Bài giảng bảo vệ trẻ khỏi các bệnh nhiễm trùng cơ hội từ dinh dưỡng

 Chức năng hệ miễn dịch, cùng với các cơ quan khác chưa phát triển toàn diện Liên kết các tế bào thành ruột lỏng lẻo  tăng tính thấm niêm mạc ruột  Hệ miễn dịch đặc hiệu chưa được hu

Bảo vệ trẻ khỏi các bệnh nhiễm trùng:

CƠ HỘI TỪ DINH DƯỠNG

Nhiễm trùng là nguyên nhân gây

tử vong chính ở trẻ dưới 5 tuổi…

Tử vong sơ sinh

Viêm hô hấp cấp Tiêu chảy

Sốt rét Sởi HIV/AIDS Chấn thương Khác

SDD 53%

Suy dinh dưỡng trong mối liên quan với tiêu chảy và nhiễm trùng

là nguyên nhân gây tử vong ở ½ trẻ chết dưới 5 tuổi ở

các nước đang phát triển

NHIỄM TRÙNG LÀ NGUYÊN NHÂN GÂY TỬ VONG CHÍNH Ở TRẺ DƯỚI 5 TuỔI

Tiêu chảy của trẻ em là vấn đề

của toàn cầu

 4.6 triệu trẻ dưới 5 tuổi

tử vong do tiêu chảy

World Health Organization 2005

TỬ VONG Ở TRẺ BỊ TIÊU CHẢY

Các nguyên nhân tiêu chảy

Nguyên nhân tiêu chảy có thể xác

định được ở 70 - 80% các trường

hợp tới khám tại các cơ sở y tế ở

các nước đang phát triển

World Health Organization, Diarrhoeal Diseases Control Programme Sleisenger -

Gastrointestinal disease: pathophysiology,

 Nhiễm trùng

 Tình trạng vệ sinh

 Tình trạng dinh dưỡng

Tiêu chảy do nhiễm trùng

Những yếu tổ ảnh hưởng tới sự

phát triển của hệ miễn dịch

n t ập th

ể lự c

Th ích n

N h

iễ m

tr ù g

U n

th ư

S tre ss

Hệ miễn dịch giống như một cây cầu của cuộc sống, được trải qua các thời kỳ

phát triển và hoàn thiện Di truyền, giới, quá trình thích nghi, luyện tập thể lực, tiêm chủng và dinh dưỡng là những yếu tố quan trọng Stress, nhiễm trùng và bệnh tật

như ung thư có thể làm suy yếu hệ miễn dịch và kết thúc bằng tử vong

(Chandra RK and ARTS Biomedical Publishers (2)

Phát t riển Trưởn g thàn

h

 Chức năng hệ miễn dịch, cùng với các cơ quan khác chưa phát triển toàn diện

 Liên kết các tế bào thành ruột lỏng lẻo  tăng tính thấm niêm mạc ruột

 Hệ miễn dịch đặc hiệu chưa được huấn luyện để nhận biết “ kẻ gây bệnh”

 Khả năng nhớ của hệ miễn dịch chưa phát triển để có thể phân biệt

“thành phần” vô hại và có hại

 Đáp ứng Tế bào T hướng T1 (chống nhiễm trùng) yếu hơn hướng Th-2 (Dị ứng)

Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện là nguyên nhân khiến trẻ nhỏ hay bị nhiễm trùng…

Vì sao trẻ nhỏ hay bị các bệnh

nhiễm trùng?

Đặc điểm hệ miễn dịch ở trẻ nhỏ

Hệ miễn dịch ở người

(Chiếm 80% tổng số tế bào tạo kháng thể)

Đến ruột

Từ não

GALT

Hệ bạch huyết ruột – Mảng Peyer

Ruột- Cơ quan MD lớn nhất trong cơ thể

Các mô lymphoid tại ruột (GALT) chứa tới

70-80% các tế bào miễn dịch của cơ thể

Mối liên kết giữa vi khuẩn

có lợi và tế bào ruột là cơ

sở cho sự phát triển chức năng miễn dịch đường ruột và kích thích đáp ứng miễn dịch

Các cơ chế miễn dịch chính

Đáp ứng miễn dịch trưởng thành : Cân bằng Th1/Th2

Đáp ứng miễn dịch lúc mới sinh

nghiêng về phía Th2

Th 2 Th1

Bảo vệ

Dung nạp

Do vậy: Sau khi sinh,cần những kích thích vô hại để cân

bằng hệ miễn dịch đặc hiệu về phía DUNG NẠP

Do vậy: Sau khi sinh,cần những kích thích vô hại để cân

bằng hệ miễn dịch đặc hiệu về phía DUNG NẠP

Các yếu tố tác động tới sự phát triển

của hệ miễn dịch ở trẻ nhỏ

 Thuyết VỆ SINH

(probiotics) trong đường ruột khoẻ mạnh

 Thuyết Vi khuẩn có lợi/PROBIOTICS

Thuyết VỆ SINH



Điều kiện vệ sinh được cải thiện

Sử dụng rộng rãi các chất kháng khuẩn + vắc xin

Thay đổi thói quen ăn uống

Hệ miễn dịch không được kích thích sớm

Phản ứng thái quá đối với những thành phần

không gây bệnh  Dị ứng

Sạch quá có tốt không?

Thuyết PROBIOTICS

Hệ vi khuẩn đường ruột khoẻ mạnh

 kích thích sớm giúp hệ bạch huyết đường ruột

(GALT) phát triển

 hoàn thiện hệ thống miễn dịch của trẻ sau sinh.

Probiotics giúp kích hoạt sự vượt trội của vi

khuẩn có lợi trong ruột

Probiotic là gì?

Các vi khuẩn sống không gây

bệnh khi được bổ sung trong

Đặc tính của Probiotic

 Không gây bệnh

 Bền vững trong các qui trình chế biến

 Bền vững, không bị phá huỷ bởi dịch vị dạ dày và mật

 Kết dính hoặc khú trú tạm thời trên niêm mạc biểu mô

 Cung cấp các lợi ích có thể đo lường được cho ký chủ

Teitelbaum JE and Walker WA Ann Rev Nutr 2002;22:107-138

Những tác động bảo vệ chính của

các vi khuẩn có lợi và probiotics

Giảm pH trong lòng ruột nhờ sản xuất các axít acetic và lactic

Giúp bình thường hoá mức độ thẩm thấu của niêm mạc ruột

Điều hoà

hệ miễn dịch

Gia tăng

hoạt động

thực bào

Gia tăng IgA tiết

Cân đối hoạt động T-điều hoà

Giảm sự kết dính của vi khuẩn gây bệnh lên tế bào biểu mô qua cơ chế cạnh tranh bề mặt kết dính

Các yếu tổ ảnh hưởng tới sự hình thành

vi khuẩn đường ruột ở trẻ nhỏ

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột

 Vượt trội của vi khuẩn bifidobacteria

Không phụ thuộc vào:

 Thức ăn cho vi khuẩn có lợi: đạm giàu α-lactalbumine,

Đạm whey vượt trội, 100% lactose, nucleotides,

Sự có mặt của vi khuẩn trong sữa mẹ được giả

thuyết giúp “chương trình hoá” hệ miễn dịch của

trẻ giúp nhận diện các phân tử vi khuẩn đặc hiệu

và có các phản ứng miễn dịch đặc hiệu chống lại

các vi khuẩn gây hại

 Điều chỉnh số lượng và chất lượng đạm

 Thiết lập hệ vi sinh đường ruột có tác dụng bảo vệ

– Các dưỡng chất có tác dụng Bifidogenic – Bổ sung tích cực probiotics

 LCPUFAs

 Các dưỡng chất miễn dịch

Can thiệp dinh dưỡng có tính toán để thúc đẩy đáp ứng miễn dịch

trong những tháng đầu đời …

… Tạo ra các hiệu quả bảo vệ giống như sữa mẹ

Đối với những trẻ không được bú mẹ…



Không một sữa công thức nào có thể bắt chước được thành phần sữa mẹ

mà chỉ có thể bắt chước được đặc tính để đem lại lợi ích gần giống như sữa mẹ Không một sữa công thức nào có thể bắt chước được thành phần sữa mẹ

mà chỉ có thể bắt chước được đặc tính để đem lại lợi ích gần giống như sữa mẹ

Lợi ích lâm sàng và hiệu quả mong đợi

từ việc bổ sung Probiotic cho trẻ nhũ nhi và trẻ em

DỊ ỨNG

Phân tích gộp Meta-analysis về hiệu quả của probiotics trong tiêu chảy cấp: Probiotics làm ngắn thời gian

(gần 1 ngày) tiêu chảy ở trẻ nhỏ

Giờ

Các nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng đối chứng về hiệu quả của Probiotic trong phòng ngừa tiêu chảy cấp

Probiotics phòng ngừa tiêu chảy do

Probiotics trong phòng ngừa các bệnh

dị ứng: Nghiên cứu ngẫu nhiên, đối chứng với placebo

với placebo trong suốt

những tuần cuối của thai

Probiotics trong phòng ngừa các bệnh dị ứng

hệ miễn dịch Nhờ vậy, phản ứng miễn dịch sẽ chuyển

từ khuynh hướng nghiêng về Th2 sang hướng cân bằng giữa TH1-TH2

(Kalliomäki et al ,Lancet 2001; 357: 1076-1079)

Nghiên cứu ngẫu nhiên, đối chứng với placebo kết quả sau 4năm

Kết luận

 Nguy cơ nhiễm trùng chỉ giảm nếu có các chiến lược dinh

dưỡng đúng nhằm điều hoà cân bằng miễn dịch và miễn dịch đường ruột

 Sữa mẹ là tiêu chuẩn vàng giúp trẻ giảm nguy cơ bị các bệnh nhiễm trùng bởi thành phần dưỡng chất có tác dụng

bifidogenic giúp hệ vi khuẩn có lợi phát triển vượt trội

 Các sữa công thức có thành phần dưỡng chất có tác dụng

bifidogenic hoặc được bổ sung tích cực probiotic giup củng cố phản ứng miễn dịch tích cực ở trẻ và hướng tới bảo vệ tối ưu

DINH DƯỠNG VÀ MIỄN DỊCH

Biệt hóa nhanh của tế bào

Tổng hợp sớm các protein bảo vệ hoặc điều hòa

Xin cám ơn!