Nghiên cứu dùng các vi mạch tương tự tinh toán,thiết kế mạch đo và cảnh báo nhiệt độ sử dụng IC cảm biến nhiệt độ.

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ MẠCH ĐO • Tổng quan • Khái niệm về nhiệt độ Nhiệt độ là đại lượng vật lý đặc trưng cho cường độ chuyển động của các nguyên tử, phân tử của một hệ vật chất. Tuỳ theo từng trạng thái của vật chất (rắn, lỏng, khí) mà chuyển động này có sự khác nhau. Ỏ trạng thái lỏng, các phân tử dao động quanh vị trí cân bằng nhưng vị trí cân bằng của nó luôn dịch chuyển làm cho chất lỏng không có hình dạng nhất định. Còn ở trạng thái rắn, các phần tử, nguyên tử chỉ dao động xung quanh vị trí cân bằng. Các dạng vận động này của các phân tử, nguyên tử được gọi chung là chuyển động nhiệt. Khi tương tác với bên ngoài có trao đổi năng lượng nhưng không sinh công, thì quá trình trao đổi năng lượng nói trên gọi là sự truyền nhiệt. Quá trình truyền nhiệt trên tuân theo nguyên lý: Bảo toàn năng lượng. Nhiệt chỉ có thể tự truyền từ nơi có nhiệt độ cao đến nơi có nhiệt độ thất. Ở trạng thái rắn, sự truyền nhiệt xảy ra chủ yếu bằng dẫn nhiệt và bức xạ nhiệt. Đối với các chất lỏng và khí ngoài dẫn nhiệt và bức xạ nhiệt còn có truyền nhiệt bằng đối lưu. Đó là hiện tượng vận chuyển năng lượng nhiệt bằng cách vận chuyển các phần của khối vật chất giữa các vùng khác nhau của hệ do chênh lệch về tỉ trọng.

Lời Nói Đầu

Nhiệt độ là tín hiệu vật lý mà ta thường gặp trong đời sống hằng ngày cũng như trong kỹ thuật và công nghiệp, điều khiển và tự động hóa Việc đo và cảnh báo nhiệt độ cũng chính vì thế là một yêu cầu thiết thực Hiện nay cảm biến đo nhiệt độ là loại cảm biến được sử dụng nhiều nhất trong công nghiệp cũng như dân dụng.

Bài tập lớn này nghiên cứu dùng các vi mạch tương tự tinh toán,thiết kế mạch đo và cảnh báo nhiệt độ sử dụng IC cảm biến nhiệt độ.

Trong quá trình thiết kế, do kiến thức còn hạn hẹp và trình độ hiểu biết chuyên môn còn tương đối hạn chế nên sẽ khó tránh khỏi những sai sót, khuyết điểm Em rất mong nhận được sự góp và chỉ bảo nhiệt tình từ phía các thầy cô

để đề tài được hoàn thiện hơn, có thể áp dụng vào thực tiễn.

Sinh viên làm đề tài.

Nguyễn Thái Sơn

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ MẠCH ĐO

• Tổng quan

• Khái niệm về nhiệt độ

Nhiệt độ là đại lượng vật lý đặc trưng cho cường độ chuyển động của cácnguyên tử, phân tử của một hệ vật chất Tuỳ theo từng trạng thái của vật chất(rắn, lỏng, khí) mà chuyển động này có sự khác nhau Ỏ trạng thái lỏng, cácphân tử dao động quanh vị trí cân bằng nhưng vị trí cân bằng của nó luôn dịchchuyển làm cho chất lỏng không có hình dạng nhất định Còn ở trạng thái rắn,các phần tử, nguyên tử chỉ dao động xung quanh vị trí cân bằng Các dạng vậnđộng này của các phân tử, nguyên tử được gọi chung là chuyển động nhiệt Khitương tác với bên ngoài có trao đổi năng lượng nhưng không sinh công, thì quá

Đối với các chất lỏng và khí ngoài dẫn nhiệt và bức xạ nhiệt còn cótruyền nhiệt bằng đối lưu Đó là hiện tượng vận chuyển năng lượng nhiệt bằngcách vận chuyển các phần của khối vật chất giữa các vùng khác nhau của hệ dochênh lệch về tỉ trọng.

• Các thang đo nhiệt độ

Từ xa xưa con người đã nhận thức được hiện tượng nhiệt và đánh giácường độ của nó bằng cách đo và đánh giá nhiệt độ theo mét đơn vị đo của mỗithời kỳ Có nhiều đơn vị đo nhiệt độ, chúng được định nghĩa theo từng vùng,từng thời kỳ phát triển của khoa học kỹ thuật và xã hội Hiện nay chúng ta có 3thang đo nhiệt độ chính là:

• Thang nhiệt độ tuyệt đối ( K )

• Thang Celsius ( C ): T( 0C ) = T( 0K ) – 273,15

• Thang Farhrenheit: T( 0F ) = T( 0K ) – 459,67

Đây là 3 thang đo nhiệt độ được dùng phổ biến nhất hiện nay Trong đóthang đo nhiệt độ tuyệt đối (K) được quy định là mét trong 7 đơn vị đo cơ bảncủa hệ đơn vị quốc tế (SI) Dựa trên 3 thang đo này chúng ta có thể đánh giáđược nhiệt độ

Vi mạch số, vi mạch tương tự lĩnh vực không mang tới thời sự nóngbỏng nhưng vẫn ẩn chứa vô số điều bí ẩn và có sức hấp dẫn lạ kỳ, đã đang vàtừng ngày thâm nhập vào đời sống của chúng ta Nhưng trong thực tế các dạngnăng lượng thường ở dạng tương tự Do đó muốn xử lý chúng theo phươngpháp kĩ thuật số ta phải biến đổi tín hiệu tương tự thành tín hiệu số

Xuất phát từ ý tưởng đó, em đă thưc hiện việc xây dựng một mạch điện

đo nhiệt độ hiển thị ra đèn LED Mạch này chỉ mang tính chất thử nghiệm thực

tế về vấn đề chuyển đổi ADC, vấn đề cảnh báo nhiệt độ ra đèn và vấn đề đolường các đại lượng không điện bằng điện

• Biến nhiệt thành điện

Có nhiều phương pháp đo nhiệt độ tuỳ theo yêu cầu về kỹ thuật và giảinhiệt độ Phân ra làm 2 phương pháp chính : Đo trực tiếp và đo gián tiếp

Đo nhiệt độ bằng phương pháp trưc tiếp ta lại khảo sát 2 loại nhiệt kế cặpnhiệt ngẫu và nhiệt kế nhiệt điện trở.

• Nhiệt kế cặp nhiệt ngẫu:

Cấu tạo : Gồm hai thanh kim loại a, b được hàn với nhau tại một đầu t1hai đầu t0 là đầu tự do

Nguyên lý làm việc: dựa trên hiệu ứng Thomson và hiệu ứng seebek: Khinhiệt độ ở đầu t1 khác nhiệt độ ở đầu t0 chúng sẽ tạo nên một suất điện động:

Eab(t1,t0)=Eab(t1)-Eab(t0)

Nếu giữ nhiệt độ ở đầu t0 không đổi :

Eab(t1,t0)=Eab(t1-c)=F(t1)

• Rd: điện trở đường dây (quy định là 5Ω)

• Rdc: điện trở điều chỉnh (điều chỉnh cho Rd = 5Ω)

• Những nguyên nhân gây sai số:

+ Điện trở mạch đo thay đổi khi nhiệt độ môi trường thay đổi

· + Nhiệt độ đầu tự do to đươc duy trì ở nhiệt độ chuẩn không độ C

nhưng Et thực tế thường nhỏ hơn trên lý thuyết

Phương pháp khắc phục: có 2 phương pháp:

• Giữ ổn nhiệt độ đầu đo hoăc dùng thiết bị bù nhiệt Với cáchthứ nhất ta chỉ việc ngâm đầu đo vào nước đá

• Khi nhiệt độ thanh tư do thay đổi Rt thay đổi làm cho mạch

bù mất cân bằng dẫn đến việc xuất hiện điện áp Ucd bù vàosức điện động bị thay đổi Ta có :

To là nhiệt độ chuẩn tuyệt đối.

Ro la điện trở của chất bán dẫn ở nhiệt độ To

Rt la điện trở của chất bán dẫn ở nhiệt độ T của môi trường

B là hằng số có giá trị từ 3000 đến 5000 K Giá trị điện trở thường cỡ 50 - 500 Ôm

• Đo nhiệt độ = diot và tranzitor

Linh kiện điện tử rất nhạy nhiệt nên ta có thể sử dụng 1số linh kiệnbán dẫn như diot hoặc tzt nối theo kiểu diode (Bazơ nối với Colector).Khi đó điện áp U giữa hai cực của diode là hàm của nhiệt độ Độnhạy được xác định theo biểu thức :

S = dU/dt (độ nhạy có giá trị thường cỡ 2.5 mV/độ C)

Khi nhiệt độ thay đổi ta có:

Ud = Ebe1 - Ebe2 = (K.T.ln(Ic1/Ic2))/q

Trong đó:

K là hệ số

T là nhiệt độ môi trường tính theo độ K

q là điện tích

Ic1 là ḍng collector cua tzt1

Ic2 là ḍng collector cua tzt 2

Với tỉ số Ic1/Ic2=const Ud tỉ lệ thuận với nhiệt độ T mà khôngcần nguồn ổn định

Độ nhạy nhiệt của mạch của mạch này được xác định theo biểuthức sau:

S=d(U1-U2)/dT

Hiện nay trên thị trường có sẵn những IC tích hợp sử dụng phần tửbán dẫn làm nhiệm vụ cảm biến nhiệt rất tiện lợi

• Lựa chọn phương pháp biến đổi nhiệt năng thành điện năng

• Việc sử dụng IC cảm biến nhiệt áp dụng vào thiết bị đo nhiệt độ đang

là một phương pháp rất phổ biến, tiện lợi Do đó, em đă lựa chọnphương pháp này áp dụng vào trong đề tài của mình Hơn nữa, như

em đă nói ở trên phần tử bán dẫn rất nhạy nhiệt, để đảm bảo được độchuẩn xác tương đối cao, thoả măn được tiêu chuẩn yêu cầu, chấpnhận được

• So sánh: làm nhiệm vụ so sánh tín hiệu vừa đưa về với tín hiệu đã càiđặt.Tuỳ theo tín hiệu ngõ ra, sẽ ra quyết định để cơ cấu chấp hành giatăng, giảm, hay giữ nguyên nhiệt độ thậm chí có thể kết hợp để báo độnghiển thị.

• Chỉ thị: làm nhiệm vụ biến đổi tín hiệu điện nhận được từ mạch đo để thểhiện kết quả đo

• Hiển thị: cho phép người quản lý thấy được tại thời điểm bất kì của hệthống đo để kịp thời sử lý

• Cảnh báo: thực hiện chức năng báo động khi nhiệt độ vượt quá ngưỡngcho phép

Sau đó qua bọ lọc và khuếch đại tín hiệu

Tín hiệu sau khi được hiệu chỉnh sẽ chuyển qua sang cơ cấu chỉ thị hoặc

bộ chuyển đổi ADC (Analog Digital Converter) bộ này chuyển đổi tín hiệutương tự sang dạng số rồi chuyển qua để so sánh rồi phát cảnh báo nếu nhiệt độvượt quá ngưỡng cho phép hoặc chuyển tới phần chỉ thị để hiển thị kết quả raLED

• Các phương pháp đo nhiệt độ

+ nhiệt điện kế kim loại.

+ nhiệt điện trở kim loại

Cảm biến nhiệt độ LM35 là một loại cảm biến tương tự rất hay được ứng

dụng trong các ứng dụng đo nhiệt độ thời gian thực Vì nó hoạt động khá chínhxác với sai số nhỏ, đồng thời với kích thước nhỏ và giá thành rẻ là một trongnhững ưu điểm của nó Vì đây là cảm biến tương tự (analog sensor) nên ta cóthể dễ dàng đọc được giá trị của nó

• Cấu tạo và đặc điểm.

+ Trở kháng đầu ra thấp 0.1 cho 1mA tải

+ Dải nhiệt độ đo được của LM35 là từ -550C đến 1500C với các mứcđiện áp ra khác nhau Xét một số mức điện áp sau :

• Nhiệt độ -55 C điện áp đầu ra -550mV

• Nhiệt độ 25 C điện áp đầu ra 250mV

• Nhiệt độ 150 C điện áp đầu ra 1500mV

• Bộ chuyển đổi tương tự số 8 bit ADC0804

• Giới thiệu chung.

Chíp ADC0804 là bộ chuyển đổi tương tự số trong họ các loạt ADC800,

nó làm việc với +5V và có độ phân giải 8 bit Ngoài độ phân giải thì thời gianchuyển đổi cũng là một yếu tố quan trọng khác khi đánh giá một bộ ADC.Thời gian chuyển đổi được định nghĩa như là thời gian mà bộ ADC cần đểchuyển một đầu vào tương tự thành một số nhị phân Trong ADC0804 thờigian chuyển đổi thay đổi phụ thuộc vào tần số đồng hồ được cấp tới chân CLK

R và CLK IN nhưng không thể nhanh hơn 110μs

Hình 3: IC chuyển đổi tương tự - số 8 bit ADC0804

• Nguyên lý làm việc.

Chức năng các chân ADC0804:

• Chân CS (chân số 1) chọn chíp: Là một đầu vào tích cực mức thấp

được sử dụng để kích hoạt chíp ADC0804 Để truy cập ADC0804 thìchân này phải ở mức thấp

• Chân RD (chân số 2): Đây là một tín hiệu đầu vào được tích cực mức

thấp Các bộ ADC chuyển đổi đầu vào tương tự thành số nhị phântương đương với nó và giữ nó trong một thanh ghi trong RD được sửdụng để nhận dữ liệu được chuyển đổi ở đầu ra của ADC0804 Khi0CS = nếu một xung cao – xuống – thấp được áp đến chân RD thì đầu

ra số 8 bit được hiển diện ở các chân dữ liệu D0 – D7 Chân RD cũngđược coi như cho phép đầu ra

• Chân ghi WR (chân số 3) Thực ra tên chính xác là “Bắt đầu chuyển

đổi”): Đây là chân đầu vào tích cực mức thấp được dùng để báo choADC0804 bắt đầu quá trình chuyển đổi Nếu CS = 0 khi WR tạo raxung cao – xuống – thấp thì bộ ADC0804 bắt đầu chuyển đổi giá trịđầu vào tương tự Vin về số nhị phấn 8 bit Lượng thời gian cần thiết

để chuyển đổi thay đổi phụ thuộc vào tần số đưa đến chân CLK IN và

CLK R Khi việc chuyển đổi dữ liệu được hoàn tất thì chân INTRđược ép xuống thấp bởi ADC0804

Ngoài ra , cần tạo xung bằng IC 555 cho chân WR này

Hình 4 : Sơ đồ khảo sát ADC0804

• Chân CLK IN (chân số 4) và CLK R (chân số 19): Chân CLK IN là

một chân đầu vào được nối tới một nguồn đồng hồ ngoài khi đồng hồngoài được sử dụng để tạo ra thời gian Tuy nhiên ADC0804 cũng cómột máy tạo xung đồng hồ Để sử dụng máy tạo xung đồng hồ trongcủa ADC0804 thì các chân CLK IN và CLK R được nối tới một tụđiện và một điện trở Trong trường hợp này tần số đồng hồ được xácđịnh bằng biểu thức:

f=

Giá trị tiêu biểu của các đại lượng trên là R = 10kΩ và C = 150pF vàtần số nhận được là f = 606kHz và thời gian chuyển đổi sẽ mất là110sμ

• Chân ngắt INTR (chân số 5): Đây là chân đầu ra tích cực mức thấp.

Bình thường nó ở trạng thái cao và khi việc chuyển đổi hoàn tất thì nóxuống thấp để báo cho CPU biết là dữ liệu được chuyển đổi sẵn sàng

để lấy đi Sau khi INTR xuống thấp, ta đặt CS = 0 và gửi một xungcao xuống – thấp tới chân RD lấy dữ liệu ra của ADC0804

• Chân VCC (chân số 20): Đây là chân nguồn nối +5V, nó cũng được

dùng như điện áp tham chiếu khi đầu vào REFV/2 (chân số 9) để hở

• Chân REFV/2 (chân số 9): Là một điện áp đầu vào được dùng cho

điện áp tham chiếu Nếu chân này hở (không được nối) thì điện áp đầuvào tương tự cho ADC0804 nằm trong dãy 0-5V→(giống như chânVCC) Tuy nhiên, có nhiều ứng dụng mà đầu vào tương tự áp đến Vincần phải khác ngoài dãy 0→5V Chân /2REFV được dùng để thực thicác điện áp đầu vào khác ngoài dãy 0→5V Ví dụ: Nếu dãy đầu vàotương tự cần phải là 0 →4V thì REFV/2 được nối với +2V

• Các chân dữ liệu D0 – D7 (Từ chân 11 đến chân 18): Các chân dữ

liệu D0 – D7 (D7 là các bit cao nhất MSB và D0 là bit thấp LSB) làcác chân đầu ra dữ liệu số Đây là những chân được đệm ba trạng thái

và dữ liệu được chuyển đổi chỉ được truy cập khi chân CS = 0 và chân

RD bị đưa xuống thấp Để tính điện áp đầu ra ta có thể sử dụng côngthức sau:

Dout=Với Dout là đầu ra dữ liệu số (dạng thập phân) Vin là điện áp đầuvào tương tự và độ phân dãy là sự thay đổi nhỏ nhất được tính như là(2x/2REFV) chia cho 256 đối với ADC 8 bit

• Chân GND (chân số 10): Đây là những chân đầu vào cấp đất chung

cho cả tín hiệu số và tương tự Đất tương tự được nối tới đất của chânVin tương tự, còn đất số được nối tới đất của chân VCC Lý do mà taphải có hai đất là để cách ly tín hiệu tương tự Vin từ các điện áp kýsinh tạo ra việc chuyển mạch số được chính xác Trong phần trình bàythì các chân được nối chung với một đất Tuy nhiên, trong thực tế thu

đo dữ liệu các chân đất này được nối tách biệt

• Opam 741.

Hình 5: Opam 741

OPAM 741 là một công cụ có nhiều chức năng

Khuếch đại hiệu hai điện thế nhập:

Khuếch Đại Điện Âm or Dương:

So sánh hai điện thế nhập:

Khi V+ > V- Khi V+ < V- Khi V+ = V-

• Khuếch đại thuật toán LM358.

Hình 2.2 sơ đồ khối LM358

• LM358 cấu tạo gồm có 2 kênh khuếch đại thuật toán

Kênh 1: chân 2,chân 3 là chân đầu vào và chân 1 là chân đầu ra

Kênh 2: chân 5,chân 6 là chân đầu vào và chân 7 là chân đầu raChân 4 là chân nối với nguồn âm, chân 8 là chân nối nguồn dương

• Các thông số cơ bản của IC 555 có trên thị trường :

+ Điện áp đầu vào : 2 - 18V ( Tùy từng loại của 555 : LM555, NE555, NE7555 )

+ Dòng điện cung cấp : 6mA - 15mA+ Điện áp logic ở mức cao : 0.5 - 15V+ Điện áp logic ở mức thấp : 0.03 - 0.06V+ Công suất lớn nhất là : 600mW

Hình 2.4 sơ đồ chân IC 555 + Chân số 1(GND): cho nối GND để lấy dòng cấp cho IC

+ Chân số 2(TRIGGER): Đây là chân đầu vào thấp hơn điện áp so sánh và

được dùng như 1 chân chốt hay ngõ vào của 1 tần so áp.Mạch so sánh ở đây dùng các transitor PNP với mức điện áp chuẩn là 2/3Vcc

+ Chân số 3(OUTPUT): Chân này là chân dùng để lấy tín hiệu ra logic Trạng

thái của tín hiệu ra được xác định theo mức 0 và 1 1 ở đây là mức cao nó tươngứng với gần bằng Vcc nếu (PWM=100%) và mức 0 tương đương với 0V nhưng

mà trong thực tế mức 0 này ko được 0V mà nó trong khoảng từ (0.35 ->0.75V)

+ Chân số 4(RESET): Dùng lập định mức trạng thái ra Khi chân số 4 nối

masse thì ngõ ra ở mức thấp Còn khi chân 4 nối vào mức áp cao thì trạng thái ngõ ra tùy theo mức áp trên chân 2 và 6.Nhưng mà trong mạch để tạo được dao động thường hay nối chân này lên VCC

+ Chân số 5(CONTROL VOLTAGE): Dùng làm thay đổi mức áp chuẩn trong

IC 555 theo các mức biến áp ngoài hay dùng các điện trở ngoài cho nối GND Chân này có thể không nối cũng được nhưng mà để giảm trừ nhiễu người ta thường nối chân số 5 xuống GND thông qua tụ điện từ 0,01uF đến 0,1uF các tụ này lọc nhiễu và giữ cho điện áp chuẩn được ổn định

+ Chân số 6(THRESHOLD) : là một trong những chân đầu vào so sánh điện

áp khác và cũng được dùng như 1 chân chốt

+ Chân số 7(DISCHAGER) : Có thể xem chân này như 1 khóa điện tử và chịu

điều khiển bỡi tầng logic của chân 3 Khi chân 3 ở mức áp thấp thì khóa này đóng lại Ngược lại thì nó mở ra Chân 7 tự nạp xả điện cho 1 mạch R-C lúc IC

555 dùng như 1 tầng dao động

+ Chân số 8 (Vcc): là chân cung cấp áp và dòng cho IC hoạt động Nó được

cấp điện áp từ 2V >18V (Tùy từng loại 555 thấp nhất là con NE7555)

• IC 7483.

Là IC dùng để biến đổi số đầu vào tạo ra số đầu ra khác , với mạch mã hoáđược cấu tạo bởi các cổng logic như ở hình trên ta có nhận xét rằng trong

trường hợp nhiều phím được nhấn cùng 1 lúc thì sẽ không thể biết được mã số

sẽ ra là bao nhiêu Do đó để đảm bảo rằng khi 2 hay nhiều phím hơn được nhấn,

mã số ra chỉ tương ứng với ngõ vào có số cao nhất được nhấn, người ta đã sửdụng mạch mã hoá ưu tiên

Khi có 1 sự biến đổi điện áp từ cảm biến, tức sự thay đổi nhiệt độ môitrường cần đo thì mã của 74LS47 cũng sẽ thay đổi phù hợp, tần số quét LEDđược thiết kế hợp lý để tránh mắt thường quan sát được.

7.2 Tính toán thiết kế.

Để LED sang 1 cách bình thường thì trên mỗi đoạn của LED cần cung cấpgiá trị dòng điện khoảng 10mA Điện áp rơi trên mỗi LED vào khoảng 2mV.Nguồn cung cấp điện áp cho mạch Vcc= 5V

Với IC 74LS47 ta có các thông số ngõ ra như sau:

Vo1= 0.4 V

Io1= 40mA

Trường hợp ta thiết kế cho LED sang với dòng điện 10mA Như vậy:

Rhd =(Vcc - V LED – Vo1 )/ ILED=(5V- 2V- 0.4V)/ 10mA= 260 (Ω)

Trong thực tế khi thiết kế ta chỉnh giá trị Rhd sao cho LED sang rõ nhất vàlúc này ta đo được giá trị điện trở hạn dòng là Rhd =330 (Ω)

Tại ngõ ra của IC 74LS47, ta mắc thêm điện trở hạn dòng cho IC này trongtrường hợp LED sang thì điện áp trên LED khoảng 2V, VCE SAT =0.2 V, vậy nênphải có điện trở hạn dòng cho IC này để không sảy ra cháy IC mã hóa

• LED báo.

Là thiết bị dùng để báo sáng nhấp nháy khi mạch đo thấy nhiệt độ trongphạm vi cho phép

Hình 10: LED

Nguyên lý hoạt động:

Muốn cho tranzito làm việc ta phải cung cấp cho các chân cực của nó mộtđiện áp một chiều thích hợp Có ba chế độ làm việc của tranzito là: chế độ tíchcực (hay chế độ khuếch đại), chế độ ngắt và chế độ dẫn bão hòa Cả hai loạitranzito P-N-P và N-P-N đều có nguyên lý làm việc giống nhau, chỉ có chiềunguồn điện cung cấp vào các chân cực là ngược dấu nhau

+ Chế độ ngắt: Cung cấp nguồn điện sao cho hai tiếp xúc P-N đều phâncực ngược Tranzito có điện trở rất lớn và chỉ có một dòng điện rất nhỏ chạyqua nên tranzito coi như không dẫn điện

+ Chế độ dẫn bão hòa: Cung cấp nguồn điện sao cho cả hai tiếp xúc P-Nđều phân cực thuận Tranzito có điện trở rất nhỏ và dòng điện qua nó là khá lớn

Ở chế độ ngắt và chế độ dẫn bão hòa, tranzito làm việc như một phần tử tuyếntính trong mạch điện Ở chế độ này tranzito như một khóa điện tử và nó được sửdụng trong các mạch xung, các mạch số

+ Chế độ tích cực: Ta cấp nguồn điện sao cho tiếp xúc phát TE phân cựcthuận, và tiếp xúc góp TC phân cực ngược Ở chế độ tích cực, tranzito làm việcvới quá trình biến đổi tín hiệu dòng điện, điện áp, hay công suất và nó có khảnăng tạo dao động khuếch đại tín hiệu

• Điện trở, tụ điện.