Đề tài: CUỘC ĐÔNG CHINH CỦA ALEXANDER ĐẠI ĐẾ

Tên “MACEDONIA” xuất phát từ hai từ Macedonia cổ macos = lớn và don = đất.Chúng có nghĩa là vùng đất lớn.Macedonia có khí hậu tuyệt vời, thung lũng gần các con sông và hồ rộng lớn,và tiếp xúc với biển và có những khoáng sản rất là trù phú (vàng,bạc và sắt).Người Macedonia cổ đại có ngôn ngữ và văn hóa riêng.Họ có biểu tượng,trang phục và vũ khí riêng biệt so với các quốc gia cổ đại khác trong khu vực Balkan;họ còn là bậc thầy trong lĩnh vực kiến trúc. Các nghiên cứu khảo cổ mới nhất đã chứng minh rằng họ có kiến thức rất chuyên môn về kiến trúc.

TRƯỜNG ĐH SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA LỊCH SỬ

- - -  - - -

Đề tài:

CUỘC ĐÔNG CHINH CỦA ALEXANDER ĐẠI ĐẾ

Giáo viên hướng dẫn :Lê Phụng Hoàng

Sinh viên thực hiện : Phạm Huyền Linh

MSSV : K38.608.010

Hồ Chí Minh, 11/2013

MỤC LỤC

2.3 Cái chết của vua cha và đế chế của Alexander bắt đầu được hình thành 7

3.1 Những cuộc chinh phạt đầu tiên của vị Tân Vương 8 3.2 Kế hoạch chinh phạt đế quốc Ba Tư của Alexander Đại Đế 9

LỜI NÓI ĐẦU

Lịch sử nhân loại gắn liền với sự hình thành,diệt vong,thừa hưởng,sáp nhập của các nền văn minh khác nhau.Văn minh không chỉ được tạo ra từ sự thay đổi và phát triển trên phương diện về mặt tiến hóa sinh học và xã hội của loài người, không chỉ là sự phát minh

ra ngôn ngữ,chữ viết; không đơn thuần chỉ là nhu cầu về một cuộc sống tinh thần cao đẹp hơn,mà nó còn bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác Trong nhiều yếu tố ấy, yếu tố giao lưu và tiếp biến văn hóa là yếu tố thường xuyên và có vai trò quan trọng nhất và minh

chứng thú vị cho khẳng định trên đó chính là Cuộc Đông chinh của Alexander Đại đế

Cuộc Đông chinh trên không chỉ là một cuộc chinh phạt quy mô lớn,một cuộc thảm sát dã man.Trong những cuộc chinh phạt của mình, Alexander Đại Đế đã ra lệnh thiêu hủy nhiều thành thị, bắt hàng vạn người bán làm nô lệ và cướp bóc của cải của các vùng

bị chinh phục Tuy vậy,về mặt khách quan,chúng ta có thể nhận định rằng cuộc Đông chính ấy là “cơn gió thần kì” tạo nên sự giao thoa giữa hai nền văn hóa khác nhau: Nền văn hóa phương Tây và nền văn hóa phương Đông Nó đã tạo nên một sự giao thoa và

phát triển mạnh mẽ giữa hai nền văn hóa Nhìn về phương diện khoa học mà nói,thì cuộc

Đông chinh của Alexander Đại đế có thể được ví như là một trong những cuộc phát

kiến văn hóa vĩ đại trong lịch sử nhân loại

I/ VƯƠNG QUỐC MACEDONIA

Theo truyền thống được chấp nhận bởi những người Hy Lạp, vương quốc Macedonia,dưới quyền cai trị của vua Philip II và Alexander đã đạt tới một sự vĩ đại đáng khâm phục trong lịch sử văn minh nhân loại.Macedonia được thành lập bởi những người

Hy Lạp di cư đến từ Argos Bản thân người Macedonia không phải là người Hy Lạp;họ là những dân tộc thiểu số.Họ không phải là người Paeonian,không phải là người Illyrian,không phải là người Thrace;nhưng trong số ba tộc người ấy thì họ có mối liên hệ gần gũi nhất với người Illyrian

Đến cuối thế kỷ thứ 9 trước Công Nguyên, tất cả các lãnh thổ của Macedonia ngoại trừ vùng Skopje and Kumanovo đều được cại trị bởi các bộ lạc Macedonia cổ đại Khu vực sinh sổng của người Macedonia cổ đại kéo dài tới núi Pindus,và các thung lũng của sông Vardar (Axios), Bistrica (Halijakmon), Crna (Erigon), Struma (strimon) và bờ biển Aegean Phía Bắc giáp với Painonia, phía nam giáp khu vực Thessaly, giáp Epirus

ở phía Tây và phía đông là Thrace

Vương Quốc Macedonia năm 363 TCN dưới thời vua Philip II

Tên “MACEDONIA” xuất phát từ hai từ Macedonia cổ macos = lớn và don = đất.Chúng có nghĩa là vùng đất lớn.Macedonia có khí hậu tuyệt vời, thung lũng gần các con sông và hồ rộng lớn,và tiếp xúc với biển và có những khoáng sản rất là trù phú (vàng,bạc và sắt).Người Macedonia cổ đại có ngôn ngữ và văn hóa riêng.Họ có biểu tượng,trang phục và vũ khí riêng biệt so với các quốc gia cổ đại khác trong khu vực Balkan;họ còn là bậc thầy trong lĩnh vực kiến trúc Các nghiên cứu khảo cổ mới nhất đã chứng minh rằng họ có kiến thức rất chuyên môn về kiến trúc

Thủ đô đầu tiên của Macedonia cổ đại-Ayg

II/ ĐÔI NÉT VỀ ALEXANDER ĐẠI ĐẾ

2.1 Giấc mơ và lời tiên tri bí ẩn

Theo truyền thuyết thì Olympias-mẹ của Alexander Đại Đế có tổ tiên là người anh hùng huyền thoại Iliad-Achilles Trong khi đó,cha của ông,Philip II của Macedonia,được cho là hậu duệ của con trai thần Zeus-Hercules

Truyền thuyết của Alexander của Macedonia bắt đầu ngay cả trước khi ông sinh

ra Cha mẹ của ông, vua Philip II của Macedonia và Myrtali-công chú của Epirus,sau này

là Olympas đã có những giấc mơ kì lạ về sự ra đời của ông Vua Philip và Hoàng Hậu Olympas đều tham gia giáo phái Kabria của Samothrace, và họ tin tưởng vào các tin nhắn trong giấc mơ.Do đó, họ đã mời nhà tiên tri nổi tiếng lúc bấy giờ là Arixstandros Telmisy

để giải thích những giấc mơ của họ Olympas đã mơ có một vụ nổ lớn của sấm và sét và chúng đã đánh trúng tử cung của cô;trong khi đó,trong giấc mơ của Philip,ông đang niêm phong tử cung của vợ mình với con dấu sư tử

Tượng bán thân Hoàng Hậu Olympias-thân mẫu của Alexander Đại Đế

Arixstandros đã biết rằng Olympias đã mang thai và đứa trẻ sẽ có đặc trưng dũng mãnh của sư tử Orace của Delphi khuyên Philip thờ thần Zeus-Ammon nhiều hơn các vị thần khác Điều đó mang lại cho đứa bé sắp ra đời sự phù hộ và khả năng bất khả chiến bại từ các vị thần

2.2 Alexander, hoàng tử vương quốc Macedonia

Alexander được sinh ra tại Pella,Macedoniaa vào cuối tháng Sáu năm 356 TCN cùng ngày với ngôi đền Artemis ở Ephesus bị hỏa hoạn phá hủy Cha của ông , Philip II của Macedonia là một vị vua cai trị xuất sắc và chiến lược Mẹ ông là Olympias, công

của của Epirus, con gái của vua Neoptolemus.Olympias là thành viên của giáo phái của Dionysus và Orpheus Bà thường ghen tuông,thù hận và hết mực yêu thương ông

Lúc còn nhỏ, Alexander là một cậu bé thông minh và can đảm.Theo truyện kể rằng: có một lần, có người bán cho vua Philip II một con ngựa nhưng bất kham Alexander quan sát và biết rằng con ngựa rất sợ bóng người, do đó,cậu đã dẫn con ngựa

đi ngược ánh nắng mặt trời, rồi bất ngờ leo lên lưng ngựa và phi trước sự chứng kiến của mọi người Vua cha rất hài lòng

Bức tranh Alexander thuần phục chiến mã Bucephalus

Năm 343 TCN, vua Philip II đã mời Aristotle- một trong những nhà bác học và hiền triết lớn nhất thời đó về dạy cho Alexander các môn khoa học và nghệ thuật Đồng thời, cha ông cũng ra lệnh cho các danh tướng của Macedonia lúc bấy giờ là Antipater and Parmenion dạy cho ông các kĩ năng,tài thao lược và khả năng tác chiến về quân sự.Bênh cạnh đó,ông cũng theo cha mình ra chiến trận để xem xét và tập hợp những kinh nghiệm trên chiến trường

Những hành động của Alexander được lấy cảm hứng từ nhiều nhân vật nổi tiếng khác nhau: một vị thần,một á thần,một anh hùng và một đế vương Dionysios-một thiên binh, Hercules-một á thần, Achilles-một anh hùng, Cyrus Đại Đế- Hoàng đế Ba Tư.Những hành động của Alexander được hướng dẫn bởi sự bất tử của Homer, người đã thường xuyên xuất hiện trong giấc mở của ông.Trong khi đó, Illiad là hướng dẫn sử chiến tranh của ông Achilles được ông xem như vừa là một anh hùng siêu nhân và vừa là chiến binh,ông thường để mình tiếp xúc với những mối nguy hiểm trong trận đánh để được như anh hùng Achilles

Alexander có thể chịu đựng sự đau đớn,cái đói,cơn khát,sức nóng,sự tuyệt vọng và đau khổ với một sự kiên nhẫn rất lớn giống như Hercules Khi còn bé, mẹ ông đã giới thiệu ông với những bí ẩn thờ cúng của Dionysios Thông qua Dionysios,ông có được tính di động và tình yêu cho các cuộc phiêu lưu Alexander ngưỡng mộ nhân cách của Cyrus Đại Đế-người sang lập Đế chế Ba Tư hùng mạnh Như Cyrus, Alexander tôn trọng truyền thống và tôn giáo các dân tộc mà ông thống trị Ông sống với vô số hình ảnh và sự

đa dạng của linh hồn bên trong một cá tính là một việc làm khó khăn và nguy hiểm,sự chung sống như vậy là không hài hòa và thái bình Hành động sử thi của Alexander được hướng dẫn bởi hồn ma của Homer, theo Hamlet là bởi hồn ma của người cha đã chết của ông

2.3 Cái chết của vua cha và đế chế của Alexander bắt đầu đƣợc hình thành

Vào tháng bảy năm 336 TCN, trên đường đến nhà hát tại Ege,cố đô của Macedonia,Philip bị ám sát bởi cận thần của mình là Pausanias trong lễ cưới của con gái mình

Alexander liền được quân đội đề cử trở thành người lãnh đạo vương quốc Macedonia.Không chỉ Alexander được đề cử vào ngôi vị hoàng đế.Trước khi có ngày hôm nay,ông đã sớm loại trừ tất cả các nhân vật ngáng đường ông đến tới ngôi vị ngai báu Ông đã thiết lập một quyền lực vững chắc hơn bất cứ ai nghĩ,khi đó ông mới 20 tuổi,một độ tuổi mà nhiều nghĩ đó là độ tuổi còn non nớt,suy nghĩ thiếu chính chắn và bồng bột

Kể từ khi thừa hưởng ngai vàng từ cái chết của cha,ông bắt đầu nghi ngờ các cận thần của mình,và đặc biệt là lúc ấy ông chỉ mới có được một nửa Macedonia.Để củng cố ngai vàng của mình và đề phòng sự phản bội từ các hoàng thân của mình.Ông đã thực hiện nhiều thủ đoạn và âm mưu nhằm loại trừ những kẻ thù của mình.Bên cạnh đó, Hoàng Hậu Olympias cũng giúp ông thực hiện việc trên bằng cách giết chết Cleopatra (người vợ cuối cùng của vua Philip) và con gái mới sinh

Sau khi đã loại bỏ những mối nguy hiểm đe dọa đến ngai vàng của mình,ông ra sức củng cố và huấn luyện quân đội,trừng phạt các thành bang xem thường ông và đàn áp các cuộc nổi dậy của các bộ tộc man di

III/ NHỮNG CUỘC CHINH PHẠT TIÊU BIỂU CỦA ALEXANDER ĐẠI

ĐẾ

3.1 Những cuộc chinh phạt đầu tiên của vị Tân Vương

Sau cái chết của vua Philip,các dân tộc ở phía Bắc và phía Tây nổi dậy và thành lập các thành bang Hy Lạp để thoái khoải ách thống trị của Macedonia Alexander đã bắt đầu các chiến dịch rầm rộ chống lại Triballi và IIyrian Mùa xuân năm 335, ông hành quân vào Thrace, ông tiến qua Balkan, vượt đèo Shipka và đi qua đất của Triballia (Rumelia),vượt qua sông Danube để chinh phạt các bộ lạc Getae và Celtic Sau đó,quay

về lại phía Tây, ông đạp tan liên minh người lllryan đã xâm chiếm Macedonia Để mở rộng cho sự tưởng tượng về thế giới, ông đã hành quân băng qua sông và thiêu rụi một khu định cư của Getae phía bên kia sông

Alexander hành quân chinh phục các thành bang chống đối

Các thành bang ở Hi Lạp đã phát triển không ngừng nghỉ dưới sự cai trị của Macedonia.Khi có một tin đồn về cái chết của ông ở Illyria, nó đã gây nên sự nổi dậy của Thebans, được ủng hộ bởi một số người Athen và một số thành bang khác (Arcadia, Eolia

và Etholia) Ông đã dường như không hồi phục uy tín của Macedonia khi nghe tin Hy Lạp đã bị thiêu rụi Tốc độ hành quân của ông khiến cho Thebans hoàn toàn bất ngờ,chỉ vài ngày ông đã giành được Hy Lạp Ông hành quân tới Thessaly chỉ trong vòng bảy ngày và Boeotia chỉ trong vòng năm ngày Chỉ trong vòng 14 ngày, ông đã hành quân

được 380km từ Pelion ở Illyria đến Thebes Khi Thebans từ chối đầu hàng, ông đã biến thành phố này thành bình địa, các công trình kiến trúc bị tàn phá và hủy hoại hoàn toàn,

6000 người bị kết và 30.000 người sống sót thì bị bán làm nô lệ Hy Lạp bây giờ thật sự yên bình trong một thời gian dài

3.2 Kế hoạch chinh phạt đế quốc Ba Tƣ của Alexander Đại Đế

Vào mùa xuân năm 334 TCN, ông chỉ huy ba vạn bộ binh và năm nghìn kỵ binh bắt đầu viễn chinh Ba Tư Cuộc viễn chinh này có một căn nguyên sâu sắc về mặt xã hội

và kinh tế Các thành bang ở Hy Lạp thời bấy giờ đang suy yếu, những mối mâu thuẫn trong xã hội hết sức gay gắt Những người dân tự do bị phá sản ngày càng nhiều Những người bị phá sản phải đi ăn mày hoặc làm những công việc vụn vặt để kiếm sống Họ cũng đi làm lính đánh thuê để tìm một lối thoát cho mình Trong khi đó, những người giàu có muốn tống khứ số người đang gây lo ngại cho họ ra khỏi thành bang của mình Mặc khác, tầng lớp quý tộc của Macedonia và tầng lớp quý tộc ở Hy Lạp đều tha thiết muốn phát động chiến tranh, để cướp đoạt đất đai, tài sản và nô lệ Ngoài ra , tập đoàn thống trị của Macedonia cảm thấy trông nội bộ Hy Lạp đang không yên ổn, nên muốn phát động cuộc chiến tranh với Ba Tư để chuyển mục tiêu chú ý của của những người chống Macedonia ở Hy Lạp đi về một hướng khác

Thời cơ để phát động chiến tranh rất có lợi cho Alexander, vì lúc bấy giờ trong nội

bộ đế quốc Ba Tư đang đầy rẫy mâu thuẫn.Sự thống trị của họ không còn vững vàng Vùng Tiểu Á ở phía Tây đế quốc này như ở Phoenecia, Ai Cập và một số địa phương khác đang khổ sở vì bị Ba Tư áp bức, muốn dựa vào người Hy Lạp để tranh thủ nền độc lập cho mình Trong phạm vi của đế quốc này, những vùng đất bị chinh phục trước kia liên tiếp xảy ra những cuộc nổi dậy chống sự thống trị của Ba Tư, không lúc nào chấm dứt.Chính vì vậy mà sức mạnh của đế quốc Ba Tư cũng bị suy yếu dần

Sau khi quân của Alexander tiến vào Châu Á, thì đạo quân của ông đã đánh bại quan đội của Ba Tư tại bờ sông Granicus thuộc vùng Tiếu Á Tiếp đó, họ dung ngoại giao

để lung lạc một số thành thị tại Tiểu Á, khiến những thành thị này khỏi cần đánh mà tự đầu hàng Mùa thu năm 333 TCN, quân đội của Alexander tiến vào Syria Hoàng đế Ba

Tư là Darius III chỉ huy hơn 1 vạn quân ra nghênh chiến.Họ đánh nhau tại Issus.Đích thân Alexander chỉ huy quân đội tấn công mãnh liệt, khiến vua Darius III bị thua phải bỏ chạy Từ đó Alexander chỉ huy đại quân tiến xuống phía Nam, trước tiên đánh chiếm Phoenecia, rồi tiếp tục tiến quân sang Ai Cập Năm 331 TCN, Alexander kéo quân từ Ai Cập trở về phía Đông, vượt qua Syria rồi tiếp tục tiến về Nesopotania Tại Gaugamela ở gần Nineveh, họ đã gặp quân đội của Ba Tư và một trận đại chiến đã xảy ra Quân Ba Tư rêu rao là có đến 1 triệu ( thực tế thì cả bộ binh và kỵ binh chỉ khoảng 300000).Trong khi

đó quân đội của Alexander chỉ có năm sáu chục nghìn Nhưng do quân đội của Ba Tư

không có tinh thần chiến đấu, lại do Darius III chỉ huy kém cỏi,nên rốt cuộc đã bị đại bại Sau trận này, Alexander tiếp tục tiến về phía Đông và đã nhanh chóng chiếm được thủ đô của Ba Tư là Babylon,Susa Tiếp đó, họ lại tiến chiếm thủ đô cũ của Ba Tư là Persepolis, lấy được 120.000 Talent vàng và bạc Đồng thời, họ đã nổi lửa thiêu rụi kinh đô cũ rất lộng lẫy của Ba Tư Vua Darius III vào năm 330 trước công nguyên bỏ chạy về phía Đông và đã bị viên Tổng đốc Bactria là Bessus giết chết

Trận chiến sông Granicus

3.3 Tham vọng xâm lăng Ấn Độ

Trước khi hành quân tới Ấn Độ vào đầu mùa hè năm 327 TCN, Alexander đã cảm thấy sự cần thiết của việc tổ chức lại quân đội mà ông đã lãnh đạo từ Ba Tư tới nơi mà có khí hậu và địa hình khác biệt như ở Ấn Độ Ông đã ra lệnh đốt cháy các xe chở chiến lợi phẩm từ Ba Từ để tránh làm chậm tốc độ hành quân và ra lệnh giải trừ một số lượng lớn binh lính.Ông đã củng cố lại lực lượng của mình với hàng nghàn kị binh Đông Iran tinh nhuệ Lực lượng chiến đấu sau khi được củng cố bao gồm 40.000 binh sĩ và 120.000 binh

sĩ hậu cần Ông dẫn đạo quân của mình qua lại núi Hindu Kush,gần thung lũng Bamian

và Gorband.Đồng thời,ông cũng chia lực lượng của mình ra để tốc độ hành quân nhanh hơn Các binh sĩ trang bị nặng: kỵ binh và các khí tài chiến tranh thì di chuyên đến thung lũng Kabul đến Pencelaotis (Charsadda) phía dưới Perdiccas và Hephaestion còn Alexander thì dẫn một đội quân trang bị nhẹ băng qua các khu vực mà ngày nay được biết đến là Bajour, Swat and Buner nơi sinh sống của những bộ tộc miền núi Ấn Độ.Alexander thân chinh tấn công các bộ lạc Kamboja Đặc biệt trận đánh khốc liệt với người Aspasios trong các thành phố Ora,Bazira,Massaga

Trận đánh lớn nhất trong sự nghiệp chinh phạt của ông là chống lại lại Porus, một trong những nhà lãnh đạo quyền lực nhất ở Ấn Độ, tại sông Hydaspes trong tháng Bảy năm 326 TCN Quân đội của ông đã băng qua sông và phải chống lại sự phòng thủ vững