những cơ bản về quảng cáo trực tuyến việt nam

• Các bạn trẻ làm trong ngành quảng cáo trực tuyến được 1 tới 3 năm • Các bạn làm quảng cáo truyền thống muốn tìm hiểu thêm về quảng cáo trực tuyến • Các công ty chuyên làm quảng cáo tru

Mục lục

Giới thiệu 1

Giới thiệu về tác giả 2

Độc giả chính là ai? 3

Sách có những phần nào? 4

Tổng quan quảng cáo trực tuyến 5

$36.6 tỉ đô là doanh thu quảng cáo trực tuyến tại Mỹ năm 2012 6

Thị trường Trung Quốc là sân chơi của các doanh nghiệp nội địa 8

Doanh thu quảng cáo trực tuyến từ Singapore vượt 100 triệu USD năm 2011 10

Quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam 11

Tiềm năng của ngành quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam 13

Việt Nam với hơn 31 triệu người dùng Internet 14

Thế giới Agency quảng cáo tại Việt Nam 17

Nhóm agency nước ngoài tại Việt Nam 19

Các tập đoàn khác 21

Các agency nội địa 24

Một nghề cho chín 28

Nghề quảng cáo trực tuyến 31

Học quảng cáo trực tuyến như thế nào 35

Bức tranh tổng thể 39

Owned, Paid and Earned Media 40

Trang Web công ty bạn 42

Những điều cơ bản về website 43

Quy trình phát triển website 46

Tối ưu hoá trải nghiệm người dùng 56

Tài liệu tham khảo 65

Các tài sản trên nền di động 66

Thời đại của các thiết bị di động thông minh 67

Các lựa chọn cho doanh nghiệp trên nền điện thoại thông minh 69

Tài liệu tham khảo 78

Chiến lược cho mạng xã hội 79

Social media là gì? 80

Facebook thống trị thị trường mạng xã hội Việt Nam 81

Chiến lược lựa chọn kênh phù hợp 83

Các nguyên tắc cơ bản khi tham gia mạng xã hội 85

Facebook fanpage 94

Đo lường hiệu quả 103

Tài liệu tham khảo 109

Digital Analytics 110

Định nghĩa 111

Các công cụ Analytics khác nhau 113

Các công cụ offsite miễn phí 116

Các công cụ offsite tính phí 120

Công cụ lắng nghe 125

Làm thế nào để có một chiến lược Analytics hiệu quả? 130

Giới thiệu nhanh về Google Analytics 139

Tài liệu tham khảo 140

Làm thế nào để có một chiến dịch hiệu quả 143

Mạng quảng cáo Google 154

Quảng cáo trả tiền trên Facebook 158

Real Time Bidding 164

Đo lường hiệu quả chiến dịch 167

Báo cáo và tối ưu hoá 170

Tài liệu tham khảo 174

Quảng cáo trên công cụ tìm kiếm 175

Tiếp cận người dùng có nhu cầu 176

Khi nào dùng PPC hay SEO 183

Quảng cáo tìm kiếm tính phí hoạt động ra sao? 193

SEO hoạt động như thế nào 201

Tổng kết ngắn về SEO 210

Quy trình thực hiện PPC và SEO 215

Đánh giá hiệu quả của chiến dịch PPC hay SEO 216

Các nhận định sai thường gặp 219

Chi phí quảng cáo tìm kiếm PPC/SEO 222

Tài liệu tham khảo 225

Lập kế hoạch quảng cáo 227

Bản tóm tắt yêu cầu khách hàng (brief) 229

Nghiên cứu thị trường và thương hiệu 231

Lên ý tưởng 233

Đánh giá ý tưởng/kế hoạch 238

Phát triển ý tưởng thành chiến dịch 240

Tổng kết 242

First Edition

Intentionally Left Blank

Giới thiệu

Chandler Nguyen

Tôi là một người rất may mắn Tôi đã tìm thấy được 1 nghề

nghiệp ưa thích sớm trong cuộc đời Vào năm 2003/2004, một

người bạn người Singapore tình cờ giới thiệu với tôi về Google

Adwords - chương trình quảng cáo của Google Tôi vẫn còn

nhớ cuốn sách đầu tiên mình đọc về Google Adwords là cuốn

“The Definite Guide to Google Adwords” bởi Perry Marshall Và

tôi đã bắt đầu vào ngành Quảng cáo trực tuyến dưới vai trò

của 1 Affiliate Marketer từ đó, mặc dù thực sự khi bắt đầu, tôi

không hề biết tới vai trò này

Sau một thời gian làm việc với vai trò của một Affiliate marketer

(đơn giản là tôi chạy quảng cáo để thu hút người dùng điền

thông tin của họ vào mẫu đơn và tôi chuyển chúng cho những

nhà quảng cáo), tôi có làm việc với một số agency ở Singapore

trước khi về Việt Nam

Trong thời gian gần 8 năm ở Sing (cả học tập và làm việc), tôi

sôi nổi, nhiệt tình, có trình độ cao trong những công ty, tập đoàn lớn Tôi được giao nhiệm vụ làm việc với các khách hàng thuộc đủ mọi kích cỡ, từ doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Singa-pore, Malaysia tới các tập đoàn đa quốc gia như Apple, HP, tập đoàn khách sạn 5 sao Shangri-La, ngân hàng HSBC, Citibank vân vân

Khi về Việt Nam, tôi cũng có cơ hội hợp tác với nhiều thương hiệu hàng đầu của Việt Nam như Hãng hàng không quốc gia Việt Nam, tập đoàn Tân Hiệp Phát, tập đoàn Viettel vân vân, hãng xe Mercedes, tập đoàn Diageo (ngành rượu), tập đoàn JTI (thuốc lá) vân vân

Những trải nghiệm tôi có ở Việt Nam là gần như hoàn toàn khác biệt với những trải nghiệm trước đó ở Singapore và tôi thấy mình là người may mắn

Về lý do tại sao tôi lại quyết định viết cuốn sách này? Bởi sau khoảng gần 4 năm làm việc ở Việt Nam và cũng có tham gia giảng dạy ở một số trung tâm, tôi nhận thấy nhu cầu về ngành này ở Việt Nam là rất lớn Tuy nhiên các tài liệu về ngành thì hầu như rất thiếu Tôi hi vọng cuốn sách này có thể giúp phần nào bổ sung cho sự thiếu hụt đó Cuốn sách đầu tiên được viết hoàn toàn bằng tiếng Anh, nhưng do nhu cầu của nhiều bạn đọc, tôi đã dịch nó ra tiếng Việt

Section 1

Giới thiệu về tác

giả

Cuốn sách này được viết để phục vụ đối tượng độc giả sau:

• Các sinh viên mới ra trường, đang tìm cơ hội làm việc trong

ngành Quảng cáo trực tuyến

• Các bạn trẻ làm trong ngành quảng cáo trực tuyến được 1

tới 3 năm

• Các bạn làm quảng cáo truyền thống muốn tìm hiểu thêm về

quảng cáo trực tuyến

• Các công ty chuyên làm quảng cáo truyền thống muốn

chuyển sang lĩnh vực quảng cáo trực tuyến

• Các agency nước ngoài muốn tìm hiểu về thị trường Việt

Nam

• Các nhà cung cấp công cụ trực tuyến nước ngoài muốn tìm

hiểu về thị trường nội địa

Cuốn sách này ban đầu được viết bằng tiếng Anh Tuy nhiên

do nhận được nhiều yêu cầu của các bạn muốn đọc sách bằng tiếng Việt, chính vì vậy tôi đã dịch ra tiếng Việt toàn bộ quyển sách Tuy nhiên khi dịch ra tiếng Việt, tôi cũng dành thời gian

bổ sung, viết lại mới một số phần sau:

• Thay đổi nhỏ trong phần thế giới agency tại Việt Nam với một

số cập nhật mới

• Quảng cáo hiển thị dùng mạng Google Display Network

• Quảng cáo trên Facebook (do Facebook thay đổi giao diện

và nội dung phần này)

• Real Time Bidding: Viết rõ hơnMột số tài liệu tham khảo nguyên gốc bằng tiếng Anh sẽ không được dịch ra tiếng Việt

Tôi cũng dữ lại khá nhiều thuật ngữ chuyên ngành, không dịch

ra tiếng Việt bởi đây là những khái niệm mới và được dùng bằng tiếng Anh khá thường xuyên trong ngành

Section 2

Độc giả chính là ai?

Cuốn sách được chia thành 2 phần chính

Phần 1

Trong phần này, chúng ta sẽ thảo luận về bức tranh tổng thể

của ngành quảng cáo trực tuyến ở Việt Nam, doanh thu của

ngành, tiềm năng phát triển, các agency lớn, và những lời

khuyên cho bạn nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về ngành

Tôi có thảo luận ngắn về định hướng nghề nghiệp và mức thu

nhập bạn có thể có khi tham gia vào ngành

Phần 2

Trong phần này, chúng ta sẽ đi chi tiết vào các lĩnh vực như:

• Các tài sản công ty bạn có thể có trên môi trường trực tuyến

(bao gồm trang web của công ty, các ứng dụng di động hay

các fanpage, các kênh trên mạng xã hội)

• Đo lường hiệu quả của việc tham gia vào quảng cáo trực tuyến, nó giúp ích gì cho việc kinh doanh, doanh số của công ty?

• Quảng cáo hiển thị và những điều cơ bản cần biết ở Việt Nam

• Quảng cáo trên công cụ tìm kiếm

• Lập kế hoạch quảng cáo trực tuyến cho những chiến dịch từ 3-6 tháng

Section 3

Cuốn sách có

những phần nào?

2 Trong phần này, chúng ta

sẽ bàn về doanh thu cho quảng cáo trực tuyến ở các thị trường Mỹ, Trung Quốc, Singapore và Việt Nam

Tổng quan quảng

cáo trực tuyến

Theo tổ chức IAB, doanh thu từ quảng cáo trực tuyến tại thị

trường Mỹ tăng 15% trong năm 2012 so với năm 2011 Tổng

doanh thu cho năm 2011 là $31.74 tỉ đô

Quảng cáo bằng công cụ tìm kiếm, quảng cáo hiển thị (quảng

cáo banner, Rich Media, quảng cáo Video, tài trợ) vẫn là những

hình thức quảng cáo được ưa chuộng nhất, chiếm tới 78% tổng ngân sách quảng cáo trực tuyến năm 2012

Với xuất phát điểm thấp hơn, doanh thu quảng cáo di động (mobile mar-keting) tăng khoảng 111%

vào năm 2012, chiếm 9%

trên tổng doanh thu ngành

Doanh thu từ quảng cáo trực tuyến chiếm tỉ lệ nhiều hơn bất kỳ hình thức quảng cáo nào khác, trừ Quảng cáo truyền hình

Dựa trên định nghĩa của quảng cáo hiển thị, chúng ta có thể đoán được là quảng cáo trên Facebook cũng được tính vào hình thức này

Quảng cáo dùng công cụ tìm kiếm bao gồm cả quảng cáo trả tiền (PPC), quảng cáo ngữ cảnh (contextual targeting text ads), Paid inclusion và tối ưu hoá website cho công cụ tìm kiếm

(Search engine optimization SEO)

Một điều đáng lưu ý là so với các thị trường mới nổi như pore/ Mã Lai/ In đô hay Việt Nam, tốc độ tăng doanh thu quảng cáo trực tuyến của thị trường Mỹ (15%) là tỉ lệ rất cao

Singa-Section 1

$36.6 tỉ đô là doanh thu

quảng cáo trực tuyến tại

Mỹ năm 2012

Dưới đây là biểu đồ doanh thu theo các định dạng quảng cáo

trực tuyến qua thời gian

Như các bạn thấy, quảng cáo trên công cụ tìm kiếm tăng

trưởng và giữ ổn định qua các năm, cùng với quảng cáo hiển

thị Quảng cáo di động tăng nhanh từ năm 2010, tuy nhiên Rich

Media có xu hướng giảm và giữ ở mức thấp cùng với quảng

cáo rao vặt (classifieds ad)

Nếu bạn muốn đọc toàn bộ quảng cáo, có thể xem thêm tại

đường dẫn bên dưới:

http://www.iab.net/insights_research/industry_data_and_landscape/adrevenuereport

Một câu hỏi bạn có thể đặt ra là tại sao tôi lại đề cập tới thị trường Mỹ

Một trong những lý do chính là do thị trường Mỹ phát triển hơn nhiều thị trường Việt Nam, vì vậy chúng ta có thể dựa trên sự phát triển của thị trường Mỹ để giúp suy đoán sự phát triển trong tương lai của thị trường khu vực và Việt Nam Tất nhiên, mỗi thị trường đều có sự khác biệt riêng, và người dùng cũng

sử dụng internet theo những cách khác nhau

Với hơn 500 triệu người dùng Internet (theo CNNIC, gấp đôi thị

trường Mỹ), thị trường Trung Quốc là một thị trường không thể

bỏ qua Tỉ lệ dân số sử dụng internet mới chỉ đạt khoảng

38.3% cho thấy thị trường này còn rất nhiều tiềm năng phát

triển

Nguồn: CNNIC China

Số lượng người truy cập internet qua di động ở Trung Quốc

Nguồn: CNNICThị trường quảng cáo bằng công cụ tìm kiếm ở Trung Quốc cũng rất khác so với các thị trường khác bởi Baidu mới là cỗ máy tìm kiếm được sử dụng nhiều nhất với hơn 60% thị phần Kết quả tìm kiếm của Baidu và cách hiển thị quảng cáo của họ cũng tương đối khác biệt so với Google

Ngoài công cụ tìm kiếm, các dịch vụ internet khác tại Trung Quốc cũng là sân chơi của phần lớn các doanh nghiệp nội địa Chúng ta có Sina Weibo cho mạng xã hội, Tmall thay vì Ama-zon cho thương mại trực tuyến vân vân Các doanh nghiệp toàn cầu gặp nhiều khó khăn khi muốn thâm nhập thị trường này

Theo nghiên cứu của GroupM China, họ dự đoán là ngành

Section 2

Thị trường Trung Quốc là

sân chơi của các doanh

nghiệp nội địa

hơn 40% trong năm 2012 Báo cáo của iResearch cũng đưa ra

con số dự đoán tương tự Chi tiết về việc doanh thu theo từng

hình thức quảng cáo hiện không có nhiều thông tin chính xác

Điều này cũng không quá khó hiểu bởi sự minh bạch về thông

tin ở Trung Quốc đi sau các thị trường như Mỹ, Anh vân vân

nhiều

Lý do chính vì sao tôi đưa phần nói về Trung Quốc vào cuốn

sách này là muốn truyền tải thông điệp: thị trường Trung Quốc

rất khác biệt so với các thị trường khác như Mỹ, châu Âu hay

Đông Nam Á do lượng người dùng khổng lồ, ngôn ngữ và thói

quen sử dụng internet khác biệt Nếu bạn muốn làm quảng cáo

trực tuyến ở thị trường này, bạn cần có những kiến thức sâu

về các hệ thống sản phẩm nội địa thay vì dùng các sản phẩm

nước ngoài

Nếu so về mô hình phát triển về công nghệ và quảng cáo trực

tuyến, tôi dự đoán thị trường Việt Nam sẽ phát triển theo con

đường gần với Trung Quốc hơn là các nước phát triển khác

như Mỹ, Nhật, Úc vân vân

Theo IAB Singapore, doanh thu từ quảng cáo trực tuyến vượt

mức $100 triệu USD lần đầu tiên vào năm 2011 Tôi không tìm

được báo cáo tiếp theo của IAB cho năm 2012 Nếu độc giả

nào có thông tin, xin gửi lại cho tôi

Quảng cáo trực tuyến chiếm khoảng 8% doanh thu của toàn thị

trường quảng cáo (khoảng $1.25 tỉ USD)

Mặc dù tỉ lệ này ở Singapore là cao hơn Hồng Kông, tuy nhiên

nó vẫn là rất nhỏ so với tỉ lệ 18% ở Mỹ, 33% ở Anh, 19% ở Úc,

21% ở Nhật Bản Điều này cho thấy tiềm năng của quảng cáo

trực tuyến vẫn còn rất lớn

Tốc độ tăng trưởng của ngành quảng cáo trực tuyến ở Sing

được dự đoán là vào khoảng 20% trong 2 năm 2012, 2013,

bằng với các thị trường như Anh, Mỹ Đây là tốc độ tăng

trưởng rất thấp nếu tính tới việc doanh thu ở Mỹ đã gấp hơn

Singapore là trụ sở của khá nhiều agency trong khu vực, một phần vì khá nhiều các công ty đa quốc gia đặt trụ sở làm việc tại Singapore và họ đặt bộ phận marketing của khu vực ở Sin-gapore và phân bổ ngân sách cho vùng từ Sing Sau khi ngân sách được phân bổ, tuỳ vào thực lực của bộ phận marketing của từng quốc gia và thực tế tại những quốc gia đó mà bộ phận marketing của từng quốc gia có thể tự quyết các vấn đề khác nhau liên quan tới chiến dịch chạy, ngân sách cho từng kênh vân vân

Dựa trên kinh nghiệm cá nhân, tôi thấy Singapore là một thị trường đầy cạnh tranh, trong đó có nhiều agency hơn khách hàng Ngoài ra thị trường nội địa của Singapore lại khá nhỏ, vì thế nó cũng là bất lợi lớn

Section 3

Doanh thu từ quảng cáo trực tuyến

vượt $100 triệu USD tại Singapore năm

2011

Chậm nhưng chắc

Tốc độ phát triển của ngành quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam

trong những năm qua chưa đạt được như mọi người kỳ vọng

Toàn bộ thị trường quảng cáo theo VAA (Vietnam Advertising

Association) và TNS là vào khoảng $725 triệu USD - $1 tỉ USD

2012 là một năm khó khăn của nên kinh tế Việt Nam và tất

nhiên ngành quảng cáo cũng bị ảnh hưởng nặng nề

Bước sang năm 2013, mặc dù nên kinh tế còn rất nhiều khó

khăn, quảng cáo trực tuyến đã có những bước phát triển tốt,

do các nhà quảng cáo (marketer) có động thái chuyển ngân

sách từ các kênh truyền thống sang kênh trực tuyến

Quảng cáo trực tuyến chiếm khoảng

5%-10% ngân sách quảng cáo

Nhìn chung con số được mọi người đồng thuận về tỉ lệ doanh

thu của quảng cáo trực tuyến trên tổng ngân sách quảng cáo là

vào khoảng 5%-10% Ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) là ngành chi tiêu nhiều nhất cho quảng cáo trực tuyến, chủ yếu với mục tiêu xây dựng thương hiệu Các thương hiệu hàng đầu trong ngành hàng này thường chi khoảng từ $30 ngàn đô -

$150 ngàn đô cho kênh quảng cáo trực tuyến cho 1 chiến dịch marketing từ 2 tới 4 tháng, tuỳ thuộc vào độ phủ và mục tiêu của chiến dịch

Ngành tài chính nhìn chung không dành nhiều ngân sách cho quảng cáo trực tuyến như ngành hàng tiêu dùng nhanh, trừ một vài ngân hàng quốc tế

Về định dạng quảng cáo, từ khi internet bắt đầu phát triển ở Việt Nam, quảng cáo hiển thị (display banner) luôn chiếm tỉ trọng nhiều nhất trong các hình thức quảng cáo Mặc dù quảng cáo qua email (email marketing) cho các khách hàng hiện tại là một trong những hình thức quảng cáo hiệu quả nhất Tuy nhiên

do việc lạm dụng gửi spam quá nhiều, vì vậy quảng cáo email cũng giống như hình thức quảng cáo tin nhắn (SMS) đã bị người tiêu dùng phản đối nhiều

Quảng cáo bằng công cụ tìm kiếm chỉ mới trở nên phổ biến hơn trong khoảng 2-3 năm trở lại đây đặc biệt là với các doanh nghiệp vừa và nhỏ

Section 4

Quảng cáo trực

tuyến tại Việt Nam

Năm 2011 là năm của mạng xã hội ở Việt Nam 2012 là năm

của quảng cáo di động, mạng xã hội và quảng cáo nội dung

(content marketing)

Do chưa có một đơn vị chính thống, độc lập với đủ thẩm quyền

và uy tín nào ở Việt Nam cho ngành quảng cáo trực tuyến,

ngành này vẫn còn nhiều hạn chế, thiếu các ví dụ tiêu biểu

(case studies) hay các chuẩn mực cần thiết IAB Việt nam

được thành lập nhưng nhanh chóng tan rã sau đó

Chúng ta có hiệp hội quảng cáo Việt Nam (VAA) và hội quảng

cáo thành phố Hồ Chí Minh (HAA), tuy nhiên thông tin về

ngành quảng cáo trực tuyến còn khá hạn chế

Trích lời giám đốc khu vực của TNS trao đổi về ngành quảng

cáo trực tuyến tại Việt Nam “Vietnam has literally grown up in

the Age of the shifting media landscape.These early adopters

are not relying on TV necessarily for their product information,

but rather going online and creating blogs to become Brand

friends and champions.

Unfortunately due to the conservative nature of both

interna-tional and local companies, many opportunities are being

missed and agencies are having major difficulties convincing

their client base that new media mediums play an integral,

al-beit none integrated role in mass communication.

Hopefully by 2021, when today’s young users are running these companies, advertisers will finally follow consumer sentiment.”

Nôi dung chính trong phát biểu của giám đốc khu vực của TNS

là như sau: “mặc dù ở Việt Nam, một phần lớn dân số ở các thành phố lớn đã sử dụng internet rất nhiều trong cuộc sống hàng ngày Họ tìm và biết đến thông tin về các thương hiệu không chỉ qua Tivi mà qua internet, qua các diễn đàn, blog vân vân Tuy nhiên, về phía các nhà quảng cáo (markteter), họ vẫn chưa tiếp cận kênh này một cách hiệu quả và vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm với một ngân sách hạn chế Hi vọng tới năm 2021, khi có nhiều thế hệ trẻ hơn, lớn lên với Internet nắm giữ các vị trí như giám đốc marketing ở các công ty đa quốc gia và ở Việt Nam, tình hình sẽ có những cải thiện lớn “

3 Việt Nam là quốc gia có

lượng người sử dụng internet nhiều nhất khu vực Đông Nam Á và thời lượng sử dụng internet trung bình là hơn 2 tiếng một ngày tại các thành phố lớn

Tiềm năng của ngành quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam

1 Tỉ lệ người dùng internet trên dân số là 33%

2 Thời gian sử dụng internet trung bình là 2 tiếng

một ngày

3 Tìm thông tin trực tuyến, mua tại cửa hàng

4 Điện thoại thông minh (Smart Phone) phát triển

nhanh ở Việt Nam

5 Thương mại điện tử bắt đầu phát triển mạnh

Tỉ lệ người dùng internet trên dân số là 33%

Đây là tỉ lệ mà nhiều người đã được nghe và được biết, với 33% dân số sử dụng internet hay hơn 31 triệu người dùng Inter-net tại Việt Nam (dữ liệu từ bộ Thông tin và Truyền Thông)

Tỉ lệ sử dụng internet tại các thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đạt cao hơn 50%

Việt Nam là quốc gia có nhiều người sử dụng internet nhất trong khu vực, theo báo cáo gần đây của comScore Lượng người sử dụng internet tại Việt Nam nhiều hơn dân số của nước Úc và New Zealand cộng lại

Tại Việt Nam, ngoài việc sử dụng internet tại nhà và công ty/cơ quan, chúng ta còn có một lượng không nhỏ người dùng inter-net tại các quán cafe Internet

Thời gian sử dụng internet hơn 2 tiếng mỗi ngày

Theo nghiên cứu của Cimigo, trên trung bình người sử dụng internet tại Việt Nam dành khoảng hơn 2 tiếng trên mạng Đó là một con số khá lớn nếu so với các kênh khác như Tivi, báo giấy, radio vân vân Ngoài Tivi, internet là kênh mà người dùng

Section 1

Việt Nam với hơn 31 triệu

người dùng Internet

dành nhiều thời gian nhất, hơn hẳn báo giấy, tạp trí hay các

kênh khác

Tìm hiểu thông tin trực tuyến, mua

hàng tại cửa hàng hoặc mua trực

tuyến

Tại các thành phố lớn như Hà Nội hay Hồ Chí Minh, người tiêu

dùng có thói quen tìm hiểu thông tin về sản phẩm, dịch vụ

trước khi ra quyết định mua hàng Ví dụ, trước khi gửi trẻ ở

một nhà trẻ nào đó, các ông bố bà mẹ có thể hỏi họ hàng,

người quen xem có trường nào tốt không? Ngoài ra họ cũng sẽ

lên các forum như webtretho hay tìm thông tin trên Google để

xem các ông bố bà mẹ khác nhận xét như thế nào về một

trường mẫu giáo cụ thể nào đó

Sự tăng trưởng chóng mặt của điện thoại thông minh (smart phone)

Theo báo Thanh Niên, “ông Simon Kemp, giám đốc điều hành của công ty We Are Social ở Singapore đã nhận định, tỉ lệ người dùng điện thoại thông minh ở Việt Nam là khoảng 16%.”

Một cuộc nghiên cứu khác bởi “Ericsson ConsumerLab” cũng đưa ra dự đoán là tỉ lệ sử dụng điện thoại thông minh (smart phone) tại Việt Nam sẽ tăng từ 16% vào tháng 8/2012 lên hơn 21% vào đầu năm 2013

Báo cáo của Accenture chỉ ra rằng “Doanh số bán hàng của

điện thoại thông minh được kỳ vọng sẽ tăng ở Việt Nam,

Indo-nesia, Thái Lan với tỉ lệ hàng năm là 37%, 31% và 27%, từ

năm 2011 tới năm 2016”

Với xu hướng này, thời gian sử dụng internet trên các thiết bị

cầm tay, máy tính của người Việt Nam sẽ tăng nhanh chóng

trong thời gian tới Nhiều thời gian cho Internet hơn cũng có

nghĩa người dùng tại Việt Nam sẽ có ít thời gian hơn cho các

kênh khác như báo giấy, truyền hình, radio, các kênh quảng

cáo ngoài trời vân vân

Thương mại điện tử bắt đầu phát triển

mạnh

Thương mại điện tử đóng vai trò hết sức quan trọng cho sự

phát triển của quảng cáo trực tuyến Bạn có thể hỏi tại sao?

Một trong những lý do chính đó là các nhà quảng cáo

(mar-keter) cần chứng tỏ được hiệu quả quảng cáo của từng kênh

họ lựa chọn Hiện nay, do thương mại điện tử chưa phổ biến

tại Việt Nam (mới bắt đầu tăng mạnh trở lại), chính vì thế

chứng tỏ hiệu quả về doanh số của quảng cáo trực tuyến là

tương đối khó, bên cạnh hiệu quả về thương hiệu Hiện nay có

nhiều mô hình khác nhau khi nói tới phân tích hiệu quả quảng

cáo trực tuyến, từ việc phân chia hiệu quả của các kênh trực

bán hàng tại cửa hàng, hiệu quả của việc quảng cáo trên di động và trên máy tính

Tôi tin tưởng rằng một khi thương mại điện tử trở nên phổ biến hơn ở Việt Nam, quảng cáo trực tuyến sẽ phát triển vượt bậc

Theo VECITA, TechinAsia và báo Thanh Niên “Báo cáo mới nhất của VECITA, cục thương mại điện tử và công nghệ thông tin Bộ Công Thương, chỉ ra rằng ở Việt Nam, thương mại điện

tử đã vượt qua con số $700 triệu đô (trong đó $354 triệu đô có đăng ký chính thức với VECITA) vào cuối năm 2012 VECITA cũng dự đoán doanh thu từ thương mại điện tử ở Việt Nam sẽ vượt qua con số $1.3 tỉ đô vào năm 2015”

Chúng ta có thể cảm nhận được con số này đang tăng nhanh

Dự báo doanh thu của quảng cáo trực tuyến

Theo báo cáo của comScore “2013 South East Asia Digital ture in focus” doanh thu của quảng cáo trực tuyến ở khu vực Đông Nam Á sẽ vượt qua báo giấy, ở mức khoảng 21.9% do-anh thu của cả ngành quảng cáo vào năm 2015”

Fu-4 Chương này nói chi tiết tới

các agency quảng cáo ở Việt Nam, đặc biệt là các agency làm về quảng cáo trực tuyến

Thế giới Agency quảng cáo

tại Việt Nam

Thế giới agency quảng cáo tại Việt Nam

Mặc dù chưa có những thống kê chính thức nào, tôi mạnh dạn liệt kê ra các agency mà tôi biết tại Việt Nam (theo kinh nghiệm của bản thân) trong chương này Đầu tiên cần đề cập tới việc rào cản khi thành lập một doanh nghiệp quảng cáo trực tuyến là tương đối nhỏ so với các ngành khác (bạn cần 1 cái máy tính là tối thiểu), chính vì vậy có hàng trăm công ty được thành lập, từ doanh nghiệp 1 người, tới vài trăm người

Thống kê dưới đây có bao gồm NHIỀU công ty quảng cáo truyền thống, không chỉ giới hạn trong các agency quảng cáo trực tuyến không

Lưu ý: những nhận định của tôi về các agency được liệt kê dưới đây hoàn toàn là ý kiến chủ quan, dựa trên vốn hiểu biết hạn hẹp

của mình và hoàn toàn có thể sai Đồng thời ngay cả những nhận định đúng của tôi vào thời điểm này, cũng có thể sai qua thời gian

do thị trường và các agency thay đổi liên tục

Việc phân loại các agency chỉ mang tính tương đối vì phần lớn các agency nói rằng mình làm tất cả các việc và là một Full service agency Mục đích của việc phân loại là nhằm giúp độc giả phần nào hình dung được bức tranh tổng thể về các agency quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam (bao gồm cả các agency nước ngoài tại Việt Nam)

Tập đoàn WPP với hơn 23 công ty/văn

phòng tại Hồ Chí Minh và 6 công ty tại

Hà Nội

Tập đoàn WPP có sự hiện diện rất mạnh mẽ tại Việt Nam, có lẽ

là tập đoàn quảng cáo nước ngoài mạnh nhất tại Việt Nam, với

nhiều dịch vụ khác nhau Mặc dù có thể tập đoàn WPP không

sở hữu 100% các agency dưới đây, tuy nhiên cổ phần của họ

là đáng kể, và thường đóng vai trò chi phối

Từ website của WPP, họ liệt kê các công ty sau:

• Ogilvy & Mather

• Ogilvy Public Relations

• Ogilvy & Mather

• Ogilvy Public Relations

• Smart Media

• TNS

Về mặt quảng cáo trực tuyến, theo nhận định cá nhân của tôi,

có 2 agency trong nhóm ở trên là OgilvyOne và GroupM là có

khả năng hơn cả GroupM (bao gồm Mindshare, Maxus,

Medi-acom, MEC) rất mạnh về media planning and buying, không

mạnh về quảng cáo bằng công cụ tìm kiếm OgilvyOne thì

mạnh về chiến lược, khả năng làm website/microsite và mạng

xã hội

Theo bổ sung của Mina Menon: “Y&R and Wunderman operate

under one YR Group umbrella in Vietnam and have offices in

full-fledged Wunderman office, and the integrated marketing ones of a Y&R office Apart from Nokia, our clients include Emir-ates, Colgate-Palmolive, Ovaltine, Nutifood and Ford Of these, Nokia, CP and Ford are global alignments, the rest are local re-lationships creating campaigns locally Coca-Cola has a roster

of agencies in Vietnam that they work with depending on the project and Wunderman is one of them”

Tạm dịch: theo Mina Menon, Y&R và Wunderman cùng chung một văn phòng dưới tên gọi Y&R Group ở Việt Nam Họ có văn phòng ở cả Hồ Chí Minh và Hà Nội Theo Mina, họ có khá đầy

đủ các chức năng của quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam Một

số khách hàng mà họ làm việc cùng bao gồm Nokia, Emirates, Colgate-Palmolive, Ovaltine, Nutifood và Ford Đôi khi họ cũng làm việc cùng Coca-Cola ở Việt Nam

• ZenithOptimedia Vietnam

• Starcom MediaVest Vietnam

• Publicis Vietnam

• Saatchi & Saatchi Vietnam

• Leo Burnett Worldwide

• Vivaki Vietnam

• Performics

Theo nhận định cá nhân, bộ phận quảng cáo trực tuyến của

Publicis ở Việt Nam không mạnh, chủ yếu tập trung vào

Perfor-mics Họ có chạy một số chiến dịch quảng cáo trực tuyến, chủ

yếu là phối hợp với các đơn vị thứ 3 và làm media planning

and buying Quảng cáo trên công cụ tìm kiếm cũng là dịch vụ

Publicis cung cấp cho 1 số khách hàng tại Việt nam Performics

là một trong số ít các agency tại Việt Nam sử dụng các công cụ

như Marine Publicis hợp tác với các agency thứ 3 khác cho

các dịch vụ như xây dụng website (production), xây dựng và

thực hiện chiến lược quảng cáo mạng xã hội

Interpublic

• Draftfcb

• Lowe + Partners: Quảng cáo truyền thống, Quảng cáo trực tiếp/chăm sóc khách hàng Lowe thuê ngoài phần lớn các việc liên quan tới thực hiện chiến dịch quảng cáo trực tuyến

Họ chủ yếu chỉ tập trung vào làm chiến lược tổng thể và sáng tạo

• UM - Curiosity works: media services, communication ning

Ở Việt Nam, sự hiện diện của Aegis là rất hạn chế, chủ yếu

qua các đối tác nội địa Sự hiện diện của họ so với Omnicom ít

hơn nhiều

Các đối tác tại Việt Nam của Aegis (hay các công ty con) bao

gồm VMC (đối tác của Carat) và Emerald Marketing (đối tác

của Isobar) Tôi không rõ liệu Aegis có cổ phần ở các công ty

đối tác này không hay mối quan hệ này chỉ là thuần tuý đối tác

Dentsu

Dentsu có Dentsu Alpha, Dentsu Media và Dentsu Vietnam

Tuy nhiên họ vẫn thường xuyên thuê ngoài (outsource) các

phần của 1 chiến dịch quảng cáo trực tuyến như mạng xã hội,

làm website, quảng cáo trên công cụ tìm kiếm vân vân và chủ

yếu làm về chiến lược, media planning trong nội bộ

Về mặt thế giới, tập đoàn Dentsu vừa mua lại tập đoàn Aegis

nên tôi không rõ điều này sẽ có ảnh hưởng gì tới chiến lược

của hai tập đoàn này tại Việt Nam hay không?

Các tập đoàn, agency của Nhật/Hàn

Quốc khác

Có các công ty như Hakuhodo, Chuo Senko hay Asatsu DK,

Daiko Vietnam Tuy nhiên tôi không nghĩ các công ty này có

nhiều khả năng nội tại để làm quảng cáo trực tuyến

CyberAgents, Mediba và một vài công ty đầu tư mạo hiểm khác

có thành lập văn phòng tại Việt Nam và họ đã đầu tư vào một

số công ty công nghệ, agency quảng cáo tại Việt Nam

Agency chuyên về quảng cáo hiển thị

• Dat Viet Media

• TKL

• ADT

• Golden Media

• Goldsun Group

• Mekong communication: theo tôi được biết giữa Mekong và

Cheil Worldwide có mối quan hệ hợp tác chiến lược và có

thể Cheil sở hữu cố phần của Mekong Mekong đồng thời

cũng có cổ phần trong DNA và có hợp tác nhất định với

Emer-ald marketing khi cần thiết

net-Quảng cáo hiển thị

Agency chuyên về quảng cáo tìm kiếm trả tiền

Section 3

Các agency nội địa

Dưới đây là các agency phục vụ khác hàng vừa và nhỏ trong

chương trình Google Small and Medium Business (SMB)

Google có một chương trình khác mang tên Google Partner, để

tìm các công ty, cá nhân đủ tiêu chuẩn là Google Partner, bạn

có thể dùng link này

Có rất nhiều công ty, cá nhân là Google Partners ở Việt Nam,

chính vì vậy tôi sẽ không liệt kê ra ở đây

Một điều quan trọng bạn cần biết là Google không hạn chế số

lượng Google Partners Nếu bạn/công ty bạn muốn tham gia,

bạn chỉ cần vượt qua kỳ thi của Google và quản lý các chiến

dịch Google Adwords có tổng số tiền trong 3 tháng với Google

trên 10 ngàn USD (số tiền này có thể thay đổi qua thời gian)

Agency chuyên về tối ưu hoá website

cho công cụ tìm kiếm

Tôi không muốn liệt kê nhiều các agency trong lĩnh vực này ở Việt Nam vì theo tôi SEO là một mảng dịch vụ mà chưa có nhiều agency tốt

Agency mạng xã hội/quan hệ công chúng (PR)

• Click Media: GroupM đã mua lại Click Media vào cuôi năm

2013 Điều này cũng có thể hiểu được bởi cả Click Media và Sofresh đều có Unilever là khách hàng lớn nhất, tương tự như GroupM và GroupM cần khả năng làm về quảng cáo mạng xã hội và xây dựng website/microsite cho các chiến dịch quảng cáo

• King Bee Media

Sẽ khá thú vị khi theo dõi qua thời gian mối quan hệ giữa các

bạn trong nhóm Sofresh sau khi nhập vào GroupM có giống

việc OgilvyOne mua lại WHO Digital không? Hiện tại, sau

khoảng hơn 2 năm, phần lớn các nhân sư trước đây của WHO

Digital đã rời khỏi OgilvyOne

• Itsy Bits Mobile Application

Nghiên cứu thị trường

• Left Brain Connector

• Red Brand Builder

• Vserv Mobi: đây là công ty nước ngoài nhưng có văn phòng

tại Việt Nam

Các agency tích hợp

• Notch: rất nhiều nhân sự của Notch đã rời đi và lập các công

ty khác như DNA, Echo vân vân Gần đây Notch có hợp tác

chiến lược với RiverOrchid để lập ra 1 agency là RiverOrchid

Notch Theo tôi được biết, thực chất đây là việc RiverOrchid

mua lại Notch

• Golden Digital: từ những gì tôi được biết Tony Trương, một

trong những thành viên sáng lập Golden Digital đã rời khỏi

Studio 60: công ty này chủ yếu nhận làm outsource cho các

công ty nước ngoài, không ở Việt Nam

Agency nào cũng nói mình là agency

tích hợp (integrated agency)

“Một nghề cho chín còn hơn chín nghề.” Đây là một vấn đề mà

phần lớn các agency quảng cáo trực tuyến ở Việt Nam đang

gặp phải vào lúc này

Phần lớn các agency đều nói với khách hàng rằng họ cung cấp

nhiều dịch vụ khác nhau từ phát triển chiến lược, sáng tạo tới

thực hiện, từ quảng cáo bằng công cụ tìm kiếm tới email

mar-keting tới quảng cáo mạng xã hội vân vân Tuy nhiên một thực

tế là hiện tại ở Việt Nam (năm 2013), chúng ta không có nhiều

“chuyên gia” cho nhiều lĩnh vực khác nhau như vậy để tham

gia đủ vào các agency Đồng thời, việc xây dựng các dịch vụ

khác nhau như vậy trong agency cũng là bài toán khó vì

agency cần cân đối lợi nhuận trong bối cảnh ngân sách dành

cho quảng cáo trực tuyến chưa cao

Cách tiếp cận này của các agency một phần cũng từ nhu cầu của các thương hiệu lớn Phần lớn họ cũng muốn chỉ làm việc với một hoặc hai agency đầu mối để đơn giản hoá giấy tờ và quản lý chiến dịch

Vậy các agency sẽ cạnh tranh nhau như thế nào? Làm sao để mình mạnh hơn agency khác?

Họ có thể đi chuyên sâu vào một lĩnh vực cụ thể, chuyên phục

vụ khách hàng trong một ngành hàng cụ thể hoặc chỉ chuyên làm việc thông qua các agency khác (outsourcing)

Nếu bạn là khách hàng, một điều quan trọng cần lưu ý là sự khác biệt giữa các agency chuyên phục vụ khách hàng vừa và nhỏ (Small and Medium Business) và khách hàng lớn, khách hàng đa quốc gia Một agency chuyên phục vụ khách hàng vừa

và nhỏ, theo tôi, sẽ không đủ khả năng để làm việc với các thương hiệu toàn cầu Giám đốc bán hàng của các agency chuyên phục vụ khách hàng vừa và nhỏ có thể có một buổi thuyết trình rất hấp dẫn, tuy nhiên khi tới giai đoạn thực hiện, các agency này sẽ gặp nhiều khó khăn

Cấu trúc của các công ty phục vụ khách hàng vừa và nhỏ là họ

sẽ phải làm việc với một khối lượng lớn khách hàng, tuy nhiên

về yêu cầu của từng chiến dịch thì sẽ không quá phức tạp Chính vì vậy các agency này thường tuyển nhiều nhân viên, ở cấp độ trung bình để phù hợp với tính chất công việc Cũng vì

Section 4

Một nghề cho chín

lý do này nên khi các agency SME làm việc với các chiến dịch

lớn, đòi hỏi độ phức tạp cao, với nhiều kênh (trực tuyến và

truyền thống), họ sẽ gặp những bỡ ngỡ nhất định

Bên cạnh đó tiếng Anh là một rào cản lớn với những người

làm trong ngành quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam, từ các

agency nhỏ tới các agency đa quốc gia đều gặp khó khăn này

Kĩ năng giao tiếp cũng là một trở ngại mà tôi hay gặp và tôi

đang nói tới những kĩ năng giao tiếp cơ bản với người nước

ngoài để hai bên hiểu được nhau

Một điều nữa cũng cần đề cập ở đây là sự khác biệt rất rõ ràng

khi làm việc với các khách hàng nhà nước, doanh nghiệp tư

nhân hay các doanh nghiệp nước ngoài Tất nhiên, quan hệ

đóng vai trò quan trọng ở bất kì đâu, những với các doanh

nghiệp nhà nước, việc thiết lập mối quan hệ là điều quan trọng

hàng đầu Chính vì vậy chu kỳ bán hàng (sales cycle) cho các

doanh nghiệp nhà nước và quá trình triển khai dự án thường

sẽ lâu hơn

Văn hoá làm việc ở Hồ Chí Minh và Hà Nội cũng có sự khác

biệt lớn Để cảm nhận rõ hơn, chắc bạn phải có thực tế trải

nghiệm Nhìn chung, chu kỳ bán hàng (sales cycle) ở Hà Nội

sẽ dài hơn Hồ Chí Minh khoảng từ 2 tới 3 lần Phần lớn các

do-anh nghiệp đa quốc gia tập trung ở Hồ Chí Minh, chính vì vậy

họ cũng tao dấu ấn lớn tới môi trường làm việc ở thành phố

5 Nếu bạn muốn tham gia

ngành quảng cáo trực tuyến, có khá nhiều lựa chọn cho bạn từ làm việc bên agency, khách hàng, các báo mạng, mạng quảng cáo hay lập công ty riêng!?

Nghề quảng cáo trực tuyến

Chúng ta sẽ bàn về một vài lựa chọn dưới đây

Làm Việc Bên Agency

Từ chương bốn, bạn đã biết tới 1 số agency quảng cáo, cả

truyền thống và trực tuyến cũng như chuyên môn của một số

agency trực tuyến thông qua cách phân loại họ

Nhìn chung bạn có thể học nhiều kênh khác nhau và phát triển

lên thành bộ phận chăm sóc khách hàng (account manager),

hoặc đi chuyên sâu vào 1 kênh của quảng cáo trực tuyến như

quảng cáo bằng công cụ tìm kiếm, mạng xã hội, lập kế hoạch

quảng cáo hiển thị,

Ở phần lớn các agency, bộ phận account manager sẽ là người

làm việc chính với khách hàng và quản lý chiến dịch Ngoài kĩ

năng quản lý dự án và kĩ năng làm việc với khách hàng, tôi

nghĩ bộ phận account manager sẽ làm việc hiệu quả hơn nhiều

nếu như họ hiểu về các kênh quảng cáo trực tuyến khác nhau

Vì như vậy họ sẽ có những cuộc trao đổi thông minh hơn, hữu

ích hơn với khách hàng Nếu đi theo con đường này, bạn sẽ đi

từ account executive, lên senior executive, manager, senior

manager, director vân vân

Dưới đây là một ví dụ về mô tả công việc của phía agency

Giám đốc bộ phận Paid Media

Giám đốc bộ phận Paid Media chịu trách nhiệm toàn bộ về hoạt động của nhóm chuyên về thiết lập và mua quảng cáo trên các phương tiện truyền thông trả tiền (Paid Media) Các phương tiện này bao gồm: mua trên các trang web hàng đầu Việt Nam (premium portal buy), các mạng quảng cáo (ad network), quảng cáo tìm kiếm trên Google/Yahoo, mạng quảng cáo Google,

quảng cáo hiển thị trên Facebook và quảng cáo trên di động (và các kênh khác khi có sự ra đời của chúng qua thời gian.)

Ngoài giỏi về chuyên môn, giám đốc bộ phận Paid Media còn cần phải xây dựng một nhóm (team) làm việc hiệu quả, đào tạo đội ngũ bên dưới về các kĩ năng và kiến thức chuyên môn cần thiết

Các trách nhiệm chính:

• Quản lý việc lên kế hoạch quảng cáo và mua quảng cáo trả tiền trên các phương tiện, kênh trực tuyến khác nhau

• Đàm phán với các nhà cung cấp để có giá tốt nhất

• Theo dõi các chiến dịch quảng cáo từ khi bắt đầu tới kết thúc

để có thể đảm bảo tất cả các chiến dịch đều đạt được đúng mục tiêu đặt ra

• Quản lý hợp đồng và các giao dịch với đối tác, khách hàng

để đảm bảo không có các trường hợp nợ xấu, chậm thanh toán Phối hợp chặt trẽ với bộ phận kế toán về các vấn đề

• Thiết lập các báo cáo rõ ràng, minh bạch, dễ hiểu và chuyên

sâu

• Tối ưu hoá các chiến dịch dựa trên các báo cáo với số liệu

cụ thể sử dụng các công cụ đo lường khác nhau

• Liên tục cập nhật và tìm hiểu các công cụ mới nhất của thế

giới để áp dụng vào Việt Nam

• Liên tục cập nhật các case studies tốt, mới nhất trong lĩnh

vực digital ad serving và đo lường hiệu quả

• Quản lý nhóm và đào tạo nhân viên bên dưới

Thu nhập

Về mặt lương thưởng, thực sự chưa có một báo cáo rộng rãi

và chính xác nào cho ngành này ở Việt Nam Một phần bởi nó

còn quá mới Tuy nhiên theo trải nghiệm cá nhân của tôi từ

phía agency thì có một số điều lưu ý như sau:

• Mức lương ở Hồ Chí Minh thường từ 1,2 tới 2 lần mức

lương ở Hà Nội cho cùng vị trí

• Lương mới ra trường hoặc cho người mới bắt đầu ở thành

Chính vì vậy những nhận định của tôi về việc này là phiến diện

và không chuyên sâu Ý tưởng chính vì sao đưa vào phần này trong cuốn sách là muốn trao đổi với bạn rằng, bạn có rất nhiều lựa chọn khác nhau, chỉ cần bạn giỏi

Làm việc bên khách hàng (như HSBC, Samsung, Unilever vân vân) khác nhiều so với bên agency Điều đầu tiên là bạn sẽ đi chuyên sâu về một ngành hàng, thay vì trải rộng ra nhiều ngành hàng như bên agency Bạn vẫn sẽ cần làm đề xuất quảng cáo, chiến lược quảng cáo lâu dài, hàng năm, bộ yêu cầu quảng cáo gửi cho agency khi cần, media brief vân vân Một điểm khác biệt nữa là bạn sẽ bị ép về doanh số bán hàng của sản phẩm Mỗi hoạt động marketing cần ước tính được do-anh số mang lại Đây là điều mà đôi khi làm việc bên agency, bạn sẽ không phải quan tâm nhiều

Nếu bạn làm cho các trang mạng (publisher) hay các công ty

cung cấp công cụ, bạn có thể làm ở bộ phận phát triển kinh

do-anh, bộ phận chăm sóc khách hàng hay bộ phận thực hiện

chiến dịch Nếu bạn làm việc ở bộ phận phát triển kinh doanh

hay chăm sóc khách hàng thì nhiệm vụ chính của bạn là xây

dựng mối quan hệ với các khách hàng tiềm năng, khác hàng

hiện tại, hiểu rõ nhu cầu của khách hàng và phối hợp với các

nhóm khác để lên đề xuất hợp tác Tuy nhiên do bạn bán

quảng cáo của chính trang web của bạn, hay mạng quảng cáo

(ad network) của bạn hay công cụ của công ty bạn lựa chọn

bạn có thể cung cấp cho khách hàng không có nhiều, chủ yếu

sẽ là sản phẩm của công ty Trừ một số trường hợp đặc thù

như VNG, hiện nay họ vừa là publisher (Zing MP3, Zing news

vân vân), và vừa muốn phát triển thành một agency tích hợp

làm nhiều mảng dịch vụ quảng cáo cả trực truyến và offline

(truyền thống)

Ngoài ra nếu bạn muốn bắt đầu với ngành quảng cáo trực

tuyến, bạn cũng có thể cân nhắc làm việc với các công ty

chuyên về thương mại điện tử có uy tín Tại những công ty này,

họ thường có sự đầu tư cho quảng cáo trực tuyến lớn và chạy

các chiến dịch rất bài bản bởi doanh số của họ phụ thuộc vào

các kênh trực tuyến

6 Bạn nên đi học ở trường

lớp cụ thể, tham gia các khoá học ngắn hạn, hay vừa học vừa làm qua công việc cho ngành này?

Học quảng cáo trực

tuyến như thế nào?