biện pháp tăng cường thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng

THỰC TRẠNG VỀ THU NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TIÊN LÃNG THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG ..... BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG THU NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TIÊN LÃNG THÀNH PHỐ HẢI PHÒ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là đề tài nghiên cứu do tôi thực hiện Các số liệu và kết luận nghiên cứu trình bày trong luận văn là trung thực, có trích nguồn và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào

Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình

Ngày 12 tháng 9 năm 2015

Tác giả

Đoàn Thị Hương

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng cảm ơn các Thầy, Cô trực tiếp, gián tiếp giảng dạy trong quá trình học tập tại Trường Đại học Hàng Hải, đặc biệt là TS Nguyễn Thị Mỵ đã giành rất nhiều thời gian, tâm huyết hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Tôi xin gửi lời cảm ơn tới các đồng chí lãnh đạo Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện, Chi cục thuế, các đồng chí Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tiên Lãng, đồng nghiệp cơ quan tôi đang công tác đã tạo điều kiện cho tôi tìm hiểu, thu thập tài liệu làm cơ sở hoàn thành bài luận văn của mình

Với kiến thức đã được trang bị, kinh nghiệm trong công tác tôi đã cố gắng hoàn thiện bài luận văn, song không tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong nhận được sự tham gia đóng góp ý kiến của các Thầy, Cô, cùng toàn thể các bạn

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU iv

DANH MỤC BẢNG v

DANH MỤC HÌNH vi

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 3

1.1 Ngân sách nhà nước 3

1.1.1 Khái niệm ngân sách nhà nước 3

1.1.2 Vai trò của ngân sách nhà nước 4

1.1.3 Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước 7

1.2 Thu NSNN 9

1.2.1 Khái niệm thu NSNN 9

1.2.2 Đặc điểm thu NSNN 9

1.2.3 Phân chia nguồn thu 10

1.2.4 Nội dung và hình thức các khoản thu NSNN 15

1.2.5 Nội dung quản lý NSNN 18

1.3 Phân định nhiệm vụ thu đối với ngân sách địa phương 19

1.3.1 Phân định nhiệm vụ thu đối với ngân sách cấp quận, huyện 19

1.3.2 Phân định nhiệm vụ thu đối với ngân sách cấp xã, phường, thị trấn 20

1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý thu NSNN 20

1.5 Kinh nghiệm về thu ngân sách của một số huyện 21

1.5.1 Huyện Vĩnh Bảo 21

1.5.2 Huyện An Lão 22

1.5.3 Huyện Kiến Thuỵ 23

1.5.4 Huyện An Dương 24

1.5.5 Huyện Thuỷ Nguyên 25

1.6 Bài học kinh nghiệm thu NSNN địa phương 26

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ THU NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TIÊN LÃNG THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG 27

2.1 Tình hình thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải

Phòng 27

2.1.1 Tình hình phát triển kinh tế xã hội huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng 27

2.1.2 Các nguồn thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng 28

2.2 Thực trạng thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng 30

2.2.1 Thực trạng công tác lập dự toán NS 30

2.2.2 Thực trạng chấp hành dự toán NS 33

2.2.3 Thực trạng công tác quyết toán ngân sách 35

2.2.4 Thực trạng công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành ngân sách 38

2.2.5 Kết quả thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng 39

2.2.6 Đánh giá công tác thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng 52

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG THU NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TIÊN LÃNG THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG GIAI ĐOẠN 2015 - 2020 58

3.1 Phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ 58

3.1.1 Phương hướng phát triển kinh tế - xã hội huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng 58

3.1.2 Mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ thu ngân sách huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng 60

3.2 Biện pháp tăng cường thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng 64

3.2.1 Nuôi dưỡng và mở rộng nguồn thu 64

3.2.2 Tăng cường công tác quản lý thu của Chi cục thuế 66

3.2.3 Tăng cường các khoản thu thuế của chính quyền xã, thị trấn 69

3.2.4 Đổi mới, hoàn thiện cơ chế, quy trình quản lý ngân sách 73

3.2.5 Tổ chức công khai thu, chi ngân sách 77

3.2.6 Hoàn thiện bộ máy quản lý thu ngân sách huyện 78

3.2.7 Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm 79

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 80

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU

DANH MỤC BẢNG

2.1 Tổng hợp kết quả thực hiện dự toán thu NSNN trên địa bàn

2.2 So sánh kết quả thực hiện thu NSNN trên địa bàn huyện

2.3 Tổng hợp kết quả thực hiện dự toán thu ngân sách huyện

2.4 So sánh kết quả thực hiện thu ngân sách huyện Tiên Lãng

3.1 Phấn đấu thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên

DANH MỤC HÌNH

2.1 Kết quả thực hiện thu NSNN trên địa bàn huyện Tiên Lãng

2.2 Kết quả thực hiện dự toán thu ngân sách huyện Tiên Lãng

2.3 Cơ cấu các khoản thu ngân sách theo KH trên địa bàn

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thu ngân sách nhà nước là hệ thống những quan hệ kinh tế giữa nhà nước và

xã hội phát sinh trong quá trình nhà nước huy động các nguồn tài chính để hình thành nên quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước nhằm thỏa mãn các nhu cầu chi tiêu của nhà nước

Một thực trạng đối với Ngân sách Việt Nam là luôn ở trong tình trạng bội chi với mức thâm hụt lớn Cân bằng cán cân Thu - Chi ngân sách là một trong những mục tiêu phấn đấu của Đảng và Nhà nước ta Để cân bằng Thu - Chi, có hai hướng là tăng thu và giảm chi Nhiều năm qua, Chính phủ đã đưa ra nhiều biện pháp như giảm thiểu chi hành chính, sự nghiệp, tăng cường chi cho đầu tư phát triển và xây dựng cơ bản, chi đúng chỗ, chi hiệu quả, tiết kiệm Đầu tư của Nhà nước vô cùng quan trọng đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt Việt Nam là nước đang phát triển, nên thâm hụt ngân sách là không tránh khỏi, nhưng ở mức độ nào là hợp lý cần nhiều nỗ lực Đảm bảo cho nhu cầu chi rất lớn thì việc tăng thu NSNN rất cần thiết

Tiên Lãng là một huyện hàng năm thu ngân sách không đáp ứng được chi mà vẫn phụ thuộc nhiều vào ngân sách cấp trên hỗ trợ Mặc dù, việc quản lý thu Ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện, đặc biệt là nguồn thu trong cân đối đã được chú trọng, song việc thu ngân sách và quản lý còn thiếu tập trung, thống nhất; nhiều nguồn lực tài chính chưa được động viên vào ngân sách nhà nước; chính quyền cấp xã và một số đơn vị có liên quan chưa tập trung cao cho thu ngân sách và coi đó là nhiệm vụ của riêng ngành thuế Việc phát hiện và nuôi dưỡng các nguồn thu, triển khai các biện pháp tăng thu ngân sách trên địa bàn vẫn còn nhiều bất cập cần được giải quyết

Xuất phát từ vấn đề đó, học viên mạnh dạn chọn đề tài “Biện pháp tăng cường

thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng”

làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là đề xuất biện pháp tăng cường thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng

Để đạt được mục tiêu đó, luận văn cần thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu sau:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về ngân sách nhà nước và thu ngân sách nhà nước làm cơ sở khoa học cho đề tài luận văn

- Phân tích đánh giá thực trạng về thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng từ năm 2010 đên năm 2014

- Đề xuất biện pháp tăng cường thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng giai đoạn 2015- 2020

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu:

Vấn đề ngân sách, thu ngân sách và biện pháp tăng cường thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng

* Phạm vi nghiên cứu:

- Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu những nội dung cơ bản của việc thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng

- Về không gian: Trong phạm vi huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng

- Về thời gian: Số liệu thu ngân sách và các hoạt động quản lý ngân sách trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng, từ năm 2010 đến năm 2014

4 Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp cụ thể: Phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp lý thuyết hệ thống, phương pháp thống kê, phương pháp mô hình toán,

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, kết cấu luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về ngân sách nhà nước và thu ngân sách nhà nước

Chương 2: Thực trạng về thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện Tiên Lãng thành phố Hải Phòng

Chương 3: Biện pháp tăng cường thu ngân sách địa phương trên địa bàn huyện

Tiên Lãng thành phố Hải Phòng, giai đoạn 2015 - 2020

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

VÀ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1.1 Ngân sách nhà nước

1.1.1 Khái niệm ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước (NSNN) gắn liền với hoạt động của Nhà nước, là một trong những công cụ hết sức quan trọng, không thể thiếu được nhằm đảm bảo hoạt động của Nhà nước Nhà nước ra đời, hình thành và phát triển gắn liền với chế độ

sở hữu và đấu tranh giai cấp trong quá trình phát triển xã hội loài người Khi không còn Nhà nước thì không còn NSNN Bản chất Nhà nước quyết định bản chất NSNN, nhưng quản lý NSNN là những tổ chức và con người cụ thể nên quản lý NSNN mang tính chủ quan Do vậy, nhận thức đúng về bản chất của NSNN và vận dụng thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả NSNN là cần thiết đối với mọi quốc gia, mọi cấp chính quyền; là hoạt động quan trọng của Nhà nước để quản lý và điều hành xã hội

Một quan niệm khác về Ngân sách nhà nước Các nhà nghiên cứu kinh tế cổ điển cho rằng: Ngân sách nhà nước là một văn kiện tài chính mô tả các khoản thu, chi của Chính phủ được thiết lập hàng năm Nhiều nhà nghiên cứu kinh tế hiện đại thì cho rằng: Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu chi của Nhà nước được biểu hiện thông qua bảng liệt kê các khoản thu chi bằng tiền mặt trong một giai đoạn nhất định [3]

Theo Điều 1 Luật ngân sách Nhà nước ban hành năm 2002 định nghĩa:

“Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước” [6]

Bên cạnh những sự khác biệt thì các định nghĩa có một số điểm nhất trí sau:

- Ngân sách là kế hoạch hoặc dự toán thu, chi của một chủ thể nhất định, thường là một năm - gọi là năm tài chính;