SKKN am nhac; phương pháp để giúp các emhứng thú học tập đối với bộ môn, hiểu sâu hơn về thế giới âm nhạc

Dạy môn âm nhạcgóp một phần lớn vào việt giáo dục thẩm mỹ ,giáo dục phẩm chất đạo đức , phát triển trí tuệ ,phát triển thể chất ,song thực tế hiện nay cho thấy ở vùng nông thôn Trà Vinh

LỜI MỞ ĐẦU

   Trong lịch sữ qua các thời đại,bất kì nền giáo dục tiến bộ nào củng quan tâm đến vấn đề giáo dục toàn diện cho các thế hệ.Đảng và nhà nước ta chủtrương đào tạo con người toàn diện ,nâng cao dân chí ,xây dựng đất nước ,bảo

vệ tổ quốc ,làm cho dân giàu nước mạnh xã hội công bằng ,dân chủ ,văn minh Đất nướcta đang trong thời kỳ đổi mới và yêu cầu ngày càng cao đối với hệ thống giáo dục các cấp ,trong đó có việc giáo đạo đức cho thế hệ trẻ mà

âm nhạc góp phần quan trọng trong việc giáo dục đạo đức ,tư tưởng ,phẩm chất tốt đẹp của con người biết ,yêu thiên nhiên quê hương đất nước ,thấy được cái hay,cái đẹp và biết phê phán cái xấu.Việc giáo dục âm nhạc trong nhà trường tiểu học là mục đích giúp các em biết cảm nhận bản sắc văn hoá dân tộc, nền âmnhạc nước nhà

Giáo dục cho học sinh tiểu học còn là đều kiện tốt nhất để nâg cao phát triển tư duy năng khiếu ,những ấn tượng đẹp cho các emtrong suốt cuộc đời

Môn âm nhạc trong trường phổ thông nhằm trang bị cho các emcác kiến thức âm nhạc mang tính chuyên nghiệp mà góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục, là phương tiện bồi dưỡng năng lực và óc sáng tạo của trí tuệ ,tính thẩm

mỹ nhằm hướng các em tới cái chân –thiện –mỹ không chỉ ở trong nhà trường

mà còn ở trong cuộc sống thường ngày trong cộng đồng xã hội

Để thực hiện được các mục tiêu trên đồi hỏi người giáo viên phải có trình độ nghiệp vụ sư phạm và năng lực giảng dạy tốt với bộ môn nghệ thuật này Đặc biệt đối với học sinh nông thôn vùng sâu còn nhiều khó khăn ,ngưòi giáo viên phải có phương pháp để giúp các emhứng thú học tập đối với bộ môn, hiểu sâu hơn về thế giới âm nhạc Chính vì thế người thực hiện đề tài nghiên cứu trêntrên tình hình học tập thực tế của học sinh để tìm ra phương pháp giúp các em khắc phục khó khăn học tập tốt bộ môn Hát –Nhạc

2

DẪN NHẬP

  

I/ lý do chọn đề tài:

Trong đời sống xã hội âm nhạc nói chung đóng một vai trò quan trọng vì :

âm nhạc là một loại hình nghệ thuật gắn bó mật thiết với đời sống con người nó trở thành nhu cầu lớn không sao thiếu được ,âm nhạc còn có một sức hấp dẩn

đối với mọi lứa tuổi ,mọi giới nhất là đối với học sinh tiểu học âm nhạc sẽ giúp các em giải tỏ buồn chán thư thái tinh thần để rồi tiếp thu tốt bài học mới.

Chính vì thế mà dạy học âm nhạc ở trường tiểu học chiếm một phần quan trọng không sao thiếu được đối với học sinh Dạy môn âm nhạcgóp một phần lớn vào việt giáo dục thẩm mỹ ,giáo dục phẩm chất đạo đức , phát triển trí tuệ ,phát triển thể chất ,song thực tế hiện nay cho thấy ở vùng nông thôn Trà Vinh ,bên cạnh việt thiếu thốn về cơ sở vật chất trang thiết bị cần phục vụ cho việt giảng dạy môn âm nhạc giảng dạy môn âm-nhạc chưa được quan tâm đúng mức ,vì một số địa phương chưa có giáo viên chuyên trách bộ môn âm nhạc mà giáo viên chủ nhiêm lớp đảm nhiệm Nên ích nhiều còn hạn chế về kinh nghiêm giảng dạy ,từ đó học sinh tiếp thu chưa hết những cái hay cái đẹp của môn Hát –Nhạc

II/Mục đích:.

Từ bức xúc và khó khăn trên tôi đã chọn đề tài này nhằm mục đích giúp các em học sinh học tốt môn hát nhạc , giúp các em có được những kiến thức nhất định về âm nhạc trong hoạt động nghệ thuật ,từ đó trao dồi tình cảm đạo đức ,niềm tin thị hiếu âm nhạc lành mạnh và nhu cầu âm nhạc của các em

II/Lịch sữ nghiên cứu vấn đề

Bản thân tôi nhiều năm giảng dạy môn hát nhạc ở trường tiểu học(tuy chưa có giáo viên chuyên trách )nhận ra được những yếu nhựơc của học

sinhcũng như những hạn chế của giáo viên trong môn dạy này Giáo viên chưa chua được đào tạo qua trường lớp chuyên về âm nhạc nên việt giảng dạy

họcchưa được tạo sự hứng thú học hát của học sinh

Nay nhờ quá trình học tập ở lớp Cao Đẳng Sư Phạm Am Nhạc ,cũng như tìm hiểu kiến thức qua các phương tiện thông tin đại chúng và đuọc học hỏi ở bạn đồng nghiệp rất nhiều kinh nghiệm bổ ích cho môn dạy này

3

Từ đó qua đề tài này nhằm tìm ra phương pháp khắc phục khó khăn hiện nay và tìm ra phương pháp phù hợp hơn giúp các em học hát dễ dàng nhanh chóng ,nhớ lâu và vận dụng các kiến thức âm nhạc đã học vào hoạt động văn nghệ của các em

III/Khách thể vàđối tượng nghiên cứu:

a-Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh tiểu học ở vùng nông thôn thường gặp hai đối tượng :học sinh người kinh và học sinh dân tộc người khơme khác nhau về ngôn ngữ nói hằng ngày dẩn đến mức tiếp thu trong học tập của các em cũng khác nhau

b-Khách thể nghiên cứu:.

Đặc điễm lớn thứ hai là các lớp không được tập một điểm mà trải ra theo địa bàn dân cư cho thuận tiện việt đi học của các em, mỗi trường có từ ba đến bốn điểm học :có điễm học có cả người kinh và khơ me ,có điểm chỉ toàn là học sinh dân tộc nên việt trao dồi tiếng việt của các em rất khó khănvì thế việtc tiếp thu của các em trong học tập cũng khó khăn

Chính vì thực thực tế trên giảng dạy cho các em gặp không ít khó

khăn.Muốn học tốt môn hát nhạc điều trứơc hết giáo viên cần nắm được thực tế của học sinh từng điểm học, từng vùng (nhất là vùng có nhiều học sinh dân tộc)

để từ đó nghiên cứu một số biện pháp cũng như linh hoạt lựa chọn phương pháp

đễ dạy tốt môn hát nhạc

Môn hát nhạc ở nhà trường tiểu học là một bộ môn rất hất dẩn và sinh động đối với học sinh ở lứa tuổi tiểu học trong giai đoạn tìm tòi ,tò mò hay bắt chước,đòi hỏi người giáo viên khi giảng dạy bộ môn nàycần có sự đầu tư tìm các biện pháp,thủ pháp phù hợp với từng độ tuổi và trình độ tiếp thu của các

em

Các biện pháp trên,thực tế ra cũng rất dể ứng dụng không có gì khó hoặc phức tạp mà là do chúng ta không sữ dụng hợp lý với từng đối tượng học sinh Thực tế mà nói,nếu chúng ta chỉ quan tâm đến việc đổi mới phương pháp dạy hoặc nâng cao các biện pháp giảng dạy cho tất cả các em tiểu học mà không tìm hiểu xem làm cách nào để giảng dạy truyền thụ kiến thức cho từng đối tượnghọc sinh cho phù hợp nhất là đối với học sinh vùng dân tộc

Việc giới thiệu bài hát là để gây sự chú ý làm cho các em ham thích và sẳn sàng học hát Do đó không cần phải vài dòng mà chỉ giới thiệu ngắn gọn và

dể hiểu Đối với những bài các em đã từng được nghe và có một vài học sinh trong lớp đã biết thì việc giới thiệu này càng ngắn càng tốt

Khi giới thiệu giáo viên có thể sữ dụng hai cách giới thiệu Đó là giới thiệu trực tiếp và giới thiệu gián tiếp , nhưng phải gọn , xúc tích và cũng tuỳ bài hát mà chúng ta sữ dụng lối giới thiệu cho phù hợp

Giáo viên hát mẩu :

Hát mẩu cho học sinh nghe là rất quan trọng Để gây được hứng thú đối với học sinh học bài hát là tuỳ thuộc vào việc hát mẩu của giáo viên

Trước tiên cần cho học sinh nghe toàn bài hát sẽ học(giáo viên hát hoặc cho học sinh nghe băng nhạc mẩu) Nếu giáo viên chỉ hát một lần thì chưa thể inđậm tình cảm của các em, do vậy nên hát mẩu hai lần (nghe băng cũng thế)

Khi hát mẩu giáo viên phải tập trung cao độ để biểu đạt nội dung và tình cảm của bài hát Muốn thế , trước khi lên lớp giáo viên phải nắm vững và luyện tập kĩ bài hát

Sau khi học sinh học xong câu nhạc , giáo viên sẽ nối lại các phần đã chia

đó (việc này giáo viên phải chuẩn bị trước để hướng dẫn học sinh ) Với câu nhạc dài sau khi nối lại thì giáo viên phải hát mẩu cho học sinh nghe

Sau khi học sinh tương đối thuộc bài, giáo viên cho cả lớp đứng lên hát 1hoặc 2 lần

d/ Phương pháp giảng dạy:

Ví dụ:Người giáo viên muốn cho học sinh ghi lại nét nhạc ngắn gồm 5 âm Đ

R M L S –Son L S M – L Đ S M

-Trước tiên,giáo viên cho học sinh đọc ôn qua vài lượt.Sau đógiáo viên dùng các âm mẩu như ô,a,la,ma… Ngân theo thang âm các âm trên cho học sinh nghe và cho học sinh đọc nhắc lại bảng tên nốt(theo như nhạc âm trên)

IV/ phương pháp nghiên cứu :

Khi thực hiện đề tài này tôi đã sữ dụng các phương pháp sau:

1/ Phương pháp tham khảo tài liệu , thu thập tư liệu:

Từ việc tham khảo các tài liệu chuyên môn và các tài liệu có liên quan làm cho tôi hiểu sâu hơn vấn đề đang nghiên cứu Từ đó rút ra được những kiến thức bổ ích ,phù hợp để áp dụng vào thực tiển giảng dạy

2/ phương pháp quan sát

Dựa vào hoạt động học tập của học sinh trong lớp và các buổi dự giờ rút

ra kinh nghiệm của các giáo viên củng như của bản thân tôi đã nhận rỏ hơn các vấn đề đã được rút ra từ kinh nghiệm đề tài

3/phương pháp phỏng vấn,

Tiến hành bằng cách đặt câu hỏi trực tiếp với đồng nghiệp và việt rút kinhnghiệm các tiết dự giờ để nhằm tìm hiểu kỉ hơn thực trạng giảng dạy môn hát nhạc để từ đó củng cố đều chỉnh các phương pháp mới tìm ra.

4/phương pháp đều tra sư phạm

Theo dỏi bản điểm môn hát nhạc hàng tháng của học sinh qua đó có thể thấyđược mặt tích cực của phương pháp giảng dạy của các giáo viên cũng như thái

độ học tập của học sinh đối với môn hát nhạc

5

CHƯƠNG I THỰC TRẠNG VIỆT HỌC TẬP & GIẢNG DẠY MÔN ÂM

Các phương tiện thông tin , giải trí còn thiếu thốn nên đời sống tinhthầnkhông đồng đều ,đời sống văn hoá văn nghệ chưa cao,đều này ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập môn hát nhạc của học sinh.Các em học sinh tập ở trường là chủ yếu , ít được học hỏi từ các chương trình văn nghệ thiếu nhi qua các phương tiện thông tin đại chúng cũng như qua các buổi biểu diển văn nghệ tại địa phương.

Đa số các em rất thích múa hát điều này dể nhận thấy qua các tiết mục văn nghệ xen kẽ của các tiết học của các môn học khác (nhằm làm cho các em giảm bớt căng thẳng,tạo không khí thỏi mái cho tiết học ) các tiết học hát các

em hăng hái xung phong để được hát trước và các em được những chàng vỗ tay tán thưởng rất nhiệt tình ,các tiết học hát được các em nhiệt tình tham gia :số đông các em học hát rất nhanh nhất là các em đã được tham gia sinh hoạt tập thểcủa đội viên ,của các phong trào lễ hội ,có nhiều các em hát rất hay.Tuy nhiên vẫn còn một số em chưa quan tâm lắm ,còn lơ đểnh trong lúc hát nhạc ,hát có

lệ ,chưa hăng hái

Trong lúc học hát lỏi sai phổ biến của các em là hát sai cao độ và tiết tấu ,có em được giáo viên sửa chửa được ngay,có em sửa mải cũng không xong Đều này đòi hỏi cả quá trình lâu dài , không thể một sớm một chiều mà thực hiện đựơc

Các em học sinh ở các gia đình có hoàn cảnh kinh tế tương đối được cha

mẹ quan tâm ,mức học của các em có khá hơn các em khác Các em được học qua chương trình mẩu giáo , mà hoạt động âm nhạc chiếm thời lượng mới trong chương trình học các em được nghenhiều ,được hát nhiều ,tạo cho khả năng

cm3 nhận âm nhạc là nềng tảng có ích trong những năm học ở tiểu học và ở những bậc học cao hơn.

6 Thực tế đả cho thấy các em này học hát rất nhanh ,mau thuộc lời ,luôn linh hoạt soi nổi trong giờ học ,các em chỉ nghe giáo viên hát mẩu mộy hoặt hai lần

là có thể hát được ngay ,các em này ít hát sai về cao độ ,về tiết tấu

Các em học sinh dân tộc học hát có khó khăn hơn,các em phát âm Tiếng Việt không chính xác ,vì vậy hát thường sai cao độ và tiết tấu Các em học lời bài hát cũng rất chậm ,nhất là các em mới vào lớp Một ,dạy cho các em hát mất nhiều thời gian hơn ,đối với học sinh lớp Một với thời gian như hiện naycác em học hát cũng khó khăn hơn.trước đây mổi bài hát các em được học trong bốn tiếtnay còn lại ba, có khi đã hết thời gian mà khá nhiều em vẩn chưa hát được Khảnăg nghe ,nhớ và lập lại của các em tương đối yếu ,mổi câu hát lập lại rất nhiều lần nhưng các em vẩn quên lời hát Việt cảm nhận về tiết tấu cũng rất yếu ,giáo viên phải hướng dẫn nhiều mới hát đúng nhưng đến tiết sau các em vẩn sai

Sách giáo khoa Hát Nhạc và các đồ dùng học tập có liên đến bộ môn hát nhạc rất quan trọng đối với các em,nhưng đều này rất ích được phụ huynh quan tâm, thường thì mổi lớp chỉ có vài quyển , đa số học sinh còn lại không có sách ,tạo thêm khó khăn cho các em và cả giáo viên Thiếu sách làm cho việt dạy của giáo viên và việc học hát của các em mất thêm nhiều thời gian, có sách trong tay các em chủ động được độc lời hát truớc ở nhà hoặc được các lớp đàng anh , đàng chị đã học qua hát cho nghe đến khi vào lớp sẽ học nhanh hơn và việt làm bài tập ở nhà củng dễ dàng hơn

2 /Kết quả học tập:

Từ những khó khăn trên nên kết quả học tập của học sinh chưa đồng đều

Tỉ lệ khá trên bình quân chưa cao

II /Về giáo viên

1/ Nội dung truyền đạt:

Chương trình môn hát nhạc hiện nay tuy mang tính phổ thông nhưng vẩn còn nhiều phần khó đối với học sinh : vào học hát vừa tập đọc nhạc,trong thời gian 35-45 phút.phải chuyển tải nội dung của chương trình đến với học sinh vừa khó cho giáo viên vừa khó cho học sinh.Mức tiếp thu cho học sinh nông thôn còn hạn chế,ảnh hưởng đến thời gian được phân phối trong tiết dạy

Đồng thời chương trình cũng mang tính đại trà nên giáo viên gặp khjó ở học sinh yếu , tiếp thu chậm , nấu giáo viên tập trung vào các em ảnh hưởng đếnthời gian của các em khác , lớp học dể mất trật tự không kích thích được sự hamhọc của các em khá Vì vậy ,giáo viên phải dựa vào mức trung bình chung của lớp

7

/Phương pháp giảng dạy:

Trình độ học sinh không đồng đều ở từng điểm học trong xã, vì thế giáo viên tuỳ theo đối tượng học sinh mà truyền đạt nội dung bài đạt yêu cầu tương đối cảu tiết dạy tạo mọi đều kiên hứng thú trong tiết dạy để tránh sự thụ động của các em

Phương pháp đổi mới được áp dụng hiện nay phải lấy học sinh làm trung tâm, còn khá mới mẽ , bước đầu giáo viên và học sinh chưa quen, còn nhiều lúng túng vì vậy giáo viên phải lựa chọn sữ dụng phương pháp vừa củ vừa mới

có thể nhận biết các em đạt ở mức độ nào và không đạt ở mức độ nào để có kế hoạch tạo đều kiện phát triển năng khiếu cho học sinh khá giỏi cũng như bồi dưỡng các em còn yếu

III/ Cơ sở vật chất trang thiết bị

Môn hát nhạc hiện nay vẩn còn được xemlà môn học phụ nên việt đầu tư trang thiết bị phục vụ cho việc giảng dạy của các cấp chưa đúng mức , các điểm học chua được trang bị dầy đủ,trường còn chưa có phòng riêng dành cho việc dạy nhạc

Trang thiết bị của các lớp hiện nay không gì khác hơn sách giáo khoa nhưng khả năng tài chính của trường chưa đủ sức tự mua sắm trang thiết bị cần thiết như các phương tiện nghe nhìn, đàn,v.v… Để phục vụ cho việc giảng dạy

của giáo viên và việc học tập của học sinh Tuy nhiên các em cũng đã được giáo viên hướng dẫn làm thanh gõ phách bằng tre , một vật dụng dễ tìm, dễ làm để hỗtrợ cho các em vào việc gõ phách ,đánh nhịp

8

IV/ Kết quả:

Từ tình hình thực tế trên nên hiệu quả giảng dạy của giáo viên và kết quả học tập của học sinh có phần hạn chế Đối với giáo viên có ít năng khiếu thì việctruyền thụ kiến thức cũng bị hạn chế dẩn đến kết quả học tập của học sinh không cao Nhưng đối với giáo viên có năng khiếu và nang lực chuyên môn thì học sinh ở lớp đó sẽ kháhơn Nói tóm lại bằng khả năng và lòng yêu nghề giáo viên đã góp phần rất lớn vào kết quả học tập của học sinh

CHƯƠNGII MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC

MÔN HÁT NHẠC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

   1/ Đối với giáo viên:

Ngay tháng đầu năm học giáo viên cần ổn định tốt về nề niếp học tập củahọc sinh, theo dõi chất lượng học tập để nắm được các dạng học sinh :Giỏi ,khá ,trung bình, yếu Trên cơ sở đó sắp xếp chổ ngồi xen kẽ giửa các dạng học sinh để các em vừa được học thầy (cô) vừa học bạn.Giáo viên có nhiều thời gianbao quát lớp Từ đó giáo viên có sự đầu tư tìm tồi các biện pháp, thủ pháp phù hợp với từng độ tuổi và trình độ tiếp thu của học sinh nhằm làm cho bài dạy đạt hiệu quả tốt nhất

Tự sáng tạo các đồ dùng học tập bằng các vật dụng dễ tìm,dễ làm để học sinh có thể tự làm được đồng thời nghiên cứu các trò chơi âm nhạc phong phú

đa dạng phù hợp với các em để tạo không khí sôi nổi, hứng thú giúp các em hamhọc hơn

Trong giáo án từng tiết dạy ở mỗi khối lớp cần soạn kỹ hai phần :Phần dành riêng cho học sinh trung bình và khá,phần dành cho học yếu để có kế hoạch cụ thể vừa dạy bài mới vừa nâng kém

Giáo viên thường luyện tập hát,mặc dù không yêu cầu giáo viên phải giọng hát tốt(Tuy nhiên có giọng hát hay càng tốt) nhưng nhất thiết phải rỏ ràng, chuẩnxác có cơ sở để hát đúng.Nghe giáo viên hát hay chắc chắn học sinh rất thích từ

đó giúp các em thích học hát hơn

Thườmg xuyên tự học hỏi để năng lực chuyên môn hoặc tham dự các lớp sinh hoạt chuyên đề về phương pháp dạy hát nhạc ở bật tiểu học (nếu có tổ chức)