Giáo trình kế toán doanh nghiệp phần 1 nguyễn thị minh thọ

Nhóm hàng tổn kho được theo dõi trên tài khoản thuộc nhóm hàng tổn kho : dùng để phản ánh giá trị hiện có ,tình hình biến động về hàng tổn kho nếu doanh nghiệp thực hiện kế toán hàng tổn

‘DAI HOC THAI NGUYEN

* TRUONG DAI NONG LAM KHOA KINH TE - BO MON KE TOAN

mmllvw

NGUYEN THI MINH THO

KE TOAN DOANH NGHIEP

cua Bo Tai chinh.

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI NÔNG LÂM KHOA KINH TẾ - BỘ MÔN KẾ TOÁN

NGUYEN THI MINH THO

KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP

RUNG TAM THE STE = we

Soạn thảo theo hệ thống kế toán mới

(Quyết định số I14I TC - QĐ - CĐKT ký ngày 1/11/1995)

của Bộ Tài chính

NHÀ XUẤT BẢN NÔNG NGHIỆP - 1996

LOI GIGI THIEU VA PHU LUC

Giáo trình "kế toán doanh nghiệp" được ra mắt bạn đọc sau khi tác gia

đã soạn xong giáo trình " lý thuyết kế toán", nhằm mục dich cho sinh viên có

tài liệu tham khảo để học tập môn kế toán doanh nghiệp được tốt hơn Qua

quá trình nghiên cứu chế độ kế toán mới mà Bộ tài chính đã ban hành đã thống nhất thực hiện tại các doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế trong cả

nước tử ngày 1/11/1996,tác giả đã kế thửa có chọn lọc những tài liệu kế toán

của nhiều giẳng viên các trưởng đại học, tài liệu kế toán do Bộ tải chính ban

hành

Cuốn sách bố cục gọn trong 10 chương :

Chương 1: Kế toán hàng tổn kho ;

Chương 2 : Kế toán tải sản cố dịnh và đầu tư đài han

Chương 3 : Kế toán tiền lương và các khoản bảo hiểm cho người lao

động

Chương 4 : Kế toán chi phi san xuất

Chương 5 : Kế toán giá thành và hạch toán thành phẩm

Chương 6 : Kế toán tiêu thụ sản phẩm và xác định kết quả hoạt động

Chương 7 : Kế toán các khoản thu nhập khác và xác định kết quả

Chương 8 : Kế toán vốn bằng tiền đầu tư ngắn hạn và các khoản thanh

loan

Chương 9 : Kế toán nguồn vốn

Chương 10 : Lập báo cáo tải chính doanh nghiệp

Tác giả hy vọng cuốn sách sẽ là tải liệu bổ ích cho những nhà nghiên cứu và sinh viên kinh tế hiểu biết có hệ thống về chế độ kế toán đang áp

dụng trong các doanh nghiệp hiện nay Lân dầu ra mắt chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót,tác giả mong nhận được sự góp ý chân thành của bạn đọc và sự thông cảm,để lần tái bẩn sau hoàn thiện hơn Chúc các ban sinh viên tìm được sự hứng thú khi nghiên cứu môn học này Chân thành cảm ơn./

CHƯƠNG 1

.KE TOAN HANG TON KHO

1.1 Khái niệm hàng tổn kho

_ Hang tổn kho là những tài sản lưu động hữu hình ,được dùng để sử dụng vào mục đích kinh doanh hoặc thực hiện lao vụ ,dịch vụ hàng hóa Hàng tổn kho có nhiều loại tùy theo tính chất của hoạt động kinh doanh

„dịch vụ ,nhưng nói chung hảng tổn kho gồm :

Nguyên vật liệu : là những nguyên liệu trực tiếp tham gia vào sản xuất tạo

ra sản phẩm

Công cụ dụng cụ : là những dụng cụ phục vụ sản xuất nhưng chưa đủ tiêu

chuẩn trở thành tải sản cố định

Hàng hóa :là những loại hàng doanh nghiệp không tự sản xuất ,mua vẻ để

bán với mục đích kiếm lỏi

Hàng đang đi trên đường : là hàng hóa của doanh nghiệp chưa về nhập

kho vảo cuối tháng

Hàng gửi bán : lả hàng hóa của doanh nghiệp đem gửi bán không nằm trong kho của doanh nghiệp

Ngoài ra còn thành phẩm ,sản phẩm dở dang ,hai loại nảy sẽ được nghiên

cúu ở những chương sau

Nhóm hàng tổn kho được theo dõi trên tài khoản thuộc nhóm hàng tổn kho : dùng để phản ánh giá trị hiện có ,tình hình biến động về hàng tổn kho (nếu doanh nghiệp thực hiện kế toán hàng tổn kho theo phương pháp kê khai thưởng xuyên), hoặc được dùng để phản ánh giá trị hàng tổn kho dầu kỳ ,cuối kỷ kế toán (nếu doanh nghiệp hạch toán hàng tổn kho theo phương

pháp kiểm kê định kỳ )

1.2 Những quy định đối với quá trình hạch toán hàng tổn kho

1, Gía trị vật tư hàng hóa phản ánh trên tài khoản thuộc nhóm hàng

ˆ tổn kho phải theo nguyên tắc giá trị thực tế dược quy định cụ thể cho từng loại vật tư hàng hóa Trị giá thực tế nhập kho quy định cụ thể cho từng loại

vật tứ theo nguồn hình thành và thời diểm tính giá

Kế toán có nhiệm vụ xác định trị giá thực tế của vật tư hàng hóa xuất

kho Vì hàng hóa vật tư nhập kho theo giá trị thực tế khác nhau ở từng thời

2

điểm trong kỳ hạch toán,nên việc tinh giá trị hàng hóa xuất kho và tổn kho

có thể tính theo một trong các phương pháp sau:

- Phương :háp trực tiếp (nhận diện)

- Phương pháp th!íc tế b`*h quân gia quyển

- Phương pháp nhập trước xuất trước

- Phương pháp thực tế bình quân kỳ trước

Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và nhược điểm nhất định Mức độ

chính xác vả sự tin cậy của mỗi phương pháp tủy thuộc vào sự đơn giản hay phúc tạp của tính toán Việc lựa chọn phương pháp nào tủy thuộc vào yêu

cầu quản lý ,trình độ ,năng lực nghiệp vụ vả trình độ trang bị công cụ tính

toán ,phương tiện xử lý thông tin của doanh nghiệp Đồng thởi cũng tùy

thuộc vào tính phức tạp về chủng loại ,quy cách và sự biến động về vật tư

hàng hóa trong doanh nghiệp

2 Hạch toán hàng tổn kho phải đồng thởi hạch toán chỉ tiết cả về giá trị và về hiện vật Kế toán phải theo đối chỉ tiết từng thứ ,từng chúng loại ,quy cách vật tư ,hàng hóa theo tửng địa diểm quân lý sử dụng Luôn phải

dam bảo sự khóp đúng cả vẻ giá trị và hiện vật giữa thực tế và số liệu ghi

trên sổ kế toán,giữa kế toán tổng hợp và kế toán chỉ tiết

Doanh nghiệp có thể chọn 1 trong 3 phương pháp kế toán chỉ tiết như

phương pháp thẻ song song ,sổ đối chiếu luân chuyển ,phương pháp số dư

3 Trong trưởng hợp cụ thể ,nếu xét thấy vật tư hàng hóa ở cuối niên

độ kế toán khả năng bị giảm giá so với giá thực tế đã ghi số ,thì doanh nghiệp được phép lập dự phỏng giảm giá hàng tồn kho Việc giảm giá dự

phòng hàng tổn kho phải theo dúng quy định của cơ chế tài chính hiện hảnh

4 Trong một doanh nghiệp (một dơn vị kế toán ) chỉ được áp dụng

một trong hai phương pháp hạch toán hàng tổn kho đó là : phương pháp hạch toán kiểm kê định kỳ ,phương pháp hạch toán kê khai thưởng xuyên Việc

lựa chọn phương pháp nảo tùy thuộc vào đơn vị kế toán ,nhưng phải thực

hiện nguyên tắc nhất quán trong niên độ kế toán

1.3 Các phương pháp hàng tồn kho

1.3.1 Phương pháp kê khai thường Xuyên

Phương phagð kê kha' thưởng xuyên là phương pháp theo dõi phần ánh thưởng xuyên liên tục ,có - ^ thống tình hình nhập ,xuất ,tồn kho vật tư hàng

hóa tôn kho trên sổ kế t‹

Trong trưởng hợp áp dụng phương pháp kê khai thưởng xuyên ,các tai

khoản kế toán hàng tổn kho dược dùng để phản ánh số hiện có ,tình hình

biến động tăng giảm của vật tư hàng hóa trong kỷ kế toán Vì vậy giá trị vật

tư hàng hóa phản ánh trên sổ kế toán có thể được xác định ở bất cứ thời điểm

‘nao trong kỳ kế toán

Cuối kỳ kế toán ,căn cứ vào số liệu kiểm kê trên thực tế vật tư hàng hóa tổn kho ,so sánh đối chiếu với sổ kế toán Về nguyên tắc số tổn kho

thực tế luôn phủ hợp với số tổn kho trên sổ kế toán Nếu có chênh lệch phải

tìm nguyên nhân xử lý kịp thỏi =

Phương pháp kê khai thưởng xuyên áp dụng cho các đơn vị sản xuất

công nghiệp ,xây lắp vả các đơn vị thương nghiệp kinh doanh các mặt hàng

có giá trị lớn như máy móc ,thiết bị shang ‹ có chất lượng cao,có Kỹ thuật

1.3.2 Phương pháp kiểm kê định kỳ

Là phương, pháp hạch toán căn cứ vào kết quả kiểm kê thực tế để phản ánh giá trị tổn kho cuối kỳ của vật tư , hàng hóa trên sổ kế toán tổng hợp ,va

tử đó tính giá trị của hàng hóa ,vật tư đã xuất trong kỳ theo công thức sau:

Gia trị hàng xuất= Tổng giá trị hàng nhập + Chênh lệch tổn kho đầu

kỳ so với cuối kỳ

Theo phương pháp kiểm kê định kỳ ,mọi biến động của vật tư shang hóa nhập ,xuất kho không theo dõi phản ánh trên tài khoản hàng tổn kho

Gía trị hàng hóa vật tư mua và nhập kho trong kỳ sẽ được theo dõi ,phản ánh

trên một tải khoản kế toán riêng là tài khoản "mua hàng."

Công tác kiểm kê hàng hóa vật tư, được tiến hành vào cuối mỗi kỳ kế

toán để xác định trị giá vật tư, hàng hóa thực tế làm căn cứ ghi sổ kế toán

của các tải khoản hàng tổn kho Đồng thời căn cứ vào gía trị vật tư, hàng hóa

tổn kho để xac định vật tư hang hóa trong kỷ tiêu dùng hoặc xuất, bán, làm

căn cứ ghí số kế toán của tài khoản" mua hang "

Nhu vay ,khi ap dụng phương pháp này các tải khoản hàng tổn kho chỉ

sử dụng đầu kỷ kế toán (để kết chuyển số dư dầu kỳ ) và cuối kỳ kế toán (để

phan anh giá trị thực tế tổn kho cuối kỷ)

Phương pháp kiểm kê dinh ky thưởng áp dụng ở các đơn vị có nhiễu chủng loại ,hàng hóa vật tư có quy cách mẫu mã khác nhau „giá trị thấp „ thưởng xuất dùng bán thường xuyên như các cửa hàng bán lẻ

Phương pháp kiểm kê dịnh kỷ hàng tổn kho có ưu điểm là đơn

4

gian,giam nhe khéi lượng công việc hạch toán,nhưng độ chính xác về giá trị vật tí hàng hóa,xuất dùng,xuất bán bị ảnh hưởng của chất lượng công tác

quản lí tại kho,quây,bến bãi

1.4 Kết cấu các tài khoản thuộc nhóm hàng tổn kho

Các tài khoản thuộc nhóm hàng tổn kho được phẩn ánh phía bên tài

sản của bảng cân dối kế toán,có số dư bên Nợ,số phát sinh tăng bên Ng,số

phát sinh giảm bên Có

Dư cuối kỳ

1 Tai khoan hang đang đi trên đường (tkI5l)

Tài khoản này dùng để phản ánh giá trị của các loại hàng hóa ,vật tư

mua ngoài đã thuộc quyển sở hữu của doanh nghiệp, nhưng chưa về nhập kho của doanh nghiệp , con dang trên dường vận chuyển ở bến cảng ,hoặc dã

về kho của đơn vị nhưng dang chở kiểm nhận nhập kho

2.Tải khoản 152 :Nguyên liệu ,vật liệu

Tài khoản nảy dùng để phản ánh gía trị hiện có và tình hình biến động các loại nguyên,vật liệu cửa doanh nghiệp Nguyên vật liệu phẩn ánh ở tài

khoản này gồm :

- Nguyên vật lệu chính: loại này khi tham gia vào san xuất sản phẩm

tạo thành thực thể chính của sản phẩm

- Vật liệu phụ : là loại vật liệu khi tham gia vào quá trình san xuất „kết

hợp với vật liệu chính làm thay đổi màu sắc ,mủi vị , hình dáng bề ngoài của sản phẩm

- Nhiên liệu : Vẻ thực chất nó là vật liệu phụ ,nhưng có tác dụng cung

cấp nhiệt lượng cho quá trình chế tạo sản phẩm diễn ra bình thường

- Phụ tủng thay thế : Là những loại vật tư sản phẩm dùng để thay thế

„sửa chữa máy móc thiết bị ,phương tiện vận tải phục vụ sẵn xuat

- Vat ligu va thiét bị xây dung co ban : Là loại thiết bị dùng để phục

vụ cho xây dựng cơ bản như sắt ,thép ,xi măng =

TK 151 -Hang dang di dudng

Du dau ky

- Hach toan theo pp ké khai thường xuyên

+ Gia tri h/hda mua con | + Gia trị h/hóa đã về

đang di trên đườởng| nhập kho

- Hạch toán theo pp kiểm kê định kỳ

+ Kết chuyển trị giá | + Kết chuyển trị giá thực tế

thực tế hàng dang | hàng đang đi đường cuối kỳ

di dudng cuối kỳ Cộng p/s Nợ Cộng p/s Có

Dư cuối ky

3 Tai khoan céng cu ,dung cu (153)

Tài khoản này dùng để phan anh giá trị hiện có và tình hình biến động

của các loại công cụ ,dụng cụ trong doanh nghiệp Đó là những tư liệu lao

động không có dử các tiêu chuẩn thành tai san cố dịnh về thởi gian và giá trị ,Vì vậy trong công tác quản lý và kế toán xếp vào loại tài sản lưu động thuộc công cụ ,dụng cụ Tải khoản này có 3 tai khoản cấp 2

- TK 1531 - Công cụ ,dụng cụ : Phản ánh giá trị hiện có và tình hình

biến động của các loại công cụ, dụng cụ phục vụ cho mục đích kinh doanh

của doanh nghiệp

- TK 1532 - Bao bì luân chuyển : phan anh gid tri hiện có và tình hình

biến động của các loại bao bì luân chuyển phục vụ kinh doanh của doanh nghiệp

- TK I533- Để dùng cho thuê : phan anh trị giá hiện có và tình hình

biến động của các công cụ mà doanh nghiệp cho thuê ,chuyên cho thuê

6

Tài khoản này luôn có số dư Nợ

-~ Hạch toán thảo pp kê khai t/xuyên

về nhập kho

+ Trị giá thực tế công cụ thừa phát | + Trị giá công cụ thiếu phát hiện khi

- Hạch toán theo pp kiểm kê định kỳ

+ Kết chuyển giá trị thực tế + Kết chuyển giá trị thực tế

công cụ tổn kho cuối kỳ công cụ tổn kho đầu kỳ

Cộng phát sinh Nợ Cộng phát sinh Có

Dư cuối kỳ

4 Tải khoản 156 hàng hóa

Tài khoản này được dùng để phản ánh số hiện có và tình hình biến động của các loại hàng hóa của doanh nghiệp ,gồm hàng hóa tại các kho hang , quay hang , hang giao đại lý , ký gửi, chỉ phí thu mua của hàng da ban nhưng chưa được chấp nhận tiêu thy Tài khoản 156 có số dư bên Nợ, và có

2 tài khoản cấp 2:

- Tài khoản I561- Giá mua hàng hóa : Phản ánh giá hiện có và tình

hình biến động của hàng hóa mua vào và đã nhập kho tính theo giá mua vào

- Tài khoản 1562 - Chi phí thu mua hàng hóa : Phản ánh chỉ phí thực

tế phát sinh trong quá trình mua hảng ,đã nhập kho trong kỳ ,quá trình phân

bổ chỉ phí mau hàng hiện có trong kỳ cho khối lượng hàng hóa đã tiêu thụ và cho khối lượng hàng hóa tổn kho thực tế cuối kỳ gồm : Hàng tổn, hàng gửi đại lý, hàng đã bán nhưng chưa dược chấp nhận tiêu thụ

Tài khoản này thưởng được dùng trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại ,dịch vụ hàng hóa và

hàng hóa

TKI

- Néu dn dp dung pp + Trị giá mua vào của h/h

nhập kho theo giá thực tế

+ Hang thué gia công

+ Hang mua vé trả lại

1 Hang thiếu khi k/kê

5 Tài khoản 159 dự phòng giẩm giá hàng tổn kho

TKI59 Dự phỏng giả mì giá hàng tổn kho

Gia trị dự phỏng giảm giá

hàng tổn kho được hoàn nhập

Tài khoản này dùng để phan ánh việc lập dự phỏng và xử lý các khoản dự

phỏng giảm giá hàng tổn kho Nhằm tìm giá trị thực của hàng tổn kho khi

có biến động về giá Số dư phản ánh giá trị dự phỏng giảm giá hiện có ,

phan ánh ở bên Có của tài khoản

1.5 Phương pháp kế toán một số nghiệp vụ kinh tế chỉ Tiếu

1.5.1 Kế toán nguyên vật liệu :

I Trưởng hợp doanh nghiệp hạch toán theo phương pháp kiểm kê định kỷ:

Dầu tháng kế toán kết chuyển số dư cuối tháng trước sang tài khoản

611- Mua hảng bằng bút toán định khoản ghi Nợ TK 611 Mua hàng

Có TK 152 N/ật liệu

~ Trong tháng các nghiệp vụ mua vật liệu về nhập kho được hạch toán vào tài khoản 611 ghi Nợ TK 6l 1 Mua hàng

C6 TK 111 (néu chi tién mat để mua vật liệu)

Có TK 112 (Nếu mua bằng tiền gửi ngân hàng)

Có TK 141 (nếu người tạm ứng mua hàng nhập ) Hoặc Có TK 331 (Nếu chịu nợ người bán),

Có TK 331(nếu vay ngắn hạn)

~ Trưởng hợp mua vật liệu nhập khẩu ,thuế nhập khẩu phải tính vào

giá thực tế vật liệu ,chỉ phí vận chuyển phải tính vào giá thực tế vật liệu ghi:

No TK 611

Có TK 333( Thuế) , 11 I(chï phí vận chuyển chỉ bang tién mat)

- Cuối tháng kế toán kiểm kê vật liệu tổn kho cuối tháng ,đối chiếu với

số thực tế khớp đúng ,rôi kết chuyển số tổn kho cuối tháng sang tài khoản

152 -nguyên vật liệu Sau đó tính giá trị vật liệu xuất kho và phân bổ vào các tài khoản tương ứng ghi Nợ TK 152

Có TK 611 (Theo trị giá hàng tổn kho cuối tháng.)

Ghi Nợ TK 621 (Nếu dùng trực tiếp cho sẵn xuất)

Co TK 611

Tri gia vl dùng ` Trị giá vl truc tiép Chênh lệch trị giá vi

trực tiếp cho sx nhập trong ky đầu kỳ so với cuối kỳ

* Ví dụ : Dầu tháng doanh nghiệp tổn 2.000.000 đ nguyên vật liệu Trong

tháng chỉ tiền mặt mua về nhập kho vật liệu 5.000.000 đ Cuối kỳ kiểm kê kho vật liệu tổn kho là 1.500.000 đ

Tài khoản 156- hàng hóa : thực hiện bằng phương pháp kiểm kê định kỳ ,kế toán cũng hạch toán tương tự như kế toán nguyên vật liệu ( sơ dé 1.1)

Ví dụ trên được hạch toán vào các tải khoản tổng hợp sau :

I.500.000(3) - tk 621 5.500.000 (4) 5.500.000}

5.000.000 (2) 5.000.000 -

So dé 1.1- hach téan hang tén kho

theo phương pháp kiểm kê định kỳ

tk 331 Chiết khấu mua hàng

-Mua chịu v/I nhập kho | dược giảm giá

Thuế nhập khẩu phải nộp Kết chuyển vật liệu

tinh vao gia mua v/I tổn kho cuối kỳ

Mua v/l bằng tiền ma Xuất hàng hóa để bán hoặc tiền gửi ngân hàn

2 Kế toán nguyên vật liệu theo phương pháp kê khai thưởng xuyên :

Trong trưởng hợp nảy , biến dộng của vật liệu ,hàng hóa được theo dõi

trên tài khoản hàng tổn kho tương ứng Với nguyên tắc đó khi nhập vào phi

bên Nợ, khi xuat ra ghi bén Co

- Khi mua hàng :

10

*Nếu hàng đã mua thuộc sở hữu của doanh nghiệp nhưng đơn vị chưa nhận

được , kế toán ghi

+ No tk 151- Hang dang di dung

Có tk 331- Phải tra cho ngudi ban néu chiu nợ

Co tk 111,112,141-Néu thanh toan ngay bang tién

+ Khi hàng về nhập kho căn cứ vào phiếu nhập kho ghi

* Khi thanh toán được giảm chiết khấu mua hàng ghi :

Nợ tk 331 (nếu chịu nợ người bán )

Có tk 152,156 (nếu hàng nhập kho giảm giá thực tế hàng nhập)

* Hàng mua không đúng phẩm chất lượng được giảm giá hay trả lại ghi :

No tk 331

co tk 152,156

~ Khi xuất kho hàng để sử dụng :

* Dùng cho sản xuất ghi :

Nợ tk 621 (nếu dùng trực tiếp sản xuất sản phẩm )

Nợ tk 627 (nếu xuất dùng cho sản xuất chung của phân xưởng )

No tk 138 (1381)

Co tk 152

* Khi kiểm kê thừa ghi :

No tk 152,156

Co tk 338

*Néu khong phải là hàng hóa của doanh nghiệp phi :

Nợ tk 002 - vật tư hàng hóa giữ hộ ,nhận gia công

Ví dụ :1,Mua nguyên vật liệu về nhập kho chịu nợ người bán 520.000 d

2, Mua nguyên vật liệu nhập kho là 6.531.000 đ,, khí về phát hiện có một sỐ nguyên vật liệu không dủ tiêu chuẩn nên trả lại 531.000 d Vì thanh toán trước tiển mặt nên dược giảm chiết khấu là 2%,đã thanh toán hết nợ cho

người bán bằng tiền mặt

3 Xuất kho nguyên vật liệu dũng trực tiếp sẵn xuất sản phẩm 2.000.000 d

4 Xuất kho nguyên vật liệu dùng cho bộ phận bán hang 140.000 d

5 Kiểm kế thiếu hụt 200.000 d, trong đó thiếu trong dịnh mức 20.000 đ và

thiếu trên dịnh mic 14 180.000 d

Qúa trình kế toán như sau :

I, Nợ tk 152 520.000

Co tk 331 520.000

2, a Nợ tk 152 6.531.000 nhập kho

Có tk 311 6.531.000 b-Ng tk 331 §31.000 hang trả lại

Có tk 152 531.000 : c- Nợ tk 331 6.000.000 dã trả tiển

tk 111 tk 641

1.5.2 Kế toán công cụ dụng cu ( tk 153)

Công cụ dụng cụ là những tư liệu lao động không dủ tiêu chuẩn về giá

trị và thời gian sử dụng quy định để hạch toán vào tài khoản tai san cố định

Ngoài ra những tư liệu lao động sau dây không phân biệt tiêu chuẩn giá trị

nhưng vẫn hạch toán vào công cụ dụng cụ :

- Đà giáo, các lán trại, dung cu ga lap cho san xuat, bao bi dung hang hóa trong quá trình thu mua bảo quản hàng hóa

- Đồ nghề thủy tinh, để sành đồ sứ, quần áo,giảy dép bảo hộ lao động Trong quá trình hạch toán xuất dùng cho sản xuất , để tính phân bổ hợp lý chi phi san xuat , công cụ dụng cụ được chia lam 2 lọai :

+ Loại có giá trị lớn , thởi gian sử dụng lâu bền (khoảng trên l năm),

khi xuất dùng cho sản xuất phải phân bổ dần vào chi phí Số lần phân bổ tủy

thuộc vào tác dụng của nó với quá trình sản xuất và do kế toán tính toán mức

phân bổ vảo chỉ phí sản xuất cho phủ hợp

+ Loại công cụ dụng cụ có giá trị nhỏ , thdi gian sử dụng ngắn , kém lau bén Loại này ,để đơn giản trong công tác hạch toán khi xuất dùng ,các

công cụ dụng cụ này sẽ tính vào chỉ phí giống như xuất dùng nguyên vật liệu

phục vụ sản xuất, tức là tính 1 lần vào chỉ phí san xuất

Qúa trình hạch toán :

* Khi mua công cụ dụng cụ về nhập kho, kế toán phẩn ánh giống như kế toán nguyên vật liệu, hàng hóa Doanh nghiệp sử dụng phương pháp hạch toán nảo thì áp dụng theo phương pháp hạch toán đó

* Khi xuất kho công cụ dụng cụ dùng cho sản xuất :

+ Nếu là công cụ dụng cụ nhỏ (loại phân bổ một lần ) : khi xuất dùng

ghi:

No tk 621 ( Nếu cổng cụ dụng cụ dùng cho một loại sản phẩm)

Nợ tk 627 (nếu công cụ dụng cụ dùng cho nhiều loại sản phẩm )

Co tk 153(1531)

* Xuất kho công cu dụng cụ loại phân bổ nhiều lần, ghi

a, Khi xuất kho Nợ tk 142

Co tk 153 Phan anh theo giá thực tế

b, Nợ tk 627, 641, 642

Cótk 142 Phan anh sé phan bé cho ky này

Những lần sau không ghi bút toán (a) chỉ ghi bút toán (b) cho đến hết giá trị

của công cụ dụng cụ Nếu có phế liệu thu hôi :

Tính số phân bổ lần cuối = giá trị ccdc khi xuất dùng - tổng giá trị đã phân

bổ - phế liệu thu hồi nếu có

Nợ tk 152 (phế liệu thu hồi )

Nợ tk 627,641,642 ( số phân bổ lần cuối )

Có tk 142 (phế liệu thu hổi + số p/bổ lần cuối )

Ví dụ : Công ty a xuất dùng công cụ dụng cụ nhỏ 100.000 đ phục vụ bộ

phận bán hàng Xuất dùng công cụ dụng cụ loại có giá trị lớn , thời gian sử

dụng lâu bền 600.000 đ cho bộ phận sản xuất chung , kế toán dự kiến phân

bổ 3 lần Lần cuối phế liệu thu hồi 50.000 đ , phân bổ nốt số cỏn lại sau khi báo hồng

* Khi xuất bao bì luân chuyển , đồ dùng cho thuê , ghi

-No tk 142 ghi theo giá thực tế

Sơ đồ kế toán công cụ dung cu

tk1 11112331

Mua ccde nhap kho

p/ bổ nhiều lần,cho thuệ,

Phế liệu thu hôi

1.5.3 Kế toán hàng hóa :

- Quy định của Bộ tải chính :

+ Kế toán nhập xuất , tổn kho hàng hóa phải phản ánh theo trị giá thực

tế và phản ánh riêng biệt trị giá mua với chỉ phí mua hảng hóa

+ Phương pháp tinh trị giá thực tế của hàng hóa và phương pháp phân

bổ chỉ phí thu mua hàng hóa trong kỷ cho hàng hóa tiêu thụ trong ky va hang

hóa tổn kho cuối kỷ , phải được thực hiện nhất quán trong niên độ kế toán

- Qúa trình kế toán :

1, Trường hợp hạch toán theo phương pháp kê khai thưởng xuyên :

* Hàng hóa mua về nhập kho, ghi :

*Trudng hop phat hiện thửa hoặc thiếu thì căn : vào nguyên nhân đã

dược xử lý để hạch toán , nếu :

+ Do nhằm lẫn , cân dong, do dếm , do quên ghi sổ, thì điều chỉnh lại

sổ kế toán

+ Hao hụt trong dịnh mức, trong quá trình bảo quản thì tinhs vao chi phí quân lý doanh nghiệp ; nếu hao hụt trong quá trình vận chuyển đi bán thì tính vảo chỉ phí bán hảng Nếu xác định người phạm lỗi bắt bồi thường ghi :

Nợ tk 138

Có tk 156

Ví dụ : - Mua 10.000.000 hàng hóa mới nhận dược hóa dơn , chưa nhận dude hang

- Nhập kho hang da vé 10.000.000 , chi tiền mặt để phục vụ vận

chuyển hàng 500.000, thanh toán cho bên bán bằng tiền gửi ngân hàng ,do

thành tóan sóm nên dược giảm chiết khấu 4% ( Định khoản DVT : 1000.d)

Co tk 611 400 Chiết khấu giảm giá

cho doanh nghiệp

5, Nợ tk 156 5.300 .Hàng tôn kho cuối ky

1.5.4 Kế toán dự phòng giảm giá hàng tổn kho

Dự phòng giảm giá hàng tổn kho là việc tính trước vào chi phí sản

xuất kinh doanh phần trị giá hàng bị giẩm xuống so với giá ghi sổ kế toán của hàng tổn kho , Mục dích của dự phỏng giảm giá hàng tổn kho là để ghi

nhận một khoản lỗ có thể xảy ra nhưng chưa chắc chắn , nhằm bù đắp các

khoản thiệt hại thực tế xảy ra khi bị giảm giá ,phản ánh giá trị thực của hàng hóa thể hiện trong báo cáo tài chính vào cuối kỷ hạch toán

Trị giá thực của hàng tổn kho là giá mà doanh nghiệp có thể bán được

vật tư , hang hoa

- Bộ Tài chính quy dịnh khoản dự phỏng giảm giá hàng tổn kho chỉ

dược lập vảo cuối niên độ kế toán, trước khi lập báo cáo tải chính Dự phòng cho niên độ kế toán tiếp theo phải được lập căn cứ vào số lượng giá trị hàng

tổn kho Nếu số dự phòng phải lập nhỏ hơn số đã lập cuối năm trước chưa sử dụng thì số chênh lệch được hoàn nhập vào kết quả kinh doanh , trưởng hợp ngược lại thì trích bổ xung

- ›"a trình kế toán :

* Cuối niên độ kế toán , căn cứ những chúng cứ về giá trị thực tế hàng

Ẩn kho có thể giảm giá trên thi trưởng , khi đó kế toán lập dự phòng ,ghi :

No tk 642

Co tk 159

18

Trong niên độ kế toán tiếp theo , hàng tổn kho thực sự giảm giá ,ghi

Có tk 159 Nếu số dự phỏng > số hiện có , lập dự phòng số chênh lệch

Ví dụ : Trong kỳ đoanh nghiệp nhập kho 60.000.000 hàng hóa Đến cuối

niên độ kế toán số hàng tổn kho còn 40.000.000 ,vì quá thời hạn tiêu thụ nên

có nhiều khả năng bị giảm giá bán trong niên độ sau Mức dự phỏng giảm giá ước tính khoảng 10% Lập dự phỏng trong các trường hợp

a Mức dự phòng giảm giá hàng tổn kho hiện có là 1.200.000

b, Mức dự phỏng giảm giá hàng tổn kho hiện có là 5.000.000

- CHƯƠNG2

KẾ TOAN TAI SAN CO DINH VA DAU TU DAI HAN

1.1.Một số vấn dé chung về tài sẵn cổ định

Tài sản cố định là những tư liệu lao động có giá trị lớn, thời gian sử

dụng dài Khi tham gia vào quá trình sẵn xuất kinh doanh , tài sản cố định bị

hao mon dan và giá trị của nó được chuyển dân vào-chi phí kinh doanh Tài

sản cố định có nhiều loại như : TSCĐ hữu hình, TSCĐ vô hình, TSCĐ đi

thuê tài chính Mỗi loại mang tính chất đặc điểm, sử dụng và quản lý riêng,

song chúng đều giống nhau ở thởi gian dâu tư và thu hồi chỉ phí dài ( Trên

một năm)

1.1.1 Phân loại tài sản cố định :

Tủy theo mục dích của nhà quản lý mà tải sản cố dịnh dược phân loại

theo nhiều cách khác nhau Trong kế toán, tài sản cố định dược chia làm 4 loại như sau:

- Tài sắn cố dịnh hữu hình : Là những tài sản có hình thái vật chat ci

thể, đử tiêu chuẩn giá trị và thởi gian sử dụng theo chế độ tài chính quy định

hiện hành áp dụng

- Tải sản cố dịnh vô hình: Là những tài sản cố định không có hình thái

vật chất cj thể, phẩn ánh một lượng giá trị mà doanh nghiệp đã thực sự đầu tư mang lại lợi ích cho doanh nghiệp như: Bằng phát minh sáng chế , chi phi

thành lập doanh nghiệp

- Tài sản cố định đi thuê tài chính: Là tài sản cố định mả donh nghiệpdi thuê dải hạn , được bên cho tuê cho phép quản lý và sử dụng trong

một thởi gian dài và sử dụng ít nhất ba phan tư thởi gian hữu dụng của tài sản

- Tài sản cố định tài chính: Lả toàn bộ các khoản đầu tư tải chính dài

hạn với mục đích kiếm lời có thởi gian thu hồi lón hơn một năm như các khoản dầu tư chứng khoán dải hạn , dầu tư kinh doanh bất động sản

gid và giá trị còn lại của nó Việc kế toán phải phản ánh ba chỉ tiêu: Nguyên

giá, giá trị còn lại, giá tri hao mon tai sẵn cố định Tủy theo từng loại tải sản

cố định, nguồn gốc hình thành tải sẵn cố định mà việc xác định nguyên giá

tài sản cố định khác nhau

1.2 Hạch toán kế toán tài sẵn cổ định hữu hình (TSCĐ hiểu hình)

Chứng từ ban đâu của hạch toán tải sẵn cố định là biên bẩn nghiệm thu, tiếp nhận tài sản cố định và biên bản bàn giao tài sẵn cố định và kèm theo là các hóa đơn mua tài sẵn cố dịnh hóa đơn vận chuyển bốc dõ tải sản

Tất cả chúng tử trên đã làm căn cứ để đánh giá tài sản cố định Các đơn vị

được quản lý tài sản phải có sổ ( thể ) theo dõi tài sản cố dịnh riêng và thường xuyên đối chiếu với kế toán để đảm bảo sự chính xác của tải liệu kế

toán

Đánh giá tài sản cố định được xác định cụ thể :

- Tài sản cố định mua ngoài : Nguyên giá gồm giá mua ghi trên hóa

đơn của người bán và các khoản phí tổn trước khi dùng( vận chuyển, bốc dỡ, chạy thử .) Tài sản cố định do xây dựng cơ bản bàn giao, nguyên giá là giá

trị quyết toán ( giá dự toán hoặc giá thực tế ) cộng thêm chỉ phí lắp đặt chạy

thử

- Tài sản cố định được cấp , tặng không phải trả tiền: Nguyên giá tính

theo giá mua ghi sổ của đơn vị cấp và chi phi lắp đặt, chạy thử

- Tài sản cố định là vưởn cây lâu năm, súc vật cơ bản : Nguyên giá là

giá mua vào thực tế và chỉ phí nuôi đưỡng chăm sóc cho đến khi chuyển

thành tài sản cố định

- Tải sẵn cố định góp vốn liên doanh: Nguyên giá bằng giá trị vốn

gop

Nguyên giá tải sản cố định chỉ thay đổi khi doanh nghiệp bổ xung

hoặc tháo đõ bót một số bộ phận của Tài sẵn cố dịnh hay đánh giá lại tài sẵn

cố định khi có quyết định của Nhà nước hoặc khi góp vốn liên doanh

Gia tri con lai TSCD = Nguyén gia - Gia tri hao mon TSCD

Tài sản cố định được phân loại chỉ tiết theo yêu cầu quân lý và sử dụng tài sản cố định

1.2.1 Tải khoẩn hạch toán tải sẵn cô định

1, Tải khoản 211 " TSCĐ hữu hình "

Theo chế độ kế toán mới , để theo dõi tình hình của tài sản cố định hữu hình

phải sử dụng tài khoản 211" Tài sẵn cố định hữu hình "

Nội dung : Theo dõi giá trị nguyên thủy của tải sản cố định hữu hình và biến động tăng giảm của tài sản cố định

Tài khoản TSCĐ hữu hình được chỉ tiết thành 7 tài khoản cấp 2 :

2111: Đất đai - giá trị đất đai được coi là hữu hình gồm chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra để dành được quyển sử dụng đất , mặt nước , mặt biển

2112: Nhà cửa , vật kiến trúc : Bao gồm các công trình xây dựng cơ bản, nhà

cửa kho tảng, nơi sản xuất phục vụ cho sản xuất kinh doanh của doanh

2115: Thiết bị dụng cụ dùng cho quản lý :Là các thiết bị dùng cho quản lý

như máy vi tính , điều hỏa

2116: Cây lâu năm, súc vật cho sẩn phẩm , sinh vật làm việc : Là các loại như cây chè , cây cao su .các con như lợn nái, bò sữa

2117: Tài sản cố định phúc lợi gồm những TSCĐ phục vụ phúc lợi công

cộng như nhà văn hóa , nhà ăn tập thé , nha trẻ

2118 : Tải sản cố định khác - gồm những TSCĐ chưa phản ánh vào các loại

trên như :thiết bị vô tuyến dẫn diện , nhiệt và các TSCĐ không cần dùng,

chở thanh lý nhượng bán

2,Tai khoản 214 " hao mon tải sẩn cố định ”:

22

Ding dé phan anh gid trị hao mỏn từng loại TSCĐ của doanh nghiệp như : TSCĐ hữu hình , TSCD thuê ngoài và TSCD vô hình

tk 214- Hao mòn TSCĐ

Số dư đầu kỳ

- Hao mon TSCĐ giảm| - Hao mỏn TSCĐÐ

2142 Hao mòn TSCĐ đi thuê

2143 Hao mon TSCD v6 hinh

3,Tài khoẩn 411 " Vấn kinh doanh "

Dùng để phản ánh số hiện có , tình hình tăng giảm vốn hoạt động kinh

doanh của doanh nghiệp , gồm vốn cố dịnh và vốn lưu động

TK4II

Du dau ky

-Nguồn vốn kinh doanh - Nguồn vốn kinh doanh

giảm trong kỷ tăng giảm trong kỳ

1.2.2 Hạch toán tình hình biến động tăng TSCĐ :

Nguyên nhân tăng : Do mua TSCD , được cấp phát TSCĐ , do xây dựng cơ

bản hoàn thành bản giao ,

* Trưởng hợp mua sắm bằng vốn chủ sở hữu phải ghi 2 bút toán :

- Ghi tăng nguyên giá TSCD :

No TK 211: Nguyén gia

Co TK 331 : Tién chưa trả người bán

Co TK 111 : Tra bằng tiền mat

- Kết chuyển tăng vốn kinh doanh bằng định khoản :

Nợ TK 414,431 : Nếu dùng quỹ xí nghiệp chỉ

Co TK 411 : Theo nguyén gia TSCD tang Hoặc Nợ TK 441: Vốn đầu tư xây dựng cơ bản

Co TK 411: Teo nguyén gia TSCD ting

* Trudng hop mua sim TSCD bing vay dai han: -

No TK 211 : Nguyén gia TSCD tang C6 TK 341 : Vay dai han ting Khi vay dai han đến hạn trả ,

tủy theo kế hoạch sử dụng nguồn vốn XDCB kế toán mới ghi bút toán kết

chuyển như trưởng hợp a

*, Tăng TSCĐ do XDCB bản giao : Định khoản tăng nguyên giá

No TK 211 : Nguyên giá

Co TK 241 : Nguyên giá

Néu nhu dau tu XDCB bằng vốn chủ sở hữu :

Nợ TK 414,431,441 : Tủy theo quyết định sử dụng

Co TK 411: Gia tri TSCD

*, Tăng TSCĐ do các đơn vị liên doanh góp vốn :

No TK 211 : Theo nguyén gia

Có TK 4II : Giá trị vốn góp

*, Nhận lại vốn góp liên doanh bằng TSCĐ : Căn cứ vảo giá trị TSCĐ xác

định tại thời điểm vốn nhận , kế toán dịnh khoản :

Ng TK 211 : Theo nguyên giá

Có TK 214 :Gia tri hao mon

Có TK 222 : Giá tri con lại

Đồng thdi số chênh lệch giữa giá trị vốn góp và giá trị còn lại,định khoản :

Nợ TK có liên quan ( ITI,112,138, )

Có TK 222:

*,TSCĐ dược biếu cấp , không phải trả tiền :

No TK 211: Nguyén gia C6 TK 411 : Vốn kinh doanh tăng

* Trưởng hợp tăng do chuyển từ công cụ , dụng cụ thành TSCĐ

24

No TK 211: Gia thuc tế

Co TK 153

- Nếu tài sản đã sử dụng :

Nợ TK 211: Nguyên gia

Có TK 214 : Gía trị hao mòn ( Số đã trừ vào chỉ phí )

Có TK 142 : Giá trị chưa trừ vào chỉ phí

Sau đó chuyển chỉ tiết từ nguồn vốn lưu động sang nguồn vốn cố định

giá trị chưa trử vào chỉ phí

* TSCD tăng do đánh giá lại TSCĐ khi có quyết định của Nhà nước

về đánh giá lại tài sẵn

Nợ TK 2II : Giá trị chênh lệch đánh giá lại TSCĐ

Có TK 421 : Phần chênh lệch

* TSCĐ thửa trong kiểm kê : Ghi tăng TSCĐ và căn cứ vào các

nguyên nhân tương ứng để vào sổ Chú ý TSCĐ phải được trích bổ xung số

khấu hao

1.2.3 Hạch toán tình hình biến động giảm TSCD -

Nguyên nhân giảm TSCD hữu hình do nhượng bán , thanh lý , các trưởng hợp định khoản như sau :

*' Nhượng bán TSCĐ hữu hình định khoản như sau :

- Xóa sổ TSCĐ do nhượng bán ‘

Nợ TK 214 (2141) : Giá tri hao mon giam

Nợ TK 821 : Giá trị còn lại

Co TK 211 : Nguyén gia Déng thdi phan anh doanh thu nhugng ban :

Số cỏn nợ vay ngân hàng hoặc vay đối tượng khác để mua TSCĐ ma chưa trả hết thì doanh nghiệp phải trả hết cả gốc và lãi Khi trả nợ ghi :

Nợ TK 34I, 315, 821

Co TK 111,112

* Thanh ly TSCD :

TSCD thanh lý là những TSCĐ hư hỏng không sử dụng được , doanh

nghiệp không thể sử dụng được mà cũng không thể nhượng bán được thì phải thanh lý Khi được phép thanh lý , căn cứ vảo các chúng tử có liên quan ghi

định khoản :

- Xóa sổ TSCD giống như trưởng hợp trên

- Thu hồi số thanh lý :

Nợ TK II1, 112 : Thu bằng tiền

Nợ TK 152 : Thu hồi vật liệu

No TK 131 : Thu ngudi mua

No TK 411 : Gia tri con lai

No TK 214 : Gia tri hao mon

Co TK 211 : Nguyên giá Và: NợTK4II

Co TK 111,112,138 : Phần chênh lệch giữa vốn góp với giá trị con lại của TSCĐ

* Thiếu khi kiểm kê phát hiện :

26

Căn cứ biên bản kiểm kê và quyết định của lãnh đạo doanh nghiệp ghi :

No TK 214 : Giá trị hao mon

Nợ TK 138 : Cá nhân phải bồi thường

Nợ TK 411 : Ghi giảm vốn kinh doanh nếu quyết định DN chịu

Ng TK 821 : Tinh vao chỉ phí bất thưởng

Co TK 21! : Nguyén gia 1.3 Kế toán tài sẵn cố định thuê ngoài và cho thuê

Trong trường hợp doanh nghiệp không đủ vốn đầu tư hoặc một nguyên

nhân nào đó có TSCĐ dùng cho sẵn xuất kinh doanh Khi đó phải đi thuê tài

sản Doanh nghiệp có tài sản cho thuê gọi là bên cho thuê Căn cứ điều kiện thời gian cụ thể của việc đi thuê ( hoặc cho thuê) được phân thành cho thuê ( hoặc thuê) tài chính ,và thuê ( hoặc cho thuê) hoạt động :

1.3.1 Hoạt động thuê ( hoặc cho thuê) tài chính -

Theo quyết định của Bộ tài chính , những tài sản cố định được coi là

thuê tài chính ( hay thuê vốn ) khi hợp đồng thuê phải thỏa mãn một trong 4 tiêu chuẩn sau :

- Khi kết thúc hợp đồng quyền sử hữu TSCĐ có thể được chuyển cho

bên đi thuê

- Thời gian thuê ít nhất bằng ba phần tư thời gian hữu dụng của tài

sản

- Khi kết thúc hợp đổng hoặc tại một thời điểm nào đó bên đi thuê được phép lựa chọn mua TSCĐ với giá thấp hơn giá trị TSCĐ

- Giá trị hiện tại của hợp đồng đi thuê phải ghi sổ TSCĐ theo nguyên

giá trị tại thoi điểm thuê tương dương với giá mua TSCD trên thị trường coi

như là TSCĐ đi mua Đồng thời phan ánh toàn bộ số tiền phải trả theo hợp đồng thuê như là một khoản nợ dải hạn Định kỳ thanh toán tiền thuê , bên

đi thuê phải tính khấu hao vào chỉ phí kinh doanh

Tài khoản sử dụng

1, TK 212 TSCP đi thuê dài hạn tk 212

-Dư đầu kỳ - Gía trị TSCD

Gia tri TSCD giảm trong kỷ

tang trong ky Cộng phát sinh Nợ| Cộng phát sinh Có

Dư cuối kỳ

Tai khoan 212 mé chi tiét theo ting TSCD di thué

Ngoài ra kế toán con sti dung TK 001" TSCD thué ngoai" Khi thué ghi No

TK 001, khi trả ghi Có TK 001

*Khi nhận TSCĐ thuê ngoài căn cứ biên bản giao nhận TSCĐ vả hợp đồng thuê ghi: Nợ TK 212: Giá mua TSCD tai thoi điểm thuê

Nợ TK 142 : Lãi thuê phải trả

Có TK 342 : Tổng số tiền thuê dài hạn phải tra

Nguyên giá để ghi Nợ TK 212 có thể tính theo giá trị hiện tại của số tiền thuê tính theo công thức : -

FV PV=

(+r)

Trong do :

- PV : Giá trị hiện tại của số tiễn thuê (Tién géc )

- FV : Lượng tién phải trả ở một thời diém trong tương lai ( Tổng số tiền thuê phải trả )

~r; Tỷ lệ lãi xuất

- 1: Số năm di thuê

Ví dụ : Một doanh nghiệp thuê một TSCĐ trong 5 năm, theo đánh giá

TSCD này có giá trị 400 triệu đồng, lãi xuất I6 % năm Ta có :

Trưởng hợp số tiền mà đoanh nghiệp phải trả sau 5 năm với lãi xuất 16

% thì giá trị hiện tại ( nguyên giá được tính ) là :

947,56

pv = ——————— = 400 triéu d

(110.16) Cách tính trên dây dược doanh nghiệp sử dụng trong những trưởng hợp áp

dụng phương pháp tính lãi gộp tức lãi suất được tính bằng tiền gốc cộng với

lãi lần trước nhân với lãi xuất , phương pháp này chỉ áp dụng với cách cho

28

thuê TSCĐ thu hổi một lần cả gốc lẫn lãi ( Theo PTSNguyén Van Cong -

DHKTOD )

Trên thực tế xu hướng cả người cho thuê và người đi thuê là thỏa thuận, có thể trả đều đặn hàng năm , mỗi lân trả gồm một phần tiển lãi và một phần tiền gốc Điều này sẽ tránh được rủi ro cho người có TS cho thuê

va con bén đi thuê đỡ căng thẳng về nguồn phải trả Nếu chưa hết thời gian muốn chuyển quyển sở hữu hoặc bán lại tài sản cố định cho bên đi thuê trước thời hạn , việc xác định giá trị còn lại chưa thu hồi một cách dễ dảng số tién phải trả mỗi năm được tính theo công thức :

Số tiền phải trả Giá trị hiện tại (giá gốc ) * tỷ lệ lãi suất

1 =

1+ tỷ lệ lãi suất ) * số năm thuê

*Trong trưởng hợp này kế toán phản ánh :

Có TK 214 : Số khấu hao phải trích

Có TK 142 : Trừ dẫn lãi vào chỉ phí dựa vào thời gian thuê

Có TK 212 : Nguyên giá TSCĐ đi thuê

- Nếu bên cho thuê chuyển hẳn quyên sở hữu cho bên thuê :

Ng TK 211, 213

Có TK 212 : Nguyên giá

Déng thoi ghi chuyén gia tri hao mon:

No TK 214 (2142)

Co TK 214 (2141,2143) Gia tri hao mon

- Tiền phải trả thêm cho bên cho thuê :

~ Khi giao TSCĐ cho bên di thuê :

Nợ TK 228 : Giá trị TSCĐ cho thuê

Nợ TK 214 (2141, 2143) :Giá trị hao mỏn nếu có

Co TK 211, 213 : Nguyên giá TSCĐ cho thuê

Có TK 24I1:Giá trị xây dựng cơ bản hoàn thành chuyển cho

Co TK 711 : Lai cho thué TSCD

- Nếu chuyển quyển sở hữu TSCĐ cho thuê cho bên di thuê

Nợ TK II1,112,131,

Nợ TK 8I1 hoặc Có TK 7II: Phần chênh lệch giữa thu và giá

trị chưa thu hồi

- Nếu nhận lại TSCĐ,, phải đánh giá lại TSCD ghi :

Nợ TK 2IT, 213 : Nguyên giá

Co TK 214 : Gia tri hao mon

Có TK 331 hoặc 338 : Số tiền thuê phai tra

~ Khi cho thuê TSCĐ

Nợ TK S8II : Tập hợp chỉ phí cho thuê

Co TK 214 (2141, 2143) : Khấu hao TSCĐ cho thuê

Có TK có liên quan 111, 112

- Khoản thu về cho thuê TSCD :

Nợ TK có liên quan III, 112

Co TK 711

- Số thuế doanh thu phải nộp :

Nợ TK 811

Co TK 333 (3331)

Chi ý : Mọi trưởng hợp khi thuê tài chính hay thuê hoạt động đều phản ánh

vào TK 001 : Tài sẵn thuê ngoải

Khi thuê ghi Nợ TK 001, khi trả ghi Có TK 001

1.4 Kế toán TSCĐ vô hình

Theo chế độ tải chính hiện hành TSCĐ vô hình cũng phải hạch toán

theo nguyên giá , cũng phải trích khấu hao vào chỉ phí kinh doanh giống

Để theo dõi tài sản cố định vô hình kế toán sử dụng tải khoắn 213 " tài sản cố định vô hình "

1, TK 213 - Tài khoản tài sản cá định vô hình

Bên Nợ : Nguyên giá TSCĐ vô hình tăng

Bên Có : Nguyên giá TSCĐ vô hình giảm trong kỳ

Dư bên Nợ : Nguyên giá TSCĐ vô hình hiện có của doanh nghiệp

Các tài khoắn phân tích :

2131 : Quyền sử dụng đất Phẩn ánh các chỉ phí mả doanh nghiệp bỏ ra liên

quan đến việc giành quyển sử dụng đất đai, mặt nước, mặt biển trong một

khoảng thởi gian nhất định theo hợp đồng

2132 : Chỉ phí thành lập chuẩn bị sản xuất Gồm các chỉ phi phat sinh liên

quan đến việc thảnh lập , có giá trị tương đối cao với mục đích tổ chức cơ cấu để hoàn thành việc sáng lập doanh nghiệp như chỉ phí thăm dò , lập dự

án đầu tư , họp , quảng cáo , khai trương , .các chi phí này không liên quan

tới bất cứ sản phẩm , dịch vụ nào của doanh nghiệp

2133 : Bằng phát minh sáng chế Là chỉ phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để mua lại tác quyển , bằng sáng chế của nhà phát minh , những chỉ phí mà

doanh nghiệp phải trả cho các công trình nghiên cứu thử nghiệm được nhà nước cấp bằng sáng chế a

2134 : Chi phí nghiên cứu và phát triển : Là các chi phi mà các doanh nghiệp

tự thực hiện các công trình nghiên cứu, phát triển , lập kế hoạch dài hạn

nhằm dem lai lợi ích lâu dài cho doanh nghiệp các dự án này có nhiều khả năng sinh lời , có cơ may thành công

2135: Chi phí lợi thế thương mại La chi phí mà các doanh nghiệp phải trả

thêm ngoài giá thực tế của TSCĐ hữu hình bởi các yếu tố thuận lợi cho kinh

doanh như vị trí thương mại, tín nhiệm của khách hàng, danh tiếng của

doanh nghiệp

2138 : Tải sản cố dịnh vô hình khác Là những loại mả chưa được phản ánh

ở trên , như : quyển thuê nhà , nhãn hiệu

1.4.1 Kế toán tăng TSCĐ vô hình

* Tăng TSCĐ vô hình trong quá trình thành lập, chuẩn bị kinh doanh :

Nợ TK 241 Toàn bộ chỉ phí phát sinh liên quan

Co TK co Jién quan 111, 112, 152

Khi kết thúc đầu tư, các chi phi được ghi nhận như một tài sản của

doanh nghiệp ghi: Nợ TK 213

<

* Tang TSCD v6 hinh do dau tu nghiên cứu phát tr iển , kế toán tập hợp chỉ phí và ghi lên TK như sau :

Nợ TK 24I

Có TK có liên quan I1 I, I12,

- Khi kết thúc quá trình nghiên cứu áp dụng vảo thực tế ghỉ :

Nợ TK 213 : Nếu được công nhận

*Trudng hdp giảm TSCD vô hình :

- Phải xóa sổ TSCĐ đó ghi:

No TK 214

Có TK 213

1.5 Hạch toán khấu hao và hao mòn TSCĐ

Lý do để hạch toán TSCĐ : Trử đất dai , tất cả các TSCĐ déu có thởi

gian sử dụng hữu hạn vì hai nguyên nhân : hư hỏng về mặt vật chất , lỗi thời Do vậy đến một thởi điểm nhất định , một TSCĐ sẽ không có hiệu quả kinh

tế , khi sử dụng phải phân bổ dẫn giá trị TS vào các dối tượng sử dụng tương

ứng với lợi ích kinh tế đạt dược tử việc sử dụng TSCĐ đó

Các cơ sở tính toán và phân bổ khấu hao lả- nguyên giá hay giá trị TSCĐ, thời hạn sử dụng Trong thực tế có nhiều phương pháp tính khấu hao

TSCDĐ, phải căn cú đặc điểm TSCĐ và tác dụng tửng loại TSCĐÐ đối với qúa

trình sản xuất mà chọn phương pháp nảo cho thích hợp Sau đây lả một số phương pháp chủ yếu mả nước ta và các nước phát triển đang áp dụng

1 Phương pháp tính khấu hao theo đường thẳng :

Chỉ phí khấu hao hang nim = (1700 - 200) :5 = 300

2 Phương pháp khấu hao theo công suất sử dụng hay số lượng sản phẩm sản xuất ra

Công thức tính như sau:

Chỉ phí khấu hao

trên một đơn vị =

sản phẩm _ Số lượng sản phẩm sử dụng, công suất sử dụngTSCĐ

Ví dụ : Giả sử thiết bị ở ví dụ trên sẽ sản xuất được 50000 đơn vị sản phẩm

Nguyên giá TSCD - Giá trị thải hồi ước tính

Và số lượng sản phẩm sản xuất ra mỗi năm như sau :

Năm thê | Số lượngSPSX | Chỉ phí K.Ilao | K.HI cộng dồn | Giá trị còn lại

3 Khấu hao giảm dần ( khấu hao theo gia tốc )

Trong ví dụ trên tỷ lệ khấu hao theo đường thẳng là 20 % năm (5 năm ) Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dẫn thì khấu hao sẽ tăng gấp đôi

nhưng chỉ tính cho đơn vị cỏn lại của TSCD

thấy rõ điều đó, năm thứ năm chỉ khấu hao 203 $

Việc áp dụng phương pháp khấu hao cho TSCĐ của đơn vị có ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế lợi tức mà doanh nghiệp phải trích nộp , phương pháp khấu hao gia tốc có số khấu hao năm đâu cao hơn so với khấu hao dường thẳng do đó tiền khấu hao sé được trử vào lợi nhuận để tính thuế lợi

tức Nếu so với phương pháp tính khấu hao theo đường thẳng , số được trừ

vào lợi tức chịu thuế là 10000000 nhưng với phương pháp khấu hao gia tốc

số tiền trừ lợi tức chịu thuế trong những năm đầu lớn hơn nhiều Việc thu

hổi vốn nhanh hơn , điều đó có lợi cho don vi Đương nhiên đơn vị phải lựa

chọn và sử dụng nguyên tắc nhất quán của kế toán

1,Tải khoẩn sử dụng TK 214 "hao mòn TSCĐ "

Nhằm mục đích xác định giá trị hao mòn tửng loại tài sản cố định mà

nguyên giá của chúng đã được phân loại và theo dõi ở các tài khoản riêng

biệt

TK 214- Hao mon tai sản cố dịnh

Số dư đầu kỳ

Số phát sinh giảm trong kỳ | Số phát sinh tăng trong ky

Cộng phát sinh giảm |Cộng phát sinh tăng

Số dư cuối kỳ

Tài khoản có 3 tài khoản cấp 2 là :

2141: Hao mỏn tài sản cố định hữu hình

2142: Hao mon tải sản cố định đi thuê

2143: Hao mon tài sẵn cố định vô hình

Trình tự hạch toán :

- Định kỷ (tháng , quý .) trích khấu hao TSCĐ vả phân bổ vảo chỉ phí sản xuất kinh doanh Kế toán ghi tổng hợp đồng thời ghi chỉ tiết số khấu

hao phải trích trên tài khoản chỉ tiết

Nợ TK 627 : Số khấu hao sử dụng cho sản xuất chung

Nợ TK 642 : Số khấu hao sử dụng toàn doanh nghiệp

Nợ TK 64I : Số khấu hao sử dụng tiêu thụ sản phẩm

Có TK 214 : Tổng số khấu hao phải trích

- Số khấu hao được tính bổ xung cho vốn xây dựng cơ bản của DN :

No TK 411

Co TK 441

- Khi giảm giá trị hao mỏn do nhượng bán , thanh lý , trả vốn góp liên

doanh giống trưởng hợp giảm TSCĐ

- Khi giảm giá trị hao mòn do khấu hao hết với TSCĐ vô hình và TSCP di thuê tải chính ( ghi theo nguyên giá )

Nợ TK 214

Có TK 212, 213 Chi ý : Đất dai la TSCD đặc biệt , không bị hao mỏn và có thời gian

sử dụng vô hạn định nên không phải tính khấu hao theo trữ lượng của tài

36

nguyên Nếu góp liên doanh bằng đất đai thì phải tính khấu hao quyển sử

dụng đất trong thời gian sử dụng

1.6 Kế toán sửa chữa tài sản cổ định

1.6.1 Trường hợp sửa chữa bảo đưỡng -

Nợ TK 627

Có TK 111 112,

1.6.2 Trường hợp sửa chữa lớn tài sản cố định -

- Tập hợp chỉ phí sửa chữa lớn ghi :

Nợ TK 241 Tập hợp chỉ phí sửa chữa

Có TK 331 Tiền thuê ngoài sửa chữa

C6 TK 111, 112 Thanh toán tiền sửa chữa

- Công trình sửa chữa xong :

Nếu sửa chữa theo kế hoạch :

I-Nợ tk 241 30.000.000

Có tk 331 30.000.000 2-Ng tk 142 30.000.000

Có tk 241 30.000.000 3-Nợ tk 142(phân bổ 5 ky ) 6.000.000

Có tk 627 6.000.000 4-Ng tk 33I 20.000.000

Có tk I1I 20.000.000 (đơn vi tinh 1.000.000)

tk 111 tk331 tk24 | _—1kl42_—

20 (4 20/30 (1) 30) 30 (2) 30|6.G)

(3) 6

1.7 Kế toán các khoản đâu trí dài hạn : -

Các khoản đầu tư đải hạn là những khoản đầu tư tải chính dài hạn như mua bán chúng khoán dài hạn , dau tư dài hạn khác , góp vốn liên doanh dài

hạn

1.7 Tải khoản sử dụng :

I Tải khoản đầu tư chứng khoán dài hạn - 221

Tài khoản này dùng để phản ánh và theo đối các khoản đầu tư chứng

khoán dài hạn , có thởi hạn thanh toán trên một năm trở lân

Chứng khoán dải hạn gồm :

* Cổ phiếu doanh nghiệp là chứng tử chỉ xác nhận vốn góp của chủ sở hữu vào doanh nghiệpđang hoạt động hoặc bắt đầu thành lập

Chủ sở hữu cổ phiếu có quyển tham gia đại hội cổ đông, có thể ứng cử

hoặc bầu cử và hội đồng quản trị, biểu quyết các vấn để quan trọng về sửa

dổi bổ xung điểu lệ, phương án kinh doanh, phân chia lợi nhuận theo quy dinh trong diéu lệ hoạt động của doanh nghiệp Chủ sở hữu cổ phiếu được

hưởng lợi túc cổ phân căn cứ vào kết quả hoạt động kinh doanh của doanh

nghiệp, nhưng đồng thởi, chủ sở hữu cổ phiếu cũng phải chịu rủi ro khi doanh nghiệp thua lỗ , giải thể (hoặc phá sản) theo điều lệ của doanh nghiệp

vả luật phá sản của doanh nghiệp

*Cổ phiếu có thể là cổ phiếu thưởng , cổ phiếu ưu đãi Mỗi cổ đông

có thể mua một hoặc nhiều cổ phiếu

* Trái phiếu là chứng chi vay nợ kỳ hạn và có lãi do Nhà nước hoặc doanh nghiệp phát hành nhằm huy động vốn cho đâu tư phát triển.Trái phiếu

gồm có :

38