Bài giảng phòng và điều trị loãng xương ở phụ nữ mãn kinh GS trần ngọc ân

CÁC THUỐC DÙNG CHO LOÃNG XƯƠNG 1.. LIỆU PHÁP HORMON THAY THẾEstrogen+Progesteron - Viên kép 0,6mg+2,5mg/ngày - Có khá nhiều tác dụng phụ: K vú, tử cung… Có khá nhiều tác dụng phụ: K vú,

PHÒNG VÀ ĐIỀU TRỊ

LOÃNG XƯƠNG

Ở PHỤ NỮ MÃN KINH

Giáo sư Trần ngọc Ân

12-2007

CÁC THUỐC DÙNG CHO LOÃNG

XƯƠNG

1. Canxi

2. Vitamin D

3. Hormon thay thế

4. SERM

5. Calcitonin

6. Bisphosphonat

7. Các thuốc khác: PTH, Strontium,

RANKL…

CANXI VÀ VITAMIN D

• Nhu cầu 1300-1000-1200mg/ngày; không quá 2500mg ( sỏi thận, suy thận…)

• Loại : Citrat > Phosphat > Carbonat

• Thực phẩm: sữa, tép, tôm cua cá, vừng…

• Vitamin D được tính bằng lượng 25-hydroxy-vitamin D = 15-32 ng/ml

• Nhu cầu 400-800 đv/ngày

• Dùng liều cao > 1000 đv/ngày có thể gây tăng Canxi máu và niệu

LIỆU PHÁP HORMON THAY THẾ

Estrogen+Progesteron

- Viên kép (0,6mg+2,5mg/ngày)

- Có khá nhiều tác dụng phụ: K vú, tử cung… Có khá nhiều tác dụng phụ: K vú, tử cung…

- Chỉ dùng khi có chỉ định chặt chẽ, theo dõi tốt

Livial (Tibolol)

- Sau khi uống giải phóng 3 chất estrogen, progesterol, androgen

- Viên 2,5mg : Tác dụng với các triệu chứng sinh dục phụ, loãng x ơng

- Tác dụng phụ: Ra máu âm đạo, tắc mạch, căng vú,

- Chỉ nên dùng sau mãn kinh > 12 tháng

LIỆU PHÁP HORMON THAY THẾ

Estrogen nguồn gốc thực vật – phytoestrogen (isoflavon đậu nành)

- Tác dụng rõ với các dấu hiệu rối loạn tiền mãn kinh và mãn kinh

- Tác dung giảm mất xương sau sử dụng 6-8

tháng

- Rất ít tác dụng phụ

Estrogen nguồn gốc thực vật – phytoestrogen (isoflavon đậu nành)

- Tác dụng rõ với các dấu hiệu rối loạn tiền mãn kinh và mãn kinh

- Tác dung giảm mất xương sau sử dụng 6-8

tháng

- Rất ít tác dụng phụ

ĐIỀU HÒA CHỌN LỌC THỤ THỂ

ESTROGEN - SERM

- Raloxifen (Evista, Bone-max…), viên 60mg

- Tamoxifen được dùng nếu có tiền sử K vú

- Tác dụng giảm nguy cơ loãng xương đã được chứng minh rõ sau khi sử dụng nhiều năm

- Tác dụng phụ ít trên vú và tử cung; có thể có các dấu hiệu trên hệ tim mạch và toàn thân

- Có tác dụng ức chế quá trình hủy xương

- Có 2 dạng tiêm và xịt mũi, liều tiêm 50-100đv/ ngày; xịt mũi 100-200đv/ngày

- Tác dụng trên cột sống nhiều hơn trên xương ngoại biên

- Phản ứng phụ thường thấy: nóng bừng người, đau chỗ tiêm,sổ mũi

- Có thể thấy giảm đau ngay sau khi tiêm vài

ngày

- Gồm một nhóm nhiều thuốc có cấu trúc P-C-P , đặc biệt dùng ức chế mạnh quá trình hủy xương, thuốc

được cố định ở bề mặt xương lâu dài

- Alendronat (Fosamax, Alenta) 70mg: uống 1 lần/tuần, lúc đói 200ml nước; sau đó đi,đứng 30’ Không dùng khi có hẹp, co thắt thực quản, loét tiêu hóa

- Pamidronat (Aredia) 30mg x 1-3ống +200ml NaCl

9‰ hoặc Glucose 5% truyền t/m trong 2-3h; cách tuần hay tháng

- Zoledronic acid (Zometa) 4mg x1-3ống + 200ml 9‰ họăc 5% Glucose trong 30’-60’truyền t/m

CÁC THUỐC KHÁC

* Hormon cận giáp (PTH) mới được dùng từ

2002 Teriparatid 20mg ống tiêm d/d; tiêm

hằng ngày trên 6 tháng Tác dụng chống loãng xương mạnh và rõ rệt (tăng tạo xương xốp)

* Strontium đang được nghiên cứu

* RANKL (receptor activator of nuclear factor-kappa B ligand)

ÁP DỤNG THỰC TẾ

Dự phòng

- Nói chung cả 2 giới và các lứa tuổi

1 Vận động, thể dục phù hợp

2 Tiếp xúc ánh nắng

3 Dinh dưỡng hợp lý

4 Bổ xung Canxi và vitamin D nếu thấy cần

- Phụ nữ trên 40 tuổi

1 Như trên

2 Estrogen thực vật (trước,trong và sau mãn kinh)

Thành phần :

- Men lactic

- Calci 141mg

- Vitamin D3 5mcg

- Cao mộc tặc

Tác dụng:

ÁP DỤNG THỰC TẾ

ĐẶC BIỆT

ALENTA )

ÁP DỤNG THỰC TẾ

ĐIỀU TRỊ LOÃNG XƯƠNG

ZOMETA )

ĐAU NHIỀU

(MYACALCIC,ROCALCIC)

ÁP DỤNG THỰC TẾ

T score < - 2,5 không đau, không tiền sử gẫy x

1 Fosamax hay Alenta

2 Canxi D

3 Bone-max hay Estrogen thực vật (nếu là nữ)

T score -1,5 đến - 2,5 đau nhiều hoặc có tiền sử gẫy x

1 Giống như trên

2 Calcitonin tiêm hoặc xịt

Người trên 80 tuổi

1 Fosamax hay Alenta

2 Canxi D

Xin cám ơn