Môn học hướng vào những nội dung chính sau đây: Thứ nhất, khái luận về lý thuyết phát triết xã hội (định nghĩa, cấu trúc, tiêu chí) Thứ hai, một số lý thuyết tiêu biểu trong lịch sử tư tưởng trước Mác về phát triển xa hội. Thứ ba, quan niệm chủ nghĩa Mác Lênin về phát triển xã hội Thứ tư, một số lý thuyết hiện đại về phát triển xã hội Cuối cùng là những bài học thế giới quan và phương pháp luận
Trang 1Đại học Quốc gia Hà Nội
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Bộ môn Khoa học Chính trị
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
CÁC LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN XÃ HỘI THEORIES AND SOCIAL DEVELOPMENT MODELS
1 Thông tin về giảng viên
1.1 Họ và tên: Lưu Minh Văn
Chức danh, học hàm, học vị: Tiến sĩ
Thời gian, địa điểm làm việc: P.210, nhà C, 336 Nguyễn Trãi, Thanh xuân, Hà nội
Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Khoa học chính trị P.208, nhà C, 336 Nguyễn Trãi, Thanh xuân,
Hà nội
Điện thoại: CQ - 04 8588173, NR - 04 6407094, DĐ: 0983115658
E-mail: nvminhvan@yahoo.com
Các hướng nghiên cứu chính:
- Lý thuyết chính trị
- Lý thuyết phát triển xã hội
- Triết học chính trị
- Triết học văn hoá
1.2 Họ và tên: Hồ Sĩ Quý
Chức danh, học hàm, học vị: Phó giáo sư,Tiến sĩ
Thời gian, địa điểm làm việc: thứ Hai, Ba và Năm hàng tuần tại Viện Thông tin Khoa học
Xã hội, 1 Liễu Giai, Hà Nội
Trang 2Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Khoa học chính trị P.208, nhà C, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân,
Hà Nội
Điện thoại: 8588173
E-mail: khct.sdh@gmail.com
Các hướng nghiên cứu chính:
- Triết học xã hội
- Con người, văn hoá, nguồn nhân lực
- Lý thuyết phát triển xã hội
- Triết học văn hoá
2 Thông tin chung về môn học
- Tên môn học: Các lý thuyết và mô hình phát triển xã hội
- Mã môn học: POL 6012
- Số tín chỉ: 03
- Môn học: Tự chọn
- Môn học tiên quyết: POL 6004
- Địa chỉ bộ môn phụ trách môn học: Bộ môn Khoa học Chính trị, Trường Đại học Khoa
học Xã hội và Nhân văn
3 Mục tiêu của môn học
- Mục tiêu kiến thức:
+ Trong khuôn khổ thời lượng môn học, người học sẽ phân tích đặc trưng của học thuyết hình thái kinh tế - xã hội với tính cách là một lý thuyết phát triển xã hội
+ Đi sâu nghiên cứu một số lý thuyết phát triển xã hội tiêu biểu, đặc biệt là những lý thuyết hiện đại, đang được quan tâm nhiều trong đời sống lý luận trong nước và quốc tế những năm gần đây
+ Trên cơ sở nhận thức các lý thuyết tiêu biểu, người học sẽ được trang bị những kiến thức nền tảng về tương quan giữa sự vận động xã hội và phương thức các nhà tư tưởng mô hình
Trang 3- Mục tiêu kỹ năng: Thông qua nghiên cứu chuyên đề này, người học sẽ có được phương pháp tư duy mềm dẻo, phong phú hơn khi nhận thức vận động và phát triển xã hội
4 Tóm tắt nội dung môn học:
Môn học hướng vào những nội dung chính sau đây:
Thứ nhất, khái luận về lý thuyết phát triết xã hội (định nghĩa, cấu trúc, tiêu chí)
Thứ hai, một số lý thuyết tiêu biểu trong lịch sử tư tưởng trước Mác về phát triển xa hội
Thứ ba, quan niệm chủ nghĩa Mác - Lênin về phát triển xã hội
Thứ tư, một số lý thuyết hiện đại về phát triển xã hội
Cuối cùng là những bài học thế giới quan và phương pháp luận
5 Nội dung môn học, hình thức tổ chức dạy và học
Nội dung
Hình thức tổ chức dạy và học
Tổng
45
hành, điền
dã
0
Tự học, tự nghiên cứu
15
Lý thuyết
20
Bài tập
5
Thảo luận
5
Chương 1 Khái luận về lý
thuyết phát triết xã hội
1.1 Định nghĩa lý thuyết phát
triển xã hội
1.2 Cấu trúc cơ bản của lý
thuyết phát triển xã hội
1.3 Tiêu chí đánh giá ý nghĩa,
giá trị đối với các lý thuyết phát
triển xã hội
Chương 2 Một số lý thuyết
tiêu biểu trong lịch sử tư tưởng
trước Mác về phát triển xã hội
Trang 42.1 Những tư tưởng chính về sự
vận động xã hội trong các học
thuyết phương Đông: Nho giáo,
phật giáo
2.2 Những tư tưởng chính về sự
vận động xã hội trong các học
thuyết phương Tây: Hêxiot,
Platon, Arixtot, Vico, Hecde,
Rutxô, Điđơrô, Hegen, Comte,
M.Veber
Chương 3 Quan niệm triết học
Mác - Lênin về phát triển xã
hội
3.1 Quan điểm chủ nghĩa Mác -
Lênin về vận động, phát triển và
tiến bộ xã hội
3.2 Quyết định luận duy vật về
đời sống xã hội
3.3 Quy luật cơ bản của sự phát
triển xã hội
3.4 Học thuyết hình thái kinh tế -
xã hội với tư cách là lý thuyết
phát triển xã hội
3.5 Chủ nghĩa xã hội với tư cách
là mô hình hiện thực
Chương 4 Một số lý thuyết
hiện đại về phát triển xã hội
4.1 Một số lý thuyết tiêu biểu
của khuynh hướng xây dựng lý
thuyết tổng quát về phát triển xã
hội
Trang 54.1.1 Lý thuyết hiện đại hoá
4.1.2 Lý thuyết phát triển con
người của UNDP
4.1.3 Lý Thuyết văn hoá và phát
triển của UNESCO
4.1.4 Lý thuyết phát triển bền
vững
4.1.5 Lý thuyết các làn sóng văn
minh
4.2 Một số lý thuyết tiêu biểu
của khuynh hướng xây dựng
theo vấn đề về phát triển xã hội
4.2.1 Lý thuyết về thể chế và
phát triển
4.2.2 Lý thuyết về thị trường và
phát triển (thị trường tự do và thị
trường có điều tiết)
4.2.3 Lý thuyết về dân chủ và
phát triển
4.2.4 Lý thuyết về hành chính
công và phát triển
4.2.5 Lý thuyết về kinh tế học
phát triển
4.2.6 Lý thuyết về nhà nước và
phát triển
Chương 5: Những bài học thế
giới quan và phương pháp luận
5.1 Những vấn đề cốt lõi của các
lý thuyết phát triển hiện đại
5.2 Nhận thức xu hướng, quy
luật, khả năng phát triển của xã
Trang 6hội là nhu cầu khách quan,
không thể thiếu của mọi thời đại
5.3 Đối với các nước đang phát
triển nói riêng việc hiểu được
các lý thuyết phát triển xã hội
chính là công cụ không thể thiếu
để rút ngắn khoảng cách phát
triển
6 Học liệu
6.1 Danh mục tài liệu tham khảo bắt buộc
1/ Alvin Toffler, Làn sóng thứ ba, Nxb KHXH, H., 1996
2/ Samuel P Huntington, Sự đụng độ giữa các nền văn minh, Chuyên đề 1, Tạp chí Thông
tin KHXH, 1995
3/ Gunter Endruweit (CB), Các lý thuyết xã hội học hiện đại, Nxb Thế giới, H., 1999 4/ N Konrat, Phương Đông và phương Tây, Nxb Giáo dục, H., 1996
5/ Hồ Sĩ Quý, Tìm hiểu về văn hóa và văn minh, Nxb CTQG, H., 1999
6/ Maridôn Tuarenơ, Sự đảo lộn của thế giới: địa chính trị thế kỷ XXI, Nxb CTQG, H.,
1996
7/ Các giá trị châu Á và sự phát triển ở Việt Nam trong bối cảnh so sánh, Kỷ yếu Hội thảo
quốc tế, H., 2000
8/ Francis Fukuyama, Sanjay Marwah, “Comparing East Asia and Latin America,
Dimensions of Development”, Journal of Democracy, 2000, Vol 11, No 4 pp 80-94 9/ Nguyễn Duy Quý (CB), Thế giới trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI, Nxb CTQG, H.,
2001
6.2 Danh mục tài liệu tham khảo thêm:
10/ Viện nghiên cứu quản lý kinh tế TƯ, Thể chế - cải cách thể chế và phát triển: lý luận
và thực tiễn ở nước ngoài và Việt Nam, Nxb Thống kê, H., 2002
Trang 712/ Nguyễn Trọng Chuẩn (CB), Tiến bộ xã hội - một số vấn đề lý luận cấp bách, Nxb
KHXH, H., 2000
13/ Lester C Thurow, Làm giàu trong nền kinh tế tri thức, Nxb Trẻ, Tp Hồ Chí Minh,
2003
14/ Karad Lorenz, Những vấn đề lớn của nhân loại, Nxb Hà Nội, H., 2007
15/ Jared Diamond, Sụp đổ: các xã hội đã thất bại và thành công như thế nào?, Nxb Tri
thức, H., 2006
16/ Thomas L Friedman, Chiếc Lexus và cây ô lưu: toàn cầu hoá là gì?, Nxb KHXH, H.,
2005
17/ Thomas L Friedman, Thế giới phẳng: tóm lược lịch sử thế giới thế kỷ 21, Nxb Trẻ, Tp
Hồ Chí Minh, 2006
18/ Viện nghiên cứu và đào tạo về quản lý, Hành chính công và quản lý hiệu quả chính phủ, Nxb Lao động, H., 2005
7 Phương pháp, hình thức kiểm tra - đánh giá kết quả học tập môn học
7.1 Kiểm tra - đánh giá thường xuyên
- Hình thức:
+ Có mặt 80% giờ lên lớp lý thuyết
+ Hoàn thành các bài tập được giao
+ Tham gia đầy đủ và có phát biểu trong các buổi xemina
- Thang điểm: 10
- Tỷ trọng: 10%
7.2 Kiểm tra – đánh giá định kì
- Kiểm tra giữa kì:
+ Hình thức: 01 tiểu luận
+ Điểm: 10
+ Tỷ trọng: 30%
Trang 8- Thi hết môn học/chuyên đề:
+ Hình thức: vấn đáp
+ Điểm: 10
+ Tỷ trọng: 60%
Phê duyệt của Trường Chủ nhiệm khoa Chủ nhiệm bộ môn Người biên soạn
TS Lưu Minh Văn
