Quy định của pháp luật về biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng dân sự

Việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ các biện pháp khẩn cấp tạm thời (BPKCTT) trong Bộ luật tố tụng dân sự (BLTTDS) là một trong các chế định quan trọng giúp cho Tòa án có thể kịp thời giải quyết yêu cầu cấp bách của đương sự, bảo vệ chứng cứ, bảo toàn tình trạng hiện có, tránh gây thiệt hại không thể khắc phục được cho đương sự hoặc để đảm bảo cho việc thi hành án. Chế định BPKCTT được quy định tại Chương VIII BLTTDS 2005 sửa đổi và bổ sung năm 2011 là cơ sở pháp lý để Tòa án giải quyết các vụ án dân sự nhanh chóng, chính xác; là phương tiện để cá nhân, cơ quan, tổ chức bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình.Tuy đã có những quy định cụ thể nhưng qua thực tiễn xét xử, những quy định này còn bộc lộ những hạn chế nhất định, dẫn đến việc quyền lợi của các đương sự chưa được bảo đảm kịp thời. Sau đây em xin chọn đề tài: “Phân tích các quy định của pháp luật về áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời ở Tòa án cấp sơ thẩm, phúc thẩm và thực tiễn thực hiện” làm bài tập học kỳ của mình mong đóng góp một số kiến nghị về việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ các BPKCTT

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 1

I Một số vấn đề lý luận chung về áp dụng thay đổi, hủy bỏ các BPKCTT trong tố tụng dân sự 1

1 Biện pháp khẩn cấp tạm thời 1

2 Việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ các BPKCTT 2

II Áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biên pháp khẩn cấp tạm thời ở Tòa án cấp sơ thẩm, phúc thẩm 2

1 Áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời 2

2 Thay đổi, hủy bỏ việc áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời 5

III Thực tiễn thực hiện việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ các biện pháp khẩn cấp tạm thời 7

KẾT LUẬN 9 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

MỞ ĐẦU

Việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ các biện pháp khẩn cấp tạm thời (BPKCTT) trong Bộ luật tố tụng dân sự (BLTTDS) là một trong các chế định quan trọng giúp cho Tòa án có thể kịp thời giải quyết yêu cầu cấp bách của đương sự, bảo vệ chứng

cứ, bảo toàn tình trạng hiện có, tránh gây thiệt hại không thể khắc phục được cho đương sự hoặc để đảm bảo cho việc thi hành án Chế định BPKCTT được quy định tại Chương VIII BLTTDS 2005 sửa đổi và bổ sung năm 2011 là cơ sở pháp lý để Tòa án giải quyết các vụ án dân sự nhanh chóng, chính xác; là phương tiện để cá nhân, cơ quan, tổ chức bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình.Tuy đã có những quy định cụ thể nhưng qua thực tiễn xét xử, những quy định này còn bộc lộ những hạn chế nhất định, dẫn đến việc quyền lợi của các đương sự chưa được bảo

đảm kịp thời Sau đây em xin chọn đề tài: “Phân tích các quy định của pháp luật

về áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời ở Tòa án cấp sơ thẩm, phúc thẩm và thực tiễn thực hiện” làm bài tập học kỳ của mình mong đóng góp

một số kiến nghị về việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ các BPKCTT

NỘI DUNG

I Một số vấn đề lý luận chung về áp dụng thay đổi, hủy bỏ các BPKCTT trong tố tụng dân sự

1 Biện pháp khẩn cấp tạm thời

Bộ luật TTDS quy định: BPKCTT là những biện pháp mà Tòa án quy định

áp dụng trong quá trình giải quyết VADS để “tạm thời giải quyết yêu cầu cấp

bách của đương sự, bảo vệ bằng chứng, bảo vệ tình trạng hiện có tránh gây thiệt hại không thể khác phục được hoặc bảo đảm việc thi hành.”

Theo quy định tại điều 102 BLTTDS có 12 biện pháp KCTT được áp dụng trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự đó là: giao người chưa thành niên cho cá nhân hoặc tổ chức trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục; buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ cấp dưỡng; buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khoẻ bị xâm phạm; buộc người sử dụng lao động tạm ứng tiền lương, tiền công, tiền bồi thường, trợ cấp tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp cho người lao động; tạm đình chỉ việc thi hành quyết định sa thải

người lao động; kê biên tài sản đang tranh chấp, cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp; cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp; cho thu hoạch, cho bán hoa màu hoặc sản phẩm, hàng hóa khác; phong tỏa tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng khác, kho bạc nhà nước; phong tỏa tài sản ở nơi gửi giữ; phong tỏa tài sản của người có nghĩa vụ; cấm hoặc buộc đương sự thực hiện hành vi nhất định Ngoài các biện pháp KCTT này, tòa án có thể áp dụng các BPKCTT khác do pháp luật quy định

2 Việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ các BPKCTT

Áp dụng các BPKCTT là việc thẩm phán hay Hội đồng xét xử xem xét các điều kiện luật định về BPKCTT để quyết định áp dụng một hoặc nhiều BPKCTT hoặc ra quyết định sửa đổi, thay thế BPKCTT đã được áp dụng bằng BPKCTT khác được quy định cụ thể tại Chương VIII BLTTDS năm 2005 đã được sử đổi bổ sung năm 2011

II Áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biên pháp khẩn cấp tạm thời ở Tòa án cấp sơ thẩm, phúc thẩm

1 Áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời

Các chủ thể có quyền yêu cầu áp dụng BPKCTT

Khoản 1 Điều 99 BLTTDS và Nghị quyết 02/2005 của Hội đồng thẩm phán TANDTC, quy định các chủ thể có quyền yêu cầu áp dụng các BPKCTT gồm: đương sự, người đại diện hợp pháp của đương sự; cơ quan về dân số, gia đình và trẻ em; hội liên hiệp phụ nữ khởi kiện vụ án về hôn nhân và gia đình trong trường hợp do Luật hôn nhân và gia đình quy định; công đoàn cấp trên của công đoàn cơ

sở khởi kiện vụ án lao động trong trường hợp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tập thể người lao động do Bộ luật lao động và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan quy định

Theo quy định tại khoản 2 Điều 99 BLTTDS, Toà án chỉ xem xét để ra quyết định áp dụng BPKCTT dựa trên cơ sở có đơn yêu cầu từ phía các chủ thể kể trên

Và Toà án chỉ tự mình ra quyết định áp dụng BPKCTT trong 5 trường hợp quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều 102 BLTTDS và đồng thời nếu đương sự không có yêu cầu áp dụng các BPKCTT

Việc mở rộng hơn các chủ thể có quyền yêu cầu Toà án áp dụng BPKCTT đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự được thực hiện khi đặt vào các tình huống khẩn cấp Đã khắc phục được hạn chế của BLTTDS trước đây quy định chỉ Tòa án mới có quyền quyết định áp dụng các BPKCTT vô hình đã hạn chế quyền yêu cầu của các chủ thể, dẫn đến thiếu linh hoạt trong việc áp dụng các BPKCTT

Điều kiện áp dụng các BPKCTT

Theo quy định tại nghị quyết số 02/2005 của Hội đồng thẩm phán TANDTC thì chỉ khi có đầy đủ các điều kiện sau đây, đồng thời với việc nộp đơn khởi kiện (đơn khởi kiện phải được làm theo đúng quy định tại Điều 164 của BLTTDS), thì cá nhân, cơ quan, tổ chức mới có quyền yêu cầu Toà án có thẩm quyền ra quyết định áp dụng BPKCTT quy định tại Điều 102 của BLTTDS: Do tình thế khẩn cấp, tức là cần phải được giải quyết ngay, không chậm trễ; cần phải bảo vệ ngay bằng chứng trong trường hợp nguồn chứng cứ đang bị tiêu huỷ, có nguy cơ bị tiêu huỷ hoặc sau này khó có thể thu thập được; ngăn chặn hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra (có thể là hậu quả về vật chất hoặc phi vật chất)

Toà án chỉ tự mình ra quyết định áp dụng một BPKCTT cụ thể khi có đầy

đủ các điều kiện do BLTTDS quy định đối với BPKCTT đó Ví dụ, Toà án chỉ tự mình ra quyết định áp dụng BPKCTT buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khỏe bị xâm phạm, quy định tại Điều 105 của BLTTDS sửa đổi, bổ sung năm 2011 khi có đầy đủ các điều kiện sau đây: việc giải quyết vụ án có liên quan đến yêu cầu bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khỏe

bị xâm phạm và xét thấy yêu cầu đó là có căn cứ và cần thiết Khi tự mình ra quyết định áp dụng một BPKCTT cụ thể, ngoài việc thực hiện đúng quy định tại điều luật tương ứng của BLTTDS, Toà án cần phải căn cứ vào các quy định của pháp luật liên quan để có quyết định đúng

Như vậy, điều kiện để áp dụng BPKCTT chính là do tình thế khẩn cấp, cấp bách cần phải được giải quyết ngay, nếu không chậm chễ sẽ không đáp ứng được các yêu cầu, các “đối tượng” cần được bảo vệ nói trên

Thời điểm và thẩm quyền áp dụng BPKCTT

Việc toà án áp dụng BPKCTT có tác dụng giải quyết nhu cầu cấp bách của đương sự, giúp họ nhanh chóng ổn định cuộc sống, bảo vệ được bằng chứng, bảo

vệ được tài sản Vì vậy, việc xác định thời điểm toà án được áp dụng BPKCTT là rất quan trọng Theo quy định tại khoản 2 Điều 99 BLTTDS, trong trường hợp do tình thế khẩn cấp, cần bảo vệ ngay bằng chứng, ngăn chặn hậu quả nghiêm trọng

có thể xảy ra, cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền yêu cầu toà án áp dụng ngay BPKCTT vào cùng thời điểm nộp đơn khởi kiện Quy định này của BLTTDS đã tạo ra sự năng động, kịp thời trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho đương sự, đồng thời khắc phục được hạn chế của pháp luật tố tụng trước đây chỉ cho phép áp dụng các BPKCTT vào thời điểm trước khi xét xử

Tòa án có thẩm quyền ra quyết định áp dụng BPKCTT là Tòa án có thẩm quyền thụ lý đơn khởi kiện và giải quyết vụ án theo quy định tại các Điều 33, 34,35 và 36 BLTTDS năm 2005 Trước khi mở phiên tòa, việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ BPKCTT do một thẩm phán xem xét quyết định Tại phiên tòa do Hội đồng xét xử xem xét quyết định

Thủ tục áp dụng các BPKCTT

Người yêu cầu áp dụng BPKCTT phải làm đơn gửi đến tòa án giải quyết vụ

án dân sự Đơn yêu cầu áp dụng BPKCTT phải đáp ứng được các điều kiện quy định tại khoản 1 điều 117 BLTTDS Kèm theo đơn yêu cầu, người yêu cầu còn phải cung cấp cho tòa án các chứng cứ, tài liệu chứng minh cho sợ cần thiết phải

áp dụng BPKCTT đó Nhà làm luật quy định như vậy nhằm hạn chế tình trạng đưa

ra yêu cầu không có căn cứ từ phía những người có quyền yêu cầu áp dụng các BPKCTT Đồng thời quy định này cũng giúp toà án có cơ sở rõ ràng để nhanh chóng ra được quyết định về việc áp dụng BPKCTT

Đối với yêu cầu áp dụng BPKCTT trước phiên tòa, thẩm phán được phân công giải quyết vụ án phải xem xét và đưa ra quyết định trong thời hạn ba ngày kể

từ ngày nhận đơn, nếu người yêu cầu không phải thực hiện biện pháp bảo đảm Trong trường hợp người yêu cầu phải thực hiện biện pháp bảo đảm thì ngay sau khi người đó thực hiện biện pháp bảo đảm, thẩm phán phải ra quyết định áp dụng BPKCTT

Đối với yêu cầu áp dụng BPKCTT tại phiên tòa thì Hội đồng xét xử xem xét quyết định áp dụng BPKCTT ngay khi nhận được yêu cầu nếu người yêu cầu không phải thực hiện biện pháp bảo đảm hoặc sau khi người yêu cầu thực hiện xong biện pháp bảo đảm

Đối với yêu cầu áp dụng BPKCTT được nộp cùng thời điểm nộp đơn khởi kiện thì sau khi nhận đơn Chánh án tòa án chỉ định ngay một thẩm phán thụ lý giải quyết đơn yêu cầu Trong thời hạn 48 giờ kể từ thời điểm nhận được đơn yêu cầu, thẩm phán phải xem xét và ra quyết định áp dụng BPKCTT Trong trường hợp tòa

án quyết định áp dụng BPKCTT là phong tỏa tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng khác, kho bạc nhà nước, phong tỏa tài khoản ở nơi gửi giữ, phong tỏa tài sản của người có nghĩa vụ thì tài khoản, tài sản được phong tỏa phải có giá trị tương đương với nghĩa vụ tài sản mà người bị áp dụng BPKCTT có nghĩa vụ phải thực hiện

Đối với những trường hợp thẩm phán không chấp nhận yêu cầu áp dụng BPKCTT thì phải thông báo bằng văn bản cho người yêu cầu biết và trong đó phải nêu rõ lý do của việc không chấp nhận Như vậy, so với các quy định trước đây, thủ tục áp dụng các BPKCTT trong BLTTDS đã được quy định cụ thể và phù hợp hơn Điều này có ý nghĩa rất quan trọng trong việc bảo vệ kịp thời quyền lợi hợp pháp của đương sự

2 Thay đổi, hủy bỏ việc áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời

Sau khi Tòa án ra quyết định áp dụng các BPKCTT, quyết định này sẽ được

tổ chức thi hành theo Luật thi hành án dân sự Trong trường hợp xét thấy BPKCTT đang được áp dụng không còn phù hợp, cần thiết phải có sự thay đổi hoặc áp dụng

bổ sung BPKCTT khác thì theo quy định tại Điều 121 BLTTDS, thủ tục thay đổi,

áp dụng bổ sung BPKCTT khác được thực hiện tương tự như thủ tục quy định tại Điều 117 BLTTDS Như vậy, điều kiện để bổ sung, thay đổi BPKCTT là BPKCTT đang được áp dụng không còn phù hợp với tình trạng hiện tại của VADS và việc thay đổi BPKCTT đang áp dụng bằng BPKCTT khác hoặc bổ sung thêm BPKCTT khác là rất cần thiết Quy định này giúp cho đương sự cũng như Tòa án có thể linh hoạt trong việc sử dụng hoặc không tiếp tục sử dụng BPKCTT

Về việc hủy bỏ áp dụng BPKCTT, Điều 122 BLTTDS 2005 quy định như sau: Tòa án ra quyết định hủy bỏ BPKCTT đã được áp dụng khi có một trong các

căn cứ “a) Người yêu cầu áp dụng BPKCTT đề nghị hủy bỏ; b) Người phải thi

hành quyết định áp dụng BPKCTT nộp tài sản hoặc có người khác thực hiện biện pháp bảo đảm thi hành nghĩa vụ đối với bên có yêu cầu; c) Nghĩa vụ dân sự của các bên có nghĩa vụ chấm dứt theo quy định của Bộ luật Dân sự”

Trong trường hợp bên yêu cầu áp dụng BPKCTT có đơn yêu cầu tòa án hủy

bỏ BPKCTT thì tòa án phải chấp nhận ngay đơn yêu cầu của họ, nếu xét thấy yêu cầu áp dụng BPKCTT của họ là đúng thì khi quyết định hủy bỏ BPKCTT tòa án quyết định cho họ được nhận lại toàn bộ số tiền bảo đảm mà họ đã gửi giữ tại ngân hàng theo quyết định của tòa án.Trong trường hợp người yêu cầu áp dụng BPKCTT không đúng gây thiệt hại cho người bị áp dụng BPKCTT, cho người thứ

ba nhưng người bị thiệt hại không có yêu cầu bồi thường thì tòa án quyết định cho người yêu cầu được lấy lại toàn bộ số tiền bảo đảm mà họ gửi giữ tại ngân hàng theo quyết định của tòa án Trong trường hợp người yêu cầu áp dụng BPKCTT không đúng, có gây thiệt hại cho người bị áp dụng BPKCTT hoặc cho người thứ

ba mà người bị gây thiệt hại có đơn yêu cầu bồi thường với số tiền thấp hơn số tiền bảo đảm được gửi giữ tại ngân hàng theo quyết định của tòa án thì tòa án quyết định cho người yêu cầu được lấy lại số tiền vượt quá mức người bị gây thiệt hại yêu cầu bồi thường

Như vậy, khi xét thấy việc áp dụng các BPKCTT là không còn cần thiết thì Tòa án ra quyết định áp dụng các BPKCTT phải có văn bản thông báo hủy bỏ BPKCTT được áp dụng cơ quan thi hành án Cơ sở để Tòa án có căn cứ hủy bỏ quyết định áp dụng các BPKCTT là người bị áp dụng các BPKCTT phải làm đơn yêu cầu Tòa án hủy bỏ quyết định áp dụng các BPKCTT Việc hủy bỏ quyết định

áp dụng các BPKCTT cần phải tuân theo một thủ tục nhất định Hiện nay BLTTDS chưa có quy định về thủ tục đó, cần thiết phải có những quy định bổ sung, hoàn thiện

Việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ BPKCTT ở tòa án cấp phúc thẩm được quy

định tại điều 261 BLTTDS như sau: “Trong thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm,

Toà án cấp phúc thẩm có quyền quyết định áp dụng, thay đổi, huỷ bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời quy định tại Chương VIII của Bộ luật này” Về cơ bản các quy

định tại chương VIII BLTTDS là những quy định nhằm áp dụng cho các giai đoạn xét xử sơ thẩm và xét xử phúc thẩm Do đó trong giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm hoặc tại phiên toà phúc thẩm nếu có yêu cầu tòa án cấp phúc thẩm áp dụng,

thay đổi, hủy bỏ BPKCTT thì việc xem xét, giải quyết được thực hiện theo quy định tại các điều tương ứng của chương VIII “các BPKCTT” của BLTTDS và hướng dẫn tại nghị quyết 02/2005 của HĐTP TANDTC như đã được trình bày ở trên

III Thực tiễn thực hiện việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ các biện pháp khẩn cấp tạm thời

1 Kết quả đạt được

Thực tễn xét xử các VADS của nhành Tòa án những năm gần đây cho thấy

số lượng các vụ án có đương sự yêu cầu áp dụng các BPKCTT gia tăng đáng kể Tuy nhiên chủ yếu các đương sự thường yêu cầu áp dụng các BPKCTT trong giai đoạn xét xử sơ thẩm

Bên cạnh đó, các BPKCTT chủ yếu được áp dụng trong các các tranh chấp lien quan đến kinh doanh thương mại (giai đoạn 2005- 2013 số vụ án kinh doanh thương mại áp dụng các BPKCTT là 264 vụ chiếm 6,23% tổng các vụ án kinh doanh thương mại mà Tòa án giải quyết) cao hơn hẳn so với các vụ án có áp dụng các BPKCTT trong các lĩnh vực dân sự, hôn nhân và gia đình và lao động ( với tỷ

lệ tương ứng là 0,17%, 0.03% và 1,26%) Việc áp dụng các BPKCTT đã đạt đực một số hiệu quả sau:

Phần lớn các BPKCTT được áp dụng đảm bảo tính chính xác, đúng đắn, bảo

vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự trong các tình huống khẩn cấp và trong các loại tranh chấp mà Tòa án giải quyết

Việc áp dụng các BPKCTT góp phần không nhỏ trong việc nâng cao năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm của Thẩm phán cũng như đội ngũ cán bộ tòa án trong quá trình giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại và lao động

Trong nhiều trường hợp, việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ các BPKCTT làm cho vụ án được giải quyết nhanh chóng và hiệu quả hơn, góp phần giảm tải cho Tòa án trong việc xét xử vụ án do bên bị áp dụng các BPKCTT tự nguyện thi hành nghĩa vụ và nguyên đơn rút đơn khỏi tòa

2 Những bất cập hạn chế

Bên cạnh những thành quả đạt được trong quá trình áp dụng các BPKCTT

vẫn còn tồn tại một hạn chế trong việc áp dụng các BPKCTT trong tố tụng dân sự.

Một số quy định của BLTTDS về BPKCTT vẫn còn chưa thật chi tiết, dẫn đến nhiều cách hiểu và vận dụng không thống nhất trong thực tiễn

Thứ nhất, theo quy định tại Điều 99 BLTTDS, đương sự chỉ có quyền yêu cầu toà án áp dụng các BPKCTT nếu họ khởi kiện vụ án dân sự Hay nói cách khác các BPKCTT chỉ được áp dụng trong các vụ án dân sự mà không được áp dụng đối với việc dân sự Trong thực tế có nhiều trường hợp đương sự chỉ muốn yêu cầu toà

án áp dụng ngay một biện pháp cần thiết để bảo toàn tài sản, để bảo vệ quyền và lợi ích của mình mà không muốn khởi kiện bởi họ không có tranh chấp hoặc có tranh chấp nhưng tranh chấp đó đã được giải Vì thế BLTTDS nên bổ sung quyền yêu cầu toà án áp dụng BPKCTT của đương sự trong việc dân sự

Thứ hai, Điều 121 BLTTDS 2005 quy định : “Khi xét thấy BPKCTT đang

được áp dụng không còn phù hợp mà cần thiết phải thay đổi hoặc áp dụng bổ sung BPKCTT khác thì thủ tục thay đổi, áp dụng bổ sung BPKCTT khác được thực hiện theo quy định tại Ðiều 117 của Bộ luật này” Tuy nhiên, Điều 117 lại không chỉ rõ

trường hợp nào là thay đổi, trường hợp nào là bổ sung BPKCTT, và cũng chưa có hướng dẫn về vấn đề này Thay đổi BPKCTT theo tinh thần điều 121 cần được hiểu là bằng một hoặc nhiều BPKCTT khác thay cho BPKCTT đã áp dụng không còn hiệu lực, như vậy sẽ tránh sự nhầm lẫn hay tùy tiện trong việc ra quyết định thay đổi và quyết định bổ sung BPKCTT Vì vậy, cần có quy định cụ thể hơn về vấn đề này để việc áp dụng thi hành được dễ dàng thực hiện trong thực tế

Thứ ba, theo quy định tại khoản 2 Điều 117 Bộ luật TTDS thì tại phiên tòa, nếu Hội đồng xét xử chấp nhận đơn yêu cầu áp dụng BPKCTT mà thuộc trường hợp bắt buộc phải thực hiện biện pháp bảo đảm, thì HĐXX chỉ ra quyết định áp dụng BPKCTT khi người yêu cầu xuất trình chứng cứ đã thực hiện xong biện pháp bảo đảm Nhưng việc dự kiến và tạm tính thiệt hại có thể phát sinh không hề đơn giản như đã nói trên Mặt khác, để đương sự thực hiện biện pháp bảo đảm thì cũng cần đòi hỏi phải có một khoảng thời gian nhất định nên không thể ngay lập tức thực hiện được Bộ luật TTDS không có quy định trong trường hợp này, vì vậy cần

quy định cụ thể các căn cứ để ngừng việc xét xử, trong đó có căn cứ để Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu áp dụng BPKKTT tại phiên tòa

Thứ tư, khoản 1 Điều 102 BLTTDS quy định BPKCTT áp dụng đối với người chưa thành niên Dễ thấy, ngoài đối tượng là người chưa thành niên thì người mắc bệnh tâm thần và mắc các bệnh khác làm mất khả năng nhận thức và làm chủ hành vi của mình cũng rất cần được toà án áp dụng biện pháp này Vậy cần bổ sung vào khoản 1 Điều 102 BLTTDS quy định giao người mắc bệnh tâm thần hoặc mắc các bệnh khác làm mất khả năng nhận thức và làm chủ hành vi của mình cho cá nhân,tổ chức trông nom nuôi dưỡng nếu việc giải quyết vụ án có liên quan đến họ mà chưa có người giám hộ

Cuối cùng, căn cứ để xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại của toà án được quy định tại khoản 2 Điều 102 BLTTDS, nhưng các căn cứ này mới chỉ đề cập đến trách nhiệm của toà án khi áp dụng không đúng BPKCTT mà chưa đề cập đến trách nhiệm của toà án trong trường hợp toà án đã không ra hoặc chậm ra quyết định áp dụng BPKCTT Trong thực tế, việc toà án đã không ra hoặc chậm ra quyết định áp dụng BPKCTT có thể gây thiệt hại không nhỏ cho đương sự Vì vậy,

để xác định được đầy đủ hơn trách nhiệm của toà án, cần bổ sung vào khoản 2 Điều 102 BLTTDS thêm một căn cứ nữa, đó là toà án phải bồi thường thiệt hại cho người đưa ra yêu cầu nếu toà án có lỗi trong việc không ra hoặc chậm ra quyết định áp dụng BPKCTT gây thiệt hại cho người bị áp dụng hoặc người thứ ba

KẾT LUẬN

Các quy định về BPKCTT trong BLTTDS đã là một bước tiến mới phản ánh một nền tố tụng dân chủ, đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn giải quyết tranh chấp dân sự là tính nhanh chóng và sự bảo đảm an toàn pháp lý cho các bên đương sự trong việc bảo vệ quyền lợi của họ Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng đã cho thấy các quy định về BPKCTT bên cạnh những ưu điểm vẫn còn một số hạn chế, chưa tương thích và bao quát hết được thực tiễn Từ đó đòi hỏi cần phải tiếp tục nghiên cứu, hướng dẫn, bổ sung các quy định về BPKCTT cho phù hợp với các yêu cầu

mà thực tiễn đã đặt ra