Câu hỏi 1: Em hiểu thế nào về ngày nhà giáo Việt Nam. Ngày nhà giáo Việt Nam (hay ngày lễ Hiến chương nhà giáo Việt Nam) là một ngày kỷ niệm được tổ chức hằng năm vào ngày 20 tháng 11 tại Việt Nam. Đây là ngày lễ hội của ngành giáo dục và là ngày "tôn sư trọng đạo" nhằm mục đích tôn vinh những người hoạt động trong ngành này. Ngày này là dịp để các thế hệ học trò bày tỏ lòng biết ơn với những người thầy. Trong ngày này, các học sinh thường đến tặng hoa và biếu quà cho các thầy cô giáo. Ngành giáo dục cũng thường nhân dịp này đánh giá lại hoạt động giáo dục và lập phương hướng nâng cao chất lượng giáo dục. Câu hỏi 2: Em cho biết lịch sử ra đời ngày nhà giáo Việt Nam. Tháng 7 năm 1946, một tổ chức quốc tế các nhà giáo tiến bộ được thành lập ở Paris đã lấy tên là Liên hiệp quốc tế các công đoàn
Trang 1NGHỊ LUẬN VỀ TRUYỀN THỐNG TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO
Câu hỏi 1: Em hiểu thế nào về ngày nhà giáo Việt Nam.
Ngày nhà giáo Việt Nam (hay ngày lễ Hiến chương nhà giáo Việt Nam) là một ngày kỷ niệm được tổ chức hằng năm vào ngày 20 tháng 11 tại Việt Nam Đây là ngày lễ hội của ngành giáo dục và là
ngày "tôn sư trọng đạo" nhằm mục đích tôn vinh những người hoạt
động trong ngành này Ngày này là dịp để các thế hệ học trò bày tỏ lòng biết ơn với những người thầy Trong ngày này, các học sinh thường đến tặng hoa và biếu quà cho các thầy cô giáo Ngành giáo dục cũng thường nhân dịp này đánh giá lại hoạt động giáo dục và lập phương hướng nâng cao chất lượng giáo dục.
Câu hỏi 2: Em cho biết lịch sử ra đời ngày nhà giáo Việt Nam.
Tháng 7 năm 1946, một tổ chức quốc tế các nhà giáo tiến bộ được thành lập ở Paris đã lấy tên là Liên hiệp quốc tế các công đoàn giáo dục (tiếng Pháp : Fédération Internationale Syndicale des Enseignants - FISE).
Nǎm 1949, tại một hội nghị ở Warszawa (thủ đô của Ba Lan), Liên hiệp
quốc tế các công đoàn giáo dục đã ra bản "Hiến chương các nhà giáo" gồm 15
chương với nội dung chủ yếu là đấu tranh chống nền giáo dục tư sản, phong kiến, xây dựng nền giáo dục trong đó bảo vệ những quyền lợi của nghề dạy học và nhà giáo, đề cao trách nhiệm và vị trí của nghề dạy học và nhà giáo Công đoàn giáo dục Việt Nam, là thành viên của FISE từ năm 1953 (hội nghị có 57 nước tham dự), đã quyết định trong cuộc họp của FISE
từ 26 đến 30 tháng 8 năm 1957 tại Warszawa, lấy ngày 20 tháng 11 năm
1958 là ngày "Quốc tế hiến chương các nhà giáo" Ngày này lần đầu tiên
được tổ chức trên toàn miền Bắc Việt Nam Những nǎm sau đó, ngày lễ này được còn tổ chức tại nhiều vùng giải phóng ở miền Nam Việt Nam Hàng nǎm vào dịp kỷ niệm 20 tháng 11 cơ quan tiểu ban giáo dục thường xuất bản, phát hành một số tập san đặc biệt để cổ vũ tinh thần đấu tranh của giáo giới trong các vùng khác, động viên tinh thần chịu đựng gian khổ của những giáo viên kháng chiến.
Trang 2Khi Việt Nam thống nhất, ngày này đã trở thành ngày truyền thống của ngành giáo dục Việt Nam.
Câu hỏi 3: Nhà nước đã ban hành quyết định nào về ngày nhà giáo Việt
Nam? Quyết định đó có bao nhiêu điều? Nội dung của các điều đó nói lên cái gi?
Vào ngày 28 tháng 9 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã ban hành quyết định số 167-HĐBT thiết lập ngày 20 tháng 11
hằng năm là ngày lễ mang tên"Ngày nhà giáo Việt Nam".
Điều 1: Từ nay hàng nǎm sẽ lấy ngày 20-11 là ngày nhà giáo Việt
Nam.
Điều 2: Để ngày 20-11 có ý nghĩa thiết thực hàng nǎm từ tháng 10
các cấp chính quyền và toàn thể cần họp để xem xét tình hình công tác
và hoạt động của đội ngũ giáo viên ở địa phương mình, kiểm điểm
những việc đã làm và đề ra những việc cấp tiếp tục làm nhằm động viên đội ngũ giáo viên phát huy truyền thống tốt đẹp của giáo giới Việt Nam, rèn luyện phẩm chất và nǎng lực, làm gương sáng cho học sinh noi theo.
Về phía giáo viên, cần có những hoạt động phong phú nhằm nâng cao nhận thức về vinh dự và trách nhiệm của người giáo viên trong xã hội nước ta ngày nay, từ đó mà ra sức phấn đấu làm tốt nhiệm vụ cao cả của mình.
Điều 3: Việc tổ chức ngày 20-11 hàng nǎm do Ủy ban Nhân dân và
Hội đồng Nhân dân các cấp chủ trì, có sự phối hợp các ngành giáo dục
và các đoàn thể nhân dân Các cấp các ngành cần phân công cán bộ lãnh đạo đi thǎm hỏi giáo viên, tổ chức các cuộc gặp mặt thân mật với giáo viên, nhân dịp này có thể tổ chức khen thưởng các giáo viên có thành tích Việc tổ chức này nhà giáo Việt Nam cần được tiến hành trọng thể
và thiết thực, tránh hình thức phô trương gây phiền hà cho học sinh và cha mẹ học sinh.
Trang 3Điều 4: Trong ngày 20-11 các trường có thể sắp xếp lại việc học tập
và giảng dạy để giáo viên được nghỉ và tham gia các sinh hoạt của
trường và địa phương.
Trang 4Câu hỏi 4: Em hãy cho biết thế nào là tôn sư trọng đạo?
Nước ta là nước có nền văn hiến, lịch sử lâu đời Trong quá trình hình thành & phát triển, dân tộc ta đã hình thành nên một truyền thống vô cùng tốt đẹp “Tôn sư trọng đạo”
Tôn sư là :
Kính trọng thầy, quý mến thầy
Theo quan niệm xưa: Nghe lời thầy dạy bảo, chớ cãi lời, nhớ ơn thầy, chăm lo khi thầy già yếu, cúng giỗ khi thầy qua đời
Thầy ở đây trước hết là thầy dạy chữ, dạy lời hay lẽ phải ( sâu xa hơn là thầy dạy nghề)
Đạo là:
Trước hết là đạo Nho, mở rộng là việc học hành, là chữ nghĩa, kiến thức
Đạo còn là đạo đức hay là đạo lí
Vì sao phải trọng đạo?
Học đạo thì phải trọng đạo Có trọng đạo mới học được đạo, mở mang được tâm hồn trí tuệ
Có trọng đạo thì con người mới trở nên tốt đẹp, gia đình mới hòa thuân, xã hội mới yên ổn, đất nước mới hưng thịnh
Không trọng đạo, con người thành xấu xa, gia đình rối loạn, xã hội
sa đọa, đất nước suy vong
Vây tôn sư trọng đạo: là lòng biết ơn, tôn kính đối với người thầy
có công dạy mình ở mọi lúc mọi nơi Coi trọng những điều thầy dạy, coi trọng và làm theo đạo lí thầy đã dạy cho mình Muốn vậy thì phải chăm lo học hành, giữ cái đạo thầy dạy, mở mang làm vẻ vang cho thầy
Trang 5Câu hỏi 5: Truyền thống tôn sư trọng đạo bắt nguồn từ bao giờ?Ý nghĩa, vai trò của người thày trong xã hội.
Khổng Tử, bậc thầy vĩ đại, hơn 2500 năm trước sáng lập ra học thuyết Nho giáo chứa đựng tư tưởng giáo dục sâu sắc Ông nói: “Tam nhân đồng hành, tất hữu ngã sư yên” - tức “Trong ba người cùng đi, ắt có người là thầy của ta ở đó”
Suốt nghìn năm phong kiến, giáo dục Việt Nam trên đại thể được coi là nền giáo dục Nho giáo Giá trị nhân bản tốt đẹp của nền giáo dục này thể hiện rất rõ
ở “hằng số văn hóa” thầy - trò Xưa đến nay, nhân vật quan trọng nhất của
trường học là người thầy Truyền thống ngàn đời trong thế ứng xử của người Việt được cô lại và đúc kết bằng bốn chữ: “Tôn sư trọng đạo”
Truyền thống "Tôn sư trọng đạo" của ông cha ta đã tồn tại lưu truyền hàng nghìn năm trong xã hội và nhân dân ta Trong kho tàng văn học với nhiều thể loại đã và đang đề cao vị trí của người Thầy như:
"Muốn khôn thì phải có thầy
Không thầy dạy bảo, đố mày làm nên"
Người thầy cô vô cùng quan trọng sự nghiệp giáo dục và đào tạo con người, nhờ có thầy chúng ta mới biết chữ, hiểu nghĩa, hiểu được đạo lý làm người, biết kính trên nhường dưới, nhờ có Thầy, Cô giáo, chúng ta mới hiểu biết tri thức khoa học, kiến thức về chính trị, kinh tế, văn hoá xã hội, nhân dân ta rất tôn vinh người Thầy nên có câu:
"Sang sông phải bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy"
Yêu là yêu quý, kính trọng người thầy đã đem ánh sáng văn hoá, mở mang trí tuệ cho con em chúng ta Khi hàn vi cũng như đến lúc công thành danh toại, cũng như không được phép quên ơn người thầy dạy bảo mình.
"Mười năm rèn luyện sách đèn
Công danh gặp hội chớ quên ơn thầy"
Có thể nói, đạo trò xưa không chỉ rất khiêm nhường, tôn kính người thầy của mình, mà còn có trách nhiệm, nghĩa vụ rất lớn lao Khi ra
đường, gặp thầy phải ngả mũ nón và vòng tay chào; lúc thầy già yếu, các đồng môn phải lo sắm cỗ thọ đường (áo quan)
Trang 6Câu 6: Trong xã hội ngày nay truyền thống tôn sư trọng đạo được thể hiện như thế nào?
*Trên thế giới
Ở Pháp, người thầy được xem là “Sứ giả trí tuệ của nhân loại” Tháng 7-1946 tại Paris, Tổ chức các nhà giáo tiến bộ trên thế giới được thành lập lấy tên là "Liên hiệp Quốc tế các Công đoàn Giáo dục" (Federation International Syndicale des Enseignats, viết tắt là FISE)
Vào năm 1949, tại Vacsava (thủ đô Ba Lan), tổ chức FISE họp hội nghị thông qua một bản Hiến chương với nội dung chủ yếu là xây dựng nền giáo dục tiến bộ, bảo vệ những quyền lợi vật chất và tinh thần chính đáng của nghề dạy học, tôn vinh vai trò, địa vị cao quý của nhà giáo
Ở Mỹ, năm 1971 thượng và hạ nghị viện đã quyết định lấy ngày 28-9 hàng năm là ngày Hiến chương các Nhà giáo và tổ chức tưng bừng, trọng thể, tuyên dương thành tích của ngành giáo dục
Ở Vênêzuêla, Tổng thống nước này đích thân chủ trì hoạt động chúc mừng các nhà giáo tại thủ đô và trao giải thưởng cho các nhà giáo ưu tú
Ở Trung Hoa, việc kính thầy, trọng đạo đã trở thành khuôn vàng thước ngọc trong ứng xử, quan hệ thầy trò, người thầy giáo luôn được coi trọng trong hàng nghìn năm phát triển của nền Nho học Ví như Tử Trương là kẻ nghèo hèn của nước Lỗ, Nhan Trác Tụ là kẻ cướp lừng danh ở Lương Phủ Sơn cũng đều tìm đến và theo học Khổng Tử (người được tôn vinh là "Vạn thế sư biểu" - Người thầy của muôn đời)
*Ở Việt Nam
Trang 7Kế tục phát huy truyền thống tốt đẹp đó, sau ngày cách mạng Tháng 8 - 1945 đến nay, sự nghiệp giáo dục và đào tạo được quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu nên công tác dạy và học ngày càng phát triển, nâng cao
Vị trí người Thầy luôn được tôn vinh trong xã hội, trong nhân dân ta, Đảng và Nhà nước ta đã thường xuyên tạo điều kiện vật chất
và tinh thần đối với các nhà giáo, luôn đề cao công lao to lớn
trong "sự nghiệp trồng người" Những ngày tháng đầu mới thành
lập chính quyền cách mạng, dù bận trăm công nghìn việc để đối phó với thù trong, giặc ngoài nhưng Người vẫn dành thì giờ viết thư gửi cho các thầy, cô giáo và học sinh nhân ngày khai giảng đầu tiên của các trường dưới sự quản lý của chính quyền cách mạng, trong thư
Nam có được vẻ vang sánh vai cùng các nước cường quốc hay
không? Phần lớn nhờ vào công học tập của các cháu, công lao ấy thuộc về các thầy, cô giáo" Bác còn nêu rõ: " Có gì vẻ vang hơn là đào tạo các thế hệ sau này góp phần tích cực xây dựng xã hội chủ nghĩa, người thầy giáo tốt là người vẻ vang nhất". Cố Thủ tướng
nhất trong các nghề cao quý của xã hội chủ nghĩa, nghề dạy học là nghề sáng tạo vì nó sáng tạo ra những con người sáng tạo"./
Những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta đã đề ra nhiều chính sách nhằm ưu tiên cho phát triển giáo dục, coi trọng giáo dục là quốc sách hàng đầu Cho phép đa dạng hóa các loại hình đào tạo Chủ trương đưa đất nước phát triển tiến lên bằng nền kinh tế tri thức Nền giáo dục của Nhà nước ta đã chọn lấy ngày 20 tháng 11 hằng năm làm ngày Nhà giáo Việt Nam Đây có thể xem như là một biểu
tượng đẹp cho truyền thống “tôn sư trọng đạo” của dân tộc Việt
Nam
Trang 8Câu 7: Để giữ vững sự tôn sư trọng đạo mỗi thanh niên sinh viên chúng ta phải làm gì?
Chúng ta biết giới trẻ nói chung, học sinh, sinh viên nói riêng hiện nay bị tác động bởi nhiều yếu tố tiêu cực từ ngoài xã hội do mặt trái của cơ chế thị trường, sự “xâm lăng” của văn hoá không lành mạnh, lai căng, đồi truỵ, không phù hợp với văn hoá truyền thống… nên đã đánh mất nhiều chuẩn mực ứng xử, trong đó có ứng xử với thầy cô giáo.
Có rất nhiều sinh viên hiện nay quan niệm quá trình học tập, rèn luyện tại truờng đại học chỉ là học để có nghề nghiệp, học để lấy tấm bằng; giảng viên, cán bộ nhà trường chỉ là người làm công tác đào tạo cho mình Vì vậy họ đã đánh mất những nét đẹp, xa rời các chuẩn trong cách ứng xử với thầy cô giáo vốn đã được giáo dục từ thời phổ thông Đó là thái độ không tôn trọng giảng viên trong giờ học mà những biểu hiện cụ thể là cãi lại lời giảng viên khi bản thân có lỗi, bị phê bình; là không đứng dậy chào giảng viên khi họ vào lớp; là trả lời câu hỏi của giảng viên một cách cộc lốc, thờ ơ cho qua; là không đứng dậy trả lời câu hỏi xây dựng bài khi giảng viên yêu cầu; là vào ra lớp học không xin phép…Cả những hành vi nói chuyện riêng, làm việc riêng, sử dụng điện thoại,
để chuông điện thoại reo trong giờ học của một số sinh viên và tình trạng các lớp không chuẩn bị khăn trải bàn, khăn lau bảng cho giảng viên, không làm vệ sinh trong lớp học trong rất nhiều tiết giảng của giảng viên cũng thể hiện sự ứng xử chưa văn hoá Ngoài lớp thì trên giảng đường một số sinh viên gặp không chào thầy cô, không nhưòng đường cho thầy cô đi qua; một số sinh viên còn dùng những từ ngữ không tôn trọng khi bàn luận với nhau về tính cách của thầy cô Đoàn thanh niên, Hội sinh viên cấp trường và cấp liên chi đoàn, chi đoàn phải đưa vấn đề giáo dục văn hoá ứng xử vào trong các nội dung hoạt động và sinh hoạt hàng tháng Tổ chức Đoàn, Hội, phải tổ chức những buổi nói chuyện, những diễn đàn, câu lạc bộ về vấn đề này hay lồng ghép vào các cuộc thi, các hội diễn văn hoá văn nghệ hay sinh hoạt truyền thống
Đối với HSSV, văn hóa tạo nên giá trị đạo đức và có vai trò điều chỉnh hành vi Khi được giáo dục trong một môi trường văn hóa và thấm nhuần hệ giá trị văn hóa, học trò không những hình thành được những hành vi chuẩn mực mà quan trọng hơn là ẩn chứa trong tiềm thức các em là niềm tin nội
Trang 9tâm sâu sắc vào những điều tốt đẹp, từ đó, khao khát cuộc sống hướng thiện
và sống có lý tưởng Đồng thời, Văn hóa Nhà trường còn giúp các em về khả năng thích nghi với xã hội Một con người có văn hóa thì trong con
khiêm tốn, lễ độ, thương yêu con người, sống có trách nhiệm với bản thân
và xã hội Do vậy, khi gặp những tình huống xã hội phát sinh, dù là những tình huống mà các em chưa từng trải nhưng nhờ vận dụng năng lực văn hóa
để điều tiết hành vi một cách hài hòa, các em có thể tự điều chỉnh mình phù hợp với hoàn cảnh, ứng xử hợp lẽ, hợp với lòng người và cuộc sống xung quanh.
Bản thân mỗi học sinh, sinh viên phải nâng cao ý thức rèn luyện, tu dưỡng đạo đức và lối sống, xây dựng văn hoá ứng xử theo những chuẩn mực tốt đẹp cho mình Trước hết trong quan hệ giao tiếp, làm việc (học tập, nghiên cứu) với thầy cô giáo phải thể hiện được thái độ, lời nói, hành động lễ phép, tôn trọng, trân trọng thầy cô, đồng thời cũng phải biết góp ý, phê bình và chỉ ra những thái
độ, lời nói, hành vi chưa đẹp, chưa “tôn sư trọng đạo” ở một số sinh viên khác, nhất là những bạn bè trong lớp mình.
Các bạn học sinh, sinh viên phải nhận thức được rằng văn hoá ứng xử với thầy cô giáo qua những tiêu chí đã đề cập ở trên không chỉ thể hiện nét đẹp của văn hoá truyền thống dân tộc, không chỉ là yêu cầu về đạo đức, lối sống đối với học sinh, sinh viên mà còn thể hiện giá trị bản thân - phông văn hoá của mình Rất nhiều bạn sinh viên đã đi học các lớp kỹ năng mềm trong đó quan trọng là
kỹ năng giao tiếp - một trong những yếu tố giúp con người thành công và hạnh phúc trong cuộc sống, sự nghiệp khi vào đời - nhưng điều đó sẽ vô nghĩa nếu bạn nào vẫn còn ứng xử chưa đúng mực với thầy cô giáo đang âm thầm thực hiện sự nghiệp “trồng người” trang bị kiến thức, kỹ năng cho mình!
Trang 10Tổng kết:
Xin mượn lời nhà thơ, nhà giáo Nguyễn Bùi Vợi trong bài giới thiệu tập tuyển thơ “Thầy giáo và nhà trường” để kết thúc bài viết
này: “Đạo đức và tình nghĩa, chỉ mấy chữ tưởng chừng khô khan
ấy mà thế hệ này đến thế hệ khác thay nhau giữ gìn như giữ vàng mười của phẩm giá, của lối sống, của đạo lý dân tộc Không còn đạo đức, không còn tình nghĩa, thì dù có sống với nền văn minh vật chất nào, con người cũng chỉ là bầy-thú-giàu-sang mà thôi Nhiều thầy cô có người đã trở về với cát bụi, có người đã về hưu,
có người còn đang trên bục giảng… tất cả đều sống mãi trong tâm tưởng nhiều thế hệ học trò”.