta s d ng ph ng pháp đi tìm t su t n i

hoàn khi bi t các thông s c n thi t

Ch n m t giá tr ke1nào đó sao cho P0 có giá tr d ng ta g i k t qu là P’

Ch n m t giá tr ke2nào đó sao cho P0 có giá tr âm ta g i k t qu là P”

tr ng thay đ i qua t ng th i k Nh ng mô hình này không áp d ng đ c trong

tr ng h p công ty gi l i toàn b l i nhu n cho tái đ u t và không tr c t c cho c đông

T c đ t ng tr ng c t c đ u theo t l g (mô hình Gordon)

ây là mô hình c tính giá tr v n CSH c a công ty mà dòng c t c t ng tr ng

v i t l đ c mong đ i là n đ nh trong dài h n Trong tr ng h p này, c t c d

ki n hàng n m là m t kho n ti n n đ nh (D1 = D2 = … = D = D) và dòng c t c

t ng lai c a công ty có t l t ng tr ng d ki n hàng n m g n đ nh và đ c coi là

t n t i v nh vi n thì giá tr v n CSH t c giá tr c phi u c a công ty đ c tính theo

công th c:

P0 =

-

D1 : C t c d ki n chia đ u cho c đông cu i n m 1

ke : T su t sinh l i mong mu n trên v n c ph n (chi phí v n c ph n th ng)

= T s l i nhu n không chia x ROE = ROE x (1 – Pcs)

Mô hình t ng tr ng Gordon phù h p nh t đ i v i nh ng công ty có chính sách

chi tr c t c trong dài h n h p lý Mô hình Gordon đ c bi t phù h p đ i v i nh ng

Mô hình dòng c t c vô h n và không đ i là mô hình c tính giá tr v n ch s

h u c a công ty mà dòng c t c là v nh vi n và không t ng tr ng ây là tr ng h p

M c dù ít khi có c phi u nào có t c đ t ng tr ng g = 0 v nh vi n, nh ng đ i

v i nh ng c phi u có c t c duy trì n đ nh trong m t th i gian dài thì có th áp d ng

đ xác đ nh g n đúng chi phí c ph n th ng

T c đ t ng tr ng c t c nhi u giai đo n

Mô hình t ng tr ng c t c nhi u giai đo n là mô hình t ng tr ng c t c có g

đ u (g = 0) ho c có g không n đ nh g m nhi u giai đo n t ng tr ng: giai đo n t ng

tr ng kéo dài trong n n m và giai đo n t ng tr ng n đ nh kéo dài mưi mưi sau đó

-

- S d ng mô hình chi t kh u dòng ti n

Mô hình chi t kh u dòng ti n t do c a doanh nghi p – FCFF

Mô hình này đ nh giá toàn b doanh nghi p bao g m c n và v n ch s h u,

b ng các c tính dòng ti n t o ra cho doanh nghi p sau khi tr đi chi phí ho t đ ng

và thu nh ng không tr kho n chi phí vay c a doanh nghi p

FCFF = EBIT * (1 – t) + Dep – CP đ u t TSC VL ròng Trong đó:

EBIT : thu nh p tr c thu và lãi vay

Dep : Chi phí kh u hao

t : Thu thu nh p doanh nghi p

S d ng mô hình FCFF s tính đ c giá tr c phi u trong tr ng h p công ty

không chi tr c t c nh ng nh c đi m c a mô hình này là k t qu dòng chi t kh u

nh n đ c không ph i là giá tr c phi u mà là giá tr c a công ty tính đ c giá tr

c a c phi u ta s d ng công th c sau:

Giá tr c phi u = Giá tr công ty – V n n

S l ng c phi u

Mô hình chi t kh u dòng ti n t do c a VCSH – FCFE

Mô hình này gi ng nh mô hình chi t kh u dòng ti n t do c a doanh nghi p FCFF nh ng dòng ti n tr luôn ph n n vay

FCFE = EAT + Dep – V n đ u t TSC – chênh l ch VL – S ti n hoàn tr n

g c + S ti n vay m i

S d ng mô hình FCFE s tính đ c giá tr công ty là giá tr cao nh t mà nhà đ u

t có th mua, giúp nhà đ u t có th hi u rõ vì sao công ty này l i có m c giá cao h n

c phi u c a công ty kia Mô hình này c ng giúp nhà đ u t tránh đ c nh ng đi u

14

ch nh ch quan v s li u c a k toán Nh ng mô hình chi t kh u dòng ti n FCFE này

c ng có m t vài nh c đi m đó là b gi i h n b i nh ng công ty m i thành l p, công

ty đang g p tr c tr c tài chính, công ty ho t đ ng theo chu k kinh t , công ty có tài

s n vô h n và các công ty đang tái c u trúc ho c liên quan đ n mua bán

- Ph ngăphápămôăhìnhăđ nh giá tài s n v n (CAPM)

Mô hình CAPM mô t m i quan h gi a t su t sinh l i ho c chi phí s d ng v n

c ph n th ng v i r i ro h th ng c a doanh nghi p đ c đo l ng b ng h s Do

đó, có th s d ng ph ng pháp CAPM đ xác đ nh chi phí s d ng l i nhu n đ l i

và có th xác đ nh theo công th c sau:

T su t sinh l i phi r i ro k f là t su t sinh l i mà nhà đ u t ch c ch n s nh n

đ c trong m t giai đo n đ u t nh t đ nh c a mình Th c đo su t sinh l i này là

ph i t m t tài s n không có r i ro v n Do v y, th c đo su t sinh l i phi r i ro

th ng là t su t sinh l i c a m t ch ng khoán chính ph Vì th , l i su t c a tín phi u

kho b c là th c đo đúng nh t v t su t sinh l i phi r i ro do tín phi u kho b c là

công c l ng nh t trên th tr ng ti n t b i chunhs có tính thanh kho n cao đ c phát

hành ch y u d i d ng bút toán ghi s , v a an toàn v m t hoàn tr v n g c và lãi,

v a ít r i ro v thanh toán hay t giá l i v a ít ch u s bi n đ ng giá khi lãi su t th

H s đo l ng t ng quan gi a s bi n thiên t su t sinh l i c a c phi u

công ty v i t su t sinh l i c a danh m c th tr ng Vi c s d ng h s giúp cho

doanh nghi p nhìn nh n rõ h n v r i ro và n ng l c c nh tranh c a chính b n thân mình Thông qua đó, ccs nhà đ u t có đi u ki n đ ng d ng nh ng k thu t phân

tích và d báo m t cách hi u qu h n, g n v i k v ng h n

Mô hình đ nh giá tài s n v n CAPM có u đi m là chi phí s d ng v n c ph n

đ c đi u ch nh theo r i to c a c đông khi đ u t vào c phi u công ty Mô hình

này có th áp d ng cho m i công ty n u ta có đ y đ các thông s km, kf nên đ c

s d ng r ng rưi h n so v i mô hình Gordon Tuy nhiên nó c ng có m t s h n ch

nh mô hình CAPM r t khó tính toán m t cách chính xác nh ng thông s c n thi t

áp d ng trong công th c đư cho vì các nhà đ u t khó c tính đ c h s d đoán cho c phi u công ty Ngoài ra, s d ng mô hình CAPM r t khó kh n khi tính

chi phí s d ng v n c ph n th ng m i phát hành do nh ng bi n đ ng v giá M c

khác n u nhà đ u t không đa d ng hóa danh m c đ u t , h s ph i gánh ch u toàn b

r i ro ch không ch r i ro th tr ng c phi u, trong khi đó h s không đo l ng

đông th p h n th c t

c, Chi phí t l i nhu n đ l i (ke) Công ty c ph n c ng nh các doanh nghi p khác có th s d ng m t ph n l i

nhu n sau thu đ tái đ u t ây là ngu n VCSH n i sinh c a công ty L i nhu n sau

thu c a công ty sau khi chia cho c đông u đưi s thu c quy n s h u c a c đông

th ng Nh ng doanh nghi p s gi l i kho n l i t c này đ tái đ u t i u này có ngh a là l i nhu n gi l i này là s gia t ng ngu n v n c ph n mà không t n chi phí

phát hành Chi phí l i nhu n đ l i là lo i chi phí ng m và có th c V nguyên t c, có

th xem l i nhu n đ l i c ng gi ng nh ngu n v n t các ngu n c ph n t ng thêm

nh ng không phát hành c phi u m i, t c là kho n này đ c coi nh b ng v i các

kho n lãi c a các c đông đòi h i v i các c phi u c a h hay chính là b ng v i chi

phí v n c ph n th ng xác đ nh chi phí l i nhu n đ l i, ta c ng s d ng ph ng

pháp chi t kh u c t c, CAPM ho c chi t kh u dòng ti n nh xác đ nh chi phí v n c

Chi phí l i nhu n đ l i kre không c n đi u ch nh theo chi chí phát hành vì l i

nhu n gi l i đ gia t ng ngu n v n không làm phát sinh nh ng chi phí này

1.1.4.3 Chi phí v n bình quân

Chi phí v n bình quân là chi phí s d ng v n đ c doanh nghi p tính toán d a

trên t tr ng các lo i v n mà doanh nghi p s d ng V n c a doanh nghi p bao b m

có c ph n th ng, c ph n u đưi, trái phi u và các kho n n dài h n khác

Chi phí v n bình quân đ c tính nh sau:

16

kp : Chi phí c phi u u đưi

ps : T tr ng l i nhu n không chia trong t ng ngu n v n

ks : Chi phí l i nhu n không chia

pe: T tr ng c phi u th ng m i

ke : Chi phí c phi u th ng m i

T : Thu su t thu thu nh p c a doanh nghi p

Trong đó: pd + pp + ps + pe =1 (T ng t tr ng các ngu n tài tr riêng trong c u trúc v n ph i b ng 1)

Tài s n c a doanh nghi p đ c tài tr dù b ng v n c phi u hay b ng n thì chi phí

s d ng v n bình quân là chi phí s d ng v n bình quân c a các kho n tài tr c a doanh nghi p B ng vi c tính toán ch s chi phí s d ng v n bình quân, chúng ta bi t đ c

doanh nghi p ph i t n bao nhiêu chi phí cho m i đ ng ti n tài tr cho doanh nghi p

Chi phí bình quân c a doanh nghi p còn đ c g i là t su t sinh l i đòi h i t i

thi u mà doanh nghi p ph i đ t đ c khi quy t đ nh th c hi n m t d án m r ng nào

đó, ho c quy t đ nh mua l i doanh nghi p khác Chi phí s d ng v n bình quân đ c

s d ng nh m t t l chi t kh u thích h p đ i v i các dòng ti n t các d án có m c

r i ro t ng t m c đ r i ro c a doanh nghi p Còn n u d án có m c đ r i ro cao

h n thì t l chi t kh u s đòi h i t l cao h n t ng ng v i m c r i ro c a d án đó

và ng c l i

1.2 Qu n lý v n

1.2.1 Khái ni m

Theo James Stoner và Stephen Jobbins: “Qu n lý là ti n trình ho ch đ nh, t

ch c, lưnh đ o và ki m soát nh ng ho t đ ng c a các thành viên trong t ch c và s

d ng t t c các ngu n l c khác c a t ch c nh m đ t đ c m c tiêu đư đ ra”

(Giáo trình Qu n tr h c đ i c ng – i H c Th ng Long)[1, tr 1]

Theo m t quan đi m khác thì cho r ng “Qu n lý là s tác đ ng có h ng đích

c a ch th qu n lý đ n m t h th ng nào đó nh m bi n đ i nó t tr ng thái này sang

tr ng thái khác theo nguyên lý phá v h th ng c đ t o l p h th ng m i và đi u

khi n h th ng”

(Giáo trình Khoa h c qu n lý-T p 2-NXB KHKT 2001)[4,tr8]

V y qu n lý v n là m t quá trình đi u khi n, h ng d n t t c các b ph n c a

doanh nghi p m t các th ng xuyên và b t bu c thông qua ti n trình ho ch đ nh, t

ch c, lưnh đ o và ki m soát nh ng ho t đ ng c a các thành viên trong t ch c nh m

khai thác, qu n lý, v n hành ngu n v n đem l i hi u qu cao nh t

1.2.2 N i dung qu n lý v n

1.2.2.1 Xác đ nh nhu c u v n

Nhu c u v n là m c v n c n thi t đ quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh

nghi p đ c di n ra liên t c theo m t quy mô kinh doanh đư đ c xác đ nh tr c Vi c xác đ nh nhu c u v n có ý ngh a r t quan tr ng đ i v i doanh nghi p ó là c s đ

doanh nghi p huy đ ng v n đáp ng đúng nhu c u v n c a doanh nghi p Xác đ nh

nhu c u v n giúp doanh nghi p t ch c và s d ng v n, đi u hòa v n h p lý gi a các

khâu, tránh tình tr ng c ng th ng v v n

Nhu c u v n thay đ i do tác đ ng c a nhi u y u t nh : s bi n đ ng c a th

tr ng, giá c , nh t là giá c c a v t t hàng hóa; s thay đ i c a ch đ chính sách v

nghi p trong k ; s thay đ i ph ng h ng, nhi m v s n xu t kinh doanh trong k

xác đ nh nhu c u v n trong ng n h n ta xác đ nh b ng công th c:

Nhu c u v n ng n h n = Các kho n ph i thu + Giá tr l uăkhoăậ N ng n

h n(không tính n vay)

N u nhu c u v n ng n h n > 0 thì doanh nghi p không đ m b o đ c cân b ng

v n Doanh nghi p c n ph i huy đ ng thêm n vay t ngu n tài tr th ng xuyên

N u nhu c u v n ng n h n < 0 thì doanh nghi p đư đ m b o đ c cân b ng v n

Cân b ng tài chính trong dài h n đ c xác đ nh b ng công th c:

VL ăròngă=ăTS ng n h n ậ N ng n h n

= NV dài h n ậ TS dài h n

VL ròng > 0 doanh nghi p c n ph i tài tr ngu n v n th ng xuyên theo

nguyên t c th n tr ng

VL ròng < 0 doanh nghi p huy đ ng th a v n Theo nguyên t c m o hi m sau

khi vay n ng n h n v n v n d th a đ đ u t cho TSNH, ph n còn l i đâu t cho tài

s n dài h n

1.2.2.2 Qu n lý v n ch s h u

1.2.2.2.1 Các ph ng th c huy đ ng

Huy đ ng t ngu n v n ch s h u là hình th c huy đ ng có u đi m là s d ng

v n lâu dài và không lo hoàn tr v n khi đ n h n i v i công ty c ph n, huy đ ng

v n ch s h u c a doanh nghi p bao g m các b ph n ch y u:

- V n c phi u th ng: C phi u th ng là ngu n tài tr c n b n và quan tr ng

nh t đ i v i công ty c ph n Nó hình thành nên v n đi u l c a công ty khi công ty

m i thành l p Trong quá trình phát tri n, khi công ty có nhu c u t ng thêm v n, thì

vi c phát hành thêm c phi u m i b sung cho công ty ngu n v n t có quan tr ng Tuy nhiên, c n ph i xem xét nh ng m t u và nh c đi m c a hình th c huy đ ng

này:

Phát hành c phi u th ng làm t ng v n t có, t ng tính t ch v m t tài chính

cho công ty Công ty không ph i lo vi c hoàn v n hay tr lãi c đ nh cho c đông

18

Trong tr ng h p công ty g p khó kh n v tài chính, c đông ph i có trách nhi m chia

s r i ro trong kinh doanh, do đó gi m nguy c ph i t ch c l i hay phá s n công ty

C phi u th ng là m t lo i ch ng khoán có kh n ng đ i phó v i l m phát, nó t o ra

m t hàng rào ch n t t h n đ ch ng l i tác h i c a l m phát so v i c phi u u đưi và

trái phi u Phát hành c phi u th ng làm t ng quy mô v n cho công ty, t ng v n đi u

l và c ng t o thêm uy tín cho công ty trên th ng tr ng

Tuy nhiên, vi c phát hành c phi u th ng c ng có m t vài nh c đi m nh :

phát hành c phi u th ng là đi đôi v i vi c có thêm c đông m i, ph i chia s quy n

ki m soát công ty c ng nh thu nh p cao c a công ty cho c đông m i Vi c này r t khó đ c các c đông hi n h u ch p nh n, do đó, công ty th ng có nh ng bi n pháp

kèm theo m t đ t phát hành c phi u th ng đ ng n ch n và h n ch s pha loãng

quy n ki m soát công ty M t s bi n pháp kèm theo nh phát hành thêm ch ng ch

quy n u tiên mua c phi u m i dành cho các c đông hi n h u c a công ty tùy theo

t l s c ph n h đang n m gi C t c cho c đông th ng đ c l y t l i nhu n

sau thu , có ngh a là chi phí s d ng v n này không đ c kh u tr kh i thu

- C phi uă uăđƣi:ăVi c phát hành c phi u u đưi là m t gi i pháp dung hòa

khi công ty mu n t ng thêm v n t có mà không mu n chia s quy n ki m soát công

ty cho các c đông m i Ngu n tài tr c a c phi u u đưi c ng làm t ng v n ch s

h u cho công ty mà không t ng thêm n nh phát hành trái phi u Do đó, phát hành c

phi u u đưi tránh cho công ty r i ro phá s n khi không có kh n ng tr n

- L i nhu n không chia: Trong quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh, n u

doanh nghi p đ c ho t đ ng hi u qu thì doanh nghi p s có nh ng đi u ki n thu n

l i đ t ng tr ng ngu n v n Ngu n v n tích l y t l i nhu n không chia là b ph n

đ c s d ng đ tái đ u t , m r ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p T tài tr

b ng l i nhu n không chia – ngu n v n n i b là m t hình th c t o ngu n tài chính

quan tr ng và khá h p d n vì doanh nghi p s đ c gi m chi phí, gi m b t s ph

l i nhu n đ đ tái đ u t , quy mô đ u t c a l i nhu n không chia c ng không l n

1.2.2.2.2 Công tác s d ng v n ch s h u

Nguyên t c tài tr là s d ng ngu n v n ng n h n đ tài tr tài s n ng n h n, s

d ng ngu n v n dài h n đ tài tr tài s n dài h n đ cân b ng r i ro l i nhu n Vì v n

ch s h u là ngu n v n doanh nghi p s d ng dài h n nên v n ch s h u tùy theo

t ng chi n l c qu n lý c a doanh nghi p mà tài tr cho tài s n nào

Theo chi n l c qu n lý v n dung hòa doanh nghi p có th dùng v n ch s h u

đ tài tr cho tài s n c đ nh ho c tài s n l u đ ng th ng xuyên nh m giúp doanh

nghi p h n ch đ c r i ro v thanh toán do gi m đ c áp l c đòi n c a các ch n

vì không s d ng đúng k h n c a ngu n v n n

Theo chi n l c qu n lý v n th n tr ng thì s d ng v n ch s h u đ tài tr cho

toàn b tài s n c đ nh, tài s n l u đ ng th ng xuyên và m t ph n tài s n l u đ ng

r t cao vì doanh nghi p có th s d ng toàn b các nhu c u v n dài h n cho s n xu t

kinh doanh Nh ng đ th c hi n chi n l c này đòi h i doanh nghi p ph i t ch v

tài chính t t đ tránh r i ro lãi su t và chi phí s d ng v n cao

Ngoài ra doanh nghi p không đ kh n ng t ch v tài chính có th s d ng v n

ch s h u ch tài tr cho tài s n c đ nh theo chi n l c qu n lý v n m o hi m S

d ng chi n l c này giúp doanh nghi p gi m thi u đ c chi phí s d ng v n cho vay

dài h n

1.2.2.3 Qu n lý n ph i tr

1.2.2.3.1 Các ph ng th c huy đ ng n

V n n khi doanh nghi p bi t s d ng đ kinh doanh thì s gi m đ c m t ph n

thu ph i đóng M t khác, các doanh nghi p c n v n mà không có kh n ng huy đ ng

v n ch s h u thì cách duy nh t là huy đ ng v n n huy đ ng v n cho quá trình

s n xu t kinh doanh, doanh nghi p có th huy đ ng v n n đ s d ng cho ngu n n

ng n h n và ngu n n dài h n M i ngu n đ u có cách huy đ ng t các ngu n n khác

nhau

a, N ng n h n

N ng n h n ph i tr là lo i n có th i h n d i m t n m Doanh nghi p th ng

s d ng lo i n này đ tài tr cho vi c đ u t vào tài s n l u đ ng Trong vi c l a

ch n ngu n tài tr ng n h n, doanh nghi p th ng b n kho n gi a l a ch n vay hay là

s d ng tín d ng th ng m i B i l hình th c tài tr nào c ng có m t thu n l i và b t

l i c a nó và tùy thu c vào t ng hoàn c nh nh t đ nh nên s d ng ngu n tài tr ng n

- Vay tín d ng ngân hàng: Nh m tài tr cho nhu c u s d ng v n ng n h n c a

Nhà n c, doanh nghi p, h s n xu t Ngân hàng có th áp d ng chi vay tr c ti p ho c

gián ti p, cho vay theo món ho c cho vay theo h n m c, có ho c không c n đ m b o,

d i hình th c chi t kh u, th u chi ho c luân chuy n Doanh nghi p là khách hàng

chi m s l ng đông nh t c a ngân hàng th ng m i u đi m c a vay ng n h n là huy đ ng nhanh chóng thu n ti n v i chi phí th p và d dàng, linh ho t đi u ch nh c

c u ngu n v n Nh ng c ng có m t s b t l i nh lưi su t tín d ng ng n h n th ng

bi n đ ng nhi u so v i lãi su t tín d ng dài h n và r i ro tr n c ng m c cao h n

- Tín d ngăth ngăm i: Bên c nh tín d ng ngân hàng thì tín d ng th ng m i

c ng là m t hình th c huy đ ng v n ph bi n Tín d ng th ng m i là ngu n v n

doanh nghi p chi m d ng c a ng i bán, hay là kho n tín d ng th ng m i mà ng i

bán cung c p cho doanh nghi p Ngu n v n tín d ng th ng m i đ c hình thành m t

20

cách t nhiên trong quan h mua bán tr ch m hay tr góp Ngu n v n này có nh

h ng h t s c to l n đ i v i m i doanh nghi p

i v i doanh nghi p, tài tr b ng ngu n tín d ng th ng m i là ph ng th c tài

tr r , ti n d ng và linh ho t trong kinh doanh; t o kh n ng m r ng các quan h h p

tác kinh doanh m t cách lâu b n Tín d ng th ng m i m t m t đáp ng đ c nhu c u

v n c a các doanh nghi p t m th i thi u, đ ng th i giúp cho các doanh nghi p tiêu th

đ c hàng hóa M t khác, s t n t i c a hình th c tín d ng này giúp cho các doanh

nghi p khai thác đ c v n nh m đáp ng k p th i ho t đ ng s n xu t kinh doanh

Tuy nhiên, s d ng tín d ng th ng m i c ng có nh ng nh c đi m nh t đ nh:

có nhi u ti m n r i ro khi quy mô tài tr quá l n, kém linh ho t, chi phí vay tính vào giá s n ph m, d ch v

- N khác: Ngoài hai hình th c huy đ ng nh vay ngân hàng và tín d ng th ng

m i doanh nghi p còn có th huy đ ng b ng m t s hình th c vay khác nh vay b ng

phát hành tín phi u hay tín d ng thuê mua

Tín d ng thuê mua là m t h p đ ng gi a hai hay nhi u bên, liên quan đ n m t

hay nhi u tài s n Ng i cho thuê (ch s h u tài s n) chuy n giao tài s n cho ng i thuê (ng i s d ng tài s n) đ c quy n s d ng và h ng nh ng l i ích kinh t trong

m t th i gian nh t đ nh, đ i l i ng i thuê có ngh a v tr m t s ti n cho ch tài s n

t ng ng v i quy n s d ng đó Thông qua ho t đ ng tín d ng thuê mua, doanh

nghi p có th thuê các thi t b đ ph c v quá trình s n xu t, xây d ng, v n phòng,

ph ng ti n v n t i và các ho t đ ng ph c v s n xu t kinh doanh khác S d ng

ph ng th c thuê mua, doanh nghi p có th gia t ng n ng l c s n xu t trong nh ng

đi u ki n h n ch v v n đ u t và máy móc thi t b Tín d ng thuê mua còn là

ph ng th c giúp cho ng i thuê không b đ ng v n trong tài s n c đ nh Tuy nhiên,

s d ng tín d ng thuê mua làm kh i l ng tín d ng và ph m vi tín d ng b h n h p

theo công d ng s n ph m mà doanh nghi p đi thuê

Tín phi u là hình th c vay trên th tr ng ti n t b ng cách phát hành tín phi u

nh m t t gi y ch ng nh n n đ huy đ ng v n ng n h n bù đ p kho n thi u h t ti n

t m th i Tín phi u công ty th ng ch đ c phát hành b i nh ng công ty l n có uy tín

và đ c x p h ng tín d ng cao N u không có uy tín thì r i ro c a nhà đ u t khi mua

tín phi u công ty cao h n là ti n g i ngân hàng, khi y công ty ph i tr t su t l i

chi phí huy đ ng v n c a công ty tr lên quá cao, ngay c cao h n lưi su t vay ngân

hàng Khi y đ i v i công ty, đi vay ngân hàng còn r h n là phát hành tín phi u huy

đ ng v n ng n h n Do đó, công ty mu n phát hành tín phi u huy đ ng v n thì uy tín

tín d ng c a công ty ph i cao h n ngân hàng m i có c h i huy đ ng v n r h n vay

ngân hàng Th c t Vi t Nam hi n nay ch a th y công ty nào có đ uy tín đ có th

phát hành tín phi u huy đ ng v n

b, N dài h n Ngu n v n vay dài h n là ngu n v n doanh nghi p có th huy đ ng đ c d i

hình th c n vay có th i h n trên m t n m Ngu n v n này không ch bao g m n vay

ngân hàng mà còn bao g m c n huy đ ng d i hình th c phát hành trái phi u

- Vay tín d ng ngân hàng: V i s phát tri n nhanh chóng c a khoa h c và công

ngh thì nhu c u v v n dài h n ngày càng t ng đ m b o ngu n v n đ y đ cho

doanh nghi p thì huy đ ng b ng ngu n v n vay ngân hàng là ph bi n nh t vì uy tín

và kh n ng huy đ ng nhanh h n so v i các hình th c huy đ ng n khác

Tuy nhiên, ngu n v n tín d ng ngân hàng c ng có h n ch nh t đ nh đó là doanh

nghi p ph i th a mãn nh ng yêu c u kh t khe v an toàn tín d ng c a ngân hàng nh

kho n đ m b o hay tài s n th ch p Khi vay tín d ng ngân hàng, doanh nghi p s ch u

s ki m soát c a ngân hàng v m c đích và tình hình s d ng v n vay S ki m soát này tuy không gây khó kh n cho doanh nghi p, nh ng trong m t s tr ng h p doanh

nghi p s có c m giác b ki m soát Lãi su t vay v n ngân hàng khá cao nên khi n doanh nghi p ph i gánh ch u chi phí s d ng v n l n và làm gi m thu nh p c a doanh nghi p

- Phát hành trái phi u: Trái phi u là lo i ch ng khoán xác nh n quy n và l i

ích h p pháp c a ng i s h u đ i v i m t ph n v n n c a t ch c phát hành.Trái

h u trái phi u khi đ n th i đi m đáo h n

Trái phi u công ty là lo i ch ng khoán n dài h n do các công ty phát hành v i lãi su t khá cao, giúp công ty huy đ ng kh i l ng v n l n trong th i gian ng n Khi

phát hành trái phi u doanh nghi p c n chú ý đ n m c đ h p d n c a trái phi u nh lưi

su t, k h n, uy tín c a doanh nghi p và m nh giá c a trái phi u Phát hành trái phi u

có m t s u đi m nh : chi phí huy đ ng t ng đ i th p, b o toàn đ c quy n ki m

soát doanh nghi p c a các ch s h u, đáp ng đ c nhu c u m r ng vón, lãi su t c

đ nh nên không ph i chia thêm lãi su t trong tr ng h p l i nhu n c a doanh nghi p

t ng

Nh ng ph ng pháp huy đ ng v n này c ng có m t s nh c đi m: lãi su t là

c đ nh nên có th gây khó kh n cho doanh nghi p khi kinh doanh không thu n l i,

th t c và đi u ki n phát hành trái phi u nghiêm ng t và ph c t p v i s l ng huy

đ ng v n là có h n nên không ph i doanh nghi p nào c ng có th huy đ ng b ng

hình th c này

22

1.2.2.3.2 Công tác s d ng v n

a, N ng n h n

nghi p Theo nguyên t c tài tr và chính sách qu n lý c a t ng doanh nghi p mà ngu n n vay ng n h n s s d ng đ tài tr cho tài s n nào V n huy đ ng t n ng n

toán c a chúng t ng t nhau Nh ng n u doanh nghi p không có kh n ng t ch v

tài chính có th s d ng n ng n h n này đ tài tr cho tài s n l u đ ng không th ng

xuyên và tài s n l u đ ng th ng xuyên đ gi m b t đ c các chi phí s d ng ngu n

v n cho vay dài h n Nh ng s d ng ph ng pháp này l i có m c r i ro thanh toán

khá cao vì h u h t các nhu c u v v n c a doanh nghi p đ u ph thu c h t vào n

ng n h n

b, N dài h n

Ngu n huy đ ng t n dài h n chính là ngu n v n dài h n do có th i gian quay

vòng trên m t n m S d ng ngu n v n này c ng t ng t nh s d ng v n ch s

h u, ch y u đ u t cho các tài s n c đ nh và tài s n l u đ ng th ng xuyên

1.2.2.4 Chính sách qu n lý v n

Không ph i doanh nghi p nào c ng luôn có đ v n ch s h u đ áp d ng các

nhu c u ho t đ ng s n xu t kinh doanh, t đó vi c ph i s d ng các ngu n v n bên ngoài th ng xuyên di n ra đ m b o cho các ho t đ ng s n xu t kinh doanh di n

ra thu n l i, các doanh nghi p c n b trí ngu n v n theo nguyên t c tài tr : “Huy đ ng

ngu n v n ng n h n đ tài tr cho các tài s n ng n h n”, “Huy đ ng ngu n v n dài

h n đ tài tr cho các tài s n dài h n”

Tài s n ng n h n c a doanh nghi p là nh ng tài s n thu c quy n s h u và qu n

lý c a doanh nghi p, có th i gian s d ng, luân chuy n thu h i v n trong m t k kinh doanh ho c m t n m

Tài s n dài h n c a doanh nghi p nh là các tài s n c đ nh, các kho n đ u t tài

chính dài h n

Ngu n v n dài h n là ngu n v n có th i gian hoàn tr l n h n m t n m, bao g m

các kho n n dài h n, vay dài h n, v n đi u l , l i nhu n đ l i

Ngu n v n ng n h n là ngu n v n có th i h n hoàn tr d i m t n m Bao g m

các kho n n ph i tr , n tích l y và các kho n vay ng n h n

M t s chính sách qu n lý v n kinh doanh mà doanh nghi p có th l a ch n:

Chi năl c qu n lý v n dung hòa

Tài s n Ngu n v n

hoàn toàn đúng m c đích, đ m b o k h n c a t ng lo i ngu n v n S d ng chi n

l c qu n lý v n dung hòa giúp doanh nghi p h n ch đ c r i ro v kh n ng thanh

toán do gi m đ c áp l c đòi n c a các ch n vì không s d ng đúng k h n c a

ngu n v n n Bên c nh đó doanh nghi p có th gi m đ c chi phí v lãi vay vì ch

khi có nhu c u v tài s n l u đ ng không th ng xuyên m i ph i đi vay và ch c n vay

nh ng kho n vay ng n h n Tuy nhiên chi n l c này chi phù h p v i nh ng doanh

nghi p có quy mô l n ho c doanh nghi p có nhi u đi u ki n vay trung và dài h n

Chi năl c qu n lý v n th n tr ng

Chi n l c qu n lý v n th n tr ng có ngh a là toàn b các tài s n c đ nh và các

kho n đ u t dài h n, toàn b các tài s n l u đ ng th ng xuyên và m t ph n c a tài

lý v n th n tr ng u đi m là kh n ng thanh toán c a doanh nghi p r t cao vì doanh

nghi p có th s d ng toàn b các nhu c u v n dài h n cho s n xu t kinh doanh, ch

m t ph n tài s n l u đ ng t m th i m i ph i vay ng n h n C ng nh chi n l c s

d ng v n dung hòa chi n l c này đòi h i doanh nghi p ph i có v n ch s h u l n

ho c có các kho n vay dài h n v i nhi u lãi su t cao h n lưi su t vay ng n h n m i

đ m b o đ c nhu c u v v n th ng xuyên, do đó có th làm t ng chi phí s d ng

24

Tài s n Ngu n v n

Chi năl c qu n lý v n m o hi m

Khi s d ng chi n l c s d ng v n m o hi m, doanh nghi p có ngu n v n dài

h n ch đ đ m b o cho tài s n c đ nh, các kho n đ u t dài h n và m t ph n tài s n

l u đ ng th ng xuyên và toàn b tài s n l u đ ng không th ng xuyên đ u d a vào

ngu n v n ng n h n u đi m c a chi n l c này là s d ng ngu n v n linh ho t,

gi m đ c chi phí s d ng v n cho vay dài h n, làm gi m chi phí s n xu t kinh doanh,

gi m giá thành s n ph m, t ng kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p trên t h tr ng

Tuy nhiên chi n l c này l i có m c r i ro cao vì h u h t các nhu c u v v n c a

doanh nghi p đ u ph thu c h t vào ngu n vay ng n h n

Tài s n Ngu n v n

1.3 Hi u qu qu n lý v n

1.3.1 Khái ni m hi u qu qu n lý v n

đánh giá trình đ đi u hành, qu n lý c a m t doanh nghi p ng i ta s d ng

th c đo là hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đó Hi u qu s n xu t kinh doanh đ c đánh giá trên hai giác đ : Hi u qu kinh t và hi u qu xã h i Trong

ph m vi qu n lý doanh nghi p, ng i ta ch y u quan tâm đ n hi u qu kinh t ây là

m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ s d ng các ngu n l c c a doanh nghi p đ

đ t đ c k t qu cao nh t v i chi phí h p lý nh t Do v y các ngu n l c kinh t ph n ánh trình đ s d ng các ngu n l c c a doanh nghi p có tác đ ng r t l n t i hi u qu

s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Vì th nâng cao hi u qu qu n lý v n là yêu

c u mang tính th ng xuyên và b t bu c đ i v i doanh nghi p

Hi u qu qu n lý v n c a doanh nghi p là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình

đ khai thác, s d ng và qu n lý ngu n v n làm cho đ ng v n sinh l i t i đa nh m

m c tiêu cu i cùng c a doanh nghi p là t i đa hóa giá tr tài s n c a ch s h u

1.3.2 Các ch tiêu đánh giá hi u qu qu n lý v n

đánh giá hi u qu qu n lý v n c a doanh nghi p chính xác chúng ta dùng m t

s ch tiêu ph n ánh s c s n xu t, su t hao phí, su t sinh l i c a t ng lo i v n Sau đây

là m t s ch tiêu ch y u:

1.3.2.1 Các ch tiêu chung

- Hi u su t s d ng t ng v n

Hi u su t s d ng t ng v n đ c tính b ng cách l y doanh thu thu n trong k

chia cho t ng ngu n v n

Hi u su t s d ng t ng v n = oanhăthuăthu n

T ngăv n

Hi u su t s d ng t ng v n cho th y m t đ ng v n t o ra bao nhiêu đ ng doanh thu Nh v y ta s th y đ c khái quát v tình hình qu n lý v n nói chung

T h s trên ta th y, hi u su t s d ng v n thay đ i không nh ng ph thu c vào

doanh thu hay giá tr t ng s n l ng tiêu th mà còn ph thu c vào s t ng gi m c a

t ng s v n bình quân Do đó mu n t ng hi u su t s d ng v n không nh ng ph i t ng

doanh thu hay giá tr s n l ng s n ph m tiêu th mà còn ph i ti t ki m v n H s

hi u su t s d ng t ng v n càng l n thì hi u qu s d ng v n càng cao

- M c ti t ki m (lãng phí) t ng v n

M c ti t ki m tuy t đ i là do t ng t c đ luân chuy n v n nên doanh nghi p có

th ti t ki m đ c m t s v n đ s d ng vào công vi c khác Nói m t cách khác m c

luân chuy n v n không thay đ i(ho c l n h n báo cáo) song t ng t c đ luân chuy n

nên doanh nghi p c n s v n ít h n

M c ti t ki m tuy tăđ i = 360 M 0 x (K 1 ậ K 0 )

M c ti t ki m t ng đ i là do t ng t c đ luân chuy n v n nên doanh nghi p có

đáng k quy mô t ng v n

26

M c ti t ki măt ngăđ i = 360 M 1 x (K 1 ậ K 0 )

Trong đó M1,M0 : T ng m c luân chuy n t ng v n k k ho ch, k báo cáo

K1, K0 : K luân chuy n t ng v n k k ho ch, k báo cáo

Trong c hai công th c trên, n u m c ti t ki m d ng t c là doanh nghi p đư

lãng phí m t l ng t ng v n, còn n u m c ti t ki m âm thì doanh nghi p đư ti t ki m

H s đ m nhi m t ng v n là ch tiêu ngh ch đ o c a hi u su t s d ng v n, cho

bi t đ có m t đ ng doanh thu ph i có bao nhiêu đ ng v n H s càng gi m khi

doanh nghi p kinh doanh càng hi u qu

- T su t sinh l i t ng v n

T su t sinh l i t ng v n đ c tính b ng cách l y l i nhu n thu n hay lãi ròng

chia cho bình quân t ng v n

T su t sinh l i t ng v n = L iănhu năsauăthu

T ngăv n

H s cho th y m t đ ng v n đem l i bao nhiêu đ ng l i nhu n ây là m t

trong nh ng ch tiêu quan tr ng đ c các nhà đ u t quan tâm đ c bi t b i nó không

Nh v y, qua phân tích ch tiêu t su t sinh l i t ng v n ta th y ch tiêu này đ c

c u thành b i hai y u t chính là t su t sinh l i trên doanh thu và hi u su t s d ng

v n

nâng cao kh n ng sinh l i doanh nghi p có th :

+ Cùng t ng t su t sinh l i trên doanh thu và hi u su t s d ng v n nh ng ROS

+ T ng hi u su t s d ng v n và gi nguyên t su t sinh l i trên doanh thu, hay

nói cách khác trong n m doanh nghi p s d ng tài s n có hi u qu

- M c ti t ki m (lãng phí) chi phí v n

M c ti t ki m tuy t đ i là do t ng t c đ luân chuy n v n nên doanh nghi p có

th ti t ki m đ c m t s chi phí v n đ s d ng vào công vi c khác Nói m t cách

khác m c luân chuy n chi phí v n không thay đ i(ho c l n h n báo cáo) song t ng t c

đ luân chuy n nên doanh nghi p c n s v n ít h n

M c ti t ki m tuy tăđ i = 360 M 0 x (K 1 ậ K 0 )

M c ti t ki m t ng đ i là do t ng t c đ luân chuy n chi phí v n nên doanh

nghi p có th t ng thêm t ng m c luân chuy n v n song không c n t ng thêm ho c

t ng không đáng k quy mô chi phí v n

M c ti t ki măt ngăđ i = M 1

360 x (K 1 ậ K 0 )

Trong đó M1,M0 : T ng m c luân chuy n chi phí v n k k ho ch, k báo cáo

K1, K0 : K luân chuy n chi phí v n k k ho ch, k báo cáo

Trong c hai công th c trên, n u m c ti t ki m d ng t c là doanh nghi p đư

lãng phí m t l ng chi phí v n, còn n u m c ti t ki m âm thì doanh nghi p đư ti t

T s này cho th y bao nhiêu ph n tr m tài s n c a doanh nghi p đ c tài tr

b ng v n bên ngoài N u h s này quá l n thì tài s n c a doanh nghi p ch y u đ c

tài tr b ng ngu n v n vay bên ngoài, đ an toàn th p, Doanh nghi p s khó kh n

trong vi c huy đ ng v n t bên ngoài

- Hi u su t s d ng n ph i tr

Hi u su t s d ng n ph i tr = oanhăthuăthu n

T ngăn ăph iătr

28

Hi u su t s d ng n ph i tr cho ta bi t đ c m t đ ng n ph i tr có th t o ra bao nhiêu đ ng doanh thu thu n, n u đ l n c a ch tiêu này cao th hi n hi u su t s

d ng n ph i tr cao c a doanh nghi p và ng c l i

- H s đ m nhi m n ph i tr

H s đ m nhi m n ph i tr = T ngăn ăph iătr oanhăthuăthu n

H s đ m nhi m n ph i tr là h s ngh ch đ o c a hi u su t s d ng n ph i

tr H s đ m nhi m n ph i tr ph n ánh đ có m t đ ng doanh thu thu n thì c n

ph i b ra bao nhiêu n H s này càng cao thì ch ng t hi u qu s d ng n càng t t,

s n ti t ki m đ c càng l n

- Hi u su t s d ng v n ng n h n

Hi u su t s d ng v n ng n h n = oanhăthuăthu n

T ngăn ăng năh năph iătr

Ch tiêu này cho ta bi t đ c m t đ ng n ng n h n s t o ra bao nhiêu đ ng

doanh thu thu n, n u đ l n c a ch tiêu này cao th hi n trình đ qu n lý c a doanh

T ngăn ă Ơiăh năph iătr

Hi u su t s d ng v n dài h n cho ta bi t đ c m t đ ng n dài h n s t o ra bao nhiêu đ ng doanh thu thu n, n u đ l n c a ch tiêu này cao th hi n hi u qu c a vi c

s d ng v n dài h n đ kinh doanh c a doanh nghi p

- Kh n ng thanh toán lưi vay

H s này đ c tính b ng công th c sau

H s kh n ngăthanhătoánălƣiăvayă=ă L iănhu nătr căthu ăvƠălƣiăvay

Lƣiăvay

Lãi vay h ng n m là chi phí tài chính c đ nh mà chúng ta mu n bi t r ng li u s

v n đ nh vay có th s d ng t t đ n m c nào, có th đem l i l i nhu n là bao nhiêu đ

có th bù đ p lưi vay đ c hay không T s này dùng đ đo m c đ mà l i nhu n phát

sinh do s d ng v n đ đ m b o lãi vay h ng n m nh th nào N u doanh nghi p quá

y u v m t này các doanh nghi p có th đi đ n phá s n

H s kh n ng thanh toán lưi vay = 1 có ngh a là doanh nghi p hòa v n

H s kh n ng thanh toán lưi vay > 1 có ngh a là doanh nghi p kinh doanh có lãi

H s kh n ng thanh toán lưi vay < 1 có ngh a là doanh nghi p b l , không có

kh n ng thanh toán lưi vay

- T su t sinh l i ti n vay

T su t sinh l i ti n vay = L iănhu năsauăthu ă

ìnhăquơnăti năvayă

Ch tiêu này cho ta bi t trong k doanh nghi p s d ng 100 đ ng ti n vay ph c

v cho ho t đ ng s n su t kinh doanh c a mình thì s thu đ c bao nhiêu đ ng l i

nhu n Ch tiêu này càng cao càng cho th y hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p khá

t t, nh v y s thu hút các nhà đ u t h n

- M c ti t ki m (lãng phí) chi phí lãi vay

M c ti t ki m tuy t đ i là do t ng t c đ luân chuy n v n nên doanh nghi p có

th ti t ki m đ c m t s chi phí lưi vay đ s d ng vào công vi c khác Nói m t cách

khác m c luân chuy n chi phí lưi vay không thay đ i (ho c l n h n báo cáo) song t ng

t c đ luân chuy n nên doanh nghi p c n s chi phí lưi vay ít h n

M c ti t ki m tuy tăđ i = 360 M 0 x (K 1 ậ K 0 )

M c ti t ki m t ng đ i là do t ng t c đ luân chuy n chi phí lãi vay nên doanh

nghi p có th t ng thêm t ng m c luân chuy n v n song không c n t ng thêm ho c

t ng không đáng k quy mô chi phí lãi vay